💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (11): Long cách phân thiên chính, bốn cách chữ Cá

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (11): Long cách phân thiên chính, bốn cách chữ Cá

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (尋龍歌 · 龍格分偏正)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Đoạn thứ sáu của Tầm long ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát bàn về long cách: hình dạng cành nhánh của long, gọi theo chữ Cá (个). Trương Cửu Nghi chia bốn cách chính, thiên, thảo, phản, dẫn Ngọc Tuỷ kinh, rồi giải một ngộ nhận lâu đời về chuyện phòng nào phát, phòng nào tuyệt. Cuối bài là đồ đất Trần Kỳ ở Vũ Tiến.

Trả lời nhanh: Long có bốn cách chữ Cá: chính cá là cành ngô đồng, hai bên chia đều, song tống song nghênh, vạn cái khó được một; thiên cá là cành dương liễu, bên có bên không, nhưng vào đầu hoá ngô đồng thì không hại; thảo cá là nghiệt gia, khung cùng, trái phải truyền xen nhau, thế linh động; phản cá là nghiệt nha, khỉ tử, nửa có nửa không. Phòng phát hay tuyệt là do sa hộ bên nào của huyệt, không phải do cách long.

Lời ca long cách – 龍格分偏正

Lời ca: “Thứ sáu long cách phân thiên chính, thân long có cách rất là ít; cách lấy ngô đồng là hơn cả (lời chú: càng ít, vạn cái không được một), thứ đến khung cùng, dương liễu long (lời chú: cách này mười phần được hai ba). Một quyết chữ Cá truyền tâm ấn.” Lời chú: câu câu là ngọc.

Lá cây ngô đồng
Cây ngô đồng (Firmiana simplex) ở vườn Jardin des Plantes, Paris; ảnh Salix. Ảnh: Salix, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Bốn cách chữ Cá – 正个 · 偏个 · 草个 · 反个

  • Chính cá – cành ngô đồng: hai bên rút đều, là cách chữ Cá chính (lời chú: tuyệt tốt, song tống song nghênh rất khó gặp).
  • Thiên cá – cành dương liễu: bên có bên không, là cách chữ Cá lệch (lời chú: đến đầu thì không lệch nữa, chỗ lệch tự có chỗ hợp lại, cái khéo là không thành lệch).
  • Thảo cá – nghiệt gia, khung cùng: trái phải truyền xen nhau (lời chú: thế rất linh động).
  • Phản cá – nghiệt nha, khỉ tử: nửa có nửa không (lời chú: cách cũng già dặn chất phác).

Lời chú kết: xem chữ Cá chia bốn dạng chính, thiên, thảo, phản là tinh tuyệt.

Bốn cách chữ Cá của long
Chính cá (ngô đồng) hai bên chia đều; thiên cá (dương liễu) bên có bên không; thảo cá (nghiệt gia, khung cùng) trái phải xen nhau; phản cá (nghiệt nha) nửa có nửa không. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Đồ chính cá ngô đồng và thảo cá khung cùng
Hai đồ trong sách: ngô đồng chính cá và khung cùng thảo cá, kèm lời “xem long cách, đoạn này tinh nhất”. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Ngọc Tuỷ kinh nói về chữ Cá – 玉髓經

Ngọc Tuỷ kinh đại ý: cân đều chỉ có cành ngô đồng, song tống song nghênh như hai tay, đối đốt chia ra thành xuyên tâm, long này trăm cái không có một hai (chính cá). Trái có phải không qua một đốt, phải có trái không cũng không lạ, tên là dạng nghiệt gia, chỉ cần sao được chỗ, sao được chỗ là long thật, lần lượt sinh cành không bỏ lệch; phần nhiều do Mộc Hoả làm sao, lá lau nhọn nhọn trái phải đến, một hạng gọi là long khung cùng, trái phải sinh nhau vốn không giống, chỗ chia sáng tròn có cành lá (thảo cá, lời chú: là sao Mộc gặp Thuỷ). Lại có cành nghiệt nha, khỉ tử, nửa có nửa không như chữ Nhân, long này toàn do sao Mộc truyền, chỉ mừng sao không tạp kỵ (phản cá). Còn có cành dương liễu mọc lệch, lệch có lệch không rất trái khoáy, nửa khô nửa tươi không ý vị, bỗng vào đầu biến thành ngô đồng thì đầu cành dương liễu là chính tâm (thiên cá). Lời chú: vào đầu biến ngô đồng thì long sau dù nửa tươi nửa khô cũng không hại.

Liễu rủ trong vườn kiểu Trung Hoa
Liễu rủ bên hồ trong vườn kiểu Trung Hoa ở Hortus Haren (Hà Lan); ảnh Agnes Monkelbaan. Ảnh: Agnes Monkelbaan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Đồ nghiệt gia, dương liễu, nghiệt nha
Ba đồ: nghiệt gia thảo cá, dương liễu thiên cá, nghiệt nha phản cá, và lời “cách tuy khác, quyết ở chỗ được huyệt”. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Phòng phát, phòng tuyệt do sa hộ – 得護者發

Người ta nói long dương liễu hay phát lệch, phát trưởng thì tuyệt phòng ba, phát phòng ba thì tuyệt trưởng. Trương Cửu Nghi bác: huyệt trường được hộ bên trái thì phòng ba tuyệt, được hộ bên phải thì trưởng phòng tuyệt; được hộ thì phát, mất hộ thì tuyệt, long nào cũng vậy, không riêng cành dương liễu. Đất được hộ cả hai bên trăm cái không có một hai; có đất hai tay ôm tròn như tổ yến mà một tay cao hơn vài thước thì chỉ bên cao phát; có đất hai bên cao bằng nhau mà một tay gần, một tay xa cả trượng thì bên xa tàn lụi. Đó là chỗ tạo hoá vốn không đều, không phải ngô đồng thì phòng nào cũng phát còn dương liễu thì có phát có tuyệt.

Có người hỏi: theo lời ông thì nhà nào cũng có chỗ khuyết, sao có nhà hai ba phòng đều phát? Ông đáp: dễ hiểu, đó là nhờ mộ tổ che chở; mộ tổ ấm trưởng phòng thì cháu trưởng phòng đều hưng long, ấm phòng giữa thì cháu phòng giữa đều tài cán; còn mộ cha mẹ của từng phòng táng xong thì đã phân cao thấp, sao lâu dài cùng phát được. Đông Hồ chủ nhân phê: “phép xem long cách, đoạn này tinh nhất”.

Mộng du sơn xuyên của Vương Huy
Tranh “Mộng du sơn xuyên” của Vương Huy đời Thanh. Ảnh: Wang Hui, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Đồ đất Trần Kỳ ở Vũ Tiến – 武進陳圻梧桐枝

Lời chú: cách tuy khác, quyết ở chỗ được huyệt. Đất Trần Kỳ ở Phong Bắc, Vũ Tiến là long cành ngô đồng; Trương Cửu Nghi điểm huyệt cho Hoàng Hựu Nguyên ở Hoành Lâm, toàn thân linh động. Còn họ Chu điểm huyệt ở ngoài cục, không quán xuyến với long, viện cớ long đến là cành ngô đồng thì có ích gì.

Đồ đất Trần Kỳ, long ngô đồng
Đồ trong sách: lau sậy, ruộng cao, Khảm, huyệt họ Chu, huyệt họ Hoàng, minh đường, “long từ Phong Bắc đến”. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Đất Trần Kỳ ở Vũ Tiến
Huyệt họ Hoàng có tay dưới hộ sát, nghịch thuỷ, án gần; huyệt họ Chu nằm ngoài cục, hướng bắc mà minh đường ở tây. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Ông phân tích: huyệt họ Chu trông như có minh đường nhưng rộng mênh mang, nghiêng lệch, tay dưới không khoá, làm sao phát phúc; phương Khảm cao vút, họ Chu ở tay trên nên trên nặng dưới nhẹ. Họ Hoàng ở tay dưới, hộ sát huyệt trường, huyệt không sợ lạnh. Vả lại minh đường ở phía tây mà huyệt họ Chu lại hướng bắc, chẳng lẽ không biết loan đầu? Ông điểm huyệt họ Hoàng: trước mặt nghịch thuỷ, án gần, khoá nước nội đường, rất được cục; long khí thừa được, đường cục lại chính, thêm phép phân kim khéo, con cháu đông đúc, đời đời khoa đệ.

Phố cổ Thường Châu
Khu phố cổ Thường Châu (Giang Tô), phủ quản huyện Vũ Tiến xưa; ảnh Chen Yihan. Ảnh: Chen Yihan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Nguyên văn – 原文

第六龍格分偏正,龍身尚格者最少。格取梧桐為最勝,更少,萬中不得一。次之芎藭楊柳龍。此格十分中二三。个字一訣傳心印,字字珠璣。

梧桐枝,兩畔平抽,正个字之格也。絕好。雙送雙迎甚難遇。楊柳枝,邊有邊無,偏个字之格也。到頭則不偏了,偏處自有合來,不成偏之巧。蘗葭、芎藭,左右互傳,草个字之格也。勢甚活動。杞梓蘗芽,半有半無,反个字之格也。格亦蒼老朴實。看个字法分正、偏、草、反四樣,精絕。

玉髓經曰:停匀惟有梧桐枝,雙送雙迎兩手勢,對節分生作穿心,此龍百中無一二。此正个字也。左有右無過一節,右有左無亦非異,此名原是蘗葭樣,但要星辰得位地。星辰得地是真龍,遞會生枝不偏廢。多因木火作星辰,蘆葉尖尖左右至,一等名為芎藭龍,左右相生本不同,分處光員有枝葉。此是木星帶水逢。此草个字也。又有蘗芽杞梓枝,半有半無似人字,此龍全是木星傳,只喜星辰無雜忌。此反个字也。更有偏生楊柳枝,偏有偏無極乖異,此名原是受偏處,半枯半榮無意味,忽然入首變梧桐,楊柳枝頭正心是。此偏个字也。入首忽變梧桐,則後龍雖半榮半枯,無害已。

人曰:此龍多偏發,發長則三絕,發三則長絕。殊不知穴場左護則三絕,右護則長絕,得護者發,失護者絕,龍龍皆然,不獨楊柳枝也。曾見有左右皆護之地乎?百中無一二也。或者亦有左右環抱如燕窩形者,然一手稍高數尺,一手稍低數尺,便止得稍高數尺者發;甚有左右高低相等者,而一手近丈數,又一手遠丈數,而遠丈數者便凋落已。此造化原有不齊之處,非梧桐枝房房均發、楊柳枝便有發有絕也。或曰:據子言,則人家斷有缺陷,而余嘗見二三房人戶戶同發者,則又何故?余曰:此故易知,故由祖坟所蔭。祖坟蔭長房,則長房之孫子個個興隆;祖坟蔭仲房,則仲房之孫子人人才幹。若祖坟所蔭此房之父母,死後葬地便分高低,詎能久長同發?

東湖主云:看龍格之法,此段最精。

(圖,p107–108:梧桐正个字、芎藭草个字、蘗葭草个字、楊柳偏个字、蘗芽反个字。)

格雖不同,訣在得穴。武進豐北陳圻地,梧桐枝,余為橫林黃又元點穴,全身打動。周姓穴點局外,不與龍貫串,藉口來龍梧桐枝,何益之有?

(圖:武進陳圻梧桐枝龍地圖,p109。圖上記:蘆蕩、高田、坎、周、陳圻、黃、明堂、低田、迎、龍從豐北來。)

右地周穴似有明堂而寬蕩斜側,下手無關,怎能發福?坎方高卓,周是上手,上重下輕已。黃是下手緊護穴場,穴不怕寒,豈不成地?且明堂在西,周穴為何向北去?巒頭獨不知乎?吾點黃穴,面前逆水案緊,關內堂之水,甚為得局,龍氣克乘,堂局又正,再加以分金之巧法,子孫繁衍,世世科第已。

Chú: lời ghi trên đồ đặt trong ngoặc; lời chú nhỏ viết liền sau câu được chú.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới thấy đoạn này hữu ích ở hai điểm. Một, long cách là cách đọc nhịp chia nhánh của long: nhánh chia đều hai bên là long được hộ vệ đầy đủ, nhánh lệch một bên thì phải xem đến chỗ vào đầu có quay về chính hay không. Hai, chuyện phân phòng phải xét ở huyệt trường: sa bên nào gần, cao, ôm sát thì phòng ứng với bên ấy phát; không đổ cho long cách. Đất Trần Kỳ nhắc lại bài học cũ: cùng một long tốt, huyệt điểm trong cục, được tay dưới khoá thì phát, điểm ngoài cục thì vô ích.

Tóm lại

Long cách có bốn dạng chữ Cá: chính (ngô đồng), thiên (dương liễu), thảo (nghiệt gia, khung cùng), phản (nghiệt nha); ngô đồng hiếm nhất. Phòng phát hay tuyệt do sa hộ bên nào của huyệt. Cách tuy khác nhưng quyết ở chỗ được huyệt, như đất Trần Kỳ ở Vũ Tiến. Bài sau là đoạn thứ bảy: tầm long phải thẩm cục.

Cao tùng đường của Vương Huy
Tranh “Cao tùng đường” của Vương Huy đời Thanh, Bảo tàng Nghệ thuật Cleveland. Ảnh: Wang Hui, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (12): Thẩm cục, chín sao và tám mươi mốt biến thể.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (10): Đất Bình Khoát ở Chư Kỵ và phép nhận thế long.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Tầm long ca, đoạn long cách và đồ đất Trần Kỳ ở Vũ Tiến (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Long cách chữ Cá là gì? – 个字

Hình dạng cành nhánh hai bên thân long, gọi theo chữ Cá (个); có bốn dạng chính, thiên, thảo, phản.

Cành ngô đồng quý thế nào? – 梧桐枝

Hai bên chia đều, song tống song nghênh, đối đốt xuyên tâm; Ngọc Tuỷ kinh nói trăm long không có một hai.

Long dương liễu có xấu không? – 楊柳枝

Bên có bên không, nửa khô nửa tươi; nhưng nếu vào đầu biến thành ngô đồng thì long sau lệch cũng không hại.

Vì sao phòng này phát, phòng kia tuyệt? – 得護者發

Do sa hộ bên nào của huyệt: hộ trái thì phòng ba tuyệt, hộ phải thì trưởng tuyệt; được hộ thì phát, mất hộ thì tuyệt.

Vì sao huyệt họ Chu ở Trần Kỳ không phát? – 周穴點局外

Điểm ngoài cục, không quán xuyến với long, minh đường rộng nghiêng, tay dưới không khoá, lại hướng bắc trong khi minh đường ở tây.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · long cách · chữ cá · ngô đồng chi · dương liễu chi · khung cùng long · phân phòng · trần kỳ · vũ tiến

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…