💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (14): Nghi tự và quyết bỏ lấy

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (14): Nghi tự và quyết bỏ lấy

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (尋龍歌 · 辨疑似)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài này gồm đoạn thứ mười một nghi tự (những thế dễ lẫn) và đoạn thứ mười hai quyết bỏ lấy của Tầm long ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát. Lời chú dặn ngay đầu đoạn mười một: đoạn này phải xem cho thật kỹ mới được đất thật.

Trả lời nhanh: Sách nêu sáu cặp long thế dễ lẫn: vượng long và tán long, cường long và nộ long, sinh hoạt và kinh cụ, bình phục và lãn thản, thuận thế và thoán thế, tiến thế và ngoan xuẩn; mỗi cặp có bốn chữ làm con mắt phân biệt, như “quấn che, quay ngược” cho vượng và tán. Về bỏ lấy: thuần cát ai cũng lấy, thuần hung ai cũng bỏ; khó là long cát mà huyệt quái, hoặc long quái mà huyệt cát. Liêu Vũ nói các sao xấu cũng có huyệt tốt; Dương Quân Tùng dạy phép gian tinh long; Đông Hồ chủ nhân thêm: phải cầu long lâu xa để được toàn khí và xét sa thuần hay tạp.

Đoạn mười một: sáu cặp long thế dễ lẫn – 疑似

Lời ca: “Mười một nghi tự phải lưu ý, chớ để lòng mắt tự lừa mình.” Phép nghi tự có hai. Theo long thế: vượng long giống tán long, cường long giống nộ long, sinh hoạt giống kinh cụ, bình phục giống lãn thản, thuận thế giống thoán thế, tiến thế giống ngoan xuẩn (lời chú sau mỗi cặp: phân biệt hay). Phân đoán sai một chút thì hoạ phúc không còn chuẩn.

Sáu cặp long thế dễ lẫn
Sáu cặp long thật và long dễ lẫn theo đoạn thứ mười một Tầm long ca, mỗi cặp kèm bốn chữ sách dùng làm con mắt phân biệt. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
  • Vượng và tán: vượng long nghìn cành trăm lá, bên kia che bên này quấn, hình như ong đậu kiến tụ; tán long nghìn sợi trăm mối, bên kia quay lưng bên này ngoảnh ngược, thế như nước trong đổ ngọc. Bốn chữ quấn, che, quay, ngược là con mắt.
  • Cường và nộ: cường như ngựa tốt tung vó mà sao đỉnh khí thế đoan nghiêm; nộ như hổ dữ chạy vụt mà thể thế loan đầu phần nhiều nghiêng lệch. Bốn chữ đoan nghiêm, nghiêng lệch.
  • Sinh hoạt và kinh cụ: sinh hoạt thì khởi phục quanh co, núi chầu nước ôm; kinh cụ thì chạy né phơi bày, nước quay núi chạy. Bốn chữ chầu, ôm, chạy, quay.
  • Bình phục và lãn thản: bình phục như mặt nước lặng gió nổi sóng nhỏ, cát ở chỗ nhô ngầm; lãn thản thì mạch như tấm thảm trải trên đất bằng, không có cao thấp. Bốn chữ nhô ngầm, không phân biệt.
  • Thuận và thoán: thuận thế như nước về biển, sao chầu sao Bắc, hành độ tay chân yên ổn; thoán thế như dê bị hổ đuổi, hoa bị gió thổi, tay chân bay nghiêng. Bốn chữ yên ổn, bay nghiêng.
  • Tiến và ngoan xuẩn: tiến thế long tuy cao ngất mà đỉnh núi phần nhiều có mặt; ngoan xuẩn thế tuy hùng vĩ mà thể sao không mở mặt. Bốn chữ có mặt, mở mặt.
Trang sáu cặp long thế
Trang sách kể sáu cặp long thế dễ lẫn: vượng và tán, cường và nộ, sinh hoạt và kinh cụ. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Sách dẫn Bốc thị (Tuyết Tâm Phú): xét hoạ phúc trong đường tơ kẽ tóc, đo thuận nghịch ngoài tính tình; thà ở chỗ có mà tìm không, chớ ở chỗ không mà tìm có.

Theo thể sao: Mộc không ra Mộc mà Hoả không ra Hoả, Thổ không ra Thổ mà Kim không ra Kim, sao tạp loạn thì đừng để mắt; nhọn không ra nhọn mà tròn không ra tròn, vuông không ra vuông mà cong không ra cong, hình thể méo lệch thì uổng công (lời chú: điểm lớn phải phân biệt). Sách dẫn Dương Quân Tùng: phần lớn long đi ít khi trọn cục, sao đỉnh xen ra nhiều biến đổi, Phụ tinh giống Bật, Cự giống Văn, dài ngắn cao thấp phải suy kỹ (lời chú: chỉ cần phân biệt là sao gì, không liên quan hoạ phúc trong huyệt). Dẫn Lưu thị: núi sông chồng chồng như lớp ngọc biếc, gọi tên không được thì nhiều cũng uổng, tạp loạn so le là không có đất. Dẫn Bốc thị: Thổ nhỏ khéo giống Kim, hình thế lẫn lộn; Mộc nhọn loạn giống Hoả, làm hoa mắt rối lòng.

Rừng đỉnh núi ở Thiên Tử Sơn
Rừng đỉnh đá cao thấp lẫn lộn ở Thiên Tử Sơn, Vũ Lăng Nguyên, Trương Gia Giới (Hồ Nam); ảnh chensiyuan. Ảnh: chensiyuan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Đoạn mười hai: quyết bỏ lấy – 棄取

Lời ca: “Mười hai phải biết quyết bỏ lấy, muôn dặm non sông một lần xem biết.” Thuần cát thì người ta quyết lấy và cũng dễ lấy; thuần hung thì quyết bỏ và cũng dễ bỏ. Chỉ có hai trường hợp khó: khi long đi sao cát lớp lớp mà đến cục lại biến thành sao hung kết thai lạ, đó là long cát huyệt quái; hoặc rời tổ ban đầu toàn sao hung, đến giữa đổi được sao tôn quý mà làm sống xương khô, đó là long quái huyệt cát. Lời chú: long hung huyệt cát thì người dễ lấy; chỉ long cát huyệt hung là khó lấy nhất.

Bỏ hay lấy: long và huyệt
Bốn trường hợp long và huyệt cát hay quái theo đoạn thứ mười hai, cùng lời Liêu Vũ, Dương Quân Tùng sách dẫn. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Trang đoạn bỏ lấy
Trang cuối phần nghi tự về thể sao và đầu đoạn thứ mười hai “phải biết quyết bỏ lấy”. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Sách dẫn Châu Sơn tập để định bỏ lấy cho thuần cát thuần hung: Tham, Cự, Vũ là khó được nhất, long đi vào cục thuần sao này thì đời đời phú quý; Phá, Lộc, Văn, Liêm là hung nhất, chỉ đáng làm đàn thần miếu xã. Rồi dẫn Liêu Vũ để thấy long thật huyệt quái cũng có khi lấy được: chín Thiên cương người cho là xấu, chín Cô diệu tên không tốt, chín Táo hoả có cát hung, chín Tảo đãng chưa là lạ; nhưng lời chú sau mỗi câu đều ghi “cũng có huyệt tốt”: biết phép cắt hoả của người xưa thì đỗ đạt, biết phép tài đãng đoạt thần công thì đời đời sinh anh hùng.

Sách dẫn Dương Quân Tùng để thấy long quái huyệt cát chưa hẳn bỏ: đừng nói long hung không thể táng, cũng có long hung dựng nhà dựng nước, chỉ vì chưa biết gian tinh long. Trong Tham có Liêm, Văn có Bật, hoặc Phá quân gián đoạn mà sinh, Lộc tồn có lúc có sức Cự Vũ; trong mười dặm nổi lên một đỉnh thì nhỏ thành lớn, yếu thành mạnh. Một núi là một đời, xem đời nào sinh gian long mà định giàu sang; long khốn nhược không sức như lươn chết, gói khói vào bãi cát; mười dặm trăm dặm không có núi theo, đi một mình ít thu xếp. Lời chú: phải hiểu cái diệu của tạo hoá mới đi đâu cũng tìm được, không phải chỉ biết một gian tinh là xong.

Dãy núi Trương Gia Giới
Dãy núi xanh nhìn từ cáp treo ở Trương Gia Giới (Hồ Nam); ảnh Raki_Man. Ảnh: Raki_Man, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.
Sơn thuỷ phỏng các danh gia của Đổng Kỳ Xương
Một tờ trong tập “Sơn thuỷ phỏng các danh gia” của Đổng Kỳ Xương đời Minh. Ảnh: Dong Qichang, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Gian tinh long ở Sư Tử Sơn và chuyện long lâu xa – 東湖主

Đông Hồ chủ nhân kể đã thấy gian tinh long ở Sư Tử Sơn, Tô Châu: chính kết một huyệt hình tướng quân đạp nỏ (lời chú: huyệt tuy chính mà thật là quái), lại kết một huyệt gánh ngang vịn yên (lời chú: long khí rất khéo), chỗ lén né kết một huyệt hình ép dầu (lời chú: huyệt rất quái), người đương thời đều không ai biết. Một dải cục Hoả Thổ thì nhân đinh đại phú, một dải cục Mộc Hoả thì phú quý song toàn, một dải cục thuần Hoả thì người biết cục mới biết đất, đều giàu.

Trang gian tinh long Sư Tử Sơn
Trang Đông Hồ chủ nhân kể gian tinh long ở Sư Tử Sơn, Tô Châu, và bàn long lâu xa được toàn khí. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Ông lại nói: theo đoạn Liêu Vũ thì long cát huyệt quái lấy được, theo đoạn Dương Quân Tùng thì long quái huyệt cát cũng lấy được; gộp lại thì không đất nào không lấy được. Vậy lấy phép gì mà định? Ông đáp bằng câu Dương Quân Tùng “long không lâu xa thì không được toàn khí, dễ thịnh dễ suy không do sức người”: nhà phát phúc lâu dài ắt phải được toàn khí của long, mà toàn khí do long thần lâu xa. Nhưng người đắc đạo không chỉ cầu thân long lâu xa, còn phải trong phép bát sa phân cái thuần cái tạp: cục thuần thì lâu dài, cục tạp thì phát tạm. Vì thế ông viết thiên “Biện đất phát lâu, đất phát tạm”, giảng ở bài sau.

Sơn thuỷ đêm trăng của Văn Trưng Minh
Tranh quạt “Sơn thuỷ đêm trăng” của Văn Trưng Minh đời Minh, Bảo tàng Nghệ thuật Honolulu. Ảnh: Wen Zhengming (Wen Cheng-Ming), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

十一疑似須致意,休教心目自昏欺。此節宜着實細看,方得真地。

疑似之法有二:以龍勢論:旺龍與散龍相似,辨得好。強龍與怒龍相似,辨得好。生活與驚懼相似,辨得好。平伏與懶坦相似,辨得好。順勢與走竄相似,辨得好。進勢與頑蠢相似。辨得好。剖斷一有少差,禍福自無可準。旺者千枝百葉,而彼護此纏,形如蜂屯蟻聚;散者千條百緒,而彼背此反,勢如澈水傾珠。纏護背反四字,是辨旺龍散龍之眼。強如良馬之騰湧,而星峯氣勢自端嚴;怒若疾虎之軼奔,而體勢巒頭多欹側。端嚴欹側四字,是辨強龍怒龍之眼。生活者起伏盤旋,而山朝水抱;驚懼者走閃拋露,而水返山逃。朝抱逃返四字,是辨生活驚懼之眼。氣勢平伏者,勢如靜水之風生微浪,而吉在隱隆之中;形勢懶坦者,脈若片氈之鋪張平地,而勢無高下之別。隱隆無別四字,是辨平伏懶坦之眼。順勢如水之朝宗,星之拱北,而行度手足自安帖;竄勢如羊遭虎逐,花被風飄,而體勢手腳自飛斜。安帖飛斜四字,是辨順勢竄勢之眼。進勢者龍雖崔巍,而峯巒多有面;頑蠢者勢雖雄偉,而星體不開顏。有面開顏四字,是辨進勢頑蠢之眼。卜氏曰:審禍福于毫釐之間,度順逆于性情之外;寧于有處求無,莫向無中尋有。此可知形勢之疑似不可不剖也。

以星體論:木不木而火不火,土不土而金不金,星曜雜亂休着眼;大要辨。尖不尖而員不員,方不方而曲不曲,形體歪斜枉勞心。大要辨。楊氏曰:大率行龍少全局,雜出星峯多變易,輔星似弼巨似文,長短高低細推辨。但當辨其是何星辰,無關穴中禍福。劉氏曰:疊疊江山如疊翠,喝名不上亦徒多,雜亂參差便無地已。時師請認雜中雜,莫去談地理(歌字疑衍)。卜氏曰:土之小巧者類金,參形雜勢;木之尖亂者如火,眩目惑心。合之可識星體之疑似不可不剖也。

十二當知棄取訣,萬里河山一覽知。

純吉者人所決取,亦人所易取;純凶者人所決去,亦人所易去。唯有行龍時吉星疊疊,或局變凶曜而結奇胎,此龍吉而穴怪者也。亦有離祖初凶曜種種,至中博尊星而活死骨,此龍怪而穴吉者也。是將何以定去取乎?龍凶穴吉,人易取;唯龍吉穴凶,最難取。

珠山集曰:問君術,看龍訣,貪巨武甫最難得,行龍入局純此星,世代富貴無休歇。有訣法,辨凶龍,破祿文廉最是凶,出軍出賊遭瘟火,止作神壇社廟崇。此可以定純凶純吉者之去取也。

廖氏曰:九個天罡人道惡,天罡亦有好穴。六個吉神落若穿,金水土星辰最好救人貧。九個孤曜名不好,四個藏金實元來,生水與開金,穴向此中尋。孤曜亦有好穴。九個燥火有吉凶,七個是仙蹤,能效前人翦火法,立定登科甲。燥火亦有好穴。九個掃蕩未為奇,七個蘊天機,法宜裁蕩奪神功,奕世產英雄。掃蕩亦有好穴。據此則知龍真穴怪者,或亦堪取也。

楊氏曰:莫道凶龍不可裁,也有凶龍起家國,蓋緣未識間星龍。貪中有廉文有弼,好。或有破軍間斷生,祿存時有巨武力。好。十里之中卓一峯,小者成大弱成雄。好。此是龍家間星法,大頭小伏為真踪。一山便斷為一代,看在何代生間龍。是的。便向此中定富貴,困弱生旺隨星峯。此句好極,細玩之,大有看法在內。困弱之龍無氣力,死鱔烟包入砂磧。果然。十里百里無從山,獨自單行少收拾。無從山便不好了。君如識得間星龍,到處鄉邨可尋覓。唯知造化之妙者,方可到處尋覓,非止識一間星便了。龍非久遠得全氣,氣要全,全氣在久遠處來,此句大有力。易盛易衰非人力。全在久遠之龍,非人力可造作者。據此則知龍怪穴吉者,或不盡棄。

東湖主云:間星龍曾于蘇州獅子山見之。正結一將軍踏弩形,穴雖正而實怪。胥結一橫担扳鞍穴,龍氣甚巧,人知不知。偷閃處結一油榨形,穴大怪。可時人俱無識者。一條火土局,人丁大富;一條木火局,富貴雙全;一條純火局,人識局方識得地,皆富。

又云:據廖氏一段,龍吉穴怪者既可取;據楊氏一段,龍怪穴吉者亦可取。合看來,則無地不可取,無之而非地已。要知無之非地,將操何術以定之乎?世人何不于此究心也。

又云:楊公言龍非久遠得全氣,易盛易衰非人力。言人家發福久長,必得龍家全氣;欲得龍家全氣,由于龍神久遠也。此誠千古不易之論,而得道之士非但求龍身久遠,取其全氣,尤當于撥砂法內分其醇雜。局醇者悠久,局雜者暫發,更得卜地之要領,因撰悠久暫發地辯。

Chú: chữ đọc chưa chắc ghi (字疑).

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới coi sáu cặp nghi tự là bài tập mắt quan trọng nhất của người học loan đầu. Mỗi cặp nhìn qua đều giống nhau: núi nhiều nhánh có thể là vượng, cũng có thể là tán; núi bằng có thể là bình phục, cũng có thể là lãn thản. Chỗ khác nhau nằm ở tình: nhánh quấn về hay quay đi, mặt núi mở ra hay úp lại, nước ôm vào hay chạy mất. Học thuộc bốn chữ của từng cặp rồi ra thực địa đối chiếu là cách nhanh nhất để mắt khỏi bị lừa.

Tóm lại

Sáu cặp long thế dễ lẫn mỗi cặp có bốn chữ làm con mắt; thể sao tạp loạn thì đừng uổng công. Thuần cát thuần hung dễ bỏ lấy, khó là long cát huyệt quái và long quái huyệt cát; muốn định phải xét long lâu xa được toàn khí và sa thuần hay tạp. Bài sau giảng thiên biện đất phát lâu và đất phát tạm.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (15): Biện đất phát lâu và đất phát tạm.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (13): Bác hoán, sinh khắc và chế hoá của long.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Tầm long ca, các đoạn nghi tự và quyết bỏ lấy (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vượng long và tán long khác nhau ở đâu? – 旺 · 散

Vượng long nhánh che quấn nhau như ong tụ; tán long nhánh quay lưng ngoảnh ngược như nước đổ. Bốn chữ phân biệt là quấn, che, quay, ngược.

Bình phục và lãn thản phân biệt thế nào? – 平伏 · 懶坦

Bình phục như mặt nước có sóng nhỏ, có chỗ nhô ngầm; lãn thản như tấm thảm trải phẳng, không có cao thấp.

Long cát huyệt quái là gì? – 龍吉穴怪

Long đi toàn sao cát mà đến cục lại biến thành sao hung kết huyệt lạ; sách nói đây là trường hợp khó lấy nhất.

Gian tinh long là gì? – 間星龍

Là trong long sao hung có xen sao cát, như trong Tham có Liêm, Phá quân gián đoạn mà sinh; Dương Quân Tùng nói nhờ đó long hung vẫn có khi dựng nhà dựng nước.

Vì sao có đất phát lâu, có đất phát tạm? – 悠久 · 暫發

Đông Hồ chủ nhân cho rằng ngoài long lâu xa được toàn khí, còn do sa trong cục thuần hay tạp: cục thuần thì lâu, cục tạp thì phát tạm.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · nghi tự · 疑似 · vượng long · tán long · quyết bỏ lấy · 棄取 · gian tinh long · tầm long ca

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…