Phong thủy phòng ngủ áp mái, gác lửng: trần dốc, xà ngang và cách sửa

Nhà phố mái dốc, nhà cấp bốn nâng gác, biệt thự mái thái có "tầng tum", căn hộ duplex – ở đâu có mái dốc, ở đó sớm muộn cũng có một phòng ngủ áp mái hoặc gác lửng. Đây là loại phòng ngủ khó chiều nhất về Hình Pháp: trần dốc một bên thấp dưới đầu người, dầm bê tông hoặc xà gồ chạy ngang qua chỗ nằm, nắng hun từ mái xuống suốt buổi chiều, cửa sổ nhỏ hoặc không có, và cầu thang lên thường dốc, hẹp.

Phong Thuỷ Liên Hoa không coi phòng áp mái là "không thể ở"; rất nhiều ngôi nhà Liên Hoa khảo sát có phòng áp mái là phòng ngủ ngon nhất nhà sau khi sửa đúng. Vấn đề là phải xử lý bốn thứ theo đúng thứ tự: nhiệt (chống nóng mái), khí (thông gió, cửa sổ), hình (trần dốc, xà ngang so với giường) và lối đi (cầu thang, chiều cao thông thuỷ). Bài này đi qua từng thứ, kèm bảng chiều cao tối thiểu và cách sửa giường dưới xà ngang mà không cần treo vật phẩm.

Nếu Quý vị đang có một phòng áp mái nhỏ dưới 12 m², hãy đọc kèm bài phong thuỷ phòng ngủ nhỏ dưới 12 m², vì hai bài toán chồng lên nhau rất thường xuyên.

Phòng áp mái và gác lửng khác phòng ngủ thường ở đâu

Phòng ngủ thường có trần phẳng cao 3–3,4 m, bốn bức tường thẳng đứng, cửa sổ ở tường. Phòng áp mái có ít nhất một mặt trần nghiêng, chiều cao thay đổi từ 1 m đến 3,5 m, cửa sổ thường ở đầu hồi hoặc trên mái, và nằm ngay dưới lớp mái hấp nhiệt. Gác lửng thì có trần thấp đều (2,2–2,6 m), hở một mặt nhìn xuống tầng dưới, và không có cửa riêng.

Theo Hình Pháp, ba điểm khác biệt này sinh ra ba vấn đề:

• Áp: trần thấp, trần dốc, xà ngang tạo cảm giác bị đè; nằm lâu dưới chúng người ở thấy nặng đầu, ngủ không sâu. Đây là chuyện thị giác và tâm lý thực, Liên Hoa đã nói rõ trong bài nội loạn đầu phòng ngủ: điểm chuẩn là chiếc giường.
• Nóng và tù: khí nóng bốc lên tụ ở điểm cao nhất của nhà; nếu không có đường thoát, phòng áp mái là nơi nóng nhất và bí nhất.
• Hở: gác lửng không có cửa, không có "lưng"; tiếng ồn, ánh sáng, mùi từ tầng dưới lên thẳng chỗ nằm.

Kê giường trong phòng trần dốc: nguyên tắc "đầu cao, chân thấp"

Trong phòng có một mái dốc, đầu giường tựa vào bức tường phía trần cao (thường là tường đầu hồi hoặc tường giữa nhà), chân giường hướng về phía trần thấp. Khi ngồi dậy trên giường, đầu người cách mặt trần ít nhất 40–50 cm; đứng cạnh giường ở phía đầu giường phải đứng thẳng được. Phần trần thấp dưới 1,4 m không dùng để nằm hay ngồi, chỉ để tủ thấp, hộc kéo, kệ sách.

Nếu phòng có hai mái dốc (kiểu chữ A), giường đặt dọc theo đường nóc, đầu giường tựa tường đầu hồi; hai bên giường là hai dải trần thấp dùng làm tủ hoặc lối đi hẹp. Tuyệt đối không kê giường ngang phòng để một bên thân người nằm dưới mái thấp còn bên kia thì cao; cảm giác lệch này rất khó chịu khi ngủ.

Vị trí trong phòng áp mái	Chiều cao thông thuỷ tối thiểu	Dùng làm gì
Trên đầu giường (khi ngồi)	1,6 m trở lên (lý tưởng 2,0 m)	Khu vực nằm
Lối đi cạnh giường	2,0 m (lý tưởng 2,2 m)	Đi lại, đứng thay đồ
Bàn làm việc, ghế ngồi	1,9 m trở lên	Góc đọc sách, làm việc
Dải trần thấp 1,0–1,4 m	—	Tủ thấp, hộc kéo, kệ
Dải trần dưới 1,0 m	—	Kho kín, không mở ra phòng
Gác lửng (trần phẳng)	2,2 m toàn bộ phòng	Mới nên dùng làm phòng ngủ cố định

Các con số trên là kích thước công năng Liên Hoa dùng khi vẽ, không phải quy định pháp lý; khi xin phép xây dựng, chiều cao tầng áp mái và gác lửng tuân theo quy định của địa phương. Khi đo cửa sổ mái, cửa đi của phòng, dùng thước Lỗ Ban 52,2 cho thông thuỷ; tủ, giường đóng theo trần dốc đo theo thước 42,9.

Xà ngang, dầm đè giường: ba cách sửa theo Hình Pháp

Phòng áp mái và gác lửng gần như luôn có dầm hoặc xà gồ chạy ngang trên giường. Hình Pháp xem dầm ngang là vật nặng treo lơ lửng trên người nằm, gây cảm giác bị đè, nhất là khi dầm sẫm màu, lộ rõ và nằm ngay trên đầu hoặc ngực. Liên Hoa không hoá giải bằng treo sáo, hồ lô hay vật phẩm; ba cách sửa thật sự là:

Cách 1: Dịch giường để dầm rơi vào khoảng trống

Rẻ nhất. Đo vị trí dầm, kê giường sao cho dầm nằm ngoài giường, hoặc chí ít nằm ở khoảng chân giường chứ không ở đầu hay ngực. Nhiều phòng chỉ cần dịch giường 50–80 cm là xong.

Cách 2: Đóng trần thạch cao phẳng che dầm

Nếu chiều cao sau khi đóng trần còn từ 2,4 m trở lên, đây là cách triệt để. Trần phẳng xoá hình dầm, phòng gọn, lại có lớp cách nhiệt phụ với mái. Có thể đóng trần giật cấp chỉ ở khu giường nếu phần còn lại phòng quá thấp.

Cách 3: Biến dầm thành một phần của bố cục

Với phòng trần quá thấp không đóng trần được, sơn dầm cùng màu trần (trắng, kem) để giảm độ "nặng" thị giác, dựng đầu giường cao có mái che nhỏ (kiểu giường có khung mái vải hoặc gỗ) để tạo "trần riêng" cho người nằm, hoặc đặt tủ cao hai bên tạo thành hốc ngủ dưới dầm. Những cách này không xoá dầm nhưng cắt được cảm giác đè.

Chống nóng và thông gió: phần quyết định phòng áp mái có ở được hay không

Một phòng áp mái trần đẹp, giường kê chuẩn mà 15 giờ chiều nóng 35 độ thì vẫn là phòng bỏ. Thứ tự ưu tiên của Liên Hoa:

1. Cách nhiệt mái: tấm cách nhiệt dưới ngói hoặc tôn, lớp trần thạch cao có bông thuỷ tinh, hoặc mái hai lớp có khoảng thông gió ở giữa. Đây là chi phí đáng bỏ nhất.
2. Cửa thoát khí nóng ở điểm cao nhất: ô lá sách hoặc cửa sổ mái nhỏ gần nóc, mở ở phía khuất gió; khí nóng tự thoát theo nguyên lý ống khói.
3. Cửa lấy gió ở điểm thấp: cửa sổ đầu hồi, ô thoáng trên cầu thang, hoặc khe gió từ tầng dưới lên (với gác lửng là mặt hở nhìn xuống).
4. Quạt hút gắn mái hoặc quạt thông gió: dùng khi hai điều trên không đủ; chạy hẹn giờ buổi chiều.
5. Máy lạnh: là bước cuối, không phải bước đầu; máy lạnh trong phòng áp mái không cách nhiệt tốn điện gấp đôi và vẫn nóng ngay khi tắt.

Về ánh sáng, cửa sổ mái (skylight) cho nắng rất mạnh; đặt ở phía chân giường hoặc phía lối đi, không đặt ngay trên giường, và phải có rèm hoặc màn chắn. Cửa sổ đầu hồi là nguồn sáng tốt nhất vì đứng, dễ che, không dột. Tổng diện tích cửa lấy sáng nên bằng 1/8–1/6 diện tích sàn, tương tự phòng ngủ thường.

Gác lửng làm phòng ngủ: ba điều kiện và cách bố trí

Gác lửng mở nhìn xuống phòng khách là nơi ngủ tạm tốt, làm phòng ngủ cố định chỉ nên khi đạt ba điều kiện: chiều cao thông thuỷ toàn bộ 2,2 m trở lên, có lan can hoặc vách kín cao ít nhất 1,1 m ở mặt hở, và cầu thang lên có tay vịn, bậc không quá 18 cm. Thiếu một trong ba, gác lửng nên để làm kho, góc làm việc hay phòng đọc.

Về bố trí, giường trên gác lửng đặt sát bức tường kín xa mặt hở nhất, đầu giường tựa tường, chân giường hướng về mặt hở (không phải đầu giường hướng về mặt hở). Giữa giường và lan can nên có tủ thấp, bàn hoặc rèm để cắt tầm nhìn từ tầng dưới lên giường; người nằm trên gác không nên bị thấy từ cửa chính tầng dưới. Không kê giường trên gác lửng ngay phía trên bếp nấu hoặc bàn thờ tầng dưới; nguyên tắc tầng – tầng này Liên Hoa đã nói trong bài nội loạn đầu phòng thờ và nhà bếp theo Hình Pháp.

Cầu thang lên phòng áp mái

Cầu thang là "cửa" của phòng áp mái. Thang quá dốc (trên 45 độ), thang xoắn hẹp, thang không tay vịn khiến phòng bị cô lập; người ở ngại lên xuống, phòng dần thành kho. Thang nên có góc 30–38 độ, rộng thông thuỷ 80 cm trở lên, bậc 16–18 cm, có đèn cảm ứng. Điểm lên thang không nên đổ thẳng vào chân giường hay đầu giường; nếu bất khả kháng, dùng tủ hoặc vách lửng 1,2 m ở điểm lên thang để tạo khoảng đệm. Đọc thêm bài phong thuỷ cầu thang để chọn vị trí thang hợp lý từ đầu.

Những lỗi thường gặp ở phòng ngủ áp mái

• Kê giường ở phía trần thấp vì "đỡ tốn chỗ", để phía trần cao làm chỗ đi lại; ngồi dậy là chạm đầu.
• Để dầm bê tông mộc, sẫm màu ngay trên đầu giường mà không dịch giường, không đóng trần.
• Không cách nhiệt mái, trông cậy hoàn toàn vào máy lạnh.
• Cửa sổ mái đặt ngay trên giường, buổi sáng nắng chiếu thẳng mặt, mưa gõ mái trên đầu.
• Gác lửng cao 1,9–2,0 m vẫn dùng làm phòng ngủ chính nhiều năm.
• Lan can gác lửng thấp, có khe lớn; nguy hiểm với trẻ em và người say ngủ.
• Bịt kín mọi ô thoáng để chống bụi, khiến khí nóng không thoát; phòng thành lò.
• Treo nhiều vật phẩm "hoá giải xà ngang" thay vì sửa trần; chật và vô ích.

Bài liên quan

• Phong thuỷ phòng ngủ theo Phong Thuỷ Liên Hoa
• Phong thuỷ phòng ngủ có toilet trong
• Bát Trạch: phòng ngủ và giường ngủ · Chuyên mục Phong Thuỷ Phòng Ngủ · Ứng dụng · Phong thuỷ nhà ở

Câu hỏi thường gặp

Giường nằm dưới xà ngang có thật sự ảnh hưởng không?

Có, ở mức cảm giác bị đè và giấc ngủ không sâu, nhất là khi dầm lộ, sẫm màu và nằm ngay trên đầu, ngực. Cách sửa là dịch giường, đóng trần che dầm hoặc làm đầu giường có mái; không phải treo vật phẩm.

Trần phòng áp mái thấp nhất bao nhiêu thì vẫn làm phòng ngủ được?

Khu nằm cần 1,6 m trở lên khi ngồi dậy, lối đi cạnh giường 2,0 m trở lên. Phần thấp hơn dùng làm tủ, kho. Nếu cả phòng dưới 2,0 m, nên chuyển công năng.

Có nên đặt cửa sổ mái ngay trên giường cho sáng?

Không. Nắng chiếu thẳng mặt buổi sáng và tiếng mưa trên đầu làm mất ngủ. Đặt cửa sổ mái ở phía lối đi hoặc chân giường, có rèm che.

Gác lửng cao 2,0 m có làm phòng ngủ được không?

Chỉ nên ngủ tạm. Phòng ngủ cố định cần 2,2 m thông thuỷ toàn phòng, lan can 1,1 m và cầu thang an toàn.

Phòng áp mái quá nóng, lắp máy lạnh có đủ không?

Không. Cách nhiệt mái và lỗ thoát khí nóng ở nóc phải làm trước; máy lạnh chỉ là bước cuối, nếu không sẽ tốn điện mà phòng vẫn hầm.