💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (6): Tìm trướng và hiệp của long, đất họ Dư ở Long Du

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (6): Tìm trướng và hiệp của long, đất họ Dư ở Long Du

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (尋龍歌 · 尋帳峽)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Đoạn thứ tư của Tầm long ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát dạy tìm trướng và hiệp của long: hai dấu hiệu phân biệt long thật với long tòng. Trương Cửu Nghi giảng kỹ rồi dẫn ví dụ thật: các đất tam thai ở Nghiêm Lăng, Hàng Châu, và đồ đất họ Dư dưới núi Sầm ở Long Du, một huyệt “quái” táng ngang hướng nam.

Trả lời nhanh: Trướng là chỗ long trải rộng, dày, vươn mình dang cánh, là khí vượng phát ra, gốc của huyệt. Hiệp là chỗ long đứt gãy, nhỏ non, thoát thai hoán cốt, là tinh khí thu lại, yết hầu của huyệt. Long tòng khí không vượng, không tụ nên ít trướng hiệp, dù có đỉnh cao cũng chỉ làm cờ trống hộ vệ cho long khác. Long thật thì trướng nhiều hiệp nhiều, mạch ra xuyên tâm; một lớp trướng là giàu, hai ba lớp là “khai phủ nha”.

Lời ca tìm trướng hiệp – 尋帳峽

Lời ca: “Thứ tư tầm long tìm trướng hiệp, không hiệp có đỉnh cũng uổng hùng; trong đó tìm huyệt, huyệt há không có, khó sánh đất lớn thật dung kết.” Lời chú giải hai chữ dung kết: như nấu bạc trong lò, tinh dịch tan chảy hoà quyện; người đứng ở huyệt trường phải thấy một cảnh ngưng tụ thì mới là đất thật.

Trang đoạn tìm trướng hiệp
Trang mở đầu đoạn thứ tư Tầm long ca: “tầm long tìm trướng hiệp, không hiệp có đỉnh cũng uổng hùng”. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Trướng và hiệp là gì – 帳 · 峽

Trướng là chỗ long trải rộng, dày, vươn mình dang cánh; đó là khí vượng của long phát ra, là gốc của huyệt (lời chú: đúng vậy, long đất bằng càng ưa). Hiệp là chỗ long đứt gãy, nhỏ non mà thoát thai hoán cốt; đó là tinh khí thật của long thu lại, là yết hầu của huyệt (lời chú: không phải long quý thì không có; long núi ưa thắt họng, long đất bằng càng ưa). Còn long tòng kẹp hai bên, khí không thấu vượng thì lấy gì phát ra, khí không ngưng tụ thì lấy gì thu lại; vì vậy long tòng ít trướng hiệp. Đã không có quý khí của trướng hiệp thì dù long thân đột khởi đỉnh cao cũng chỉ là cờ trống hộ vệ cho người khác. Dương Quân Tùng nói: “trên thân chính long không sinh đỉnh, có đỉnh đều là cành lá đưa”.

Trướng và hiệp của long
Trướng là chỗ long xoè rộng dang cánh, khí vượng phát ra; hiệp là chỗ đứt nhỏ thoát thai hoán cốt, tinh khí thu lại, là yết hầu của huyệt. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Long thật trướng nhiều hiệp nhiều – 真龍帳幔多

Lời ca tiếp: “Chỉ có long thật nhiều màn trướng, quý nhân ra vào sao cao vót; trong hiệp thoát hoán càng nhiều lớp, tình hình huyệt kết có thể đoán.” Quý nhân vào trướng, ra trướng đều lấy sao Mộc làm thân long. Long tòng vì không trướng không hiệp nên sức nhỏ; long thật tất trướng nhiều hiệp nhiều nên sức nặng. Cho nên “long đi mở trướng long mới quý, mạch ra xuyên tâm mạch mới tôn”. Một lớp hay nhiều lớp là thượng cách; mạch lệch ra lệch là hạ cục. Liêu thị nói: mở trướng phải ra giữa, ra góc chưa là tốt (lời chú: không hẳn vậy); hai ba lớp mở phủ nha (lời chú: cũng có chỗ chỉ phát giàu), một lớp chỉ nhà giàu (lời chú: cũng có chỗ mở phủ nha); nếu có quý nhân ở dưới trướng thì cách này thật vô giá.

Sông Phú Xuân
Sông Phú Xuân ở Chiết Giang, vùng Nghiêm Lăng có đất “ngũ mã bôn tào”; ảnh Jucember. Ảnh: Jucember, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Các đất tam thai mạch ra ở góc – 三台格

Đông Hồ chủ nhân kể những đất đã thấy: Lại Thái Tố táng tổ cho vợ Tần Cối là Vương phu nhân ở phía tây huyện Phân Thuỷ, Nghiêm Lăng, gọi là hình “năm ngựa chạy về máng”, qua hiệp đột khởi một trướng lớn thành hình tam thai, huyệt kết dưới chân thai bên trái; đất ở Lão Long Tỉnh, Tây Hồ, Hàng Châu (gắn với họ Vu) là long Canh gãy chân tam thai, huyệt cũng kết ở chân trái; mộ tổ của giải nguyên, hàn lâm Dư Tuân ở Long Du và đất lớn Châu Đường ở Hưu Ninh cũng đều là cách tam thai, mạch không ra giữa mà nhả một sợi từ chân núi giữa thai giữa và thai trái. Vậy câu “ra góc chưa là tốt” có vẻ chưa phải lời người đắc đạo. Nhưng hai đất Sầm Sơn và Châu Đường tuy không ra giữa mà thật là mạch xuyên tâm, nên câu của Liêu Vũ “mạch ra xuyên tâm mạch mới tôn” rất ứng nghiệm.

Thôn trà Long Tỉnh, Hàng Châu
Thôn trà Long Tỉnh ở Tây Hồ, Hàng Châu, gần chỗ sách gọi là Lão Long Tỉnh; ảnh Niklas Dougherty. Ảnh: Niklas Dougherty, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Mộ Vu Khiêm ở Hàng Châu
Mộ Vu Khiêm (thiếu bảo, thuỵ Trung Túc) bên Tây Hồ, Hàng Châu; ảnh Zhangzhugang. Ảnh: Zhangzhugang, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Đồ đất họ Dư dưới núi Sầm, Long Du – 岑山下余宅地

Trương Cửu Nghi mở đầu bằng một khẩu quyết về dụng thần của sa: trong đám nhỏ có cái lớn riêng, trong đám xa có cái gần riêng là đã biết; nhưng trong cái lớn gần riêng ấy còn phải xem “đám già riêng non, đám gầy riêng béo, đám thô riêng đẹp, đám đục riêng trong”, mỗi câu đều ghi chữ “quyết”.

Đất này do Dư Thành Ngô tự chọn: tay trái có hai khối ngọc bình, tay phải là long đến tạo hoa cái tam thai rơi mạch như ba cây bút, án như ngự nhai, thiên mã kim cao làm triều. Trông như các con đều lợi, mà chỉ con thứ ba là Dư Nhật Tân đỗ hương khoa năm Tân Dậu, hội bảng năm Giáp Tuất, con ông là Dư Tuân đỗ giải nguyên năm Tân Mão, hàn lâm năm Nhâm Thìn, giàu nhất ấp. Vì sao? Vì ngọc bình bên Thanh long tuy quý nhưng già gầy mang đá, khô héo không sắc, lại xa huyệt mấy trăm trượng hơn núi bên phải: đó là gốc của trưởng phòng yếu. Còn bên phải lấy chính long đến làm Bạch hổ thì có lực, khác với sa khách bên trái; tam thai bút văn lại non đẹp sáng sủa, đứng sát huyệt trường: đó là gốc của ba phòng mạnh.

Đồ đất họ Dư dưới núi Sầm
Đồ trong sách: thiên mã, hướng Đinh, “nhánh này là long ngự nhai”, mạch xuyên tâm, nước dừng, chỗ nước đi gió thổi. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Đất họ Dư dưới núi Sầm, Long Du
Huyệt ở góc phải đầu kim tinh, hướng nam, táng ngang; tam thai bên phải trẻ đẹp sát huyệt, ngọc bình bên trái già gầy xa huyệt. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Huyệt pháp đất này rất lạ. Long thân chạy thẳng về đông nên người ta đều táng ở đầu long chỗ tận cùng, không biết tay dưới ngắn, nước đi gió thổi, quyết không kết. Dư Thành Ngô xem kỹ cục diện thấy thế tụ ở phía nam, nên đặt huyệt ở góc phải đầu kim tinh, mở huyệt hướng nam, táng ngang. Trương Cửu Nghi xếp nó cùng loại “quái huyệt” với đất phi phượng ở Lan Khê và đất “dơi dán vách” ở Thuần An; tam thai đứng hầu bên phải sát huyệt, còn sa ngắn ở tay dưới lại vừa ở sau huyệt làm nhạc sơn, minh đường nằm ngang, nước không nghiêng. Ông phê lối tục thuật cứ định long thẳng hướng thẳng mà chịu hại nghèo hèn, vì đây là cách “bẻ long theo đường” mà điểm huyệt. Người trong ấp đều cho huyệt tình gượng ép; mấy chục năm sau hợp táng thì trong quách hơi ấm đầy, khô ráo.

Chuyện còn kể: khi táng vợ cả, Dư Thành Ngô tự biết ba con ắt phát, thấy Nhật Tân đỗ tiến sĩ; năm Ất Sửu cháu là Dư Tuân ra đời, biết là đại khí, vì đất ứng ở phòng ba nên ông cố gọi cháu đích tôn là thứ hai, gọi Dư Tuân là thứ ba; sau quả liên tiếp đỗ hai năm Tân Mão, Nhâm Thìn.

Trang kể chuyện đất họ Dư
Trang kể Dư Thành Ngô biết trước con thứ ba phát và cách điểm huyệt ở góc kim tinh hướng nam. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Nguyên văn – 原文

第四尋龍尋帳峽,無峽有峯空雄甲。就中尋穴穴豈無,難比大地真融結。融結二字,正如爐中銷銀,精液融化之妙。言人立穴場,有一種凝聚景況,方為真地。

帳者,龍之鋪張宏厚而挺身展翅,乃龍之旺氣發舒,為穴之根本。果然。平陽龍尤喜。峽者,龍之跌斷細嫩而脫胎換骨,乃龍之真精收斂,為穴之咽喉。非貴龍不有此也。山龍固喜束咽,平陽龍尤喜。若夫夾從纏護之龍,氣不透旺,從何發舒?氣不凝聚,從何收斂?此從龍之所以少帳峽也。既無帳峽貴氣,則雖龍身頓起高峯,祗為他人旗鼓護衛之具。楊公云:正龍身上不生峯,有峯皆是枝葉送。是也。此二句話誠不錯。知此則知偷結地非大已。

唯有真龍帳幔多,貴人出入星高卓。入帳貴人、出帳貴人,皆以木星為龍身也。峽中脫換更重重,穴結情形堪預度。註中講得明白。

從龍既以無帳無峽而其力小,則真龍必然帳多峽多而其力重。所以龍行開帳龍方貴,脈出穿心脈始尊。穴後穿心脈,開帳者多,無帳者少。一重數重為上格,偏脈偏出為下局。周探花蒸山脈是偏落的。故廖氏曰:若還開帳要中出,角落未為吉。不盡然。兩重三重開府衙,也有止發富者。一重只富家。也有開府衙者。若有貴人居帳下,此格真無價。是也。是可知龍最以帳幙為貴矣。

東湖主云:曾見賴太素為秦檜王夫人葬祖地,在嚴陵分水縣西,名五馬奔槽形,過峽頓起一大帳,是三台形,穴結左台脚下。又見杭州西湖裏老龍井于少保忠肅公地(字疑),庚龍折脚三台,穴亦結左脚。又見龍游余恂解元翰林祖墳,與休寧珠塘大地,皆三台格,而脈皆非中落,皆在中台之東、左台之西界水中山脚吐出一線脈來,則角落未為吉,似非得道之言。分水王氏、杭州于氏二地,皆是左台脚落,圖說未備。岑山、珠塘二地,雖非中落,而實為穿心之脈。廖公言脈出穿心脈始尊,此句大為有驗。圖說附左。

凡砂中用神,衆小特大,衆遠特近,固已。不知特大特近之中,又有衆老特嫩,訣。衆瘦特肥,訣。衆頑特秀,訣。衆濁特清之妙。訣。

龍游岑山下余成吾先生自卜地,左手玉屏兩塊,右手來龍華蓋三台落脈,一如文筆三枝,案似御街,天馬高金作朝,似衆子皆利;而獨第三子諱日新者,辛酉鄉科、甲戌會榜,其子諱恂者,辛卯解元、壬辰翰林,富甲一邑者,何故?則以青龍手玉屏砂雖貴,却老瘦帶石,枯槁無顏色,宜着眼。又較右手山遠穴數百丈,宜着眼。此長弱之根也。而右手以來龍作白虎,既已有力,宜留心記,與左手是客砂有別。又三台文筆秀嫩光耀,太強勝了,比近峙穴場也,此三強之根也。

(圖:岑山余宅地圖,p65。圖上記:天馬、丁向、此股是御街龍、止水、水去風吹、穿心脈。)
此穴法與嚴陵黃泥塢(字疑)宋穴,皆是拗龍就堂以點穴者,俗術何為定以直龍直向,受貧賤之害。

當日成吾先生葬元配時,自知三子必發,故目見日新先生成進士。乙丑岫雲先生誕降,知為大器,以此地應在第三,乃強以長孫作第二,而以第三呼岫翁,後果辛卯、壬辰聯捷。辰戌之應,在西京塢金鐘形地。

且此地穴法尤為奇異。龍身直向東方,故人皆在盡處龍頭上扦葬,殊知下手短縮,水走風吹,決不結地。而後山三台落脈,龍實秀旺,豈有不結地之理?成吾先生乃詳觀局面形勢聚在南方,則向東之地非局勢已,乃在金星頭之右角上,穴開向南,橫葬。此地穴法,與蘭溪之飛鳳形、淳安之貼壁蝙蝠,皆是怪穴。不得其法者,學者宜詳加體認。三台既侍立右手,逼近穴場,而下手短縮之砂適在穴場之背以作樂山,宜着眼。明堂橫列,水不傾斜,確難移易。此乃識看地之真竅者。邑人皆以穴情勉強,壽椁必然□□(缺字),殊知數十年後成翁合葬,熱氣滿椁,乾燥不□(缺字)。□□(缺字)脈從心中穿出,成御街龍而發富貴者也。

Chú: chữ đọc chưa chắc ghi (字疑); chỗ bản khắc rách mất chữ ghi □; vị trí đồ trong sách ghi trong ngoặc.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới coi trướng và hiệp là phép thử đơn giản nhất để biết long thật hay long tòng khi đi theo một mạch núi: chỗ long nở ra như tấm màn rồi thắt lại thành cổ nhỏ, lặp lại nhiều lần, là long đang luyện khí; một dải núi cứ cao lớn đều đều không nở không thắt thì thường chỉ là tòng hộ vệ. Đất họ Dư cho thấy thêm một bài học về phân phòng: sa bên nào gần huyệt, non đẹp, có lực thì phòng ấy phát; sa già gầy, xa huyệt thì phòng ấy yếu. Và huyệt không phải lúc nào cũng ở đầu long; phải xem thế tụ về đâu mà đặt hướng, kể cả táng ngang.

Sơn thuỷ đêm trăng
Tranh quạt “Sơn thuỷ đêm trăng” của Văn Trưng Minh đời Minh, Bảo tàng Nghệ thuật Honolulu. Ảnh: Wen Zhengming (Wen Cheng-Ming), Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Trướng là khí vượng phát ra, hiệp là tinh khí thu lại; long thật trướng nhiều hiệp nhiều, mạch ra xuyên tâm, long tòng thì không. Đất họ Dư ở Long Du chứng minh mạch xuyên tâm dù ra ở góc vẫn quý, và huyệt có thể táng ngang theo thế cục. Bài sau là đồ đất Châu Đường ở Hưu Ninh và đất Bá Sơn.

Sơn thuỷ theo lối các danh gia
Một tờ trong tập “Sơn thuỷ theo lối các danh gia” của Đổng Kỳ Xương đời Minh. Ảnh: Dong Qichang, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (7): Đất Châu Đường ở Hưu Ninh và đất Bá Sơn.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (5): Tìm tổ sơn, lâu điện và phân chủ tòng của long.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Tầm long ca, đoạn tìm trướng hiệp và đồ đất họ Dư ở Long Du (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Trướng của long là gì? – 帳

Chỗ long trải rộng, dày, vươn mình dang cánh; là khí vượng phát ra, gốc của huyệt.

Hiệp của long là gì? – 峽

Chỗ long đứt gãy, nhỏ non, thoát thai hoán cốt; là tinh khí thu lại, yết hầu của huyệt.

Vì sao long tòng ít trướng hiệp? – 從龍少帳峽

Vì khí không thấu vượng, không ngưng tụ; dù có đỉnh cao cũng chỉ làm cờ trống hộ vệ cho long khác.

Mạch ra ở góc có tốt không? – 角落

Trương Cửu Nghi cho rằng mạch ra góc mà thật là xuyên tâm thì vẫn quý, như đất Sầm Sơn và Châu Đường.

Vì sao đất họ Dư chỉ phát phòng ba? – 三強長弱

Tam thai bên phải non đẹp sát huyệt nên phòng ba mạnh; ngọc bình bên trái già gầy xa huyệt nên trưởng phòng yếu.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · tầm long ca · trướng hiệp · 帳峽 · xuyên tâm mạch · tam thai · long du · núi sầm · họ dư

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…