Phong thủy trên công trường: điều nhà thầu cần giữ đúng

Phong thuỷ trên công trường là phần việc mà nhà thầu thi công cần giữ đúng để bản lập cục không bị "trôi" khi biến thành ngôi nhà thật: cao độ nền, móng, cột, dầm, sàn, cửa, cầu thang, mái và đường thoát nước. Bài này dành cho nhà thầu, đội thợ và gia chủ khi hợp tác với Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa), nêu từng hạng mục cần lưu ý và lý do theo Hình Pháp.

Một bản phong thuỷ đúng trên giấy có thể hỏng chỉ vì một ngày đổ bê tông vội, một cây cột dời đi nửa mét, một lỗ lấy sáng khoét thêm trên mái. Những thay đổi ấy thường xuất phát từ lý do kỹ thuật chính đáng. Nhưng nếu không ai báo lại, phong thuỷ sư chỉ phát hiện khi gia đình đã dọn vào.

"Phong thuỷ sư chính là Kiến Trúc Sư Cổ vậy." — Thầy Vũ Giới

Vì sao nhà thầu cần hiểu phong thuỷ ở mức cơ bản?

Nhà thầu cần hiểu phong thuỷ ở mức cơ bản vì nhà thầu là người biến hình trên bản vẽ thành hình thật, mà theo Hình Pháp Liên Hoa, khí đi theo hình. Hình làm sai thì khí sai, dù bản lập cục có đúng đến đâu.

Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) khẳng định: thịnh suy của một cục sau khi lập cục là do hình tướng và hình thế cục vận động mà kết tinh. Hình thể cuộc địa và công trình là phần xác của cục để vận hành khí, tức phần hồn. Người thợ chính là người dựng nên phần xác ấy.

Hình Pháp Liên Hoa có hẳn một mục về các thành phần cấu tạo xây dựng nhà: cột, dầm, đà, móng, tường, mái. Mỗi bộ phận kiến trúc đều được hình pháp hoá, tức là được đọc như một phần của hình khí. Nhà thầu không cần học hết lý khí, nhưng cần biết những điểm nào là "điểm cứng" không được tự ý đổi.

Thầy Vũ Giới xuất thân thợ mộc, kỹ sư xây dựng, nội thất, nên Thầy hiểu cả hai phía. Theo Thầy, người làm phong thuỷ hiện đại phải biết xây dựng và kiến trúc; ngược lại, người làm xây dựng hiểu thêm phong thuỷ thì công trình mới vừa bền vừa có sự sống.

Cao độ nền và móng cần giữ đúng như thế nào?

Cao độ nền cần giữ đúng mức đã thống nhất so với mặt đường, và móng cần đúng vị trí, đúng tâm như bản vẽ. Đây là hai điểm khó sửa nhất sau khi đã thi công.

Cao độ nền

Nền nhà thuộc âm, mặt đường thuộc dương. Thầy Vũ Giới đã phân tích trường hợp nhà bị nâng đường lên khiến nền trũng thấp hơn mặt đường: ngôi nhà rơi vào thế bị phá âm, vì dương khí từ mặt đường lấn át nền nhà. Theo Thầy, đây là thế "dương lấn âm – phá cục".

Vì vậy, khi thi công nền, nhà thầu nên:

• Đo cao độ mặt đường hiện tại và hỏi thông tin quy hoạch nâng đường nếu có.
• Giữ cốt nền đúng như đã thống nhất, không hạ thấp để tiết kiệm đất đắp.
• Báo lại nếu phát hiện đường sắp được nâng cốt.

Móng và tâm nhà

Phong Thuỷ Liên Hoa lập cục dựa trên tâm thực của ngôi nhà, không phải chỉ tâm hình học. Móng lệch, khối nhà lệch so với bản vẽ làm tâm dịch theo. Nhà thầu nên giữ đúng tim trục, đúng vị trí các khối như bản vẽ, nhất là với nhà có hình dáng không vuông.

Cột, dầm và sàn ảnh hưởng thế nào đến phong thuỷ?

Cột, dầm và sàn ảnh hưởng đến phong thuỷ qua vị trí và độ đặc chắc: dầm đè lên giường hay bàn thờ là hình sát, cột đâm giữa không gian thờ tự là hình xấu, sàn không đặc chắc thì không tụ được thần khí. Nhà thầu nên đối chiếu các vị trí này với bản bố trí nội thất trước khi đổ.

Dầm và cột

Những lỗi thường gặp mà phong thuỷ sư hay chỉ ra:

• Dầm lớn chạy ngang ngay trên đầu giường ngủ chính.
• Dầm đè thẳng trên bàn thờ gia tiên.
• Cột nhô ra giữa phòng thờ hoặc ngay sau lưng chỗ ngồi làm việc.
• Góc cột sắc cạnh chĩa thẳng vào giường.

Phần lớn các lỗi này tránh được nếu nhà thầu xem bản bố trí giường, bàn thờ cùng lúc với bản kết cấu. Khi kết cấu bắt buộc phải đi qua những vị trí đó, nên báo để phong thuỷ sư đổi bố trí nội thất cho phù hợp.

Sàn đổ đặc chắc

Thầy Vũ Giới đã kể một ca thực địa: một ngôi nhà có sàn lầu chỉ "đổ giả", không được bê tông hoá đồng nhất. Sau vài năm, Thầy nhận thấy thần khí của gia chủ suy giảm rõ, hai vợ chồng thường suy nhược, bất an dù thu nhập vẫn có. Theo nguyên lý Liên Hoa, sàn đổ giả không có độ đặc chắc nên không thể tụ thần khí cục.

Bài học cho nhà thầu rất rõ: sàn phải được thi công đúng kỹ thuật, đặc chắc, đồng nhất. Đây vừa là yêu cầu kỹ thuật vừa là yêu cầu phong thuỷ.

Cửa và cầu thang cần lưu ý gì khi thi công?

Cửa cần đúng vị trí, đúng chiều mở và đúng kích thước thông thuỷ đã chọn; cầu thang cần đúng vị trí, đúng chiều lên. Cửa là khí khẩu của ngôi nhà, cầu thang là đường dẫn khí lên các tầng.

Cửa

• Giữ đúng vị trí ô cửa trên tường như bản vẽ, không dời để tiện bố trí điện nước.
• Giữ đúng kích thước thông thuỷ. Với Thước Lỗ Ban, cung tốt cho thông thuỷ cửa và ô thoáng là 52,2 cm.
• Giữ đúng chiều mở cánh đã thống nhất.
• Không tự ý xoay, nắn cửa chéo góc.

Thầy Vũ Giới ví cửa như cái miệng của ngôi nhà và phản đối việc bóp méo cửa chỉ để hợp một con số. Lập cục trọng ở trung chính; nhà ở cần đoan chính.

Cầu thang

Cầu thang nên đúng vị trí đã lập cục, không dời ra giữa nhà hay đâm thẳng ra cửa chính khi chưa hỏi lại. Chiều lên của cầu thang quyết định khí đi lên tầng theo hướng nào. Một thay đổi tưởng nhỏ về kết cấu cầu thang có thể làm khí đi ngược bản lập cục.

Mái, nóc và phía sau nhà cần giữ ra sao?

Mái và nóc cần giữ đỉnh liền, không khoét lỗ lấy sáng ngay đỉnh; phía sau nhà nên chừa khoảng lùi như đã thiết kế. Nóc là nơi chủ quản dương khí, phía sau là "đường lui" của ngôi nhà.

Nóc nhà

Thầy Vũ Giới nhắc trong cẩm nang làm nhà: hãy chăm chút cho nóc nhà, vì đây là nơi chủ quản dương khí. Trong kiến trúc cổ truyền Việt Nam, lễ đặt đòn dông là nghi thức quan trọng bậc nhất để khai mở Thiên Tâm, nạp sự sống cho trạch cục. Thiên Tâm là điểm tụ khí trên đỉnh nóc. Theo Thầy, đục đỉnh nóc để lấy sáng là phá Thiên Tâm: khí tán, hồn bay.

Nhà thầu nên lưu ý khi chủ nhà hoặc thợ đề xuất thêm giếng trời, tấm lợp lấy sáng: vị trí phải được phong thuỷ sư xem trước, tránh đặt đúng đỉnh nóc chính.

Phía sau nhà

Thầy Vũ Giới khuyên khi xây dựng nên chừa khoảng trống từ 50 cm đến 1 m phía sau nhà. Khoảng trống này là "đường lui", có thể cứu gia chủ khi gặp tai ương. Nhà thầu không nên tự ý xây lấn hết phần đất phía sau khi bản vẽ đã chừa khoảng này.

Hình khối

Thầy cũng dặn tuyệt đối không thiết kế các cạnh nhọn chĩa ra không gian bên ngoài. Khi thi công các chi tiết trang trí, ban công, mái hắt, nhà thầu nên tránh tạo thêm góc nhọn không có trong bản vẽ.

Những lỗi phong thuỷ nào hay phát sinh trên công trường?

Những lỗi phong thuỷ hay phát sinh trên công trường thường không nằm trong bản vẽ, mà nảy ra trong lúc thi công vì tiện tay, vì tiết kiệm hoặc vì chủ nhà đổi ý giữa chừng. Bảng dưới đây tóm tắt các lỗi thường gặp và cách phòng.

Lỗi phát sinh	Vì sao xảy ra	Cách phòng
Hạ cốt nền thấp hơn bản vẽ	Tiết kiệm đất đắp	Ghi cốt nền vào danh sách điểm cứng
Dời ô cửa vài tấc	Tiện đi điện nước	Đi điện nước theo cửa, không dời cửa theo điện nước
Đổ sàn tạm, sàn giả	Rút ngắn tiến độ	Thi công sàn đặc chắc, đồng nhất
Khoét lấy sáng trên đỉnh mái	Chủ nhà muốn nhà sáng hơn	Hỏi phong thuỷ sư vị trí giếng trời
Xây lấn hết phần đất phía sau	Muốn thêm diện tích	Giữ khoảng lùi đã thiết kế
Thêm chi tiết góc nhọn ở mặt tiền	Trang trí	Đối chiếu bản vẽ mặt đứng trước khi làm

Điểm chung của các lỗi này là đều sửa được dễ dàng nếu phát hiện trước khi làm, và rất tốn kém nếu phát hiện sau. Một tin nhắn hỏi lại trước khi thi công luôn rẻ hơn một lần đập phá.

Nhà thầu và phong thuỷ sư phối hợp theo quy trình nào?

Nhà thầu và phong thuỷ sư phối hợp hiệu quả nhất khi thống nhất trước danh sách điểm cứng, các mốc chọn ngày, và kênh báo thay đổi. Ba việc này nên chốt ngay từ buổi họp khởi công.

1. Chốt danh sách điểm cứng: cao độ nền, tim móng, vị trí cửa chính, cầu thang, bếp, bàn thờ, giường chính, đỉnh nóc.
2. Chốt mốc chọn ngày: động thổ, đổ móng, đổ mái, lắp cửa chính, nhập trạch.
3. Chốt kênh báo thay đổi: mọi thay đổi ở điểm cứng phải chụp ảnh, ghi lý do, gửi trước khi làm.
4. Kiểm tra tại mốc: phong thuỷ sư xem lại ở các mốc móng, mái, hoàn thiện.
5. Bàn giao: ghi chú những điểm đã thay đổi so với bản đầu để gia chủ lưu lại.

Phong Thuỷ Liên Hoa tôn trọng chuyên môn kỹ thuật của nhà thầu. Khi yêu cầu phong thuỷ và yêu cầu kết cấu mâu thuẫn, an toàn kết cấu luôn đặt trước; phong thuỷ sư sẽ tìm phương án bố trí khác cho phù hợp. Điều duy nhất cần là báo trước, không tự ý làm.

Tóm lại, phong thuỷ trên công trường không phải là cúng bái hay treo vật phẩm, mà là giữ đúng hình: nền đúng cốt, sàn đặc chắc, dầm cột tránh chỗ ngủ chỗ thờ, cửa đúng vị, nóc liền, sau nhà có đường lui. Hình đúng thì khí mới đúng.

— Vũ Giới —

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Hợp tác phong thủy với kiến trúc sư, nhà thầu và chủ đầu tư
• Nguyên lý thiết kế kiến trúc nhà ở: 6 trụ cột Hình Pháp
• Lỗi kiến trúc phong thuỷ khi tự xây nhà ở dân dụng
• Kiến trúc di sản và sai lầm phá Thiên Tâm

Câu hỏi thường gặp

Dầm đè giường có cần đập sửa không?

Thường không cần đập. Cách đơn giản là dời giường ra khỏi vị trí dầm hoặc làm trần che phẳng; nếu đang thiết kế thì nên đối chiếu kết cấu với bố trí giường ngay từ bản vẽ.

Đường trước nhà sắp nâng cốt thì nên làm nền thế nào?

Nên hỏi thông tin quy hoạch và tính cốt nền theo mặt đường tương lai. Theo Thầy Vũ Giới, nền nhà trũng thấp hơn mặt đường là thế dương lấn âm, phá cục.

Có nên làm giếng trời ngay đỉnh mái không?

Không nên khoét ngay đỉnh nóc chính, vì đó là nơi Thiên Tâm tụ khí. Giếng trời nên được phong thuỷ sư xác định vị trí khi lập cục.

Yêu cầu kết cấu và phong thuỷ mâu thuẫn thì ưu tiên bên nào?

An toàn kết cấu luôn đặt trước. Phong thuỷ sư sẽ tìm phương án bố trí khác; điều quan trọng là nhà thầu báo trước, không tự ý thay đổi.

Phía sau nhà có bắt buộc chừa khoảng trống không?

Không bắt buộc theo luật, nhưng Thầy Vũ Giới khuyên nên chừa 50 cm đến 1 m làm "đường lui" cho ngôi nhà khi điều kiện đất cho phép.