💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Luận Hạ Quái 論下卦: 24 long quản tam quái – Thẩm Thị Huyền Không

Phong Thuỷ Liên Hoa — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Luận Hạ Quái 論下卦: 24 long quản tam quái – Thẩm Thị Huyền Không

"Hạ quái" là phép lập tinh bàn cơ bản của huyền không: lấy vận tinh ở toạ và hướng đưa vào trung cung, xét âm dương mà bay thuận hoặc nghịch. Thiên Luận Hạ Quái của Thẩm Trúc Nhưng giải câu "24 long quản tam quái", ba câu Giang Đông – Giang Tây – Nam Bắc của Thiên Ngọc Kinh, quy tắc Mậu Kỷ thuận nghịch khi Ngũ Hoàng nhập trung, và đưa ra mẹo kiểm tinh bàn bằng "Cấn Khôn cửa sinh tử".

Trả lời nhanh: "24 long quản tam quái" nghĩa là mỗi tinh bàn gồm ba quẻ: vận tinh, sơn tinh, hướng tinh. Ví dụ vận 2 toạ Càn hướng Tốn: vận bàn đưa 3 (Mão) đến Càn, 1 (Tý) đến Tốn; Mão và Tý đều âm nên bay nghịch, sơn và hướng đều được 2 – vượng sơn vượng hướng. Giang Đông là địa nguyên, Giang Tây là thiên nhân nguyên, dùng cho phi tinh; Nam Bắc là 5 nhập trung, dùng cho ai tinh. Khi 5 nhập trung, theo âm dương của sơn nguyên vận mà dùng Mậu (thuận) hay Kỷ (nghịch).

"Không thấu luật âm dương thì đừng hành phong thủy!" — Thầy Vũ Giới

Bài dịch nguyên văn của Thẩm Trúc Nhưng, theo bản chấm câu và hiệu đính của Bạch Hạc Minh. Ý bàn của Bạch Hạc Minh được tóm bằng lời của người viết và ghi rõ.

"24 long quản tam quái" nghĩa là gì? – 二十四龍管三卦

Dịch nghĩa. Kinh nói "hai mươi bốn long quản ba quẻ": vận tinh là một quẻ, sơn hướng phi tinh mỗi thứ một quẻ, nên gọi là "quản ba quẻ" – đó là phép ai tinh. Câu "tổ tông lại theo âm dương mà ra" giải phép ai tinh rất rõ. Như vận 2 lập toạ Càn hướng Tốn: Khôn 2 nhập trung, Mão đến Càn, Tý đến Tốn; Mão âm làm bàn nghịch, Tý âm cũng làm bàn nghịch. Từ trung cung bay vào, sơn Càn được 2 – tức 2 đến sơn; từ trung cung bay vào, hướng Tốn được 2 – tức 2 đến hướng. Âm dương của quẻ Càn không cầu ở Càn mà cầu ở Mão, Tý – người chú sách không hiểu chỗ này.

Giảng giải. Đây là cốt lõi của phép hạ quái. Số vận bàn rơi vào cung toạ (ở đây là 3) và cung hướng (là 1) được đưa vào trung cung làm sơn tinh và hướng tinh. Chiều bay không xét theo âm dương của sơn Càn, mà xét theo âm dương của sơn cùng nguyên trong quẻ của số ấy: số 3 là quẻ Chấn, sơn thiên nguyên của Chấn là Mão – âm – nên bay nghịch; số 1 là quẻ Khảm, sơn thiên nguyên là Tý – âm – nên bay nghịch.

Tinh bàn vận 2 toạ Càn hướng Tốn – ví dụ trong nguyên văn
Tinh bàn vận 2 toạ Càn hướng Tốn – ví dụ trong nguyên văn. Ảnh minh hoạ: Vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa

24 sơn phân ngũ hành và Thiên Tâm Chính Vận – 二十四山分五行與天心正運

Dịch nghĩa. Đoạn 24 sơn phân ngũ hành, Hoa Trạm Ân ở Kim Quỹ có sách Thiên Tâm Chính Vận giải rất rõ: sinh nhập, khắc nhập, sinh xuất, khắc xuất, tỷ hoà đều liệt bảng kỹ; người sau xem bản chú trạch đoán của Chương thị do ta chú, chỗ nào không hiểu có thể tự giải.

Hỏi: phép nêu trong Thiên Tâm Chính Vận, Chương thị không chịu tiết lộ một đồ nào, vì sao? Đáp: trong Trực Giải tuy không vẽ đồ nhưng giảng rõ ràng; Tâm Nhãn Chỉ Yếu quyển 2 có năm đồ, gần đủ cái "truyền tâm biến dịch". Đồ tức là bàn ngũ nhập trung: tầng hai là 5 bay vào Càn thuận ai; tầng ba là 24 sơn; tầng bốn là 5 bay nghịch. Đồ 1·9 là bàn Tý Ngọ – Ngọ Tý của vận 5; đồ 2·8 là bàn Sửu Mùi – Mùi Sửu của vận 5; đồ 3·7 là bàn Mão Dậu – Dậu Mão; đồ 4·6 là bàn Thìn Tuất – Tuất Thìn. Trong bốn đồ, một đồ chính là phi tinh chưởng quyết. Mạch lạc rõ ràng, tiếc người học không xét kỹ.

Giang Đông, Giang Tây, Nam Bắc trong Thiên Ngọc Kinh – 天玉經之江東、江西、南北

Dịch nghĩa. Hỏi: đoạn Thiên Ngọc Kinh "Giang Đông một quẻ từ xưa tốt", thầy tôi lấy 1-4-7 làm quẻ Giang Đông, 3-6-9 làm Giang Tây, 2-5-8 làm Nam Bắc, vẫn chưa rõ, có cách nào khác chứng minh không? Đáp: đó là đồ của Đặng Mộng Giác; người học phải thần mà minh, không được chấp. 1-4-7 là vì quẻ Giang Đông thuộc dương, thuận hành từ 1 đến 4 đến 7, vẫn bao gồm 2, 3, 5, 6, 8, 9; quẻ Giang Tây thuộc âm, nghịch hành từ 3 đến 6 đến 9, vẫn bao gồm các số còn lại; quẻ Nam Bắc là 5 nhập trung, Cấn Khôn là cửa sinh tử, thật vẫn bao gồm Càn, Tốn, Khảm, Ly, Chấn, Đoài.

Nay nói riêng ba điều: Giang Đông, Giang Tây là dùng khi phi tinh; Nam Bắc là dùng khi ai tinh; phân không rõ thì không được cái huyền diệu. Tưởng Đại Hồng chú: "Ba quẻ Đông Tây Nam Bắc, có quẻ chỉ được dụng một quẻ, có quẻ kiêm được dụng hai quẻ; xét kỹ hai quẻ Đông Tây tức là phi tinh, hai quẻ Nam Bắc tức là ai tinh" – chỉ là Tưởng thị chưa chịu nói hết. Chương thị chú câu "Nam Bắc một quẻ": tám thần tức Khảm Khôn Chấn Tốn Ly Cấn Đoài Càn; "cộng một quẻ" là cùng quẻ này mà thành chín; chữ "cộng" thật là Mậu Kỷ ở giữa, là thứ tự ai tinh bài liệt – Chương chú rõ lắm, tiếc người học không xét.

"Giang Đông một quẻ từ xưa tốt, tám thần bốn cái một": quẻ Đông tức là quẻ địa nguyên, ở cung Khảm là Nhâm, Nhâm dương thuận hành; tám thần là Nhâm, Bính, Giáp, Canh, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi – trái không kiêm được nhân, phải không kiêm được thiên, chỉ có một quẻ dùng được, nên gọi "bốn cái một". "Giang Tây một quẻ xếp vị long, tám thần bốn cái hai": quẻ Tây tức hai quẻ thiên, nhân – Tý Quý, Ngọ Đinh, Mão Ất, Dậu Tân, Càn Hợi, Khôn Thân, Tốn Tỵ, Cấn Dần – tám thần này kiêm dụng lẫn nhau được vì âm dương cùng loại, một quẻ mà được dụng hai quẻ, nên gọi "bốn cái hai". "Nam Bắc tám thần cộng một quẻ, đoan đích ứng vô sai": chữ "cộng" chỉ 5 nhập trung; "đoan" như trong "đoan cư" – ngồi ngay giữa; "đích" như trong "trúng đích" – rõ ràng là 5 nhập trung.

Ông kết: các nhà chú Địa Lý Biện Chính thường "dính da mang xương", chỗ cần chú lại lược đi. Như câu mở đầu Thanh Nang Tự "Dương Công dưỡng lão xem thư hùng", chữ "dưỡng lão" nói về thịnh suy, chữ nào cũng nói kỹ, phải hiểu thế mới đọc được sách này. Thiên Ngọc Kinh mở đầu đã giải dụng của thế quái, ai tinh, phi tinh; Thanh Nang Áo Ngữ mở đầu đã giải thế quái.

Bảng Giang Đông, Giang Tây, Nam Bắc theo Thẩm Trúc Nhưng
Bảng Giang Đông, Giang Tây, Nam Bắc theo Thẩm Trúc Nhưng. Ảnh minh hoạ: Vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa

Ngũ Hoàng nhập trung khi nào thuận, khi nào nghịch? – 五黃入中何時順、何時逆

Dịch nghĩa. Hỏi: Ngũ Hoàng nhập trung, có khi dùng Mậu dương thuận ai, có khi dùng Kỷ âm nghịch ai, mỗi vận khác nhau, vì sao? Đáp: đây lấy sơn của vận nhập trung làm đích. Như vận 1, Nhâm Tý Quý nhập trung: Nhâm dương thì 5 tức là Mậu dương; Tý Quý âm thì 5 tức là Kỷ âm. Vận 2, Mùi Khôn Thân nhập trung: Mùi âm thì 5 là Kỷ âm; Khôn Thân dương thì 5 là Mậu dương. Suy ra vận 3, 4, 6, 7, 8, 9 không vận nào không như thế: dương thì thuận hành, âm thì nghịch hành. Biến hoá như vậy, Phạm Nghi Tân không biết lý này, lại nói cách bốn vị mà lấy âm dương – sai vậy!

Giảng giải. Khi số rơi vào cung toạ hoặc hướng là 5, Ngũ Hoàng không có quẻ riêng; Thẩm Trúc Nhưng dạy lấy âm dương của sơn tương ứng trong quẻ của vận hiện hành. Đây là quy tắc mà hầu hết sách huyền không ngày nay đều theo.

Cửu tinh phối 24 sơn và công vị phòng phân – 九星配二十四山與公位房分

Dịch nghĩa. Hỏi: thuyết cửu tinh vẫn còn nghi? Đáp: cửu tinh chia hai loại: phối quẻ thì ai cũng biết; còn phối 24 sơn thì tham ngũ thác tống, khó hiểu. Phép ai bài vẫn lấy Ngũ Hoàng nhập trung thuận hành, đến Càn là 6 – Vũ Khúc; nghịch hành đến Tốn cũng là 6 – Vũ Khúc. Đọc sách phong thuỷ của Âu Dương Thuần, bảng 24 sơn phối cửu tinh, tự nhiên hiểu; chỗ Âu Dương có thể lấy được chỉ ở đây.

Hỏi: công vị phòng phân (phần tốt xấu ứng cho từng chi con cháu) có phải lấy các sa Long Hổ làm chủ? Đáp: công vị phòng phân người xưa biết chắc chắn, hoàn toàn lấy quái khí làm chuẩn – ta chú trạch đoán của Trọng Sơn đã nói rất kỹ; nếu lấy sa Long Hổ mà dùng thì không đúng.

Mẹo kiểm tinh bàn: Cấn Khôn là cửa sinh tử – 驗盤訣:艮坤為生死之門

Dịch nghĩa. Hỏi: vẽ đồ ai phi tinh hay bị sai, có cách nào không sai? Đáp: ta đã nhiều lần nói Cấn Khôn là cửa sinh tử. 5 nhập trung thuận hành thì Cấn Khôn là 2·8; 4 nhập trung thì Cấn Khôn là 1·7; 3 nhập trung thì Cấn Khôn là 9·6; nghịch hành thì ngược lại – tục gọi là 1-4-7, 2-5-8, 3-6-9. Các anh ngay cả đồ tử bạch này còn không giải được, là vì thích đọc sách nguỵ, không chịu tìm gốc ở Dịch học. Phàm vận Ngũ Hoàng thì huyền quan ở Khôn Cấn, các vận khác thì ở trong Mậu Kỷ.

Giảng giải. Mẹo thực hành: sau khi bay xong một bàn, nhìn ngay hai cung Cấn (Đông Bắc) và Khôn (Tây Nam); hai số ở đó phải khớp với bảng dưới đây. Nếu khớp, tinh bàn gần như chắc chắn đúng.

Bảng số ở Cấn và Khôn khi mỗi sao nhập trung – mẹo kiểm tinh bàn
Bảng số ở Cấn và Khôn khi mỗi sao nhập trung – mẹo kiểm tinh bàn. Ảnh minh hoạ: Vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa

Bạch Hạc Minh giải thêm trong lời bàn: thuyết "Cấn Khôn là cửa sinh tử" bắt nguồn từ Kỳ Môn Độn Giáp, nơi tám cửa an cố định: Càn – Khai, Khảm – Hưu, Cấn – Sinh, Chấn – Thương, Tốn – Đỗ, Ly – Cảnh, Khôn – Tử, Đoài – Kinh. Ông cũng tóm: Giang Đông là tám sơn địa nguyên, chia hai nhóm bốn dương bốn âm; Giang Tây là thiên nguyên và nhân nguyên; câu "Đông Tây hai quẻ là phi tinh" chỉ bàn hạ quái, câu "Nam Bắc hai quẻ là ai tinh" chỉ bàn thế quái, tục gọi bàn khởi tinh.

Bát môn Kỳ Môn: Cấn Sinh môn, Khôn Tử môn
Bát môn Kỳ Môn: Cấn Sinh môn, Khôn Tử môn. Ảnh minh hoạ: Vẽ lại theo Thẩm Thị Huyền Không Học – Phong Thuỷ Liên Hoa

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thầy Vũ Giới nhắc: không thấu âm dương thì đừng hành phong thuỷ. Phép hạ quái chỉ có ba bước: lấy số toạ, số hướng đưa vào trung cung; xét âm dương theo quẻ của số ấy; bay thuận hay nghịch. Nhưng sai một bước âm dương là cả tinh bàn sai, kéo theo luận đoán sai. Vì thế mẹo "Cấn Khôn sinh tử" của Thẩm Trúc Nhưng rất đáng nhớ. Và lập xong tinh bàn mới là bắt đầu: phải đặt nó lên hình thế thật của ngôi nhà – núi ở đâu, nước ở đâu, cửa ở đâu – thì sao mới có nghĩa.

Tóm lại – 總結

Ý chínhNội dung
24 long quản tam quáiMỗi tinh bàn gồm vận tinh, sơn tinh, hướng tinh
Âm dương bayXét theo sơn cùng nguyên trong quẻ của số nhập trung
Giang Đông / Giang TâyĐịa nguyên / thiên nhân nguyên – dùng khi phi tinh (hạ quái)
Nam Bắc5 nhập trung (Mậu Kỷ) – dùng khi ai tinh (thế quái)
Ngũ Hoàng nhập trungTheo âm dương của sơn nguyên vận: dương là Mậu thuận, âm là Kỷ nghịch
Kiểm tinh bànXem số ở Cấn và Khôn: 147, 258, 369

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Muốn tự lập tinh bàn hạ quái chính xác và luận đoán theo hình thế, các bạn có thể theo khoá học huyền không phi tinh vận 9.

Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Hạ quái khác khởi tinh (thế quái) thế nào? – 下卦與起星(替卦)之別

Hạ quái dùng cho hướng chính (không kiêm hoặc kiêm ít); khởi tinh dùng khi hướng kiêm nhiều, phải thay sao theo bảng thế quái. Thiên Luận Khởi Tinh sẽ giảng.

Vì sao xét âm dương theo Mão, Tý chứ không theo Càn? – 陰陽何以依卯子而不依乾

Vì sao nhập trung là số 3 và số 1 – thuộc quẻ Chấn và Khảm; âm dương lấy theo sơn cùng nguyên trong quẻ ấy.

Ngũ Hoàng nhập trung bay chiều nào? – 五黃入中飛向何方

Theo âm dương của sơn tương ứng trong quẻ của vận: sơn dương thì Mậu thuận, sơn âm thì Kỷ nghịch.

Mẹo nhanh để kiểm tinh bàn? – 速驗星盤之法

Xem hai cung Cấn và Khôn: các cặp số phải theo nhóm 1-4-7, 2-5-8, 3-6-9 như bảng trong bài.

Nguồn: Thẩm Thị Huyền Không Học (沈氏玄空學), Thẩm Trúc Nhưng (đời Thanh), tập Thượng – Huyền Không Tinh Yếu, thiên Luận Hạ Quái, bản chấm câu và hiệu đính của Bạch Hạc Minh. Sơ đồ vẽ lại bởi Phong Thuỷ Liên Hoa.

Từ khoá: luận hạ quái · 24 long quản tam quái · lập tinh bàn huyền không · giang đông giang tây nam bắc · ngũ hoàng nhập trung · cấn khôn sinh tử môn · thẩm thị huyền không học

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…