San nền, cao độ, thoát nước khu đô thị nhỏ theo phong thủy

San nền, cao độ và thoát nước khu đô thị nhỏ theo phong thuỷ là phần "móng" của quy hoạch mà người ta ít khi nghĩ tới như một việc phong thuỷ. Nhưng khu nào nền nhà thấp hơn đường, khu nào nước mưa đọng, khu nào lấp hết ao hồ để chia lô, thì dù lập cục, chọn hướng kỹ đến đâu cũng khó có sinh cơ. Bài này giải thích vì sao Phong Thuỷ Liên Hoa coi cao độ và dòng nước là gốc của một khu đô thị nhỏ.

"Nền nhà bắt buộc phải cao hơn phía trước của nó." — theo bài giảng Thầy Vũ Giới

Vì sao san nền và cao độ là việc phong thuỷ của khu đô thị nhỏ?

San nền và cao độ là việc phong thuỷ vì chúng quyết định quan hệ âm dương giữa nền nhà và môi trường, và quyết định nước, nguồn sinh cơ quan trọng nhất, chảy về đâu. Một khu đô thị nhỏ san nền sai thì mọi ngôi nhà trong khu đều chịu chung lỗi.

Theo bài giảng của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) về nguyên lý gốc Vận Khí Đồ Ngũ Vận Lục Khí, nóc nhà và nền nhà là cặp phu thê chính phối: nóc là dương chủ, nền là âm chủ. Phu thê chính phối là cặp âm dương đúng bộ, giao hợp thì sinh khí. Theo nguyên lý "âm nhô cao", nền nhà phải cao nhất trong cục mà nó chiếm thì mới giữ được thế âm chủ.

Với một ngôi nhà riêng lẻ, gia chủ tự nâng nền được. Với khu đô thị nhỏ, cốt san nền và cốt đường do quy hoạch định sẵn. Nếu quy hoạch đặt cốt đường cao hơn cốt lô, hoặc để một dãy lô nằm trũng, thì hàng chục gia đình sẽ phải tự xoay xở về sau.

Thầy Vũ Giới cũng nhấn mạnh: một cuộc đất chỉ thực sự đáng sống khi có sinh cơ, và sinh cơ cần ba yếu tố thiết yếu là nước, đất và cây xanh. San nền là xử lý đất; thoát nước là xử lý nước. Hai việc này làm sai thì mất hai trong ba yếu tố.

Cao độ nền nhà, nền đường và nền khu nên quan hệ thế nào?

Cao độ trong khu đô thị nhỏ nên theo thứ tự: nền nhà cao hơn sân, sân cao hơn vỉa hè, vỉa hè cao hơn mặt đường; trong toàn khu, không để dãy lô nào thành chỗ trũng nhất nhận nước của các lô khác. Đây là nguyên tắc "nền nhà phải cao hơn phía trước của nó" áp vào cả khu.

Thầy Vũ Giới giải thích rõ hậu quả khi nền thấp hơn đường: nền nhà mất thế âm chủ; nóc nhà không phối khí với nền nhà nữa mà phối khí với chỗ đất cao hơn bên ngoài; đó là vận động loạn khí phá cục, hậu quả lớn nhất là phá hệ thiên tâm thập đạo rồi loạn khí toàn cục. Thiên tâm thập đạo là trục khí trung tâm phóng chiếu từ tâm của cục để lập sơn hướng.

Quan hệ cao độ	Nên	Lỗi hay gặp
Nền nhà – sân – vỉa hè – đường	Bậc thang giảm dần từ nhà ra đường	Đường nâng sau vài năm, nền nhà thành thấp
Giữa các lô cùng dãy	Đồng đều, chênh lệch nhỏ	Một lô thấp hẳn giữa hai lô cao
Giữa các dãy trong khu	Dốc nhẹ về phía thuỷ khẩu chung	Dãy giữa khu thành lòng chảo
Khu so với vùng xung quanh	Cao hơn hoặc ngang các khu lân cận	Khu mới san thấp hơn khu cũ, thành nơi nước đổ về

Tình huống thường gặp: khu đô thị nhỏ làm xong đường nội bộ trước, các lô bán nền, mỗi chủ tự xây. Vài năm sau, đường được nâng thêm lớp nhựa, lô nào xây sớm thành thấp hơn đường. Nếu quy hoạch ngay từ đầu định cốt nền tối thiểu cao hơn cốt đường hoàn thiện một khoảng dự phòng, lỗi này đã không xảy ra.

Nước mưa trong khu nên thoát về đâu thì tốt?

Nước mưa trong khu đô thị nhỏ nên được gom theo những đường uốn chậm về một thuỷ khẩu rõ ràng, không đọng lại ở lô nào, và không thoát thẳng tuột theo một trục dài. Thuỷ khẩu là nơi nước rời khỏi cục; cách nước ra quyết định khí có được giữ lại hay không.

Thầy Vũ Giới nói rõ, định cục có hai thủ pháp then chốt: thuỷ khẩu và cục điểm. Trong quy hoạch khu đô thị, thuỷ khẩu không chỉ là sông suối tự nhiên; mạng thoát nước mưa cũng tạo ra hướng nước đi của cả khu. Theo lưu khí đồ mà Thầy giảng, khí "chạy như nước – xoắn như gió": nước chảy thẳng thì khí đi theo thẳng; nước uốn thì khí vòng lại.

• Không đọng: nước đọng là âm trọc, sinh mùi, sinh muỗi, làm khu thành nơi "chết khí".
• Không thoát tuột: rãnh dài thẳng dốc gấp đưa nước đi quá nhanh, khí theo đó mà tán.
• Có thuỷ khẩu rõ: điểm nước ra khỏi khu nên được "khoá" bằng cây xanh, cầu, cống có cấu tạo, không để trống hoác.
• Có chỗ giữ nước: hồ điều hoà, mương sinh thái, vùng thấm giúp nước dừng lại trước khi ra.

Thầy Vũ Giới khuyên một việc rất đơn giản mà ai cũng làm được: đứng tại khu đất khi trời mưa và nhìn dòng nước chảy. Theo Thầy, nước mang theo linh khí của trời đất, giúp tái tạo sinh cơ cho toàn cục. Một trận mưa lớn cho biết nhiều điều hơn cả bộ bản vẽ thoát nước.

San lấp ao hồ, đất trũng có làm mất sinh cơ không?

San lấp toàn bộ ao hồ, đất trũng để chia lô có thể làm khu mất phần lớn nguồn thuỷ tự nhiên, tức mất một yếu tố chính của sinh cơ. Tuy vậy, đất sình lầy không phải là đất bỏ: theo Thầy Vũ Giới, lập cục là phép tái tạo mạch, nên có thể biến đất trũng thành đất ở nếu làm đúng nguyên lý.

Học trò từng hỏi Thầy Vũ Giới: "Thầy từng dạy vùng sình lầy không có mạch, mà giờ lại nói có thể lập cục xây nhà trên đó. Là sao thầy?" Thầy đáp: "Sình lầy không có chủ mạch, đúng – nhưng lập cục là phép tái tạo mạch, chứ không phải tìm mạch." Thầy còn so sánh: tầm long là tìm mỏ vàng có sẵn của tự nhiên mà dùng; lập cục là giả kim thuật luyện bùn thành vàng.

Áp vào khu đô thị nhỏ, điều này có nghĩa:

1. Không lấp hết: giữ lại một phần mặt nước, cải tạo thành hồ sạch, có tuần hoàn, làm thuỷ cho cả khu.
2. Đất đắp phải ổn định: nền đắp lún không đều là nền "chưa thành hình", nhà trên đó dễ nứt, nghiêng.
3. Định cục trên hiện trạng mới: sau khi san lấp, cục của khu thay đổi; tâm khu, thuỷ khẩu phải xác định lại.
4. Tạo mạch nhân tạo: trục cây xanh, trục nước, cao độ dẫn hướng là cách tái tạo mạch cho vùng không có chủ mạch.

Phần kỹ thuật tạo huyệt trường nhân tạo, Thầy Vũ Giới gọi là "kiếp mạch thủ khí", thuộc tầng cao của lập cục pháp. Đó là lý pháp; thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Có nên cống hoá kênh mương trong khu đô thị nhỏ không?

Không nên cống hoá toàn bộ kênh mương tự nhiên trong khu đô thị nhỏ nếu có thể giữ lại làm dòng nước lộ thiên sạch. Theo Thầy Vũ Giới, con đường không thay thế được dòng sông; lấp dòng nước để làm đường là làm mất sinh cơ của cuộc địa.

Thầy Vũ Giới viết: "Con đường làm mất sinh cơ cục. Con đường không thay thế dòng sông được. Vậy nên phải làm dòng sông để nạp sinh cơ cho cuộc địa." Theo Thầy, thiếu sinh cơ từ dòng sông thì cuộc sống trong đó vô vị, tâm tính con người thô, môi trường sống bị "vô cơ hoá". Thầy từng chia sẻ ví dụ một dòng suối ở trung tâm một thủ đô châu Á, từng bị lấp kín làm đường cao tốc rồi được khôi phục thành suối giữa phố, trở thành nơi người dân đi bộ, nghỉ ngơi.

Thầy cũng cảnh báo sự nhầm lẫn ngược lại: coi đường trong đô thị như dòng sông để tính thuỷ pháp. Theo Thầy, đó là quy nạp khiên cưỡng, "như đứa trẻ tin rằng búp bê là con người thực thụ". Một dòng nước, dù nhân tạo, chỉ mang lại sinh cơ khi được thiết kế và vận hành đúng tiêu chuẩn vận khí.

• Kênh mương tự nhiên còn sạch: nạo vét, kè mềm, trồng cây hai bờ, giữ lộ thiên.
• Kênh bị ô nhiễm: xử lý nguồn thải trước, không lấp để "giấu" vấn đề.
• Bắt buộc cống hoá: tạo bù một dòng nước hoặc hồ cảnh quan có tuần hoàn ở nơi khác trong khu.

Rà soát san nền và thoát nước theo Phong Thuỷ Liên Hoa thế nào?

Rà soát san nền và thoát nước theo Phong Thuỷ Liên Hoa đi qua năm bước: đọc địa hình và dòng nước tự nhiên trước khi san, định thuỷ khẩu của khu, định cốt nền – cốt đường có dự phòng, giữ lại mặt nước và cây xanh, rồi định cục trên hiện trạng sau san lấp. Đây là phần nền của lập cục trung cục.

1. Đọc hiện trạng: địa hình, ao hồ, kênh mương, hướng nước mưa, khu dân cư lân cận cao hay thấp hơn.
2. Định thuỷ khẩu: nước của khu sẽ ra ở đâu; điểm ra có được khoá bằng cây xanh, cầu, công trình không.
3. Định cốt: cốt nền lô tối thiểu cao hơn cốt đường hoàn thiện, có dự phòng nâng đường.
4. Giữ thuỷ và mộc: giữ hồ, mương, mảng cây lớn hiện hữu; bố trí thêm nếu thiếu.
5. Định cục lại: sau san lấp, xác định tâm khu, trục chính, vị trí cổng theo hiện trạng mới.

Sai lầm thường gặp: san phẳng toàn khu cho dễ chia lô rồi tính phong thuỷ sau; đặt cốt nền sát cốt đường; lấp hết ao hồ; cống hoá kênh mương; tính thuỷ pháp theo đường nhựa. Các sai lầm này đều bỏ qua phần đất và nước, phần gốc của sinh cơ.

Chủ đầu tư, đơn vị quy hoạch có thể trao đổi với Phong Thuỷ Liên Hoa từ giai đoạn lập phương án san nền. Tư vấn qua Zalo, hẹn trước để Thầy xem hồ sơ. Trao đổi về thiết kế kiến trúc, quy hoạch ở phía Bắc có thể liên hệ Hà Nội 0917 798 886 (KTS Vũ Minh).

Giới hạn cần biết: cao độ và thoát nước còn chịu quy chuẩn kỹ thuật và yêu cầu của cơ quan quản lý. Phong thuỷ góp phần định hướng, không thay cho tính toán thuỷ văn, kết cấu nền.

Tóm lại

Tóm lại, san nền và thoát nước là phần gốc của phong thuỷ khu đô thị nhỏ: nền nhà cao hơn đường, không lô nào thành chỗ trũng, nước ra một thuỷ khẩu rõ ràng theo đường uốn chậm, giữ lại mặt nước thay vì lấp hết. Con đường không thay được dòng sông; lập cục là tái tạo mạch, không phải tìm mạch. Hiểu vậy là đủ!

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Quy hoạch khu đô thị nhỏ theo phong thuỷ: lập cục, sinh cơ, cổng khu
• Kiếp mạch thủ khí
• Tứ thuỷ pháp tràng sinh
• Kiến trúc quy hoạch phong thuỷ

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nền nhà phải cao hơn đường theo phong thuỷ?

Theo Thầy Vũ Giới, nền nhà là âm chủ, nóc nhà là dương chủ. Nền thấp hơn đường thì mất thế âm chủ, nóc phối khí với chỗ cao bên ngoài, gây loạn khí cả cục.

Đất từng là ao hồ, sình lầy có xây khu dân cư được không?

Được, nếu lập cục đúng. Thầy Vũ Giới nói sình lầy không có chủ mạch, nhưng lập cục là phép tái tạo mạch. Cần nền đắp ổn định và nên giữ lại một phần mặt nước.

Hồ điều hoà trong khu đô thị có ý nghĩa phong thuỷ gì?

Hồ điều hoà là chỗ giữ nước, giúp nước dừng lại trước khi ra khỏi khu. Hồ sạch, có tuần hoàn là nguồn thuỷ tạo sinh cơ cho cả khu.

Có nên lấp mương để làm đường nội bộ không?

Nên hạn chế. Theo Thầy Vũ Giới, con đường không thay thế được dòng sông; lấp dòng nước để làm đường là làm mất sinh cơ. Nếu bắt buộc, nên tạo bù một mặt nước khác trong khu.