Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 6
神相全編 卷六 (神異賦 · 六:言語 · 五行形局)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.
Đoạn sáu của Thần Dị Phú có hai phần. Phần đầu là các câu về khí lượng, tiếng nói, lời nói và dung mạo: người nhỏ mà tiếng lớn, lời nói lan man, dung mạo ôn hoà, và hai câu nổi tiếng về thái độ trong lúc thịnh, lúc suy. Phần sau là chỗ phú bàn có hệ thống nhất về ngũ hành hình cục: lời chú tả kỹ năm hình người Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ; rồi phú dạy phép "hình gặp cục": hình người thuộc hành này mà mang thêm khí của hành kia thì sinh hay khắc, nhiều hay ít. Bài gồm nguyên văn chữ Hán (phú và lời chú), bản dịch, phần giảng và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Phú nói người nhỏ mà tiếng lớn ắt vượt trội; lời nói lan man thì lòng khó rõ, dung mạo ôn hoà thì làm việc phóng khoáng. Hai câu đáng nhớ nhất: "đang đắc ý mà mặt thảm thì trước giàu sau nghèo; gặp khốn mà mặt hoà thì sớm khổ muộn phát". Về ngũ hành: hình Mộc dài thẳng, sắc xanh; hình Hoả trên nhọn dưới rộng, sắc đỏ; hình Thuỷ tròn dày, lưng đầy eo tròn; hình Kim vuông ngay, xương chắc thịt chặt, sắc trắng; hình Thổ dày nặng, sắc vàng. Hình gặp cục tương sinh (Hoả mang Mộc, Thuỷ mang Kim) thì vinh thông; gặp cục tương khắc (Kim gặp Hoả vượng, Mộc gặp Kim) thì của tan; nhưng khắc ít thì như cây gặp chút búa rìu, phải đẽo gọt mới thành đồ dùng.
Thầy Vũ Giới giảng: "Câu gặp khốn mà mặt hoà là câu tôi muốn ai cũng thuộc. Lúc khó mà giữ được nét mặt bình thản là đã giữ được cái gốc để về sau phát. Tướng ấy ai cũng tự làm được."
Khí lượng, tiếng nói, cốt cách – 三山 · 聲洪 · 骨格
Nguyên văn – 原文
三山突闊,萬頃規模;四瀆清明,終生福氣。(注:額與兩顴高闊者,閎遠發達之相也;耳目口鼻清明者,廣遠富貴之形也。)
形清神濁,不久貧窮;人小聲洪,定須超越。(注:形貌清而神氣困濁者,時雖貧窘,滯氣若退,福吉還來;形貌雖小而聲音洪亮,本源盛大,終主發達之相也。)
頭面寬厚,福祿雙全;神氣澄清,利名雙得。面皮綳急,壽促無疑;骨格恢弘,前程可靠。少肥氣短,難過四九之期;脣縮神癡,焉保三旬之厄。形體侷促,作事猥瑣;氣宇軒昂,一生快順。(注:體貌侷縮者,作為必不寬舒;心廣體胖者,無往而不利也。)
鼻梁露骨,名為破祖刑家;背脊成坑,號曰虛花無壽。鼻有三曲,不賣屋則賣田;面見兩凹,必成家而成業。獐頭鼠目,何必求官?馬面蛇睛,須遭橫死。睛青口闊,文筆高人;面大頤豐,錢財滿屋。

Dịch: Ba núi (trán và hai gò má) nổi rộng thì quy mô muôn khoảnh; bốn dòng (tai, mắt, miệng, mũi) trong sáng thì phúc khí trọn đời. Hình thanh mà thần đục thì nghèo không lâu (khí trệ lui thì phúc lại về); người nhỏ mà tiếng lớn ắt vượt trội. Chú: hình nhỏ mà tiếng vang là gốc nguồn thịnh lớn, rốt cuộc phát đạt. Đầu mặt rộng dày thì phúc lộc đều đủ; thần khí trong trẻo thì danh lợi đều được. Da mặt căng thì thọ ngắn không ngờ; cốt cách rộng lớn thì tiền đồ đáng tin. Trẻ mà béo, hơi ngắn thì khó qua ba mươi sáu; môi co, thần ngây thì sao giữ qua ách ba mươi. Hình thể co ro thì làm việc nhỏ nhặt; khí vũ hiên ngang thì cả đời thuận. Chú: người dáng co rúm thì làm gì cũng không thư thái; lòng rộng thân thư thái thì đi đâu cũng lợi. Sống mũi lộ xương gọi là phá tổ hại nhà; sống lưng lõm thành hố gọi là hoa hão không thọ. Mũi cong ba khúc, không bán nhà thì bán ruộng; mặt thấy hai chỗ lõm (hai bên mũi chầu lên, trời đất chầu nhau) thì ắt dựng nhà lập nghiệp. Đầu hoẵng mắt chuột thì cầu quan làm gì; mặt ngựa mắt rắn thì phải gặp hoạ dữ. Tròng mắt xanh đen, miệng rộng thì là người văn hay; mặt lớn má đầy thì tiền của đầy nhà.
Giảng: "Người nhỏ mà tiếng lớn" là câu tướng dân gian ai cũng biết. Lời chú giải thích: tiếng vang là "gốc nguồn thịnh lớn", tức khí đầy đủ, nên dù thân nhỏ vẫn làm nên việc lớn. Câu "hình thanh thần đục thì nghèo không lâu" cũng có chú rất lạc quan: khí trệ lui thì phúc về. Còn cặp "co ro / hiên ngang" thì là chuyện tư thế, khí độ, hoàn toàn rèn luyện được.
Lời nói, dung mạo và thái độ lúc thịnh suy – 語言 · 容貌 · 得意 · 遭窘
Nguyên văn – 原文
語言多泛,為人心事難明;容貌溫和,作事襟懷灑落。(注:語言貴乎有倫序,若言無統緒,語言濫泛者,必妄而無實。故許負有云:「語言泛濫,作事多亂。」……形容如美玉之溫潤,氣宇似春風之柔和者,乃襟懷灑落,有德之相也。)
骨粗髮重,何曾剩得一錢;體細身輕,那得停留片瓦。巨鰲入海,必作尚書;龍骨插天,應為宰輔。日月角聳,必佐明君;文武雙全,定為刺史。眼若三角,狠毒孤刑;鼻帶兩凹,破財疾苦。骨輕手硬,必是庸常;眉秀神和,須知閒雅。聲乾無韻,何得榮華;膚澀少光,終無安逸。
兇歸十惡,皆因眼下睛黃;死在九州,蓋謂齦披脣膘。形神不蘊,貧夭兩全;筋骨莫藏,懦愚雙得。眼光嘴趫,為人執拗不良;齒齧頭搖,其性奸貪無比。
得意中面容悽慘,先富後貧;遭窘處顏貌溫和,早窮晚發。(注:利名得意之中,宜喜悅而面容悽慘者,先富而後貧;若處困窮之間,不憂愁而反溫和者,心量寬洪,終必發達而晚景優游也。)

Dịch: Lời nói lan man thì lòng người khó rõ; dung mạo ôn hoà thì làm việc lòng dạ phóng khoáng. Chú: lời nói quý ở có thứ tự; nói không đầu đuôi, lan man là người hư mà không thật. Hứa Phụ nói: "Lời nói lan man thì làm việc nhiều rối." Dáng như ngọc đẹp ấm nhuận, khí độ như gió xuân êm dịu là người lòng phóng khoáng, có đức. Xương thô tóc nặng thì nào còn dư được đồng nào; thân mảnh người nhẹ (đi như liễu trước gió) thì sao giữ được mảnh ngói. "Cá ngao lớn vào biển" (xương trán nổi) ắt làm thượng thư; "xương rồng cắm trời" (nhật nguyệt giác) nên làm tể phụ. Nhật nguyệt giác cao ắt giúp vua sáng; (gò má nối biên đình) văn võ song toàn ắt làm thứ sử. Mắt hình tam giác thì tàn nhẫn cô khắc; mũi có hai chỗ lõm thì phá tài, bệnh khổ. Xương nhẹ tay cứng ắt là người tầm thường; mày tú thần hoà nên biết là người nhàn nhã. Tiếng khô không vần thì sao vinh hoa; da sần ít sáng thì rốt cuộc không an nhàn. Mắc tội thập ác đều vì dưới mắt tròng vàng (có gân đỏ); chết nơi xa là vì lợi răng lộ, môi không khép. Hình thần không ẩn chứa (hình thừa thần thiếu hoặc ngược lại) thì nghèo yểu cả hai; gân xương không giấu thì nhút nhát, ngu đần cả hai. Mắt lộ ánh, mỏ cong thì người cố chấp không lương thiện; nghiến răng lắc đầu thì tính gian tham không ai bằng. Đang đắc ý mà mặt thảm thì trước giàu sau nghèo; gặp quẫn bách mà dung mạo ôn hoà thì sớm khổ muộn phát. Chú: lúc danh lợi đắc ý đáng vui mà mặt buồn thảm thì trước giàu sau nghèo; lúc ở trong khốn cùng không lo buồn mà lại ôn hoà, ấy là lòng rộng, rốt cuộc phát đạt, về già thong thả.
Giảng: Đây là đoạn "tướng tâm" hay nhất của Thần Dị Phú. Lời nói có thứ tự là người có thật; dung mạo như gió xuân là người có đức. Và câu kết thì gần như một lời khuyên sống: thái độ lúc thịnh lúc suy quyết định vận về sau. Người đang lên mà mặt mày u uất là vì lòng không yên, không biết đủ; người đang khó mà vẫn hoà nhã là vì lòng rộng, giữ được khí. Đây là chỗ tướng pháp nói rõ nhất "tướng do tâm sinh".

Năm hình người theo lời chú – 五行形相
Nguyên văn – 原文
金形得金局,逢土可比陶朱。(注:若金形人,又得金局之正者,固云金得金剛毅深矣;兼得土局形氣,則相生而主財富。陶朱公,范蠡也,能致富豪。自此以後,論五行之形……)
木形人。(注:木形人更宜修長,木性之直,色清氣秀,得其正也;若腰偏而背薄,非木之善也。)
火形人。(注:火形人渾厚上尖,如火之炎,色赤氣枯,得其中也;或衒露浮躁,熛灼之過。故《風鑑》云:「一露即曰火,面深即曰土。」)
水形人。(注:圓厚,背負腰圓,色玄,氣靜肉重,面清骨輕是也;或筋緩肉流,此謂枝不滿幹,則泛濫而無所守也。)
金形人。(注:金形人方而正,骨堅而肉實,陰陽不欺,色白而氣剛,得其中矣;或局促而欹側,骨少而肉多,則柔弱而不堅剛也。)
土形人。(注:土形人面深,腰背露,形貌軒昂,肉輕骨重,色黃氣榮,得其稱矣;或骨重肉薄,神昏無力,乃淹滯之士也。若兼形,則擇多者,即為主之矣。)

Dịch: Hình Kim được cục Kim, gặp thêm Thổ thì giàu sánh Đào Chu. Chú: người hình Kim lại được cục Kim chính thì gọi là Kim được Kim, cương nghị sâu; được thêm khí cục Thổ thì tương sinh (Thổ sinh Kim) chủ giàu có. Đào Chu công là Phạm Lãi, người làm nên giàu lớn. Từ đây trở đi bàn năm hình. Hình Mộc: càng nên dài thẳng; tính Mộc thẳng, sắc xanh khí tú là được cái chính; nếu eo lệch lưng mỏng thì không phải Mộc tốt. Hình Hoả: dày dặn mà trên nhọn như lửa bốc, sắc đỏ khí khô là được cái giữa; nếu khoe lộ nóng nảy là lửa cháy quá. Phong Giám nói: "một chỗ lộ là Hoả, mặt sâu là Thổ." Hình Thuỷ: tròn dày, lưng đầy eo tròn, sắc huyền (đen sẫm), khí tĩnh thịt nặng, mặt thanh xương nhẹ; nếu gân lỏng thịt chảy là "cành không đầy thân", tràn mà không giữ được. Hình Kim: vuông mà ngay, xương chắc thịt chặt, âm dương không lấn nhau, sắc trắng khí cương là được cái giữa; nếu co rúm nghiêng lệch, xương ít thịt nhiều thì mềm yếu không cứng. Hình Thổ: mặt sâu, eo lưng dày, dáng hiên ngang, thịt nhẹ xương nặng, sắc vàng khí tươi là được cái xứng; nếu xương nặng thịt mỏng, thần mờ không sức là người trì trệ. Nếu kiêm nhiều hình thì chọn hình chiếm nhiều làm chủ.
Giảng: Năm hình người ở đây là bản tả kỹ nhất trong cả bộ sách, và câu cuối là phương pháp: "kiêm hình thì lấy phần nhiều làm chủ". Ít ai thuần một hành; người học phải nhìn ra hành chủ, rồi xét hành khách sinh hay khắc nó. Mỗi hình đều có "được cái chính" và "quá đà": Mộc mà lệch, Hoả mà khoe lộ, Thuỷ mà tràn, Kim mà co rúm, Thổ mà trì trệ. Nghĩa là không hình nào tốt hơn hình nào; tốt hay không ở chỗ giữ được bản tính của hành mình.

Hình gặp cục: sinh và khắc – 形局生剋
Nguyên văn – 原文
土局得土形,見火有如王愷。(注:若土形人,又得土局之正者,固云土得土富財庫矣;若又兼得火局形氣,則相生亦主財富。)
金人火旺,財發若塵;木主金傷,錢消如土。(注:金形人得火局,火剋金也;木形人得金局,金剋木也,二者形剋之相。《廣鑑》云:「制剋相形曰鬼衰,錢財消散。」)
火逢光彩帶紅,活而愈進家財;水逢黑肥,得圓厚而倍增福壽。火人帶木,必定榮超;水局得金,終須快暢。
土逢乙木,帶潤澤,亦可疏通;木遇微金,必斲削方成器用。(注:土形得木,固相剋而非吉矣;若土多木少,氣色潤澤,亦疏通之相也。木形得金,固相剋而非吉矣;若木多金少,形貌軒昂,必斲削而後成材器也。)
水逢厚土,忽破資財;火得微金,卒難進益。

Dịch: Cục Thổ được hình Thổ, gặp thêm Hoả thì giàu như Vương Khải. Chú: Thổ được Thổ là giàu kho của; thêm khí Hoả thì tương sinh (Hoả sinh Thổ), cũng chủ giàu. Người Kim mà Hoả vượng thì của phát (rồi tan) như bụi; người Mộc mà bị Kim thương thì tiền tiêu như đất. Chú: hình Kim gặp cục Hoả là Hoả khắc Kim; hình Mộc gặp cục Kim là Kim khắc Mộc; cả hai là tướng hình bị khắc. Quảng Giám nói: "hình bị chế khắc gọi là quỷ suy, tiền của tiêu tan." Hoả gặp ánh sáng mang sắc hồng tươi thì càng tiến của nhà; Thuỷ gặp sắc đen đầy đặn, được tròn dày thì phúc thọ gấp bội. Người Hoả mang Mộc ắt vinh hiển vượt trội (Mộc sinh Hoả); cục Thuỷ được Kim rốt cuộc thông suốt (Kim sinh Thuỷ). Thổ gặp chút Ất Mộc mà có nhuận thì cũng thông được. Mộc gặp chút Kim ắt phải đẽo gọt mới thành đồ dùng. Chú: hình Thổ được Mộc vốn là tương khắc, không lành; nhưng nếu Thổ nhiều Mộc ít, khí sắc nhuận thì cũng là tướng thông. Hình Mộc được Kim vốn là tương khắc; nhưng nếu Mộc nhiều Kim ít, dáng hiên ngang thì ắt qua đẽo gọt rồi thành tài khí. Thuỷ gặp Thổ dày thì bỗng phá của; Hoả được chút Kim thì rốt cuộc khó tiến ích.
Giảng: Đây là chỗ Thần Dị Phú gần với phong thuỷ nhất. Cái lý "khắc ít thành chế, khắc nhiều thành phá": Mộc nhiều mà gặp chút Kim thì như cây gặp người thợ đẽo, thành đồ dùng; Thổ nhiều mà có chút Mộc thì như đất có rễ cây làm tơi, thành thông. Nhưng Thuỷ ít mà Thổ dày thì bị lấp, Kim ít mà Hoả mạnh thì bị chảy. Tức là phải xét lượng, không chỉ xét loại. Người được dịp thử thách vừa sức thì thành tài; bị đè quá sức thì gãy.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc đoạn sáu Thần Dị Phú với ba ý. Thứ nhất, gặp khốn mà mặt hoà là phép giữ khí. Phong thuỷ dạy giữ khí nhà lúc vận suy: không đập phá, không thay đổi lớn, giữ nhà sạch sáng, sinh hoạt điều độ. Người cũng vậy: lúc khó mà giữ được nét mặt bình thản, lời nói có thứ tự, là đã giữ được khí; đến khi vận chuyển thì có cái để phát.
Thứ hai, hình gặp cục là người gặp nhà, nhà gặp đất. Người hình Mộc ở nhà hướng Đông, nhà có nhiều cây xanh là Mộc được Mộc; ở nhà nhiều kim loại, hướng Tây là Mộc gặp Kim. Phong Thuỷ Liên Hoa không áp máy móc, mà xét lượng: Mộc nhiều gặp chút Kim thì như cây được đẽo, thành; Mộc yếu gặp Kim nhiều thì bị chặt, hỏng. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa mà Thầy Vũ Giới khôi phục, khí của năm còn thêm vào làm một tầng sinh khắc nữa; ba tầng người, nhà, năm cùng xét thì mới đủ.
Thứ ba, kiêm hình thì lấy phần nhiều làm chủ. Đây là nguyên tắc chung khi đọc mọi hệ ngũ hành: không có người thuần một hành, không có nhà thuần một khí. Phần thủ pháp phân chủ khách trên người thật, nhà thật cần thầy hướng dẫn trực tiếp; phần lý pháp, Phong Thuỷ Liên Hoa chia sẻ để người đọc hiểu cái gốc: ngũ hành là ngôn ngữ chung của người và đất, và tâm là cái chủ của mọi hình.

Tóm lại – 總結: Thần Dị Phú đoạn sáu: ba núi nổi rộng, bốn dòng trong sáng là phúc; người nhỏ tiếng lớn ắt vượt trội; lời lan man thì lòng khó rõ, dung mạo ôn hoà thì lòng phóng khoáng; đắc ý mà mặt thảm thì trước giàu sau nghèo, gặp khốn mà mặt hoà thì sớm khổ muộn phát. Năm hình: Mộc dài thẳng, Hoả trên nhọn, Thuỷ tròn dày, Kim vuông ngay, Thổ dày nặng; kiêm hình lấy phần nhiều làm chủ. Hình gặp cục tương sinh thì vinh, tương khắc thì tán, khắc ít thì như cây được đẽo gọt thành đồ dùng.

Bài trước: Quyển 6 (5) – Thần Dị Phú (5): tướng trẻ thơ và tướng phụ nữ 神異賦.
Bài sau: Quyển 6 (7) – Thần Dị Phú (7): vận hạn, tăng đạo, âm đức, lời kết 神異賦.
Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần sáu, Thần Dị Phú (神異賦), từ câu 三山突闊,萬頃規模 đến câu 水逢厚土,忽破資財;火得微金,卒難進益, trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, quyển 636, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các ngoặc sách đặt lệch; 形體侷促,作事猥氣宇軒昂 chấm lại 形體侷促,作事猥(瑣);氣宇軒昂,一生快順 (nghi lạc một chữ); 死在九州 theo ý chú đọc là chết nơi xa; lời chú về năm hình người được dịch kỹ, các lời chú khác lược giữ ý chính. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Mục Lục Thần Tướng Toàn Biên: toàn bộ 14 quyển, theo dõi các bài đã đăng.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hướng nhà, hướng cửa.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Thần Tướng Toàn Biên (28): Ngũ hành ngũ tạng, ngũ trường ngũ đoản
- Thần Tướng Toàn Biên (15): Ngũ hành tượng; hình, thần, khí và âm thanh
- Thần Tướng Toàn Biên (34): Thần Dị Phú (5)
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Hình gặp cục, sinh hay khắc là cách đọc ngũ hành dùng chung cho người và cho nhà, cho đất. Phân hình cục trên người thật cần thầy chỉ, vì ít ai thuần một hành. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
"Gặp khốn mà mặt hoà thì sớm khổ muộn phát" nghĩa là gì? – 遭窘顏和
Lời chú nói người đang khốn cùng mà không lo buồn, lại ôn hoà, là người lòng rộng, rốt cuộc phát đạt, về già thong thả. Ngược lại đang đắc ý mà mặt buồn thảm thì trước giàu sau nghèo.
Năm hình người Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ trông thế nào? – 五行形
Mộc dài thẳng, sắc xanh; Hoả trên nhọn dưới dày, sắc đỏ; Thuỷ tròn dày, lưng đầy eo tròn, sắc đen sẫm; Kim vuông ngay, xương chắc thịt chặt, sắc trắng; Thổ dày nặng, lưng dày, sắc vàng.
Hình gặp cục là gì? – 形局
Là người thuộc hình hành này mà mang thêm khí của hành khác. Gặp hành sinh mình (như Hoả mang Mộc) thì vinh thông; gặp hành khắc mình nhiều thì của tan; khắc ít thì thành chế, như cây được đẽo gọt.
Người nhỏ mà tiếng lớn có ý nghĩa gì? – 人小聲洪
Lời chú nói tiếng vang là gốc nguồn thịnh lớn, khí đầy đủ, nên dù thân nhỏ rốt cuộc vẫn phát đạt.
Người kiêm nhiều hình thì xem thế nào? – 兼形
Lời chú dạy chọn hình chiếm phần nhiều làm chủ, rồi xét các hình còn lại sinh hay khắc hình chủ.








