💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thần Tướng Toàn Biên (54): Luận tay và Ngọc Chưởng Đồ: các đường vân quý 論手・玉掌圖

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thần Tướng Toàn Biên (54): Luận tay và Ngọc Chưởng Đồ: các đường vân quý 論手・玉掌圖

Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 10
神相全編 卷十 (論手 · 玉掌圖)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.

Quyển 10 Thần Tướng Toàn Biên dành trọn cho tướng tay, chỉ tay và tướng chân. Bài đầu gồm hai phần. Luận thủ (論手) là bài luận ngắn mà đủ về bàn tay: dài ngắn, dày mỏng, mềm cứng, sắc, mùi, ngón, lòng bàn tay. Ngọc Chưởng Đồ (玉掌圖) là tập hơn bảy mươi "vân" (đường chỉ tay có tên) kèm bài thơ bốn câu, vốn có tranh minh hoạ; bản Tập Thành trên mạng còn chữ mà mất tranh. Bài này dịch đủ Luận thủ, chọn dịch các vân tiêu biểu của Ngọc Chưởng Đồ, và vẽ lại sơ đồ bát quái trên bàn tay theo thuyết của sách. Bài có nguyên văn chữ Hán đã chấm câu lại, bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Luận thủ dạy: tay để cầm nắm, để lấy bỏ; ngón thon dài thì tính hiền hay cho, ngắn dày thì tính hẹp hay lấy. Thân nhỏ tay to là phúc lộc, thân to tay nhỏ là thanh bần. Tay mềm mịn thì thanh quý, thô cứng thì hạ tiện; ngón như măng xuân là thanh quý; bàn tay bốn bên nổi mà giữa trũng là giàu; lòng bàn tay hồng như phun máu là sang. Ngọc Chưởng Đồ đặt bát quái lên bàn tay (Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài) và kể hơn bảy mươi vân: vân bái tướng, vân đới ấn, vân binh phù, vân xuyên tự… Các vân âm đức, phúc hậu, trí tuệ đều gắn với lòng thiện: "thương người nghèo, thích bố thí, nhiều âm đức".

Thầy Vũ Giới giảng: "Bàn tay là phần thân thể đổi theo việc làm nhiều nhất. Tay người làm ruộng khác tay người viết chữ, tay người hay cho khác tay người hay giữ. Đọc Luận thủ là đọc dấu vết của cách sống, không phải đọc định mệnh."

Tranh khắc gỗ cổ bàn tay với các ký hiệu chiêm tinh trong vòng tròn
Bàn tay với các ký hiệu hành tinh trên từng gò, tranh khắc gỗ trong De Occulta Philosophia của Cornelius Agrippa (1533): phương Tây xưa cũng xem tay theo gò và vân. Ảnh: Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Luận thủ: tay để cầm nắm, lấy bỏ – 論手

Luận thủ mở đầu bằng chức năng của tay, rồi từ chức năng suy ra tính: tay là công cụ "lấy" và "bỏ", nên dáng tay cho thấy người hay cho hay hay giữ.

Hai bàn tay người lớn đan vào nhau
Tay là công cụ lấy và bỏ: Luận thủ từ chức năng của tay mà suy ra tính hay cho hay giữ. Ảnh minh hoạ: Daniel Sone, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.

Nguyên văn – 原文

夫手所以執持,用以取舍。纖長者性慈好施,短厚者性鄙好取。手垂過膝,蓋世英賢;手不過腰者,一生貧賤。身小手大者福祿,身大手小者清貧。手薄削者貧,手端厚者富;手粗硬者下賤,手軟細者清貴;手香煖者清華,手臭污者濁下。

Dịch: Tay là để cầm nắm, dùng để lấy và bỏ. Tay thon dài thì tính hiền mà hay cho; ngắn dày thì tính hẹp mà hay lấy. Tay buông quá gối là anh hiền trùm đời; tay không quá thắt lưng thì một đời nghèo hèn. Thân nhỏ tay to thì có phúc lộc; thân to tay nhỏ thì thanh bần. Tay mỏng gầy thì nghèo, tay ngay dày thì giàu; tay thô cứng thì hạ tiện, tay mềm mịn thì thanh quý; tay thơm ấm thì thanh hoa, tay hôi bẩn thì đục thấp.

Giảng: "Tay buông quá gối" là tướng được sử chép cho Lưu Bị (Tam Quốc Chí) và cũng là một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật. Đó là hình ảnh tượng trưng nhiều hơn là chuẩn đo. Điều đáng chú ý là cặp "thân nhỏ tay to / thân to tay nhỏ": lại một lần nữa sách xem tương xứng, không xem kích thước tuyệt đối. Câu "tay thơm ấm" và "tay hôi bẩn" cho thấy người xưa coi việc giữ tay sạch, khí huyết ấm là một phần của tướng; điều đó ai cũng tự làm được.

Luận thủ: ngón tay – 指

Nguyên văn – 原文

指纖長者聰俊,指短突者愚賤;指柔密者蓄積,指硬疏者破敗。指如春筍者清貴,指如鼓槌者愚頑;指如剝蔥者食祿,指粗如竹節者貧賤。手薄硬如雞足者,無智而貧;手掘強如豬蹄者,愚鹵而賤;手軟滑如綿囊者至富;手皮連如鵝足者至貴。

Dịch: Ngón thon dài thì thông minh tuấn tú; ngón ngắn đột ngột thì ngu hèn. Ngón mềm mà khít thì tích trữ được; ngón cứng mà thưa thì phá bại. Ngón như măng xuân thì thanh quý; ngón như dùi trống thì ngu muội. Ngón như cọng hành bóc vỏ thì ăn lộc; ngón thô như đốt tre thì nghèo hèn. Tay mỏng cứng như chân gà thì không trí mà nghèo; tay cứng quèo như móng lợn thì ngu lỗ mà hèn; tay mềm trơn như túi bông thì rất giàu; da giữa các ngón liền như chân ngỗng thì rất sang.

Mu hai bàn tay người cao tuổi đặt trên vải đỏ
Tay dày mềm như túi bông là tướng phú khen; tay mỏng cứng thì nhọc. Dáng tay đổi theo việc làm cả đời. Ảnh minh hoạ: Judgefloro, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Cặp "ngón mềm khít / cứng thưa" gắn với chuyện giữ của: ngón khép khít, khi xoè tay ra ánh sáng không lọt qua kẽ, sách coi là người giữ được tiền; ngón thưa, kẽ hở rộng là "lọt tay". Đây là hình ảnh dân gian rất phổ biến ở cả Việt Nam. "Da liền như chân ngỗng" cũng là một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật (màng lưới giữa ngón). Những so sánh với chân gà, móng lợn là lối nói cổ, Phong Thuỷ Liên Hoa không dùng để nhận xét người thật.

Luận thủ: lòng bàn tay – 掌

Nguyên văn – 原文

掌長厚者貴,掌短薄者賤;掌硬而圓者愚,掌軟而方者福。四畔豐起而中窪者富,四畔肉薄而中平者貧。掌潤澤者富貴,掌乾枯者貧窮。掌紅如噀血者貴,掌黃如拂土者賤;青色者貧苦,白色者寒賤。掌心生黑子者,智而富;掌中四畔生橫理者,愚而貧。

Dịch: Bàn tay dài dày thì sang, ngắn mỏng thì hèn; cứng mà tròn thì ngu, mềm mà vuông thì có phúc. Bốn bên đầy nổi mà giữa trũng thì giàu; bốn bên thịt mỏng mà giữa bằng thì nghèo. Bàn tay nhuận thì giàu sang, khô thì nghèo cùng. Lòng tay hồng như phun máu thì sang; vàng như phủi đất thì hèn; sắc xanh thì nghèo khổ, sắc trắng thì lạnh hèn. Giữa lòng bàn tay có nốt ruồi thì trí mà giàu; bốn bên bàn tay sinh vân ngang (vụn) thì ngu mà nghèo.

Hai lòng bàn tay mở ra trên nền vải đỏ, thấy rõ các đường chỉ
Lòng bàn tay bốn bên đầy, giữa trũng, sắc hồng nhuận là tướng tốt; vàng xỉn hay xanh trắng là khí huyết kém. Ảnh minh hoạ: Judgefloro, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: "Bốn bên nổi, giữa trũng" là hình bàn tay mà sách tướng coi là tích tụ: các gò thịt (các "sơn" quanh lòng bàn tay) đầy, giữa lòng tay lõm như một cái chậu đựng nước. Đây chính là hình ảnh của một minh đường trong phong thuỷ: bốn bên có núi bao, giữa có chỗ trũng tụ thuỷ. Sắc lòng bàn tay hồng nhuận là khí huyết tốt; vàng xỉn, xanh, trắng bệch đều là dấu khí huyết kém, Đông y cũng xem như vậy.

Sơ đồ bát quái trên bàn tay và minh đường giữa lòng tay
Tám cung bát quái quanh lòng tay, giữa là minh đường: bốn bên có núi bao, giữa trũng tụ khí.

Ngọc Chưởng Đồ: bát quái và sắc bốn mùa – 玉掌圖 · 四季紋

Ngọc Chưởng Đồ đặt tám quẻ lên tám vùng của lòng bàn tay (theo Hậu Thiên Bát Quái): Càn, Khảm, Cấn, Chấn, Tốn, Ly, Khôn, Đoài, giữa lòng tay là Minh đường. Mỗi vân được gọi tên theo hình và theo vị trí quẻ nó xuất phát. Bài thơ đầu dạy xem sắc bàn tay theo mùa.

Nguyên văn – 原文

(四季紋)春青夏赤秋宜白,四季之中黑喜冬。秋赤冬黃春見白,夏間逢黑總為凶。

Dịch: (Vân bốn mùa) Xuân xanh, hạ đỏ, thu nên trắng; trong bốn mùa, sắc đen hợp mùa đông. Thu đỏ, đông vàng, xuân thấy trắng, hạ gặp đen: thảy đều là hung.

Giảng: Bài thơ này là ngũ hành ứng bốn mùa: xuân Mộc sắc xanh, hạ Hoả sắc đỏ, thu Kim sắc trắng, đông Thuỷ sắc đen. Sắc thuận mùa là tốt; sắc khắc mùa (thu đỏ: Hoả khắc Kim; xuân trắng: Kim khắc Mộc; hạ đen: Thuỷ khắc Hoả) là xấu. Đây cũng là lý của vận khí: khí trời và khí người phải tương ứng.

Ngọc Chưởng Đồ: các vân công danh – 拜相 · 帶印 · 兵符 · 雁陣 · 雙魚

Bản Tập Thành chép các bài thơ bị ngắt dòng lệch (mỗi dòng 10–12 chữ theo bản khắc), Phong Thuỷ Liên Hoa chấm lại theo thể thất ngôn tứ tuyệt.

Nguyên văn – 原文

(拜相紋)拜相紋從乾位尋,其文好似玉腰琴。性情敦厚文章異,常得君王眷顧深。

(帶印紋)掌上紋如帶印形,前程合主有功名。莫言富貴非吾願,自有清名作上卿。

(兵符紋)兵符紋現掌中央,年少登科仕路長。節鉞定應權要職,震戎邊衛擁旌幢。

(雁陣紋)朝衙文類雁排行,一旦功名姓字揚。出入皇都為宰相,歸來身帶御爐香。

(雙魚紋)雙魚居放學堂中,冠世文章顯祖宗。文過天庭更紅潤,為官必定至三公。

Dịch: Vân bái tướng: tìm từ vị Càn, vân đẹp như cây đàn ngọc đeo lưng; tính tình đôn hậu, văn chương khác thường, thường được vua đoái thương sâu. Vân đới ấn: trong lòng tay có vân như hình đeo ấn, tiền đồ ắt chủ có công danh; chớ nói giàu sang không phải điều ta muốn, tự có tiếng trong mà làm thượng khanh. Vân binh phù: hiện ở giữa lòng tay, trẻ đã đỗ đạt, đường quan dài; ắt cầm cờ tiết việt, giữ chức quyền yếu, trấn biên cương, có cờ lọng vây quanh. Vân nhạn trận: vân như đàn nhạn xếp hàng, một sớm công danh, tên tuổi vang; ra vào kinh đô làm tể tướng, về nhà thân còn vương hương lò ngự. Vân song ngư: hai con cá nằm trong học đường, văn chương trùm đời làm rạng tổ tông; vân vượt lên thiên đình lại hồng nhuận, làm quan ắt đến tam công.

Hai bàn tay người cao tuổi đặt trên trang sách chữ nổi
Vân học đường, vân song ngư được sách gắn với văn chương: đôi tay gắn với việc học suốt đời. Ảnh minh hoạ: Renato D'Agostin, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Các vân công danh trong Ngọc Chưởng Đồ đều đặt ở vùng Càn (gốc bàn tay phía ngón út, chủ cha, chủ quan), vùng học đường (gốc ngón cái và ngón trỏ) hoặc giữa lòng tay. Tên vân phần nhiều lấy từ hình (cá, nhạn, ấn, phù). Người đọc nên coi đây là một "từ điển hình tượng" của nghề xem tay đời Minh, hiểu để đọc sách cổ, không nên tìm trên tay mình một vân cá hay vân nhạn để đoán công danh.

Ngọc Chưởng Đồ: các vân phúc thọ và tâm thiện – 川字 · 玉柱 · 智慧 · 陰德 · 福厚

Nguyên văn – 原文

(川字紋)五指俱生川字紋,人人益壽得延年。男兒可比籛鏗老,女子堪如王母仙。

(玉柱紋)玉柱紋從掌直去,為人膽智必聰明。學堂更得文光顯,一定中年作相公。

(智慧紋)智慧紋名遠譽揚,其紋長直象文鎗。平生動作常思慮,慈善兼無橫禍殃。

(陰德紋)陰德紋從身位生,常懷陰德合聰明。凶危不犯心無事,好善慈悲好念經。

(福厚紋)福厚紋生向掌偎,平生無禍亦無災。憐貧好施多陰德,必主年高又主財。

Dịch: Vân chữ xuyên: năm ngón đều có vân như chữ xuyên (川), ai cũng thêm thọ, sống lâu; nam nhi có thể sánh Bành Tổ (Tiễn Khanh), nữ tử có thể như Tây Vương Mẫu. Vân ngọc trụ: chạy thẳng từ lòng tay lên, người gan dạ trí sáng, thông minh; học đường lại sáng văn quang, ắt trung niên làm tướng công. Vân trí tuệ: tiếng tăm vang xa, vân dài thẳng như cây thương văn; cả đời làm gì cũng thường suy nghĩ, từ thiện, lại không có hoạ ngang. Vân âm đức: sinh từ vị thân, người thường ôm âm đức lại thông minh; hung nguy không phạm, lòng không vướng việc, thích làm lành, từ bi, ưa tụng kinh. Vân phúc hậu: sinh hướng vào lòng tay, cả đời không hoạ cũng không tai; thương người nghèo, thích bố thí, nhiều âm đức, ắt chủ sống lâu lại chủ giàu.

Hai bàn tay vục đầy quả mọng tươi
Vân phúc hậu hướng vào lòng tay: thương người, thích cho, nhiều âm đức thì sống lâu lại giàu. Ảnh minh hoạ: W.carter, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: "Ngọc trụ" (cột ngọc) là đường chạy thẳng từ cổ tay lên giữa lòng bàn tay, chỉ tay phương Tây gọi là đường định mệnh (fate line). Điều đáng chú ý nhất ở nhóm này là ba vân trí tuệ, âm đức, phúc hậu: lời thơ không tả hình vân mà tả tính người: hay suy nghĩ, từ bi, thương người nghèo, thích bố thí. Nghĩa là trong chính sách xem tay, cái làm nên phúc thọ được định nghĩa bằng việc thiện.

Ngọc Chưởng Đồ: các vân cảnh tỉnh – 色慾 · 亡神 · 朱雀

Ngọc Chưởng Đồ còn hơn hai mươi vân về tửu sắc, đào hoa, khắc cha mẹ, vợ con, quan phi. Phong Thuỷ Liên Hoa không dịch các vân ấy, vì lời thơ mang tính phán xét, dễ làm người đọc lo sợ hay nghi ngờ người thân. Chỉ cần biết ý chung của sách: các vân "loạn" (rối, cắt ngang, tán) được coi là dấu của tâm tán, ham vui, nóng giận; các vân "thẳng, sáng, hồng nhuận" được coi là dấu của tâm định. Như vậy, ngay trong phần vân xấu, sách vẫn quy về tâm.

Sơ đồ sắc bàn tay theo bốn mùa xuân hạ thu đông
Xuân xanh, hạ đỏ, thu trắng, đông đen là thuận; gặp sắc khắc mùa là nghịch: khí trời và khí người phải tương ứng.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc Luận thủ và Ngọc Chưởng Đồ với ba ý. Thứ nhất, bàn tay là một cục phong thuỷ. Ngọc Chưởng Đồ đặt bát quái lên tám vùng bàn tay, giữa là minh đường; Luận thủ khen bàn tay "bốn bên nổi, giữa trũng". Đó đúng là hình minh đường có tứ thú bao quanh: bốn bên có núi (các gò thịt), giữa có chỗ tụ (lòng tay). Bàn tay mỏng phẳng như đồng trống không có núi bao, khí khó tụ.

Thứ hai, sắc thuận thời là khí thuận thời. Bài vân bốn mùa dạy sắc tay phải thuận ngũ hành mùa. Phong Thuỷ Liên Hoa xem nhà cũng xét thời: cùng một ngôi nhà, năm này vận khí thuận, năm kia vận khí nghịch. Vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa mà Thầy Vũ Giới khôi phục là để biết khí năm nay đang ở đâu, mà điều chỉnh cách ở, cách sống cho thuận.

Người đàn ông trung niên tựa cằm lên cánh tay, trầm ngâm
Mỗi năm vận khí một khác; biết khí năm nay ở đâu thì điều chỉnh cách ở, cách sống cho thuận. Ảnh minh hoạ: Steve Evans, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Thứ ba, tướng do tâm sinh, tay theo việc làm. Luận thủ mở bằng "tay để lấy và bỏ, thon dài thì hay cho, ngắn dày thì hay lấy"; vân phúc hậu được định nghĩa là "thương người nghèo, thích bố thí". Bàn tay mang dấu của việc làm, và việc làm do tâm. Muốn bàn tay có "phúc hậu" thì trước hết làm việc phúc hậu. Phần thủ pháp xem vân tay trên người thật cần thầy hướng dẫn trực tiếp; lý pháp thì Phong Thuỷ Liên Hoa chia sẻ để người đọc hiểu nguyên lý gốc, không dùng để phán đoán ai.

Tóm lại – 總結: Luận thủ dạy tay để lấy bỏ: thon dài hay cho, ngắn dày hay lấy; thân nhỏ tay to là phúc; tay mềm mịn, thơm ấm là thanh quý; ngón như măng xuân, khít mềm là tốt; bàn tay bốn bên nổi giữa trũng là giàu, lòng tay hồng nhuận là sang. Ngọc Chưởng Đồ đặt bát quái lên bàn tay, dạy sắc tay thuận bốn mùa, và kể hơn bảy mươi vân; các vân âm đức, phúc hậu, trí tuệ được tả bằng lòng thiện.

Bài trước: Quyển 9 (3) – Kinh Thần Phú, Chúc Đảm Kinh, Hồ tăng tướng quyết, La chân nhân tướng phú 驚神賦・燭膽經・羅真人相賦.

Bài sau: Quyển 10 (2) – Tướng tay, Hứa Phụ tướng thủ, vân bàn tay, Ngọc Chưởng Ký 相手・掌紋・玉掌記.

Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần mười, Luận thủ (論手) và Ngọc Chưởng Đồ (玉掌圖), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Bác vật vựng biên, Nghệ thuật điển, quyển 640, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: 纎 thống nhất là 纖; bản điện tử Tập Thành mất các tranh vân tay, chỉ còn chữ; các bài thơ vân bị ngắt dòng theo bản khắc và chấm câu sai, Phong Thuỷ Liên Hoa chấm lại theo thể thất ngôn tứ tuyệt (vd. 拜相紋從乾位尋,其文好似玉腰琴…; 朝衙文類雁排行… với 鴈 thống nhất là 雁); bỏ các ngoặc sách 《》 và ngoặc kép đặt lệch; chỉ trích 11 trong hơn 70 vân, các vân tửu sắc, khắc thân, quan phi không trích; sơ đồ bát quái trên bàn tay vẽ lại theo lời sách. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Bát quái trên bàn tay, bát quái trong nhà, bát quái trên la kinh là cùng một hệ. Muốn đọc được bàn tay, ngôi nhà và mảnh đất theo một lý thống nhất thì phải học cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Ngọc Chưởng Đồ là gì? – 玉掌圖

Là tập hơn bảy mươi đường vân tay có tên, mỗi vân kèm một bài thơ bốn câu và vốn có tranh minh hoạ, chép ở Quyển 10 Thần Tướng Toàn Biên. Sách đặt bát quái lên tám vùng bàn tay để gọi vị trí các vân.

Ngón tay thon dài và ngắn dày khác nhau thế nào? – 纖長短厚

Luận thủ nói ngón thon dài là người hiền hay cho, thông minh; ngắn dày là người hẹp hay lấy. Đây là suy từ chức năng của tay là "lấy và bỏ".

Bàn tay "bốn bên nổi, giữa trũng" là gì? – 四畔豐起中窪

Là bàn tay có các gò thịt quanh lòng tay đầy đặn, giữa lòng tay lõm như cái chậu. Sách nói tướng này chủ giàu, vì giống minh đường có núi bao, có chỗ tụ.

Vân ngọc trụ là đường nào? – 玉柱紋

Là đường chạy thẳng từ cổ tay lên giữa lòng bàn tay; Ngọc Chưởng Đồ nói người có vân này gan dạ, trí sáng, trung niên làm quan.

Vân phúc hậu được sách tả thế nào? – 福厚紋

Ngọc Chưởng Đồ tả: cả đời không hoạ không tai, thương người nghèo, thích bố thí, nhiều âm đức, ắt sống lâu lại có của. Lời thơ tả lòng thiện nhiều hơn tả hình vân.

Từ khoá: tướng bàn tay · 論手 · ngọc chưởng đồ · 玉掌圖 · chỉ tay · bát quái bàn tay · thần tướng toàn biên

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…