💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thần Tướng Toàn Biên (40): Nhân Luân Đại Thống Phú, thượng (2): mày, mắt, tai

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thần Tướng Toàn Biên (40): Nhân Luân Đại Thống Phú, thượng (2): mày, mắt, tai

Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 7
神相全編 卷七 (人倫大統賦上 · 眉 · 目 · 耳)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.

Bài này nối phần đầu quyển thượng Nhân Luân Đại Thống Phú (人倫大統賦) của Trương Hành Giản, chú của Tiết Diên Niên, trong Quyển 7 Thần Tướng Toàn Biên. Sau trán, bài phú lần lượt xem mày, mắt, mắt người nữ và tai. Phần mắt là phần dày nhất, với câu then chốt: "muốn xét thần khí, trước xem tròng mắt", cùng hai án lệ trong sử: Thúc Hướng thấy Đan Tử "nhìn xuống, nói chậm" mà biết sắp chết; Si Tỳ thấy hai họ Hàn, Nguỵ "nhìn ngay bước vội" mà biết bị lộ mưu. Bài gồm nguyên văn chữ Hán kèm lời chú, bản dịch, phần giảng và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Về mày: "mày rộng thì lòng phẳng"; mày thô dày là chậm, mày thưa thanh có vẻ đẹp là thông minh; mày ngắn không tới mắt thì kém, mày dài quá mắt thì vinh; mày dài một tấc sau bốn mươi là "thọ hào". Về mắt: "muốn xét thần khí, trước xem tròng mắt"; người hiền mắt trong như nước; người tính ngay nhìn thẳng không lệch, người lòng lả lơi liếc qua lại không yên; gặp việc kinh mà mắt vẫn bình thản là tướng đại hiền. Về tai: tai là sao lộc, chủ nghe, giữ việc của tâm và thận; tai tròn đủ là hoà nhã, tai trắng hơn mặt thì danh tiếng bay xa, tai dày dán sát đầu là giàu.

Thầy Vũ Giới giảng: "Phần mắt trong bài này tôi đọc đi đọc lại nhiều lần. Lời chú nói: xem bên ngoài mà biết bên trong. Mắt không nói dối, nên người học tướng trước hết phải học nhìn mắt, và người muốn đổi tướng trước hết phải giữ lòng cho thẳng."

Mày (1): rộng hẹp, thô thanh, ngắn dài, tán, giao – 眉宇寬廣 · 長能過眼

Nguyên văn – 原文

觀夫眉宇寬廣,心田坦平。(注:眉為紫氣,吉星也。若眉宇寬長平闊者,則心坦然無私。)

狠愎者低凹其骨,狂狷者陡高其稜。(注:性狠之人,則眉骨低凹。若眉陡高者,狂狷之人,故知進而不知退,知存而不知亡,恆有包藏之志。)

麤厚魯愚,秀濃慧明。(注:眉之粗濃濁厚者,其性愚鈍多滯。疏眉秀有彩者。主聰慧才智過人。)

短不及目者,貧賤。長能過眼者,寵榮。(注:眉短於目者。主身質下賤。眉長過目者。則身榮貴顯。)

眉散者,資財難聚;頭交者,身命早傾。(注:眉尾毫毛脫落而疏稀,主財物破散。初運二十六至二十九,財散印堂,乃命宮也。若眉頭相交,如蜻蜓之形,毛侵印堂者,短壽之相。)

中心直斷惠性少,兩頭高仰壯氣橫。(注:眉中間直斷或紋破者。其性寡有仁慈。眉尾謂凌雲。主人之氣志。眉若兩頭高起。則有丈夫之氣。)

Chân dung Thiếu Hạo trong tập Danh nhân
Chân dung Thiếu Hạo (少昊) trong tập Danh nhân xưa: lối vẽ nhấn mày dài, mắt phượng và tai lớn. Ảnh: Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Dịch: Mày rộng thoáng thì ruộng lòng bằng phẳng. Chú: mày là sao Tử khí, sao lành; khoảng mày rộng dài bằng phẳng thì lòng thản nhiên không riêng tư. Người ngang bướng thì xương mày lõm thấp; người cuồng thì gờ mày dựng cao: biết tiến không biết lùi, biết còn không biết mất. Mày thô dày là chất phác chậm, mày thanh đậm là sáng dạ. Chú: mày thưa thanh có vẻ đẹp chủ thông minh tài trí hơn người. Ngắn không tới mắt thì nghèo hèn; dài quá mắt thì được sủng vinh. Mày tán thì của khó tụ; đầu mày giao nhau thì (sách nói) mệnh sớm nghiêng. Chú: lông đuôi mày rụng thưa thì của tán; vận đầu hai mươi sáu đến hai mươi chín là chỗ mày; đầu mày giao nhau như chuồn chuồn, lông lấn ấn đường thì sách nói là tướng thọ ngắn. Giữa mày đứt thẳng thì ít lòng nhân; hai đầu mày cao ngẩng thì khí tráng ngang tàng. Chú: đuôi mày gọi là lăng vân, chủ chí khí; hai đầu cao lên là có khí trượng phu.

Giảng: Mày được gọi là sao Tử khí trong phép "ngũ tinh lục diệu", là sao lành. Đoạn này đọc mày theo ba trục: rộng hẹp (khoảng ấn đường giữa hai mày, ứng độ rộng của lòng), thô thanh (chất lông mày, ứng trí), ngắn dài (so với mắt, ứng vinh nhục). Lời chú còn nêu mốc vận 26 đến 29 tuổi ở mày, khớp với phép lưu niên. Câu "đầu mày giao nhau thì mệnh sớm nghiêng" là lời sách cũ; ngày nay mày rậm giao nhau rất thường gặp, nên đọc như một dấu hiệu tính khí dễ lo nghĩ, không phải điềm thọ yểu.

Chàng trai đeo kính, đôi mày rõ nét
Lông mày thưa, thanh mà có sắc là người thông tuệ; mày dài quá mắt sách xem là tướng vinh hiển. Ảnh minh hoạ: Seth Doyle, Wikimedia Commons, CC0.

Mày (2): lông dựng, lông ngược, mày yển nguyệt, thọ hào, vằn ấn đường – 壽毫 · 印堂紋

Nguyên văn – 原文

毛直性狠,毛逆禍生。(注:眉毛直生者,為人性狠,亦主橫夭。眉毛逆生者。其人恆有災害,亦當剋祖主凶惡。)

覆目軟柔而少斷,偃月高揭而好爭。(注:眉八字,軟柔壓眼,終無正性,故為無斷之人。眉若偃月高揭者,則必好鬥而多爭。)

扣促無開,傷蜉蝣之短晷;毛長及寸,享龜鶴之遐齡。(注:蜉蝣喜陰而惡陽,人若眉頭促鎖短也。印堂終日不開者謂之鬼形,故嘆其若蜉蝣之影。眉長及寸者謂之壽毫,四十以上生者,得其壽考,必享遐齡之慶也。)

十字高品,天文大亨。(注:兩眉間印堂上有紋如十字者。主有高位。若紋理似天字者。一生亨通。縱有災咎。自能消散。)

作坤字者,祿二千石。成土字者,將百萬兵。(注:印堂有紋。作坤卦者。則祿享千石。成土字紋者。當帥兵百萬。)

列土分茅,由玉田之高朗。紆朱曳紫,蓋水鳥之圓成。(注:有列土分茅之貴者。謂印堂中有紋如玉田之字。紆朱曳紫之官。蓋印堂中紋如水鳥。)

Dịch: Lông mày mọc dựng thì tính dữ; lông mọc ngược thì sinh hoạ (sách nói). Mày rủ che mắt mà mềm thì ít quyết đoán; mày như trăng nằm dựng cao thì thích tranh. Chú: mày hình chữ bát mềm đè mắt thì không có chính kiến; mày yển nguyệt dựng cao thì hay đấu, nhiều tranh cãi. Đầu mày chau khít không mở thì như bóng phù du ngắn ngủi; lông mày dài đến một tấc thì hưởng tuổi rùa hạc. Chú: phù du thích tối ghét sáng; người đầu mày chau ngắn, ấn đường suốt ngày không mở thì gọi là hình quỷ. Mày dài đến tấc gọi là thọ hào, mọc sau bốn mươi tuổi thì được sống lâu. Vằn chữ thập (十) là phẩm cao, vằn chữ thiên (天) là thông suốt. Chú: giữa hai mày trên ấn đường có vằn như chữ thập thì có ngôi cao; vằn như chữ thiên thì một đời hanh thông, có tai hoạ cũng tự tan. Vằn hình quẻ Khôn thì lộc hai nghìn thạch; vằn chữ thổ (土) thì làm tướng trăm vạn quân. Được chia đất phong hầu là do vằn "ngọc điền" cao sáng; mặc áo đỏ đeo ấn tím là do vằn "thuỷ điểu" tròn đủ.

Giảng: Câu đáng chú ý nhất đoạn này là câu về ấn đường không mở: người lúc nào cũng chau mày, giữa hai mày không giãn ra, lời chú gọi là "hình quỷ", ví với con phù du sống một ngày. Đây là câu xem tâm: lo âu, bực bội thường trực in lên ấn đường. Ngược lại, thọ hào (lông mày dài nổi lên sau tuổi bốn mươi) là dấu được nhiều sách ghi là tướng thọ. Các vằn chữ thập, chữ thiên, chữ thổ, quẻ Khôn trên ấn đường là hình mẫu trong sách, rất hiếm gặp; đọc để hiểu cách người xưa coi ấn đường là "mệnh cung".

Sơ đồ phép xem lông mày theo Nhân Luân Đại Thống Phú
Mày rộng thì lòng phẳng, mày thanh thì sáng dạ, dài quá mắt thì vinh, thọ hào là tướng thọ; ấn đường chau mãi lời chú gọi là hình quỷ.

Mắt (1): xét thần khí trước xem tròng mắt – 欲察神氣先觀目睛

Nguyên văn – 原文

欲察神氣,先觀目睛。賢良澄澈,豪俊精英。(注:人之神在目,夜則神寤於心,晝則神遊於目。欲察神氣虛實,心術美惡,必當先視其目,故觀其外者,則知其內。賢良之士,眼神澄澈若水,豪俊英傑之流,神和惠而黑白分明。)

性端正者,平視無頗;情流蕩者,轉盼不寧。(注:人秉性端正,則平視不側;心情流蕩之徒,則目睛往來,轉盼不息。)

黃潤定至於黃髮,白乾終至於白丁。(注:瞳子黃潤,可至於黃髮之壽;眼若白,乾而不秀,終作白衣之士。)

顧下,言徐叔向知其必死;視端趨疾,魏主見乎得情。(注:昭公十一年秋,單子會韓宣子于戚,視下言徐,視不登帶,言不過步,無守身之氣,死將至矣。此年冬而單子果卒。智伯帥韓魏之兵而攻趙城,降。有曰:智伯之臣絺疵見桓子與康子俱無喜志而有憂色,絺疵謂智伯曰:二子必反矣。智伯以告二子,二子曰:此夫讒臣,使主疑懈于攻趙也。二子出,絺疵又曰:主何以臣之言告二子?智伯曰:子何以知之?絺疵對曰:臣見二子,視臣端而趨疾,知臣得其情故也。)

Dịch: Muốn xét thần khí, trước xem tròng mắt. Người hiền lương thì mắt trong suốt; người hào tuấn thì tinh anh. Chú: thần của người ở mắt: đêm thì thần nghỉ ở tâm, ngày thì thần dạo ở mắt. Muốn xét thần khí hư thực, tâm thuật tốt xấu, phải xem mắt trước; xem bên ngoài thì biết bên trong. Người hiền mắt trong như nước; người anh kiệt thần hoà, đen trắng phân minh. Người tính đoan chính thì nhìn thẳng không lệch; người lòng lả lơi thì liếc qua liếc lại không yên. Con ngươi vàng nhuận thì sống đến tóc vàng (tuổi già); mắt trắng khô không tú thì rốt cuộc làm áo trắng (không có quan chức). Nhìn xuống, nói chậm: Thúc Hướng biết người ấy sắp chết; nhìn ngay, bước vội: Si Tỳ thấy được tình thật của hai họ. Chú: năm Chiêu Công thứ 11, Đan Tử hội với Hàn Tuyên Tử ở đất Thích, mắt nhìn không quá thắt lưng, lời nói không quá một bước, không còn khí giữ thân; mùa đông năm ấy Đan Tử mất. Trí Bá dẫn quân Hàn, Nguỵ đánh thành Triệu; Si Tỳ thấy Hàn Khang Tử, Nguỵ Hoàn Tử không có vẻ vui mà có sắc lo, nói hai người ắt phản; khi bị hỏi, Si Tỳ đáp: tôi thấy hai người nhìn tôi chằm chằm rồi bước vội, biết họ hiểu tôi đã đoán ra tình thật.

Giảng: Câu "đêm thần ở tâm, ngày thần ở mắt" là một trong những câu hay nhất của tướng pháp: mắt là cửa sổ của tâm. Hai án lệ ở đây rất đáng học vì không có chút thần bí nào: Thúc Hướng (Tả Truyện) thấy một người mắt cụp, tiếng nhỏ, khí suy, biết sức khoẻ đã kiệt; Si Tỳ (Chiến Quốc Sách) đọc ánh mắt và dáng đi để biết người ta đang giấu mưu. Đó là quan sát hành vi, không phải đoán số. Người học tướng giỏi trước hết là người biết nhìn người như thế.

Cụ ông đi bộ trên con đường làng
Người xưa đọc dáng đi, ánh mắt để hiểu người: đó là quan sát hành vi, không phải đoán số. Ảnh minh hoạ: Adam Jones, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Mắt (2): thần hãm, mắt lồi, liếc xéo, mắt say, mắt ngủ, mắt bình thản – 豁視 · 逌然

Nguyên văn – 原文

神陷短壽,睛凸極刑。(注:人之壽夭。皆在於神氣所主。若目神已陷。必當夭死。睛凸者。謂之蜂目。其人必至極刑。)

斜盼者人遭其毒,癡視者自剋其形。(注:斜盼之人,謂眼神側視,必遭毒而身亡,或至兵死。神癡不秀,轉盼無力者,雖面部青顯,自剋無祿也。)

淫眼神蕩,姦心內萌。(注:淫亂者,眼神流蕩而不收。狡佞姦罪之人。目神若塵垢之蒙深,不可以為交友。)

睡眼神濁而如睡。驚眼神怯而如驚。(注:目神濁者,不清也。如睡者,謂神困濁無力,終當夭壽。驚眼者,謂視物急而驚,其人當至暴死。)

病眼神困而如病未愈,醉眼神昏而如醉不醒。(注:病眼神困,謂情倦,如久病未痊,其人終無遠壽。醉眼神昏者,神力倦怠,恆如帶酒,必至服毒而死。)

豁如視而有威,名揚四海。逌然驚而不瞬,神耀三清。(注:神藏於豁視威嚴而有力,儼然人望而畏之,主聲名播揚於天下。人若偶遇不測之驚,眼神澄然不改,蓋不染塵俗之汙,出於造物之外,是謂大賢之相。)

Dịch: (Sách nói) thần hãm thì thọ ngắn, tròng lồi thì gặp hình nặng. Liếc xéo thì người khác chịu cái độc của mình; nhìn ngây thì tự khắc thân. Chú: thần ngây không tú, liếc không có lực thì dù mặt mũi sáng sủa cũng tự khắc không lộc. Mắt dâm thì thần dao động, lòng gian nảy bên trong. Chú: thần mắt trôi không thu lại là người xảo nịnh; thần mắt như bụi phủ dày thì không nên kết bạn. Mắt "ngủ" thần đục như đang ngủ; mắt "kinh" thần sợ như bị doạ. Mắt "bệnh" thần mỏi như bệnh chưa khỏi; mắt "say" thần mờ như say chưa tỉnh. Nhìn rộng mở mà có uy thì danh vang bốn biển; gặp việc kinh mà thản nhiên không chớp mắt thì thần sáng tới tam thanh. Chú: thần tàng mà nhìn có uy, nghiêm trang khiến người kính nể, chủ danh tiếng khắp thiên hạ. Người gặp việc kinh bất ngờ mà mắt vẫn trong lặng không đổi, không nhiễm bụi tục, là tướng đại hiền.

Giảng: Đoạn này liệt kê các loại thần mắt xấu: ngủ (đục), kinh (sợ), bệnh (mỏi), say (mờ), dâm (dao động), ngây (không lực). Nhìn kỹ thì đó là những trạng thái của tâm và của sức khoẻ: người thiếu ngủ, người lo sợ, người ốm, người rượu chè đều có mắt như vậy. Lời chú ghép các thần mắt ấy với chuyện chết yểu, chết bất đắc kỳ tử; bản dịch lược bớt vì đó là lời doạ của sách cũ. Phần đáng giữ là câu cuối: gặp việc kinh mà mắt vẫn bình thản là tướng đại hiền. Thần ấy không do trời cho sẵn, mà do tu dưỡng mà có.

Sơ đồ các loại thần mắt tốt và xấu theo Nhân Luân Đại Thống Phú
Thần mắt tốt: nhìn thẳng, trong như nước, gặp việc kinh không chớp; thần mắt xấu: liếc không yên, như ngủ, như kinh, như bệnh, như say.

Mắt (3): khoé mắt, mắt cầm thú, mắt "đuôi dao cắt" – 刀裁 · 曲鉤

Nguyên văn – 原文

眥圓者,其機深於城域,堂露者,乃子是乎螟蛉。(注:眥為眼。蓋圓成者,言行深奧,人莫用其探測,故可謂之樞機於城域。眼堂破露,當養螟蛉之子。)

犬羊鵝鴨何足算,雞鼠猴蛇奚可憑。(注:犬眼荒淫,羊眼招禍。鵝鴨之眼,不善終人。似雞鼠猴蛇之目,皆相之賤者。然而察形像應本形者為吉。)

豕視心圓而無定,狼顧性狠而難名。(注:豬眼朦朧,黑白不分。主心術不正,貪而多欲。狼顧者,謂回顧與身皆轉。性狠常懷殺人害物之心,多為毒害之行。絕不可交往。)

後尾有如刀裁,文斯博雅;前眥似乎曲鉤,智足經營。(注:目若刀裁,文章自來眼前;眥若曲鉤,必能良賈深藏,而能規運。)

Dịch: Khoé mắt tròn đủ thì mưu sâu như thành luỹ; mí dưới (nhãn đường) lộ thì (sách nói) phải nuôi con nuôi. Mắt chó, dê, ngỗng, vịt kể gì; mắt gà, chuột, khỉ, rắn sao mà tin được. Chú: các loại mắt ấy đều là tướng thấp trong sách; nhưng xét hình tượng mà hợp với bản hình thì vẫn là lành. Mắt lợn thì lòng tròn mà không định; mắt sói ngoái (quay đầu là quay cả thân) thì tính dữ khó lường. Đuôi mắt như dao cắt thì văn chương uyên bác; khoé trước như móc cong thì trí đủ kinh doanh. Chú: mắt như dao cắt thì văn chương tự đến trước mắt; khoé như móc cong thì là nhà buôn giỏi, biết giữ của, biết xoay vận.

Giảng: Phép so mắt người với mắt muông thú là phép "hình tượng" quen thuộc của tướng pháp. Lời chú có một câu rất quan trọng mà người đọc hay bỏ qua: "xét hình tượng mà hợp bản hình thì là lành", nghĩa là không thể chỉ thấy mắt giống con gì là đoán xấu; phải xem cả hình người có hợp không. Câu "đuôi mắt như dao cắt" chỉ mắt dài, đuôi gọn sắc, các sách đều xem là mắt có văn chương. "Khoé như móc cong" là mắt có khoé trong hơi cong xuống, sách cho là người khéo tính toán làm ăn.

Người phụ nữ với ánh mắt trong
Mắt dài, đuôi gọn như dao cắt, sách xem là mắt có văn chương; mắt trong thì thần sáng. Ảnh minh hoạ: dusdin, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Mắt người nữ – 惟女賦質與男異禎

Nguyên văn – 原文

惟女賦質,與男異禎。(注:男子以剛為貴,女子以柔為順。《圖南》曰:陰反於陽夫必損,陽反於陰婦必亡。)

和媚有常者貴重,圓凸不秀者輕賤。(注:男子之目,必要神旺。婦人之目,必要和惠。若和惠有恆之婦,必當貴重婦人惟眼長為貴。若圓小高凸,粗俗不秀者,主輕賤之婦。)

臉薄赤而少節。睛瑩澈而多貞(注:臉者。為目蓋也。若目蓋薄而赤者。主有不廉之行。少有貞節之懿。睛光澄澈。湛然若水者。必有貞烈之性。)

眼下氣青夫必死,尾後色白男必憎。(注:婦女有青氣沖眼者,必喪其夫。眉尾後白色者,夫必憎嫌。)

三角多嗔,為妨夫之霜刃;四白帶殺。作害子之青萍。(注:婦人眼三角者,性狠而多怒,如殺夫之利刃。婦人眼露四白而神旺者,謂之帶殺,乃殺子之劍也。青萍,劍名。)

Dịch: Riêng người nữ bẩm chất, điềm lành khác với nam. Chú: nam lấy cương làm quý, nữ lấy nhu làm thuận. Mắt hoà dịu có thường độ thì quý trọng; tròn lồi không tú thì (sách nói) bị coi nhẹ. Chú: mắt nam cần thần vượng, mắt nữ cần hoà dịu; người nữ mắt dài là quý. Mí mắt mỏng đỏ thì (sách nói) ít tiết độ; tròng mắt trong suốt thì nhiều trinh chính. Chú: tròng mắt trong lặng như nước là người tính cương liệt, giữ mình. (Sách nói) dưới mắt có khí xanh thì chồng gặp nạn; sau đuôi mày sắc trắng thì chồng ghét. Mắt tam giác hay giận; mắt tứ bạch mang sát (sách nói hại chồng, hại con). Chú: Thanh Bình là tên một thanh kiếm.

Giảng: Đây là đoạn mà người đọc ngày nay cần đọc tỉnh táo nhất. Bài phú viết trong xã hội cũ, nơi phụ nữ bị đánh giá qua chồng và con, nên mới có những câu "mắt xanh thì chồng chết", "mắt ba góc là lưỡi dao hại chồng". Đó là lời sách xưa, không phải sự thật về con người. Điều đáng giữ lại chỉ là phần xem tâm: mắt hoà dịu, trong lặng là người có lòng bình, biết giữ mình; mắt hay trừng, hay giận là người đang có nhiều bực dọc. Điều ấy đúng với cả nam lẫn nữ. Không ai nên dùng những câu "khắc phu" để đánh giá một người phụ nữ cụ thể.

Người phụ nữ Nepal ánh mắt hoà dịu
Mắt hoà dịu, trong lặng là người có lòng bình, biết giữ mình; điều ấy đúng với cả nam lẫn nữ. Ảnh minh hoạ: travelwayoflife, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Tai: sao lộc, chủ nghe, giữ việc của tâm thận – 耳為祿星

Nguyên văn – 原文

惟耳者主聲音之聽聞,為心腎之司牧。觀其形狀顏色,見乎休咎榮辱。(注:凡人所言善惡,皆從耳傳於心,故為心腎之司牧。耳主心腎,又為祿星。觀其耳之形狀顏色,則人之休咎榮辱,皆可知也。)

垂珠朝海,必延算以餘財;偃月貫輪,終朝王而執玉。(注:耳垂朝口耳尖貼腦垂肩,必取延年。算數,死之後必有餘財。耳有城廓,如新月偃仰光瑩。朝接者,定朝拱天子而為執玉之臣。)

圓而成者和惠,偏而缺者慘酷。(注:耳。圓成者。主於情和而多惠。偏缺者。必為慘酷之徒。)

其薄如紙兮貧早死,其堅如石兮老不哭。(注:耳小薄如紙者,則貧寒而早亡。古相云:耳硬如木,至老不哭。謂多吉少凶也。)

白或過面,主聲譽之飛騰,瑩且如輪,主信行之敦篤。(注:《古相》云:耳白過面,名揚四海。耳輪廓如玉之光瑩貫輪者,主忠信篤厚。)

似豬者不聰而貪婪,如鼠者好疑而積蓄。(注:豬耳大,龍耳小,只要輪廓分明,大無輪廓,又無垂珠,謂之豬耳,則人多愚鈍,性多貪婪。鼠耳本小,有廓無輪,似鼠耳之人,作事多疑,而能積蓄。)

輪靨雖明,假學則貴。孔毛能長,善持不覆。(注:耳輪有靨而明。當假學而後顯貴耳。生毫者。乃壽考之相。善持守而不致顛危。)

性譎詐而難測,蓋為如猴;糧匱乏而靡充,率由似鹿。(注:猴:耳尖而向前,耳門窄下,故人莫能測其心也。糧餉匱乏,尚能與朋友同用而無憾者,蓋以耳之似鹿,由鹿有呼群之義故也。)

薄而向前,賣盡田園。反而倒後,居無室屋。(注:《鬼眼》云:耳薄向前,破盡田園。耳若反輪而後倒耳珠又不朝海者,則貧無居室。)

昏暗難議乎登第,焦枯屢歎其空軸。(注:耳為祿星。其耳昏暗者,為祿星不明,則當為寒士,終無祿位。耳主其腎,若耳色焦枯者,為腎氣不足,主家首貧窮。軸,卷軸也。空軸,言腹中空洞無物。)

壽越眉兮貴噀血,聰重明兮富貼肉。(注:壽長者,耳過於眉,位高者色鮮噀血。聰重之人,耳色明潤,殷富之人,耳必貼肉。)

輪靨生乎黑子,智足經邦;門戶起乎匿犀,功當剖竹。(注:其耳前輪靨生黑子者,可為興邦智略之臣。耳門骨藏豐滿者,謂之匿犀,當為封爵之臣。)

Dịch: Tai chủ việc nghe âm thanh, giữ việc của tâm và thận; xem hình dạng màu sắc của tai thì thấy lành dữ, vinh nhục. Chú: lời người nói thiện ác đều qua tai vào tâm; tai chủ tâm thận, lại là sao lộc. Dái tai chầu về miệng thì sống lâu, có của dư; vành tai như trăng non bóng sáng thì chầu vua cầm ngọc. Tai tròn đủ thì hoà nhã, lệch khuyết thì khắc nghiệt. Tai mỏng như giấy thì (sách nói) nghèo, sớm mất; tai cứng như đá thì đến già không phải khóc. Tai trắng hơn mặt thì danh tiếng bay xa; vành tai bóng như ngọc thì giữ chữ tín thuần hậu. Tai như tai lợn (to mà không có vành, không có dái) thì chậm và tham; tai như tai chuột (nhỏ, có quách không vành) thì đa nghi mà biết tích trữ. Vành tai có lúm sáng thì nhờ học mà quý; lỗ tai có lông dài thì giữ được, không đổ. Tai nhọn chĩa ra trước như tai khỉ thì khó đoán lòng; tai như tai hươu thì dù thiếu lương vẫn chia cho bạn (vì hươu có nghĩa gọi bầy). Tai mỏng chĩa ra trước thì (sách nói) bán hết ruộng vườn; vành tai lật ngược ra sau thì không nhà ở. Tai tối thì khó đỗ đạt; tai khô cháy thì thường than "trục rỗng" (bụng không chữ). Tai cao quá mày thì thọ; sắc tai tươi như máu thì quý; tai sáng thì thông minh; tai dán sát đầu thì giàu. Trước vành tai có nốt ruồi thì trí đủ trị nước; cửa tai có xương ẩn đầy đặn (nặc tê) thì có công được phong tước.

Giảng: Tai được gọi là sao lộc (祿星) và ứng với thận: Đông y cũng nói "thận khai khiếu ra tai". Vì thế lời chú nói tai khô cháy là thận khí không đủ, tai sáng nhuận là khí huyết đầy. Phép xem tai có ba điểm chính: vành và quách (vành ngoài, gờ trong) phải rõ; dái tai dày, chầu về miệng; màu tai sáng, có khi trắng hơn mặt (câu Âu Dương Tu ở bài Thần Nhãn Kinh). Câu "tai như tai hươu thì thiếu lương vẫn chia cho bạn" là một câu đẹp: người xưa đọc vào tướng tai cả cái nghĩa bạn bè.

Sơ đồ phép xem tai theo Nhân Luân Đại Thống Phú
Tai là sao lộc, ứng tâm thận: cao quá mày là thọ, vành quách rõ là hoà nhã, trắng hơn mặt là danh xa, dái chầu miệng là sống lâu, dán sát đầu là giàu.
Cụ bà tóc bạc, gương mặt phúc hậu
Tai là sao lộc, chủ tâm thận: tai dày, chầu về miệng; sách còn nói tai như tai hươu thì hay chia cho bạn. Ảnh minh hoạ: Graham Crumb, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thứ nhất, xem bên ngoài để biết bên trong, chứ không phải để kết án. Câu "đêm thần ở tâm, ngày thần ở mắt" cho thấy tướng pháp chính tông coi mắt là nơi tâm lộ ra. Thúc Hướng và Si Tỳ không bói, họ quan sát. Phong Thuỷ Liên Hoa học tướng theo đúng tinh thần ấy: nhìn người để hiểu người, để biết nên giúp gì, nên tránh gì, không phải để gán cho ai một số phận.

Thứ hai, tướng do tâm sinh thấy rõ nhất ở mày và mắt. Ấn đường suốt ngày không mở, mắt như say, như ngủ, như sợ: đó là những trạng thái tâm và thân, đổi được. Ngủ đủ, bớt rượu, bớt lo, giữ lòng ngay thì mắt tự trong, mày tự giãn. Còn câu "gặp việc kinh mà mắt vẫn bình thản là đại hiền" thì chỉ rõ con đường: thần định là do tu, không phải do trời ban sẵn.

Thứ ba, mắt người như cửa nhà, tai người như hai bên nhà. Trong phong thuỷ, cửa chính là "khí khẩu", chỗ khí vào nhà; cửa sáng sủa, ngay ngắn, không bị chắn thì khí vào thuận. Mắt người cũng là chỗ thần ra vào. Tai ở hai bên như hai bên thanh long bạch hổ: dày, ôm, sát vào là "hộ vệ". Hiểu như thế để thấy tướng người và tướng nhà cùng một lẽ. Phần thủ pháp xem thần mắt, định khí khẩu của nhà cần thầy chỉ trực tiếp; phần lý pháp chia sẻ ở đây để người đọc hiểu cái gốc.

Tóm lại – 總結: Phần hai quyển thượng Nhân Luân Đại Thống Phú: mày rộng thì lòng phẳng, mày thanh thì sáng dạ, dài quá mắt thì vinh, ấn đường chau mãi gọi là hình quỷ, thọ hào sau bốn mươi là tướng thọ. Muốn xét thần khí, trước xem tròng mắt: đêm thần ở tâm, ngày thần ở mắt; người ngay nhìn thẳng, người lả lơi liếc không yên; gặp việc kinh mà mắt bình thản là đại hiền; án lệ Thúc Hướng, Si Tỳ. Mắt người nữ quý ở hoà dịu, trong lặng. Tai là sao lộc, chủ tâm thận: tròn đủ thì hoà nhã, trắng hơn mặt thì danh xa, cao quá mày thì thọ, dán sát đầu thì giàu.

Thư pháp hành thư của Văn Trưng Minh
Thơ chép bằng hành thư của Văn Trưng Minh (文徵明) đời Minh: nét mềm mà vững như ánh mắt hoà mà sáng. Ảnh: Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Bài trước: Quyển 7 (3) – Nhân Luân Đại Thống Phú, thượng (1): tổng luận và xem trán 人倫大統賦上.

Bài sau: Quyển 8 (1) – Nhân Luân Đại Thống Phú, hạ (1) 人倫大統賦下.

Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần bảy, Nhân Luân Đại Thống Phú (人倫大統賦) quyển thượng, Trương Hành Giản (張行簡) đời Kim soạn, Tiết Diên Niên (薛延年) đời Nguyên chú, trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, quyển 637, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các ngoặc sách đặt lệch, chỉ giữ tên sách thật như 《圖南》, 《古相》, 《鬼眼》; chuyện 顧下言徐 trong lời chú theo Tả Truyện năm Chiêu Công thứ 11, chuyện Si Tỳ (絺疵) theo Chiến Quốc Sách; 青萍 là tên kiếm. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Mắt là chỗ thần lộ ra rõ nhất, cũng như cửa chính là chỗ khí vào nhà. Đọc thần ở mắt người, đọc khí ở cửa nhà đều là phép tinh tế, cần thầy chỉ cho từng trường hợp cụ thể. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao xem thần khí phải xem mắt trước? – 先觀目睛

Lời chú Nhân Luân Đại Thống Phú nói: đêm thì thần nghỉ ở tâm, ngày thì thần dạo ở mắt; muốn biết thần khí hư thực, tâm thuật tốt xấu phải xem mắt trước, xem ngoài mà biết trong.

Thọ hào là gì? – 壽毫

Là sợi lông mày dài nổi lên, dài đến khoảng một tấc, mọc sau tuổi bốn mươi. Sách xưa coi là tướng sống lâu.

Chuyện "nhìn xuống, nói chậm" là chuyện gì? – 視下言徐

Theo Tả Truyện năm Chiêu Công thứ 11, Đan Tử hội với Hàn Tuyên Tử mà mắt nhìn không quá thắt lưng, nói không quá một bước; Thúc Hướng biết khí giữ thân đã hết, mùa đông năm ấy Đan Tử mất.

Vì sao tai được gọi là sao lộc? – 祿星

Theo phép ngũ tinh lục diệu, tai là sao lộc; tai lại ứng với tâm và thận. Tai sáng nhuận, dày, có dái chầu về miệng là tướng có lộc, sống lâu.

Những câu "khắc phu" trong phần mắt người nữ nên hiểu thế nào? – 惟女賦質

Đó là lời sách xưa, viết trong xã hội cũ nơi phụ nữ bị đánh giá qua chồng con. Phần đáng giữ là mắt hoà dịu, trong lặng là người lòng bình, điều này đúng cho cả nam và nữ.

Từ khoá: ["thần tướng toàn biên" · "nhân luân đại thống phú" · "人倫大統賦" · "xem tướng lông mày" · "xem tướng mắt" · "xem tướng tai" · "thần khí ở mắt" · "tướng do tâm sinh"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…