💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (8): Đất kim bồn trên giá ở Vô Tích và phép xem hiệp

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (8): Đất kim bồn trên giá ở Vô Tích và phép xem hiệp

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (無錫大池口 · 架上金盆)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài này nối tiếp đoạn tìm trướng hiệp của Tầm long ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát. Trương Cửu Nghi kể một đất do chính ông táng ở Đại Trì Khẩu, Vô Tích, gọi là “kim bồn trên giá”, rồi giảng trọn phép xem hiệp (chỗ long thắt lại) và in kèm hơn ba mươi đồ trướng, hiệp, băng hồng.

Trả lời nhanh: Hiệp là yết hầu của long: không được đục đứt, không được để gió thổi; long đến thì thoát thai hoán cốt ở hiệp, đi thì nuôi thành thể cục ở hiệp. Hiệp chính thì huyệt chính, hiệp lệch thì huyệt lệch; núi hộ hiệp thì huyệt trong lòng núi, nước hộ thì huyệt gần nước. Hiệp không nên nhiều (nhiều thì sức mỏi), nên gần (gần thì khí chặt). Núi đi tiếp nhỏ mà không nghênh là long sắp kết; lớn mà có nghênh là long còn đi xa.

Đất kim bồn trên giá ở Đại Trì Khẩu – 架上金盆

Sách nói: mạch ra xuyên tâm lại thành long “lưng ong gối hạc”. Trương Cửu Nghi kể ông từng táng con dâu họ Chu cho Từ Tất Tiên người Huy Châu ở Đại Trì Khẩu, Vô Tích. Long vào đầu là một kim tinh hình chữ Nhân, mạch từ “âm nang” ra, liền sinh một Thái dương kim; lại một sợi quá mạch nhỏ mà ngắn: nhỏ thì khí không tán, ngắn thì sức mạnh mà không trễ. Thế là thành thể “kim thuỷ đẩu khẩu”, cách tam thai chữ Phẩm, đúng câu “hạc tất phong yêu huyệt đã thành”.

Đồ đất họ Từ ở Đại Trì Khẩu
Đồ trong sách: long Sửu, hạc tất phong yêu, chỗ đắp đất cao một trượng, bốn phía ghi hung sát. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Kim bồn trên giá ở Đại Trì Khẩu
Kim tinh chữ Nhân, một Thái dương kim, một sợi quá mạch nhỏ ngắn; huyệt đắp đất thành miệng oa giấu sâu để tránh hung sát trong minh đường. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Nhưng trong minh đường hung sát lẫn lộn, dữ không chịu nổi, nên phải đắp đất thành miệng oa, giấu huyệt sâu để che, đó là “kim bồn trên giá”. Thầy tục chưa thấy cách làm của Lại Bố Y và đất Bá Sơn của Đổng Đức Chương, lại cười là giống cái nồi tắm, ông chê là quê mùa. Phép dùng “súc trượng thôn huyệt” (thu gậy nuốt huyệt), đỉnh Ngọ làm thôi quan, ở ngay thai bên phải; cục chặt khí ấm, là đất phát nhanh. Ông còn ghi đã đoán cháu là Từ Tuấn sinh năm Mậu Dần sẽ phát vào năm Tân Mão, Ất Mùi, chậm thì Tân Sửu.

Vô Tích nhìn từ công viên Tích Huệ
Thành Vô Tích nhìn từ công viên Tích Huệ (Giang Tô); ảnh zhanyoun. Ảnh: zhanyoun, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Hiệp là yết hầu của long – 結咽

Thoát xác qua hiệp gọi là “kết yết”. Yết hầu là tính mạng của thân người, hiệp là sống chết của thân long; vì vậy chỗ qua hiệp không được đục đứt, không được để gió thổi. Long đến thì thoát thai hoán cốt ở đây, đi thì nuôi thành thể cục ở đây. Mạch qua hiệp có dài, ngắn, chính, lệch; hiệp có hiệp núi, hiệp ruộng, hiệp đá, hiệp nước. Hiệp tuy nhiều loại nhưng khí đi qua thì chỉ một.

Một yên ngựa giữa hai khối núi
Đèo Eğribel ở Thổ Nhĩ Kỳ, minh hoạ chỗ núi thắt lại như một quá hiệp; ảnh Zeynel Cebeci. Ảnh: Zeynel Cebeci, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Trương Cửu Nghi kể các biến thể: có khi đến lớn đi nhỏ, có khi đến nhỏ đi lớn; có khi có nghênh không tống, có khi có tống không nghênh; có khi thai và phục truyền nhau giữa ẩn và hiện; có khi thư và hùng phối nhau rất tinh xảo; có khi sắp vượt hiệp thì khởi thiên hồ, thiên giác (lời chú: tráng quan), có khi sắp thành thì kết hạc tất phong yêu (lời chú: tinh đẹp). Không kể mạch âm hay dương, đơn hay kép, đều ưa được bọc nhiều lớp. Mạch kép như Càn Hợi cùng đi, Bính Ngọ cùng đi; mạch đơn như chỉ Càn, chỉ Bính; đây là nói về khí, không phải nói hình, nên không vẽ được.

Xem hiệp mà đoán huyệt – 觀峽卜穴

Hiệp không nên nhiều, nhiều thì sức mỏi; hiệp ưa gần, gần thì khí chặt. Người giỏi xét hiệp thì tình hình trong huyệt tự đoán được (lời chú: quả không sai): hiệp quá chính thì vào huyệt cũng chính; hiệp quá lệch thì vào huyệt cũng lệch, điểm huyệt phải khéo; núi hộ hiệp thì huyệt kết trong lòng núi, nước hộ thì huyệt gần bờ nước; hiệp đá và hiệp ao ngọc khác nhau ở khô ướt; hiệp trong hang núi và hiệp ven ruộng khác nhau ở cao thấp. Lại thêm hai “khẩu quyết xem đất”: núi đi tiếp nhỏ mà không có nghênh thì khí sắp thu phục, biết huyệt kết ở gần; núi đi tiếp lớn mà có nghênh thì khí đang phát tiết, biết long còn đi xa.

Xem hiệp mà đoán huyệt
Hiệp chính thì huyệt chính, hiệp lệch thì huyệt lệch; núi đi tiếp nhỏ không nghênh là sắp kết, lớn có nghênh là còn đi xa. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Bốc thị nói: chỗ chuyển quan ra hiệp sợ nhất gió thổi, gió thổi thì long kinh hàn; lúc vào đầu kết thai kỵ nhất nước cướp, nước cướp thì khí yếu mỏng. Liêu thị nói: mạch qua hiệp có bốn kiểu, chính xuất, tả, hữu và hợp lại, nắm được thì có phép xem hiệp đoán huyệt.

Thập tự trướng, đinh tự trướng và quý nhân – 十字帳 · 丁字帳

Long đi mở trướng có thập tự trướng và đinh tự trướng. Dưới trướng đột khởi đỉnh sao cao hơn đầu núi gọi là xuất trướng quý nhân, thấp ở dưới núi gọi là nhập trướng quý nhân. Quý nhân phải là thể sao Mộc; nếu là sao Kim, sao Hoả thì không gọi là quý nhân được. Ông chê thầy tục không biết phân biệt, nói bậy đáng cười.

Đồ thập tự trướng, đinh tự trướng, quý nhân, âm hiệp, dương hiệp
Sáu đồ trong sách: thập tự trướng, đinh tự trướng, xuất trướng quý nhân, nhập trướng quý nhân, âm hiệp và dương hiệp. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Hơn ba mươi đồ hiệp và mười cách băng hồng – 峽圖 · 崩洪

Sau phần giảng là một loạt đồ: âm hiệp, dương hiệp; hiệp lưng ong, hiệp gối hạc; có nghênh không tống, có tống không nghênh, có nghênh có tống, hai tống hai nghênh; hiệp cong, hiệp rộng; đến lớn đi nhỏ, đến nhỏ đi lớn; hiệp lệch, đến chính đi lệch, đến lệch đi chính; hiệp ruộng, hiệp đá, hiệp ao ngọc; hiệp ra nước chính, hiệp ra nước lệch. Cuối cùng là mười cách băng hồng (mạch đá vượt qua nước): đá ngang, đốt mắt, chữ Dã, chữ Xuyên, góc giao, dấu ngựa, chữ Chi, ốc trai, chữ Thập và đứt nối.

Đồ mười cách băng hồng
Các đồ băng hồng (mạch qua nước) trong sách: chữ Xuyên, giao giác, dấu ngựa, chữ Chi, ốc trai, chữ Thập. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Nguyên văn – 原文

又云脈出穿心,又成蜂腰鶴膝龍。予曾于無錫大池口為徽郡徐必先葬朱令媳,圖記附後。此地入首龍為人字金星,脈從陰囊出,即生一太陽金;又一線過脈,細而且短,細則氣不散漫,短則力勁而不懈,頓成金水斗口體,乃品字三台格,且合鶴膝蜂腰穴已成之句。但堂中凶煞雜亂,惡不可當,理宜築起窩口,深藏以蔽之,所云架上金盆是也。土術未見賴布衣作法及董德彰伯山之地,而以形似浴鍋為笑談,鄙也甚已。法用縮杖吞穴,午上作催官,即在右台,局緊氣暖,速發地也。

(圖:徐宅大池口地,p76。圖上記:丑、鶴膝蜂腰、築土高一丈遠平盡踏(字疑)、惡煞。)

甲戌,余欲自得,因常郡高嵩佀先生招刻砂水要訣,被必先獲之。己卯春,邀予葬媳,令孫徐峻戊寅生,該辛卯、乙未發,遲則辛丑,決不爽也。郎君熙成訂議酬儀之法,備載關盟,若果如約,則更有以贈之;澆薄從事,唯靜聽焉,無用嘵嘵。

至于脫卸過峽,名曰結咽。咽係人身性命,峽關龍身死生,所以渡峽處鑿斷不得,風吹不得;來則于此脫胎換骨,去則于此養成體局。關係甚大。論脈有長過、短過、正過、側過之不同。峽中之脈也。論質(字疑)則有山峽、田峽、石峽、水峽之不一。峽雖不一,而脈之過氣則一也。或來大去小,或來小去大,大小之別。或有迎而無送,或有送而無迎,迎送之別。或胎與伏之遞傳,傳在隱顯之間。或雌與雄之互配,配有精巧之妙。或欲度而起天弧天角,壯觀。或將成而結鶴膝蜂腰,精美。不拘陰脈陽脈、雙脈與單脈,最喜重重包裹。雙脈者,或乾亥雙行,或丙午雙行之類;單脈則單乾單丙之類,非言形也,故無圖可畫。總喜包裹不使風吹。無論遠峽近峽,一峽□□(缺字),若得多多益善。峽不宜多,多則力疲;峽最喜近,近則氣緊。是以善尋龍者,峽中之奧妙,豈可不窮?所以都要知道。善審峽者,穴內之情形自可預料。果然不差。正過者入穴亦正,好點穴了。側過者入穴亦側。穴要點得巧了。山護者穴結山藪,好看的。水護者穴近水邊。好看的。石之與捉月(字疑),質分燥濕;好看的。石脊與玉池殊峽。故山谷之與田際,局別高低。好看的。山峽與田峽異體。故去山小而無迎者,氣將斂伏,而知其結作之在近;看地好訣。去山大而有迎者,氣正發洩,而知其涉歷之必遙。看地好訣。故卜氏曰:轉關出峽處,最怕風吹;風吹則龍驚寒。入首結胎時,尤嫌水劫。水劫則氣怯薄。廖氏曰:龍行過峽脈有四,正出、左右、次合之,可得觀峽卜穴之法。

龍行開帳,有十字帳者,有丁字帳者。帳下頓起星峯,高出山頭者為出帳貴人,低在山下者為入帳貴人。木星貴人體,若金星火星便不可名貴人。俗術不知分辨,胡言亂說,可笑。

(圖,p81–87:十字帳格、丁字帳格、出帳貴人、入帳貴人、陰峽之圖、陽峽之圖;蜂腰峽圖、鶴膝峽圖、有迎無送、有送無迎、有迎有送、雙送雙迎、曲峽、濶峽;來大去小、來小去大、側峽、正來側去、側來正去、田峽、石峽、玉池峽;正出水峽、偏出水峽;附十大崩洪峽格:模石崩洪、節目崩洪、也字崩洪、川字崩洪、交角崩洪、馬跡崩洪、之字崩洪、螺蚌崩洪、十字崩洪。)

Chú: chữ đọc chưa chắc ghi (字疑); chỗ mất chữ ghi □; vị trí đồ trong sách ghi trong ngoặc.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới nhấn mạnh hai ý thực hành. Một, quá hiệp là chỗ phải giữ nguyên nhất của long: làm đường, đào ao, xẻ núi đúng chỗ hiệp là cắt yết hầu của long, phúc của cả vùng phía dưới đều giảm. Hai, hiệp là “chỉ dấu” để đoán huyệt từ xa: theo hướng mạch qua hiệp (chính hay lệch), theo vật hộ hiệp (núi hay nước), theo núi đi tiếp sau hiệp (nhỏ hay lớn) mà biết huyệt còn xa hay gần, ngay hay nghiêng. Còn đất kim bồn trên giá là một ví dụ tác pháp: khi minh đường có sát mà long huyệt thật, có thể đắp đất giấu huyệt để tránh, nhưng phải chắc long chắc mạch trước.

Giang sơn ngư lạc đồ của Vương Phất
Tranh “Giang sơn ngư lạc” của Vương Phất đời Minh, người Vô Tích, Bảo tàng Metropolitan. Ảnh: Wang Fu, Wikimedia Commons, CC0.

Tóm lại

Hiệp là yết hầu của long, phải gần, phải được bọc kín, không bị gió thổi nước cướp; xem hiệp chính lệch, nghênh tống, vật hộ mà đoán được huyệt. Đất kim bồn trên giá ở Vô Tích là long hạc tất phong yêu, đắp đất che sát mà phát nhanh. Bài sau giảng mười cách băng hồng và bí chỉ bốn mươi đoạn của Lý Đức Trinh.

Sơn thuỷ của Nghê Toản
Tranh sơn thuỷ của Nghê Toản đời Nguyên, người Vô Tích. Ảnh: Ni Zan, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (9): Băng hồng và bảy câu hỏi khó của Lý Đức Trinh.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (7): Đất Châu Đường ở Hưu Ninh và đất Bá Sơn.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: đất kim bồn trên giá ở Đại Trì Khẩu và phép xem hiệp (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

“Kim bồn trên giá” là gì? – 架上金盆

Huyệt đắp đất thành miệng oa, giấu sâu để che hung sát trong minh đường, như cái chậu vàng đặt trên giá; đất họ Từ ở Đại Trì Khẩu, Vô Tích.

Vì sao hiệp quan trọng? – 峽關龍身死生

Hiệp là yết hầu của long: long thoát thai hoán cốt ở đó; đục đứt hay để gió thổi thì long bị thương.

Xem hiệp đoán huyệt thế nào? – 觀峽卜穴

Hiệp chính thì huyệt chính, hiệp lệch thì huyệt lệch; núi hộ thì huyệt trong lòng núi, nước hộ thì huyệt gần nước.

Xuất trướng và nhập trướng quý nhân khác nhau ra sao? – 出帳入帳

Đỉnh dưới trướng cao hơn đầu núi là xuất trướng, thấp dưới núi là nhập trướng; phải là thể sao Mộc mới gọi là quý nhân.

Băng hồng là gì? – 崩洪

Mạch đá vượt qua nước để nối long; sách vẽ mười cách như chữ Xuyên, chữ Thập, dấu ngựa, ốc trai, đứt nối.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · kim bồn trên giá · 架上金盆 · vô tích · quá hiệp · hạc tất phong yêu · băng hồng · xuất trướng quý nhân · nhập trướng quý nhân

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…