Ta tử là gì trong phong thuỷ? Người mới học Huyền Không hay gặp chữ "ta tử" (些子) trong sách cổ, đọc mà không hiểu. Có người nói đó là bí quyết tối cao, có người bảo là chỗ "thầy giấu nghề". Một trang sách cổ giải nghĩa hai chữ này được chia sẻ trong giới học thuật gần đây, đáng để ta đọc chậm và ngẫm kỹ.
Bài này đi từng bước: trang sách nói gì về ta tử, giải từng chữ, hiểu ta tử theo nguyên lý gốc, và vì sao chỗ này thuộc về thủ pháp, không thể học qua sách.
Trang sách cổ nói gì về "Ta tử chân nghĩa"?
Đại ý trang sách như sau (dịch sát ý):
Ta tử là danh từ chỉ một thứ công phu cao nhất trong thuật kham dư. Ta tử lại hàm hai ý "na ta tử" và "nhất ta tử". "Na ta tử" là nói cái chút khiếu khí nhỏ nhoi quyết định cát hung. "Nhất ta tử" là nói một chút thời gian, chỉ một chút thôi là đã ứng nghiệm việc cát hung, như "táng giờ Dần phát phúc giờ Mão", hay "táng sớm phát hung muộn", đều là chuyện trên ta tử. Ta tử có thuận nghịch: chỗ cần thuận mà thuận, cần nghịch mà nghịch, đều gọi là hợp ta tử; cần thuận mà nghịch, cần nghịch mà thuận, gọi là phiên ta tử. Hợp ta tử thì sinh điềm lành, ứng phú quý nhanh; phiên ta tử thì sinh hoạ, ứng việc chẳng lành nhanh. Cho nên ta tử bao hàm nghĩa thời gian, không gian, lại có nghĩa nhanh chóng, lại có nghĩa lực học.
Đọc xong, nhiều người thấy càng mơ hồ hơn. Nhưng nếu tách ra từng lớp, ta sẽ thấy trang sách nói rất rõ.
Giải từng chữ: "ta" và "tử"
Muốn hiểu một thuật ngữ, trước hết phải tách nghĩa từng chữ. Hiểu sai một chữ là lệch cả môn.
- Ta (些): một chút, một ít, nhỏ nhoi. Không phải nhiều, không phải lớn.
- Tử (子): ở đây là tiếng đệm, như "cái", "chỗ". "Ta tử" là "một chút cái ấy", "cái chỗ nhỏ xíu ấy".
Vậy ta tử là "cái chỗ nhỏ xíu", "cái chút xíu". Cái chút xíu đó là gì? Trang sách trả lời bằng hai vế:
- Na ta tử: cái chỗ nhỏ trong không gian. Một điểm khí, một khe khí, một độ lệch rất nhỏ mà quyết định cát hung. Lệch một chút là khác hẳn.
- Nhất ta tử: một chút trong thời gian. Một khoảnh khắc, một giờ, một khắc. Chỉ khác nhau chút thời gian là ứng nghiệm khác hẳn.
Nghĩa là: ta tử là chỗ không gian và thời gian gặp nhau ở mức tinh vi nhất. Đúng chỗ, đúng lúc thì "hợp". Sai chỗ, sai lúc thì "phiên". Phiên là lật ngược.
Thuận nghịch: hợp ta tử và phiên ta tử
Chỗ hay nhất của trang sách là câu về thuận nghịch. Không phải cứ thuận là tốt, nghịch là xấu. Mà là:
| Tình huống | Gọi là | Ứng |
|---|---|---|
| Cần thuận mà thuận | Hợp ta tử | Điềm lành, ứng nhanh |
| Cần nghịch mà nghịch | Hợp ta tử | Điềm lành, ứng nhanh |
| Cần thuận mà nghịch | Phiên ta tử | Hoạ, ứng nhanh |
| Cần nghịch mà thuận | Phiên ta tử | Hoạ, ứng nhanh |
Đây chính là luật âm dương. "Nhất âm nhất dương chi vị đạo." Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thuỷ! Thuận nghịch không có tốt xấu tự thân. Tốt xấu nằm ở chỗ có đúng với cái cần hay không. Giống như mở cửa: trời nóng mở là tốt, trời bão mở là hại. Cái cửa không có lỗi, lỗi ở chỗ mở sai lúc.
Ví dụ đời thường: cái quạt điện chạy 220V mà cắm vào ổ 110V thì quay yếu, cắm 110V vào ổ 220V thì cháy. Điện không sai, quạt không sai, sai là cắm nhầm chỗ. Phiên ta tử là cắm nhầm ổ, chỉ một chút thôi mà hỏng hẳn.
Thầy Vũ Giới giảng: "Không môn nào sai, chỉ đặt sai chỗ."
Ta tử là "công phu cao nhất": hiểu thế nào cho đúng?
Trang sách gọi ta tử là công phu cao nhất. Nghe vậy, nhiều người nghĩ ta tử là một bí thuật riêng, một công thức thần kỳ, học được là thành đại sư. Hiểu thế là sai hướng.
Ta tử cao nhất vì nó nằm ở tầng cuối cùng của cả quá trình. Muốn chạm tới ta tử, phải đi qua đủ các tầng trước:
- Hình: đọc được long, huyệt, sa, thủy. Định được cục bằng hình.
- Tâm: định đúng tâm, đúng lập cực điểm. Thái Cực – lập cực điểm – thiên tâm thập đạo.
- Khí: hiểu vận khí, lưu khí, khí động khí tĩnh.
- Số: lý khí, phi tinh, quẻ, sơn hướng.
- Ta tử: chỗ tinh vi nhất, nơi tất cả gặp nhau trong một điểm, một khoảnh khắc.
Người chưa đọc được hình mà bàn ta tử, giống như người chưa biết đi mà đòi chạy. Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số. Hình chưa đứng thì số không có chỗ đặt, ta tử lại càng không có chỗ đặt.
Thời gian, không gian, nhanh chóng, lực học
Câu cuối trang sách gói ta tử trong bốn nghĩa. Ta đọc từng nghĩa:
- Thời gian: lúc nào. Khí vận động theo thời, vận đổi thì khí đổi. Cùng một ngôi nhà, vận này vượng, vận khác suy.
- Không gian: chỗ nào. Cùng một mảnh đất, lệch tâm một chút, lệch hướng một chút, khí nhận vào đã khác.
- Nhanh chóng: ứng nghiệm nhanh. Hợp hay phiên ta tử đều ứng nhanh, vì nó đánh đúng vào chỗ tinh vi nhất của khí.
- Lực học: có lực tác động. Khí không chỉ là khái niệm, nó có lực đẩy, lực kéo, có quán tính. Đây là chỗ người xưa đã nhìn ra tính "động lực" của khí.
Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, khí vận hành "chạy như nước – xoắn như gió", có vận động, có chu kỳ. Ta tử chính là chỗ ta nắm được cái chu kỳ ấy ở mức tinh vi: biết chỗ nào khí đang vào, lúc nào khí đang đổi chiều. Vận là vận động. Vận động gì? Vận động khí.
Vì sao ta tử thuộc về thủ pháp?
Đến đây chắc có bạn hỏi: vậy cụ thể làm ta tử thế nào? Chỗ nào là "na ta tử", giờ nào là "nhất ta tử"? Câu trả lời thẳng: phần đó là thủ pháp, không thể học qua sách, càng không thể học qua một bài viết trên mạng.
Có ba lý do:
- Ta tử nằm trên thực địa: nó gắn với một mảnh đất cụ thể, một căn nhà cụ thể, một gia chủ cụ thể. Không có công thức chung áp cho mọi nơi.
- Ta tử cần nhãn pháp và tâm pháp: phải có con mắt đọc hình đủ tinh, có cái tâm đủ tĩnh. Hai thứ này phải luyện, phải được thầy chỉ trực tiếp.
- Ta tử có trách nhiệm: làm sai ta tử là ứng hoạ nhanh, như trang sách đã nói. Thứ công phu có sức tác động mạnh thì không thể truyền bừa.
Lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp. Đó là nguyên tắc của dòng truyền có thầy, có tổ, có kinh sách, có giới luật. Việc đời trả bằng thể xác, việc nghề này trả bằng linh hồn.
Ta tử nhìn từ căn nhà ở hôm nay
Ta tử nghe có vẻ chỉ dành cho âm phần, cho chuyện chọn giờ hạ huyệt. Nhưng cái lý "một chút quyết định tất cả" có mặt ngay trong căn nhà ở hằng ngày. Có mấy ví dụ dễ thấy:
- Cửa chính lệch một chút: cùng một mặt tiền, cửa đặt lệch sang trái hay sang phải vài tấc, khí vào nhà đã khác. Lối khí đi qua phòng khách, chạm vào bếp, vào cầu thang khác hẳn.
- Bếp xoay một chút: bếp quay lưng ra cửa hay quay mặt vào tường, chỉ khác nhau một góc xoay, người đứng nấu đã khác cảm giác, khí bếp đã khác.
- Giường kê một chút: đầu giường tựa tường chắc hay tựa cửa sổ, chân giường chĩa thẳng ra cửa hay không, chỉ một chút dịch chuyển mà giấc ngủ khác hẳn.
- Thời điểm một chút: cùng một việc sửa nhà, làm lúc vận đang lên khác với lúc vận đang xuống. Làm lúc gia đạo yên khác với lúc gia đạo đang rối.
Những ví dụ ấy chưa phải là ta tử theo nghĩa công phu cao nhất. Nhưng chúng giúp người mới hiểu tinh thần của ta tử: phong thuỷ không nằm ở những thứ to tát, mà nằm ở những chỗ rất nhỏ đặt cho đúng. Người làm nghề giỏi là người thấy được cái "một chút" mà người khác bỏ qua.
Cẩn trọng với những lời hứa "ứng nghiệm tức thì"
Câu "táng giờ Dần phát phúc giờ Mão" trong trang sách là cách nói của người xưa để nhấn mạnh sự nhanh của ta tử. Đừng đọc theo nghĩa đen rồi tin rằng làm phong thuỷ xong là giàu ngay trong một giờ.
Ngày nay có không ít người dùng mấy câu như thế để quảng cáo: "đặt vật phẩm này, ba ngày có lộc", "sửa cửa theo ta tử, một tuần đổi vận". Đó là đem chữ cổ ra bán hàng. Phong thuỷ là y học dành cho đất đai. Nhà có bệnh thì chữa, chữa đúng thì khí khoẻ dần lên, chứ không có chuyện phép màu.
Người học nghiêm túc cần nhớ: ta tử là chỗ cao nhất, nên càng phải đi từ gốc. Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc.
Người mới học nên bắt đầu từ đâu?
Nếu đọc bài này mà bạn thấy hứng thú với ta tử, hãy biến cái hứng thú đó thành một lộ trình học đúng:
- Học âm dương, Hà Đồ trước: đó là "cha mẹ" của mọi môn. Ngũ hành, bát quái là "con cháu".
- Học Hình Pháp thật vững: nhất hình nhì khí. Hình thế 70%, lý số 30%.
- Học định tâm, lập cục: tâm sai thì mọi phép tính sau đều sai.
- Rồi mới học lý khí, Huyền Không: biết giới hạn của từng phép, đặt mỗi môn vào đúng chỗ.
- Đi thực địa có thầy: nhìn tận mắt, được chỉ tận tay. Đó là nơi duy nhất ta tử hiện ra.
Đại nghi đại ngộ, tiểu nghi tiểu ngộ, bất nghi bất ngộ. Có hỏi "tại sao" thì mới có ngày hiểu.
Tóm lại: ta tử là "một chút" về không gian và "một chút" về thời gian, nơi cát hung được định ở mức tinh vi nhất. Hợp ta tử là cần thuận mà thuận, cần nghịch mà nghịch; phiên ta tử là ngược lại. Đó là tầng cao nhất, nên phải đi từ gốc, và phần thực hành thuộc về thủ pháp, phải học trực tiếp.
Hiểu vậy là đủ!
— Vũ Kim —
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh Liên Hoa: la kinh 36 tầng để học sơn hướng, lý khí.
- Lập Cục Pháp: định tâm, lập cục trước khi bàn lý khí.
- Trạch Cát Liên Hoa: chọn ngày giờ, phần "thời gian" trong ta tử.
Bài liên quan
- Ngũ hành, thiên can và âm dương
- Án sơn và triều sơn: phân biệt qua núi Cự Môn
- Phong thuỷ Hình Pháp Liên Hoa
- Thái Cực tỏa thủy: thế nước uốn khúc tụ khí
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới
Muốn học Huyền Không từ gốc, có thầy chỉ thủ pháp trên thực địa, hãy theo lộ trình bài bản. Xem các khoá học phong thuỷ Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp
Ta tử trong phong thuỷ là gì?
Ta tử (些子) là "một chút": một chút về không gian (khiếu khí nhỏ quyết định cát hung) và một chút về thời gian (khoảnh khắc ứng nghiệm). Sách cổ gọi đó là công phu cao nhất của kham dư.
Hợp ta tử và phiên ta tử khác nhau thế nào?
Cần thuận mà thuận, cần nghịch mà nghịch là hợp ta tử, ứng lành nhanh. Cần thuận mà nghịch, cần nghịch mà thuận là phiên ta tử, ứng hoạ nhanh.
Có thể tự học ta tử qua sách không?
Sách chỉ cho lý pháp. Phần thực hành ta tử gắn với thực địa, cần nhãn pháp, tâm pháp, nên phải học trực tiếp có thầy chỉ.
"Táng giờ Dần phát phúc giờ Mão" có nghĩa là giàu ngay?
Không nên hiểu theo nghĩa đen. Đó là cách người xưa nhấn mạnh sự ứng nghiệm nhanh của ta tử, không phải lời hứa làm giàu tức thì.
Muốn học tới ta tử nên bắt đầu từ đâu?
Từ âm dương, Hà Đồ, rồi Hình Pháp, định tâm lập cục, sau đó mới đến lý khí, Huyền Không và thực địa có thầy hướng dẫn.
