Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 11
神相全編 卷十一 (人像禽獸形 · 獸形: 虎形 … 駱駝形)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.
Bài thứ năm của Quyển 11 Thần Tướng Toàn Biên trên Kho sách vugioi.com nối tiếp phần "người giống hình chim" ở bài trước, chuyển sang người giống hình thú (獸形). Sách liệt kê gần ba mươi hình: hổ, rồng, lân, sư tử, voi, tê giác, vượn, khỉ, rùa, trâu, chuột, rắn, ngựa, dê, hươu, gấu, cá, lợn, chó, cua, mèo, hoẵng, tôm, báo, lừa, cáo, sài, đười ươi, thỏ và lạc đà. Mỗi hình có một đoạn tả dáng người, tính nết và một bài thơ bốn câu. Bài có nguyên văn chữ Hán (đã chấm câu lại, trích các hình tiêu biểu), bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: "Người giống hình thú" là phép xem tướng bằng ví tượng: nhìn dáng đầu, mắt, mũi, vai lưng, dáng đi và cách nói của một người, thấy gần với con vật nào thì mượn tính của con vật ấy để nói về khí chất người đó. Sách quý nhất là hổ, rồng, lân, sư (uy mà có độ), rồi đến voi, tê giác, rùa, trâu, ngựa (dày, chậm, bền), còn các hình như chuột, rắn, cáo, lợn bị chê vì tính nhỏ nhen, độc, gian. Điều cốt lõi sách tự nói ra ở hình hổ: cùng là tướng hổ, nhưng tinh thần yên, lời có thứ tự thì bền lâu, còn tinh thần quá mãnh, nhìn không định thì phát nhanh rồi mất. Tức là hình chỉ là cái khung; thần mới quyết định.
Hổ hình: một hình, năm loại hổ – 虎形
Sách mở phần hình thú bằng con hổ, vì hổ là chúa rừng, là tượng của uy quyền trong văn hoá Á Đông. Đoạn này hay ở chỗ không dừng lại ở "giống hổ là tốt", mà chia hổ thành năm loại theo tinh thần.
Nguyên văn – 原文
頭大項方,肩圓背厚腰闊,額高目大,黑白分明,口大而方,脣若抹硃,瞻視平遠,光彩射人,精神安泰,語言鐘磬,作用豁達大度,乃林中之虎也。有此相者,必位極人臣,或作將帥。有此精神太猛,瞻視不定,行步太昂,謂之出林虎,雖發猛烈,作用有斷處,貴不久,終失祿位。有此前說,精神詳雅,語言有序,瞻視平穩,謂之靠山虎,享祿久長,晚猶顯達。有此前說,精神不定,轉頭急速,謂之克山虎,或貴或賤,得失不等,平生多凶少吉。有此前說,不愁似愁,不嗔似嗔,神氣溺倦,不病如病,謂之穿山虎,雖居富貴之中,尋常笑呀不足……

Dịch: Đầu lớn, cổ vuông, vai tròn, lưng dày, eo rộng; trán cao, mắt lớn, tròng đen tròng trắng phân minh; miệng lớn mà vuông, môi như tô son; nhìn xa mà bằng, ánh mắt sáng rọi người; tinh thần yên ổn, tiếng nói như chuông khánh; làm việc khoáng đạt, độ lượng: ấy là hổ trong rừng (林中之虎). Người có tướng này ắt lên tới bậc cao nhất của bề tôi, hoặc làm tướng soái. Có tướng ấy mà tinh thần quá mãnh, nhìn không định, bước đi ngẩng quá cao, gọi là hổ ra khỏi rừng (出林虎): tuy phát lên mạnh mẽ nhưng làm việc có chỗ đứt, sang không lâu, rốt cuộc mất lộc vị. Có tướng ấy mà tinh thần điềm đạm, tao nhã, lời nói có thứ tự, nhìn bằng và vững, gọi là hổ tựa núi (靠山虎): hưởng lộc lâu dài, về già vẫn hiển đạt. Có tướng ấy mà tinh thần không định, quay đầu vội vàng, gọi là hổ khắc núi (克山虎): lúc sang lúc hèn, được mất không đều, đời nhiều hung ít cát. Có tướng ấy mà không buồn cũng như buồn, không giận cũng như giận, thần khí chìm và mỏi, không ốm cũng như ốm, gọi là hổ xuyên núi (穿山虎): tuy ở trong giàu sang mà lúc thường cười nói cũng không đủ vui…
Giảng – 講解
Năm loại hổ có cùng một khung hình: đầu lớn, cổ vuông, vai lưng dày, mắt lớn sáng, miệng vuông. Chỗ khác nhau duy nhất là tinh thần và cử chỉ. Đây là bài học rất rõ: tướng thuật cổ không xem hình đứng riêng, mà xem hình đi cùng thần.

- Hổ trong rừng: thần yên, nói vang, độ lượng. Uy mà không cần phô ra, người xung quanh tự nể.
- Hổ ra khỏi rừng: uy bị đẩy ra ngoài quá mức, mắt đảo, dáng ngẩng. Phát nhanh vì dám làm, nhưng dễ đứt vì không biết dừng.
- Hổ tựa núi: uy có chỗ dựa, tức có sự điềm tĩnh và trật tự. Sách khen loại này nhất về độ bền: "về già vẫn hiển đạt".
- Hổ khắc núi: uy mà tâm không định, quay đầu nhanh, tức phản ứng vội. Được mất thất thường.
- Hổ xuyên núi: uy đã chìm, thần mỏi, lúc nào cũng như có chuyện buồn giận trong lòng. Có của mà không có niềm vui.
Như vậy, "giống hổ" không tự nó là tốt hay xấu. Cái quyết định là hổ ấy có yên hay không, có thứ tự hay không. Trong đời thường, ai cũng từng gặp người có dáng mạnh mẽ, giọng to, nhưng chỉ người nào giữ được sự điềm tĩnh mới khiến người khác tin lâu dài.

Ở cuối phần hình thú, sách còn một đoạn "hổ hình" thứ hai (có lẽ chép từ một nguồn khác), tả mắt đỏ, mặt đỏ săn, tiếng như sấm, khi sắp nói thì mắt loé uy, nhìn người như đang giận; kết luận "làm thượng tướng quân". Đoạn ấy có nhiều chữ khó đọc và dấu câu lệch, Kho sách chỉ ghi lại ý chính.
Long hình, lân hình, sư hình: uy mà có độ – 龍形 · 麟形 · 獅形
Sau hổ là ba hình thú thiêng. Cả ba đều được sách xếp vào bậc đại quý, nhưng mỗi hình nhấn một nét riêng.
Nguyên văn – 原文 (trích)
夫龍形者,其人鼻高耳聳,形貌端嚴,身體長大,骨格清秀,眉目分明,舉止出眾,有威權,足機變。……詩曰:「體勢飛朝宛若龍,美髯頭角鼻高隆。威靈赫奕人無比,萬國雲從仰帝聰。」
夫麟形者,項骨高,身形仰,耳高,眼深,眉粗,額闊,音中宮商,行中規矩。得麟形真者,皆主大貴。
獅形:其形眼白睛黑,圓滿而大,山根斷,口闊,方眉,婆娑多鬚,頭方,骨格高,為事深遠,難見心腹。詩曰:「威鎮山河佐主忠,頭方額高更眉濃,腦後骨起天庭突,列土分茅爵累封。」
Dịch: Phàm hình rồng: người ấy mũi cao, tai dựng, dáng mạo đoan nghiêm, thân thể cao lớn, cốt cách thanh tú, mày mắt phân minh, cử chỉ hơn người, có uy quyền, đủ cơ biến. … Thơ: "Thế thân bay hướng như rồng, râu đẹp, đầu có góc, mũi cao vồng; uy linh rực rỡ không ai sánh, muôn nước theo như mây, ngưỡng mộ trí sáng."
Phàm hình lân: xương cổ cao, thân dáng ngửa lên, tai cao, mắt sâu, mày thô, trán rộng, tiếng hợp cung thương, đi đứng hợp khuôn phép. Được hình lân thật thì đều chủ đại quý.
Hình sư tử: tròng trắng tròng đen rõ, mắt tròn đầy mà lớn; sơn căn đứt, miệng rộng, mày vuông, râu nhiều rủ, đầu vuông, cốt cách cao; làm việc sâu xa, khó thấy được ruột gan. Thơ: "Uy trấn núi sông, giúp chúa trung thành; đầu vuông trán cao, mày lại đậm; sau gáy xương nổi, thiên đình nhô; được chia đất phong tước nhiều đời."

Giảng – 講解
Ba hình này có điểm chung là cao, ngay, rõ: mũi cao, tai dựng, trán rộng, mày mắt phân minh. Nhưng mỗi hình có một chữ riêng:
- Rồng: chữ "biến". Sách khen "đủ cơ biến": vừa đoan nghiêm vừa linh hoạt. Đoạn văn nhắc Hán Cao Tổ "long chuẩn" (mũi rồng) và Đường Thái Tông "long tư nhật giác", tức là ví tượng của bậc đế vương trong truyền thuyết. Người đọc nay chỉ nên hiểu là hình mẫu lý tưởng, không ai nên tự nhận mình là "long hình".
- Lân: chữ "quy củ". Kỳ lân là thú nhân từ, nên điểm nhấn là "tiếng hợp cung thương, đi hợp khuôn phép". Tức uy nằm trong sự đúng mực.
- Sư tử: chữ "sâu". "Làm việc sâu xa, khó thấy ruột gan". Đây là người kín, trầm, có tầm nhìn xa, hợp việc giữ gìn, phò tá. Chi tiết "sơn căn đứt" ở hình sư là một ngoại lệ đáng chú ý, vì ở các chương khác sơn căn đứt thường bị chê; điều đó cho thấy tướng phải xem cả cục, không bắt bẻ từng bộ vị.
Điều cần nói rõ: những dòng như "muôn nước theo như mây", "chia đất phong tước" là lời của thời quân chủ. Trong bối cảnh nay, Phong Thuỷ Liên Hoa đọc chúng như mô tả một khí chất lãnh đạo: ngay thẳng, rõ ràng, đúng mực, sâu sắc. Khí chất ấy rèn được, không phải sinh ra mới có.
Voi, tê giác, rùa, trâu, ngựa: nhóm hậu trọng – 象 · 犀 · 龜 · 牛 · 馬
Nhóm thứ hai là các con vật to, chậm, bền. Sách khen nhóm này về phúc, thọ và sự giàu bền, ít khi gắn với sự nhanh nhạy.
Nguyên văn – 原文 (trích)
象形:天庭起,印堂平,眉長眼小,鼻仰脣反,牙露,身大肉多,耳大無輪,鈍慢,多不睡少望。得此相者,非富即貴。詩曰:「枕上明珠額廣平,身形長厚美三停,行粗坐穩言深重,遠鎮山河協聖明。」
犀形:其形上下三停一體肥,眉目相等,天庭高,伏犀骨起……詩曰:「頭圓眼大更眉濃,耳內毫毛體肉豐,若得正形台鼎位,其他巨富壽而終。」
龜形:其形項長下短,頭尖眼圓,眉濃鼻聳嘴長,肩背伏厚,定性淳平,生好山水,多尊重,身體圓肥,五岳相稱。得此相者,主財主富。
牛形:其形身魁,心性慢,眼黑光,口常動,項粗頭廣,平生罕病。詩曰:「生來福厚不容言,面壯心平語話謙。若更步行遲且緩,千倉積貯富田園。」
馬形:其形面長,眼大,口闊,齒大,腰長性慢,夜多不睡,行坐尊重,主人貴也。詩曰:「天然三面側如磚,稟性溫良好著先。君子比之因有德,前程萬里可安然。」
Dịch: Hình voi: thiên đình nổi, ấn đường bằng, mày dài mắt nhỏ, mũi hếch môi trề, răng lộ, thân lớn nhiều thịt, tai lớn không có vành, chậm chạp, ít ngủ, ít nhìn quanh. Được tướng này, không giàu thì sang. Thơ: "Trên gối như ngọc sáng, trán rộng bằng; thân dáng dài dày, tam đình đẹp; đi thô ngồi vững, lời sâu nặng; trấn giữ núi sông xa, giúp bậc thánh minh."
Hình tê giác: ba đình trên dưới một khối đầy đặn, mày mắt cân nhau, thiên đình cao, xương phục tê nổi… Thơ: "Đầu tròn mắt lớn, mày lại đậm; trong tai có lông, thân thịt đầy; nếu được hình chính thì ngôi đài đỉnh (tam công); không thì cũng giàu lớn và thọ trọn đời."
Hình rùa: cổ dài, phần dưới ngắn, đầu nhọn mắt tròn, mày đậm mũi cao miệng dài, vai lưng dày như úp; tính định, thuần hậu, bình hoà; thích núi sông; nhiều sự tôn trọng; thân tròn đầy, ngũ nhạc cân xứng. Được tướng này chủ tiền của, chủ giàu.
Hình trâu: thân to lớn, tính chậm, mắt đen có ánh, miệng hay động, cổ to đầu rộng, cả đời ít bệnh. Thơ: "Sinh ra phúc dày khỏi phải bàn; mặt khoẻ lòng bằng, lời nói khiêm; nếu lại bước đi chậm và thong thả, ngàn kho chất chứa, giàu ruộng vườn."
Hình ngựa: mặt dài, mắt lớn, miệng rộng, răng lớn, lưng dài, tính chậm, đêm hay ít ngủ, đi ngồi tôn trọng; chủ người sang. Thơ: "Tự nhiên ba mặt nghiêng như viên gạch; bẩm tính ôn lương, thích đi trước; người quân tử ví với ngựa vì có đức; đường trước muôn dặm có thể yên."

Giảng – 講解
Điểm chung của nhóm này là dày và chậm. Voi "đi thô ngồi vững, lời sâu nặng"; trâu "mặt khoẻ lòng bằng, lời khiêm, bước chậm"; rùa "tính định, thuần hậu, bình hoà"; ngựa "tính chậm, đi ngồi tôn trọng". Trong tướng thuật, chậm không có nghĩa là kém: chậm mà vững là dấu của khí dày, giống như trong phong thuỷ, long mạch đi chậm, uốn lượn thì kết huyệt bền, còn mạch chạy thẳng, gấp thì khí tán.
Hai chi tiết đáng để ý:
- Hình trâu "cả đời ít bệnh": sách nối tướng với sức khoẻ. Người thân chắc, ăn ngủ đều, tâm bằng phẳng thì ít ốm, đó là quan sát thực tế hơn là tiên đoán.
- Hình ngựa "quân tử ví với ngựa vì có đức": câu này lấy ý từ Luận Ngữ, "ký bất xưng kỳ lực, xưng kỳ đức dã" (ngựa ký không được khen vì sức, mà khen vì đức). Tức ngay trong một bài thơ tướng hình thú, sách vẫn đặt đức lên trên sức.
Hình rùa có thêm câu "thích núi sông" (生好山水). Người ưa tĩnh, ưa thiên nhiên thường có nhịp sống chậm và bền; người xưa quan sát thấy kiểu người này hay giữ được của, nên nói "chủ giàu".

Vượn, khỉ, hươu, cá, mèo, thỏ: nhóm linh động – 猿 · 猴 · 鹿 · 魚 · 貓 · 兔
Nhóm thứ ba là các con vật nhỏ, nhanh, nhạy. Sách đánh giá nhóm này lẫn lộn: có tài, có trí, nhưng dễ thiếu sự trầm trọng.
Nguyên văn – 原文 (trích)
猿形:其形面圓而小,眉目俱圓,臂長音響,好清潔,靜修飾,喜花果,鼻小口尖,猖狂輕躁,不尊重,多嗔怒,心性靈……詩曰:「頭圓眼黑頸腮平,腳短手長行步輕,常在碧霄閒散處,一生終是主虛名。」
猴形:其形顴骨高,眼圓深,面赤黃,耳鼻卓,膽小,猖狂不定,輕薄不尊重,多嗔含怒,心靈智巧。
鹿形:其形行步如走,性情不定,見人多驚疑,起坐不久,眼青黑而微長。詩曰:「雙眸青黑更微長,行步如飛性卻剛。若得山林相隱映,自然福祿異尋常。」
魚形:其形眼圓項縮,耳小眉薄,口聚身長,眠不閉目,性格猶豫不定。詩曰:「項縮何曾閉眼眠,水星相得免憂煎。禹門三級桃花浪,變化成龍上九天。」
貓形:其形面圓眼圓,腰長,性慢多言……詩曰:「眼中黃色面微圓,稟性溫純好飽鮮。有力有才堪任使,一生常得貴人憐。」
兔形:其形頭小,額小,眉細,口小,耳長,齒細密,鼻細而紅,腳短。入此相者,五品之官,女人亦主夫人之貴。
Dịch: Hình vượn: mặt tròn mà nhỏ, mày mắt đều tròn, tay dài, tiếng vang; ưa sạch sẽ, thích chải chuốt, thích hoa quả; mũi nhỏ miệng nhọn; hay bồng bột, nóng nảy, không trầm trọng, hay giận; tâm tính linh lợi… Thơ: "Đầu tròn mắt đen, cổ má bằng; chân ngắn tay dài, bước đi nhẹ; thường ở chỗ nhàn tản dưới trời xanh; một đời rốt cuộc chủ hư danh."
Hình khỉ: gò má cao, mắt tròn sâu, mặt đỏ vàng, tai mũi nhô; nhát gan, bồng bột không định, nhẹ dạ không trầm trọng, hay giận ngầm; tâm linh lợi, khéo léo.
Hình hươu: đi như chạy, tính tình không định, gặp người hay giật mình nghi ngại, ngồi đứng không lâu, mắt xanh đen mà hơi dài. Thơ: "Đôi mắt xanh đen lại hơi dài; đi như bay mà tính lại cứng; nếu được núi rừng che chở, tự nhiên phúc lộc khác thường."
Hình cá: mắt tròn, cổ rụt, tai nhỏ mày mỏng, miệng chụm thân dài, ngủ không nhắm mắt, tính do dự không quyết. Thơ: "Cổ rụt, ngủ chưa từng nhắm mắt; được sao Thuỷ hợp thì khỏi lo phiền; ba bậc Vũ Môn sóng hoa đào; biến hoá thành rồng lên chín tầng trời."
Hình mèo: mặt tròn mắt tròn, lưng dài, tính chậm, hay nói… Thơ: "Trong mắt sắc vàng, mặt hơi tròn; bẩm tính ôn thuần, thích ăn no đồ tươi; có sức có tài, dùng được; một đời thường được quý nhân thương."
Hình thỏ: đầu nhỏ, trán nhỏ, mày nhỏ, miệng nhỏ, tai dài, răng nhỏ khít, mũi nhỏ mà hồng, chân ngắn. Người được tướng này làm quan ngũ phẩm; nữ cũng chủ bậc phu nhân.

Giảng – 講解
Đọc kỹ nhóm này sẽ thấy sách không chê sự linh động, mà chê sự không định. Vượn và khỉ "tâm linh lợi, khéo léo" là tài; nhưng "bồng bột, không trầm trọng, hay giận" thì làm mất tài. Hươu "đi như bay, tính cứng" là tài; "gặp người hay giật mình, ngồi không lâu" là chỗ yếu. Cá "do dự không quyết" là chỗ yếu, nhưng bài thơ lại mở ra hình ảnh cá vượt Vũ Môn hoá rồng: người do dự mà gặp thời, gặp người dìu dắt thì vẫn có thể đổi hẳn vận mình.
Đây là chỗ rất hay của cách đọc hình thú: mỗi hình đều có lối ra. Hươu "được núi rừng che chở" thì phúc lộc khác thường, tức người nhạy cảm mà ở môi trường yên thì phát huy được. Mèo "có sức có tài, dùng được, thường được quý nhân thương", tức người ôn hoà, chịu làm thì được tin dùng. Thỏ với "bốn cái nhỏ" (đầu, trán, mày, miệng nhỏ) mà vẫn được xếp quan ngũ phẩm, cho thấy nhỏ mà cân đối, thanh tú thì vẫn là tướng tốt.
Những hình sách chê và cách đọc cho đúng – 鼠 · 蛇 · 豬 · 狗 · 狐 · 豺
Phần cuối danh sách có nhiều hình bị sách chê nặng: chuột "thích tích trữ, ăn chỗ kín", rắn "tính độc, không thương người, bị chạm vào liền muốn hại", lợn "ở chỗ hẻo lánh, cuối cùng chết ngang", chó "ăn uống không chán, hay ghét người", cáo "mặt như có men rượu, mày mắt lả lơi, lòng gian", lừa "không có khí hoà, nói càn". Bên cạnh đó cũng có những hình được khen bất ngờ: sài lang "làm tướng quân", đười ươi "đa tài đa nghệ, là người hiền đức", lạc đà "gánh được nặng, quan tam phẩm".
Nguyên văn – 原文 (trích)
鼠形:其形赤紫色,眼微圓,暗處窺,密處食,好蓄積。詩曰:「性天小巧又通靈,衣食資財僅養身……」
蛇形:……性毒,不憫念人,被人觸,便欲傷人,行動急速,使人莫之測也。
狗形:其形頭大頂粗,睛黃面尖……性急,飲食無厭……於人有心力。詩曰:「面尖額闊眼睛黃,好怒平生自不常。指示得逢蕭相國,一生心力佐高皇。」
猩猩形:其形眉目相近,鼻高直上,口闊上脣掀,面闊身肥,髮粗赤旋,腮削臂長,性急,言直,主人多才多藝……必為賢德人也。
駱駝形:其形頭圓而長,額闊項長,背伏眉高……聲雄行慢,能負重。有此相者,三品之官。
Dịch: Hình chuột: sắc đỏ tía, mắt hơi tròn, nhìn trộm chỗ tối, ăn ở chỗ kín, thích tích trữ. Thơ: "Bẩm tính nhỏ mà khéo, lại thông linh; áo cơm tiền của chỉ đủ nuôi thân…" Hình rắn: … tính độc, không thương người, bị người chạm vào liền muốn hại, hành động nhanh gấp, khiến người không lường được. Hình chó: đầu lớn, đỉnh thô, tròng vàng, mặt nhọn… tính gấp, ăn uống không chán… nhưng đối với người thì có tận tâm tận lực. Thơ: "Mặt nhọn trán rộng, tròng mắt vàng; cả đời hay giận, tính không thường; nếu được chỉ dẫn, gặp Tiêu tướng quốc, một đời tận lực giúp Cao Hoàng." Hình đười ươi: mày mắt gần nhau, mũi cao thẳng lên, miệng rộng môi trên hếch, mặt rộng thân béo, tóc thô xoáy đỏ, má hóp tay dài, tính gấp, nói thẳng; chủ người đa tài đa nghệ… ắt là người hiền đức. Hình lạc đà: đầu tròn mà dài, trán rộng cổ dài, lưng như úp, mày cao… tiếng hùng đi chậm, gánh được nặng. Người có tướng này làm quan tam phẩm.

Giảng – 講解
Có ba điều cần nhớ khi đọc phần này.
Thứ nhất, sách đang tả tính nết, không tả khuôn mặt. Nếu đọc kỹ, phần lớn các câu chê nằm ở hành vi: "nhìn trộm", "ăn chỗ kín", "bị chạm liền muốn hại", "ăn không chán", "nói càn". Đó là những thói quen ai cũng có thể có và có thể bỏ. Không thể nhìn một khuôn mặt hơi nhọn mà gọi người ta là "hình chuột", "hình cáo".
Thứ hai, ngay cả hình bị chê cũng có lối ra. Bài thơ hình chó nhắc Tiêu Hà, tể tướng giúp Hán Cao Tổ: người tính nóng mà được chỉ dẫn đúng chỗ thì "một đời tận lực" thành công thần. Lời ấy cho thấy người xưa hiểu rằng tính nết là chất liệu, còn dùng vào đâu là do giáo dưỡng và lựa chọn.
Thứ ba, có những hình ngoại hình "khó coi" mà sách khen. Đười ươi mặt rộng, môi hếch, tóc thô mà "đa tài, hiền đức"; lạc đà lưng gù, xương thô, răng lộ mà "gánh nặng, quan tam phẩm". Tức là sách không chạy theo cái đẹp bề ngoài. Cái được khen là năng lực, sự bền bỉ và lời nói thẳng.

Vì vậy, Kho sách giữ nguyên lời sách để người học biết người xưa đã viết gì, nhưng nhấn mạnh: không dùng các hình bị chê để gán cho người thật. Gán nhãn "hình rắn", "hình chuột" cho ai đó vừa thiếu căn cứ, vừa trái với tinh thần "tướng do tâm sinh" mà chính các đại sư tướng thuật luôn nhắc.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Ý thứ nhất: hình là khung, thần là chủ. Bài học lớn nhất của chương hình thú nằm ngay ở đoạn đầu: năm con hổ cùng một khung hình mà năm số phận. Cái phân biệt là tinh thần yên hay động, lời nói có thứ tự hay không, ánh nhìn bằng hay đảo. Những thứ ấy đều do tâm. Phong Thuỷ Liên Hoa vì thế đọc chương này như một tấm gương để tự sửa: muốn từ "hổ ra khỏi rừng" thành "hổ tựa núi" thì phải học sự điềm tĩnh và trật tự, không phải đổi khuôn mặt.
Ý thứ hai: ví tượng cũng là cách người làm phong thuỷ nhìn đất. Người xưa gọi núi là thanh long, bạch hổ, gọi thế đất là "rồng về", "hổ phục", "rùa nổi", "ngựa phi". Cùng một con mắt ví tượng ấy dùng cho người: thấy dáng, thấy thế, thấy khí rồi mới gọi tên. Hổ phục yên là thế tốt, hổ ngẩng đầu chồm ra là thế dữ; rùa nổi giữa nước là thế tụ; rắn đi gấp, thẳng là thế tán. Học xong chương này, người học phong thuỷ sẽ hiểu vì sao trong hình pháp, "yên" và "có tình" luôn quý hơn "mạnh".
Ý thứ ba: chậm mà dày thì bền. Nhóm hậu trọng (voi, trâu, rùa, ngựa, lạc đà) đều được khen về sự bền. Nhà cũng vậy: nền vững, khí tụ, nhịp sống điều độ thì của cải giữ được lâu. Một ngôi nhà đổi hướng, đổi cửa liên tục theo lời đồn cũng giống "hổ khắc núi", được mất thất thường. Cách bố trí nhà theo hướng, theo tuổi cụ thể, Thầy Vũ Giới giảng kỹ trong lớp; còn lý pháp thì Liên Hoa chia sẻ ở đây.
Tóm lại – 總結: Chương "người giống hình thú" chia gần ba mươi hình theo ba nhóm: thú thiêng uy mà có độ (hổ, rồng, lân, sư), thú hậu trọng dày và bền (voi, tê, rùa, trâu, ngựa, lạc đà), thú linh động có tài mà dễ thiếu định (vượn, khỉ, hươu, cá, mèo, thỏ); kèm những hình sách chê vì thói xấu (chuột, rắn, lợn, chó, cáo). Cùng một hình hổ mà có năm loại hổ, khác nhau ở tinh thần. Vì vậy, hình chỉ là khung, thần mới là chủ, và thần thì do tâm nuôi.

Bài trước: Thần Tướng Toàn Biên (62): Tướng trẻ thơ; người giống hình chim 相嬰兒・禽形.
Bài sau: Thần Tướng Toàn Biên (64): Mắt giống cầm thú: thơ đoán.
Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần mười một, mục Người giống hình cầm thú, các hình từ Hổ hình (虎形) đến Lạc đà hình (駱駝形), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Bác vật vựng biên, Nghệ thuật điển, quyển 641, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các dấu ngoặc 「」《》 đặt lệch (như 《麟形》, 「出林虎。」); câu thơ hình hổ thứ hai có dấu ngoặc đóng sai chỗ, Kho sách chỉ ghi ý; 將軍帥 đọc là 將帥; hình voi 多不睡少望 giữ nguyên, dịch theo nghĩa "ít ngủ, ít nhìn quanh"; hình tê giác có một câu rời (天地相朝) đặt lẫn vào chú, Kho sách lược; lược các câu đoán "chết ngang", "chết dữ" theo từng hình, chỗ lược đánh dấu "……". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Mục Lục Thần Tướng Toàn Biên: toàn bộ 14 quyển, theo dõi các bài đã đăng.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem thế thanh long, bạch hổ quanh nhà.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Thần Tướng Toàn Biên (62): Tướng trẻ thơ; người giống hình chim 相嬰兒・禽形
- Thần Tướng Toàn Biên (15): Ngũ hành tượng; hình, thần, khí và âm thanh
- Thần Tướng Toàn Biên (25): Xem dáng đi, đứng, ngồi, nằm, ăn
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Nhìn ra "thế" của một con người cũng như "thế" của một thế đất là con mắt phải luyện có thầy chỉ. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Người giống hình thú" là gì? – 人像獸形
Là phép xem tướng bằng ví tượng: thấy dáng đầu, mắt, vai lưng, dáng đi, cách nói của một người gần với con vật nào thì mượn tính con vật ấy để nói về khí chất. Đây là cách mô tả, không phải bảng phán định mệnh.
Năm loại hổ khác nhau ở đâu? – 五虎
Cùng một khung hình hổ, nhưng hổ trong rừng thần yên và độ lượng, hổ tựa núi lời có thứ tự nên bền lâu, còn hổ ra khỏi rừng quá mãnh, hổ khắc núi không định, hổ xuyên núi thần mỏi. Khác nhau hoàn toàn ở tinh thần.
Vì sao nhóm voi, trâu, rùa được khen? – 象 · 牛 · 龜
Vì dày, chậm và bền: đi ngồi vững, lời khiêm, tính bình hoà, ít bệnh. Tướng thuật coi chậm mà vững là dấu khí dày, giống long mạch đi chậm uốn lượn thì kết huyệt bền.
Có nên gọi ai đó là "hình chuột", "hình rắn" không? – 鼠形 · 蛇形
Không. Các câu chê trong sách chủ yếu tả thói quen như nhìn trộm, ăn không chán, dễ nổi giận hại người; đó là hành vi có thể sửa. Gán nhãn cho người thật vừa thiếu căn cứ vừa trái tinh thần tướng do tâm sinh.
Hình thú liên quan gì đến phong thuỷ? – 形勢
Phong thuỷ cũng dùng ví tượng: thanh long, bạch hổ, rùa nổi, ngựa phi. Cùng một nguyên lý: thế yên và có tình thì tốt, thế chồm ra, gấp, thẳng thì dữ. Học hình thú giúp hiểu chữ "yên" trong hình pháp.








