Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 6
神相全編 卷六 (神異賦 · 七:運限 · 僧道 · 陰騭 · 結語)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.
Đây là đoạn kết của Thần Dị Phú. Phú gom lại phép đọc vận hạn (trán quản ba mươi năm đầu, mũi quản tuổi năm sáu mươi, cằm quản cuối đời), nói về tướng người đi tu (tăng, đạo), rồi đi tới những câu đạo lý: "chưa xem hình, trước xem tâm điền", chuyện Bùi Độ được cứu nhờ âm đức, và mục đích của tướng pháp: "lớn thì cứu mạng người, nhỏ thì cứu người khỏi nạn". Câu cuối khép bài phú bằng hình ảnh thạch thất Hoa Sơn: "núi cao nước chảy ít tri âm, một giường mây trắng ở chỗ sâu". Bài gồm nguyên văn chữ Hán (phú và lời chú lược), bản dịch, phần giảng và luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Phú dạy xem vận hạn bằng ba thứ: khí sắc qua lại, nốt ruồi và vân lành dữ, vận hạn dài ngắn, đem so với ngũ hành sinh khắc. Trán là Hoả tú quản ba mươi năm đầu; mũi là tài tinh quản tuổi năm sáu mươi; thừa tương, địa các quản cuối đời; chân tóc và ấn đường quản trọn trăm năm. Người tu: đầu tròn thì quý, mặt thanh thì vinh; vận hạn của người tu giống người thường. Phần cốt lõi: "người đời giàu sang đều do tu hành; kẻ sĩ nghèo khó là do làm ác", lời chú thêm "chưa xem hình, trước xem tâm điền", dẫn chuyện Bùi Độ "một điểm linh đan quý không tả được". Tướng pháp lớn thì cứu mạng người, nhỏ thì cứu nạn; không được đời thấy là âm công thì cũng thành đạo quả đời sau.
Thầy Vũ Giới giảng: "Thần Dị Phú đi một vòng lớn từ cốt cách, khí sắc, ngũ hành rồi kết ở tâm điền. Đó là đúng con đường của người học tướng, học phong thuỷ: càng học càng thấy cái gốc ở trong lòng người."
Vận hạn: ba vùng mặt, ba quãng đời – 運限 · 三主 · 四強
Nguyên văn – 原文
當看氣色之往來,兼觀痣紋之吉凶,更審運限之長短。(注:此三者與前五行生剋相參而觀之,則吉凶無遺也。)
額為火宿,管前三十載之榮枯;鼻乃財星,遇中五六十之休咎。(注:額主初限,若方正隆厚則吉,尖斷凹則凶也。)承漿地閣,管盡末年;髮際印堂,周維百歲。(注:承漿、地閣主末限,若豐厚朝拱吉,尖削短小者凶;髮際及印堂,主一生貴賤。)
平生造化,當首取於四強;人世元機,須先觀夫三主。(注:四強,子午卯酉,即額、頦、兩顴是也,宜豐隆廣闊,不宜尖削破陷……三主,即初、中、末限是也。)
氣色明潤,固為快順;限步崎嶇,亦多蹇利。頭尖額窄,固不可以求官;色慘神枯,兼何由而發跡。眼光如鼠,似偷盜之徒;睛竄若獐,如橫亡之漢。眼凸如蜂目,亦主凶刑;口匾似鯰魚,終須困乏。

Dịch: Nên xem khí sắc qua lại, kiêm xem nốt ruồi và vân lành dữ, lại xét vận hạn dài ngắn. Chú: ba điều này đem so với ngũ hành sinh khắc ở trên mà xem thì lành dữ không sót. Trán là sao Hoả, quản vinh khô ba mươi năm đầu; mũi là tài tinh, gặp lành dữ tuổi năm sáu mươi. Chú: trán chủ hạn đầu, vuông ngay cao dày thì tốt, nhọn, đứt, lõm thì xấu. Thừa tương, địa các quản hết cuối đời; chân tóc, ấn đường bao trọn trăm năm. Chú: thừa tương, địa các chủ hạn cuối, đầy dày chầu lên thì tốt, nhọn gầy ngắn nhỏ thì xấu; chân tóc và ấn đường chủ sang hèn cả đời. Tạo hoá cả đời trước hết lấy ở "tứ cường"; huyền cơ đời người phải trước xem "tam chủ". Chú: tứ cường là Tý Ngọ Mão Dậu, tức trán, cằm, hai gò má, nên đầy cao rộng, không nên nhọn gầy khuyết hãm; tam chủ là hạn đầu, giữa, cuối. Khí sắc sáng nhuận thì vui thuận; bước hạn gập ghềnh thì nhiều trắc trở. Đầu nhọn trán hẹp thì không thể cầu quan; sắc thảm thần khô thì lấy gì mà phát. Ánh mắt như chuột (lộ, nhìn được trong tối) như kẻ trộm; tròng mắt đảo như hoẵng như kẻ chết dữ. Mắt lồi như mắt ong cũng chủ hung; miệng bẹt như cá trê rốt cuộc nghèo túng.
Giảng: "Tứ cường" (四強) là bốn chỗ nổi của mặt ứng bốn phương Tý (Bắc, cằm), Ngọ (Nam, trán), Mão (Đông), Dậu (Tây) (hai gò má): đúng như bốn núi chầu của một huyệt. "Tam chủ" là ba hạn đời người ứng ba đình. Đây là phần tổng kết của cả bài phú về vận hạn, nối với bài Mười ba bộ vị và lưu niên vận khí ở Quyển 1.

Tướng người đi tu – 僧道相
Nguyên văn – 原文
為僧者頭圓必貴,為道者貌清可榮。(注:自此以下數條,皆論僧道之相。)頂突頭圓,必住名境;神清骨秀,須加師號。(注:頭圓而頂骨高突,額闊而印堂方正,為僧必主都綱;眼神清如巖電,骨格秀若龜鶴,為道者必稱師號矣。)
重頤碧眼,富貴高僧;廣額秀眉,文章道士。耳白過面,善世之封;顴聳印平,天師之爵。形貌匾促,庸俗之徒;聲骨澄清,富貴之輩。骨粗形俗,其人老困山林;形異神殊,此輩遠超雲路。腰背豐滿,衣缽有餘;鼻準直齊,富貴自足。髮鬢濃重合道貌,聲響始榮;眉目平直入僧相,骨清方貴。
視瞻不正,必定好淫;舉止多輕,須知貧賤。眼若桃花光焰,但圖酒色歡娛;面如灰土塵朦,定主家財破敗。若論限運,與俗一同;細辨根基,各求其妙。(注:相中限運,僧道與俗人則同;若部位骨脈氣色,以僧道俗人基本論之,則各求其妙也。)

Dịch: Người làm tăng, đầu tròn ắt quý; người làm đạo sĩ, dáng thanh thì vinh. Chú: từ đây trở xuống đều bàn tướng tăng đạo. Đỉnh đầu nổi, đầu tròn thì ắt ở chốn danh lam; thần thanh xương tú thì phải được thêm danh hiệu thầy. Chú: đầu tròn mà xương đỉnh nổi cao, trán rộng mà ấn đường vuông ngay, làm tăng ắt làm đô cương (chức quản tăng); ánh mắt trong như chớp trên núi, cốt cách tú như rùa hạc, làm đạo sĩ ắt có danh hiệu thầy. Cằm hai ngấn, mắt biếc thì là cao tăng giàu sang; trán rộng mày tú thì là đạo sĩ văn chương. Tai trắng hơn mặt thì được phong "thiện thế" (chức tăng quan); gò má nổi ngang ấn đường thì được tước thiên sư. Dáng bẹt co thì là người tầm thường; tiếng và xương trong trẻo thì là người giàu sang. Xương thô dáng tục thì về già khốn ở núi rừng; hình lạ thần khác thì vượt xa đường mây. Eo lưng đầy đủ thì y bát có dư; đầu mũi thẳng đều thì giàu sang tự đủ. Tóc mai dày nặng hợp dáng đạo, tiếng vang mới vinh; mày mắt bằng thẳng hợp tướng tăng, xương thanh mới quý. Nhìn không ngay ắt ham dâm; cử chỉ nhiều nhẹ nổi nên biết là nghèo hèn. Mắt như ánh lửa hoa đào thì chỉ ham rượu sắc vui chơi; mặt như đất tro bụi phủ thì ắt chủ phá tài nhà. Nếu bàn vận hạn thì như người thường; xét kỹ căn cơ thì mỗi bên có chỗ diệu riêng.
Giảng: Phần tướng tăng đạo cho thấy tướng học xưa phục vụ cả nhà chùa, đạo quán: chọn người kế thừa, đoán ai sẽ thành bậc thầy. Tiêu chuẩn phần lớn vẫn là thần thanh, xương tú, tiếng trong, cử chỉ đoan chính; và các điều kỵ thì là nhìn không ngay, cử chỉ nhẹ nổi, ham rượu sắc. Câu "vận hạn như người thường" nhắc rằng người tu cũng không ra ngoài luật vận khí; khác nhau là căn cơ.
Chưa xem hình, trước xem tâm điền – 先相心田
Nguyên văn – 原文
人生富貴,皆由前世修行;士處貧窮,盡是今生作惡。(注:未觀形,先相心田。人之富貴貧賤,固在於相貌氣色,然作善降祥,作惡降殃,而心田又不可不知也。昔裴度有相者相云:「爾貌不豐,爾形無相,胡為公?胡為相?一點靈丹貴莫狀。」是知心也,此乃相之大者也。)
若問前程,先要觀乎氣色;欲求仙兆,次則辨其形容。(注:先以五嶽為根基,後以氣色定禍福……相人之法,先察此四者,吉凶貴賤可知矣。)

Dịch: Người đời giàu sang đều do đời trước tu hành; kẻ sĩ ở cảnh nghèo khó đều là đời này làm ác. Chú: chưa xem hình, trước xem tâm điền. Giàu sang nghèo hèn của người tuy ở tướng mạo khí sắc, nhưng làm thiện thì giáng điềm lành, làm ác thì giáng tai ương, nên tâm điền không thể không biết. Xưa có người xem tướng cho Bùi Độ nói: "Mặt ngươi không đầy, hình ngươi không có tướng, sao làm công? sao làm tướng? Chỉ có một điểm linh đan quý không tả nổi." Ấy là biết lòng; đó mới là cái lớn của tướng. Nếu hỏi tiền đồ, trước phải xem khí sắc; muốn cầu điềm thành tiên, sau mới xét hình dung. Chú: trước lấy ngũ nhạc làm căn cơ, sau lấy khí sắc định hoạ phúc; phép xem người trước xét bốn điều này thì lành dữ sang hèn biết được.
Giảng: Chuyện Bùi Độ (裴度, danh thần đời Đường) là điển tích âm đức nổi tiếng nhất của tướng học. Tương truyền lúc trẻ Bùi Độ bị thầy tướng nói có tướng chết đói; một hôm ông nhặt được đai ngọc của người khác đánh rơi, đứng chờ trả lại, cứu người ấy khỏi oan khuất; về sau gặp lại, thầy tướng nói tướng ông đã đổi, rốt cuộc làm tể tướng. Lời chú ở đây gói lại thành câu "một điểm linh đan": cái quý không ở mặt mà ở lòng. Câu phú "giàu sang do tu, nghèo khó do làm ác" nói theo luật nhân quả của người xưa; Phong Thuỷ Liên Hoa đọc nó như lời khuyên làm thiện, không đọc như lời phán người nghèo là người ác.

Tướng pháp để cứu người; núi cao nước chảy – 活人性命 · 高山流水
Nguyên văn – 原文
大則活人性命,小則救人難厄。(注:相法,小而言之,預知吉凶,可以使人避凶趨吉;大而言之,決知生死,如師德上舟,而凶人免溺,可以使人免禍獲福矣。)不為世見陰功,亦作來生道果。(注:學相者,窮通此理,其術有益於人,其報亦及乎己也。)
志超雲外,上合天機。壽夭窮通,莫逃相法;富貴貧賤,奚出此篇。(注:明智者得之,自有神仙之見。智術之士,能精此篇,兼得師傳,非仙而何。)後之學者,勿傳庸俗之徒。(注:風鑑之術,千變萬化,窮通物理,豈庸夫俗子之流所能學哉!)
高山流水少知音,一榻白雲在深處。(注:此篇譬如高山流水之操,知音者鮮矣。久隱於華山石室白雲深處,今遇知音希夷,故始默而授之也。)
悉精妙理,參透元關,得之於心,應之於目,一覽無遺,方知神異,賦之不誣也。(注:……後之學者,當敬授茲篇,不可以其易而忽之也。)

Dịch: Lớn thì cứu sống mạng người, nhỏ thì cứu người khỏi nạn ách. Chú: tướng pháp nói nhỏ thì biết trước lành dữ, có thể giúp người tránh dữ theo lành; nói lớn thì biết chắc sống chết, như chuyện người có đức lên thuyền mà kẻ dữ được khỏi chết đuối, có thể giúp người tránh hoạ được phúc. Không được đời thấy là âm công thì cũng thành đạo quả đời sau. Chú: người học tướng thông lý này thì thuật có ích cho người, quả báo cũng đến với mình. Chí vượt ngoài mây, trên hợp thiên cơ. Thọ yểu cùng thông không thoát tướng pháp; giàu sang nghèo hèn không ra ngoài thiên này. Chú: người sáng trí được nó thì tự có con mắt thần tiên; kẻ có trí thuật tinh thông thiên này, lại được thầy truyền, chẳng phải tiên thì là gì. Người học về sau chớ truyền cho kẻ tầm thường. Chú: thuật phong giám nghìn biến vạn hoá, thấu lý muôn vật, há kẻ tầm thường học được. Núi cao nước chảy ít người tri âm, một giường mây trắng ở chỗ sâu. Chú: thiên này như khúc đàn Cao Sơn Lưu Thuỷ, người tri âm hiếm; (Ma Y) ẩn lâu ở thạch thất Hoa Sơn nơi mây trắng sâu, nay gặp tri âm là Hi Di nên mới lặng lẽ trao cho. Biết tinh hết lý diệu, thấu được cửa huyền, được ở tâm, ứng ở mắt, nhìn một lần không sót, mới biết Thần Dị Phú không nói sai. Chú: người học về sau nên kính cẩn nhận thiên này, không được vì nó dễ đọc mà coi thường.
Giảng: Lời kết của Thần Dị Phú đẹp như một bài thơ. Có ba ý. Một, mục đích của tướng pháp là cứu người: biết trước để giúp người tránh dữ, không phải để doạ hay để kiếm lợi. Hai, "được ở tâm, ứng ở mắt" (得之於心,應之於目): thuộc phú chưa đủ, phải hiểu bằng lòng rồi mắt mới thấy. Ba, phải có thầy truyền (兼得師傳): hình ảnh Ma Y lặng lẽ trao phú cho Hi Di trong thạch thất mây trắng khép lại cái vòng mở đầu ở phần tựa. Điển "Cao Sơn Lưu Thuỷ" là chuyện Bá Nha, Tử Kỳ: tri âm hiếm có.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc đoạn kết Thần Dị Phú với ba ý. Thứ nhất, tứ cường, tam chủ trên mặt là tứ thú, tam nguyên của phong thuỷ. Trán, cằm, hai gò má là bốn núi chầu như Chu Tước, Huyền Vũ, Thanh Long, Bạch Hổ quanh huyệt; ba hạn đời người như ba nguyên vận khí. Theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa mà Thầy Vũ Giới khôi phục, đất và người đều có vận, có hạn; biết hạn để giữ mình, biết vận để đón khí.
Thứ hai, chưa xem hình, trước xem tâm điền. Đây là câu Phong Thuỷ Liên Hoa coi là chìa khoá của cả bài phú, và cũng là chìa khoá của phong thuỷ: "phúc địa phúc nhân cư". Chuyện Bùi Độ trả đai ngọc mà đổi tướng là bằng chứng mà người xưa hay kể: tâm đổi thì tướng đổi, đức dày thì đất lành tự tìm đến.
Thứ ba, tướng pháp, phong thuỷ là để cứu người. "Lớn thì cứu mạng, nhỏ thì cứu nạn; không được đời thấy cũng thành âm công." Người học thuật phải giữ đạo của thuật: giúp người tránh hung, không doạ người, không lấy thuật để mưu lợi. Phần thủ pháp "được ở tâm, ứng ở mắt" cần thầy truyền trực tiếp, đúng như Ma Y truyền Hi Di; phần lý pháp, Phong Thuỷ Liên Hoa chia sẻ trọn Thần Dị Phú ở đây để người đọc hiểu cái gốc: tướng do tâm sinh.

Tóm lại – 總結: Đoạn kết Thần Dị Phú: xem vận hạn bằng khí sắc, nốt ruồi vân, hạn dài ngắn; trán quản ba mươi năm đầu, mũi quản tuổi năm sáu mươi, cằm quản cuối đời; tứ cường là trán, cằm, hai gò má; tam chủ là ba hạn. Tướng người tu: đầu tròn, thần thanh, tiếng trong. Chưa xem hình, trước xem tâm điền, chuyện Bùi Độ "một điểm linh đan". Tướng pháp lớn thì cứu mạng, nhỏ thì cứu nạn; được ở tâm, ứng ở mắt, phải có thầy truyền.

Bài trước: Quyển 6 (6) – Thần Dị Phú (6): ngôn ngữ, hình cục ngũ hành 神異賦.
Bài sau: Quyển 7 (1) – Nham Điện đạo nhân Thần Nhãn Kinh 巖電道人神眼經 (sắp đăng).
Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần sáu, Thần Dị Phú (神異賦), từ câu 當看氣色之往來 đến hết bài phú (方知神異,賦之不誣也), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, quyển 636, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các ngoặc sách đặt lệch (《三主》, 《為僧者》, 《耳白過面》…); 竹道者 đọc 為道者 theo câu đối; 亦多蹇利 giữ nguyên, dịch theo chú (nhiều trắc trở); chữ 。 thừa cuối lời chú bỏ đi; lời chú được lược, giữ ý chính. Hết Thần Dị Phú. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Mục Lục Thần Tướng Toàn Biên: toàn bộ 14 quyển, theo dõi các bài đã đăng.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hướng nhà, hướng cửa.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Thần Tướng Toàn Biên (30): Thần Dị Phú (1)
- Thần Tướng Toàn Biên (5): Mười ba bộ vị và lưu niên vận khí
- Thần Tướng Toàn Biên (29): Hình thần, thiên la, Thần khí chương
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Lời kết Thần Dị Phú nói tướng pháp phải "được ở tâm, ứng ở mắt" và phải có thầy truyền. Phong thuỷ cũng vậy: thuộc phú là bước đầu, đối chiếu với người thật, đất thật phải học cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Trán, mũi, cằm ứng với vận hạn nào? – 三主
Phú nói trán (Hoả tú) quản ba mươi năm đầu, mũi (tài tinh) quản tuổi năm sáu mươi, thừa tương và địa các quản cuối đời; chân tóc và ấn đường quản sang hèn cả đời.
Tứ cường trên mặt là gì? – 四強
Là bốn vị Tý Ngọ Mão Dậu: cằm, trán và hai gò má. Nên đầy cao rộng, không nên nhọn gầy khuyết hãm; tạo hoá cả đời trước xem ở đây.
"Chưa xem hình, trước xem tâm điền" nghĩa là gì? – 先相心田
Lời chú Thần Dị Phú: giàu sang nghèo hèn tuy hiện ở tướng mạo, nhưng làm thiện được lành, làm ác gặp dữ, nên phải biết lòng người trước. Đó là cái lớn của tướng.
Chuyện Bùi Độ trong tướng học là gì? – 裴度
Bùi Độ đời Đường bị nói có tướng xấu, nhờ làm việc thiện (tương truyền trả lại đai ngọc người đánh rơi) mà tướng đổi, về sau làm tể tướng. Lời chú dẫn câu "một điểm linh đan quý không tả nổi".
Thần Dị Phú kết thúc thế nào? – 結語
Bằng câu "núi cao nước chảy ít tri âm, một giường mây trắng ở chỗ sâu", nhắc lại cảnh Ma Y ở thạch thất Hoa Sơn lặng lẽ trao phú cho Hi Di, và dặn phải "được ở tâm, ứng ở mắt".








