Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (諸暨平濶 · 大地多結峽中)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Bài này gồm ba phần của Tầm long ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: đồ đất Bình Khoát ở Chư Kỵ minh hoạ câu “đất lớn hay kết trong hiệp”; đoạn thứ năm “tầm long phải biết thế”; và phép xem long đất bằng của Dương Quân Tùng, kèm đồ đất họ Dương ở Hoành Sơn Kiều, Vũ Tiến.
Trả lời nhanh: Thế tốt của long là sinh, cường, thuận, tiến, vượng và bình phục; thế xấu là tử, nhược, nghịch, thoái, suy và lãn thản (nằm dài lười). Long đất bằng không có đỉnh cao, phải xem hai bên nước giới: cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước. Sắp kết huyệt, long đất bằng phải đột khởi, mở thế rồi thúc chặt lại (thúc khí), sau đó mới mở miệng hay mở kiềm thành huyệt tinh; hai nước kẹp dứt là chỗ long nghỉ.
Đất Bình Khoát ở Chư Kỵ: đất lớn kết trong hiệp – 諸暨平濶
Trương Cửu Nghi viết: đất lớn hay kết trong hiệp. Ở phía tây huyện Chư Kỵ, chỗ gọi là Bình Khoát, nơi long huyện qua hiệp có kết một đất lớn: sau huyệt màn trướng nhiều lớp, trước mặt quý nhân cao vút. Ông táng bà nội cho Triệu Phương Đán ở đây. Đất phát phúc cũ của họ Triệu ở núi Trĩ Đầu có bốn núi Dần Thân Tị Hợi đều khởi, nên Phương Đán sinh năm Mậu Thân, đỗ hương bảng năm Canh Ngọ, hội bảng năm Giáp Tuất. Đất mới này Dần Thân đối nhau, Tị Hợi kẹp tai, sức nặng gấp mấy chục lần núi Trĩ Đầu.


Ông phân tích bốn mặt: về long, là long của huyện Chư Kỵ, từ Phố Giang đến hơn trăm dặm, ra khỏi huyện còn hai mươi dặm, long khí dài; về huyệt, kết ngay trên thân long huyện, long ngang cài sát sống thành huyệt “kéo yên ngựa”, huyệt tình chắc; về thuỷ, ở trong hiệp của long, oa tụ nội đường, nước không rò rỉ; về sa, toạ Khôn Thân là tổ sơn của long sau, triều Dần Cấn là long huyện đi tiếp phía trước, tay phải Tốn kim là long đến vào huyệt, tay trái Càn kim là long hộ bên huyệt. Bốn sa đều nằm trên thân chính long, sức đã nặng lại thêm hình thế hùng tráng, viên cục tụ tròn.


Đoạn thứ năm: tầm long phải biết thế – 尋龍須識勢
Lời ca: “Thứ năm tầm long phải biết thế, xin đem chữ thế giảng ông hay; sinh, cường, thuận, tiến, vượng là cát, ngược lại hung ác chẳng chống nổi.” (Lời chú: phân biệt chi tiết ở đoạn thứ mười một, biện cái giống mà không phải.) Thế đi của long có nhiều tên: sinh long, cường long, thuận long, tiến long, vượng long, bình phục là thế cát; tử long, nhược long, nghịch long, thoái long, suy long, lãn thản là thế hung.
- Vượng: Quách Phác nói ba cương khí đủ, tám phương hội thế, trước ủng sau hộ, mọi điềm lành đều đến.
- Cường: Lưu thị nói long thật lúc mới phát chân như muôn ngựa phi.
- Sinh, tử: Bốc thị nói lấy rồng sống rắn sống, kỵ chạch chết lươn chết.
- Thuận, nghịch, tiến, thoái: Liêu thị nói thuận là mở ra hướng về trước, nghịch là quay lưng đi; tiến là thân long từng đốt cao lên, thoái là dần dần tiêu mòn.

Long đất bằng: xem nước mà biết long – 平地龍
Dương Quân Tùng nói: đừng bảo chỉ núi cao mới có long, đến đất bằng lại mất dấu thật; long đất bằng từ núi cao phát ra, chỗ cao khởi đỉnh sao, chỗ thấp rơi mạch. Núi cao thì nhận đỉnh sao đẹp, đất bằng thì tìm thế nước hai bên: nước giới hai bên là long thật, nước quấn là núi quấn. Sương giáng nước cạn thì không thấy long, xuân hạ nước lên thì lưng long lộ ra (lời chú: đây là phép xem long bình dương). Chỗ qua như tơ như chỉ cũng phải có dấu rõ; mờ mịt không bằng cứ thì không tin. “Cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước vòng”; chỉ vì thầy đời mắt kém mới nói chỗ này thiếu núi.

Núi cao rơi xuống đất bằng, lùi cởi càng nhiều càng có sức; tổ tông, phụ mẫu cách mấy chặng, mạch như tro rắc, rắn cỏ (lời chú: sống mạch cũng phải rộng vài thước đến một trượng làm bằng). Trong đất bằng có một khiếu càng kỳ: đi một đường đến chỗ sắp kết thì tự nhiên đột khởi linh động, phải tìm chỗ thúc khí trồi lên, mở thế lớn rồi lại thúc chặt, sắp kết thai thì bỗng vào cục mở kiềm. Khí được thúc mới thành huyệt tinh; dưới sao nhỏ thì mở miệng, lớn thì mở kiềm; thai mới thành, hai nước kẹp dứt là long nghỉ, chỗ long nghỉ gió tàng khí tụ mà ấm. Ngược lại là lãn thản, không phải đất.

Đất họ Dương ở Hoành Sơn Kiều – 武進橫山橋楊宅
Đông Hồ chủ nhân nói chỗ thúc khí có tướng linh động, ông đã thấy ở mộ tổ thượng thư Hồ Huỳnh ở Tam Quan Đường và mộ tổ hai thượng thư ở Bạch Gia Kiều, Vũ Tiến; đất bình dương có thúc khí thì sức lớn, chỗ thúc khí lại có tướng linh động thì sức càng lớn. Ông từng táng cho họ Dương ở Hoành Sơn Kiều, Vũ Tiến, hình “thương long quẫy đuôi”: long từ giữa sống núi Hoành Sơn rơi một sợi mạch, giữa ruộng bằng mở trướng đi hơn ba dặm, kết dương cơ Hoành Sơn Kiều rồi quay sang tây; sắp vào đầu thì thúc yết ngắn mà nhỏ, đột khởi gò đất cao, huyệt kết trước gò. Tay trái duỗi dài hai mươi tầm tên, thu hết nước dưới chân Tây Dương và Hoành Sơn; lập toạ Ất hướng Tân, trước mặt nước ruộng lớp lớp vòng lạy, là đất vừa giàu vừa sang.

Nguyên văn – 原文
大地多結峽中。諸暨縣西土名平濶,縣龍過峽處,結一大地。穴後帳幔重重,面前貴人高卓雲漢(字疑)。予為趙方旦葬祖母。其發福祖地在豸頭山,寅申巳亥四山皆起,故方旦以戊申生命,庚午鄉榜,甲戌會榜。今此之地,寅申對峙,巳亥夾耳,力比豸頭山更重數十倍。
(圖:諸暨平濶地,p96。圖上記:艮、寅、龍去朝轉、過龍、落脈、巽、乾。)
蓋此地論龍,則諸暨縣龍也,從浦江來有百里,出縣去有二十里,則龍氣之長可知。論穴,即結在縣龍身上,橫龍緊貼脊為扳鞍穴,則穴情之確可知。論水,即在龍神峽中,窩聚內堂,則水不走漏可知。論砂,坐山坤申即後龍祖山也,朝山寅艮即前去縣龍也,右手巽金即入穴之來龍也,左手乾金即穴傍之護龍也。四砂俱在本龍身上,力既重已,而又形勢雄壯,垣局團聚,其福澤詎淺小哉?蔣侯方伯不能專美于前已。
第五尋龍須識勢,詳將勢字剖君知。生強順進旺為吉,反此凶惡不堪支。詳細分別在第十一辨疑似節。
龍勢行度,其名不一:曰生龍,曰強龍,曰順龍,曰進龍,曰旺龍,曰平伏,此勢之吉者也;曰死龍,曰弱龍,曰逆龍,曰退龍,曰衰龍,曰懶坦,此勢之凶者也。郭氏曰:三岡氣全,八方會勢,前擁後護,諸祥畢至。此旺龍之勢也,反是則弱矣。劉氏曰:真龍發足之初,猶萬馬奔馳之象。此之謂強龍也,反是則弱矣。卜氏曰:所取者活龍活蛇,所忌者死鰍死鱔。此可以得生死之辨矣。廖氏曰:順是開胼(字疑)向前往,逆是反背去;進是龍身節節高,退是漸消條。此可得順逆進退之辨矣。
楊氏曰:莫道高山方有龍,却來平地失真蹤。平地龍從高嶺發,高起星峯低落脈。高山既認好星峯,平地兩旁尋水勢。兩旁界水是真龍,水纏便是山纏理。霜降水涸龍不見,春夏水高龍背見。此是平洋看龍法。過處如絲或如線,亦須形跡明顯;若渺茫無憑,終不可信。寸許間亦不可信。高水一寸即是山,低水一寸水迴環。只為時師眼力淺,便云此處少峰巒。句語精潔。誰知山高落坪裏,退卸愈多愈有力。祖宗父母數程遙,灰線草蛇尋脈脊。脊路亦須數尺或丈許為憑。坪中一竅更為奇。一路行來,將到結穴時,自然突起活動,尤須求束氣湧起突來,展開大勢,復又束緊,將結胎已,忽然入局口鉗開。氣得束,乃頓成穴星。星下小或開口,大或開鉗。胎孕乃成,兩水夾絕,是龍息。龍息之所,風藏氣聚而煖已。反是則懶坦非地已。
東湖主云:束氣處現活動相,曾于武進三官堂尚書胡濙祖坟、白家橋二尚書祖坟見之。平陽地有束氣則地力大,束氣處現活動相,地力尤大。予曾于武進橫山橋為楊宅扦蒼龍捲尾形。龍從橫山脊中一線落脈,平田中開帳,行三里許,結橫山橋陽基,轉向西行,將入首,束咽短而細,頓起高土,穴結高土前。左手伸長二十箭,收盡西楊、橫山脚下諸水。立乙山辛向,面前田水層層遶拜,富而且貴之地。楊偕行、楊嘉會兄弟友于愛衆,親仁以承祖父忠厚之德,應得此地。
(圖:武進橫山橋楊宅地,p102。圖上記:橫山、西楊、龍身、束咽、橫山橋。)
Chú: chữ đọc chưa chắc ghi (字疑); lời ghi trên đồ đặt trong ngoặc.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới coi phần long đất bằng là một trong những đoạn thực dụng nhất của sách, vì phần lớn đồng bằng Bắc Bộ, Nam Bộ là bình dương. Ở đồng bằng không tìm đỉnh mà tìm nước: con mương, bờ ruộng cao thấp một tấc đã là giới hạn của mạch. Dấu hiệu sắp kết là chỗ mạch đang dài bỗng nổi gò, nở ra rồi thắt lại, sau đó mới có khối huyệt và hai dòng nước kẹp lại trước mặt. Đất Bình Khoát cũng cho thấy một cách đánh giá sức đất: bốn sa đều nằm trên chính thân long thì sức nặng hơn nhiều so với sa vay mượn từ long khác.

Tóm lại
Đất lớn hay kết trong hiệp như đất Bình Khoát ở Chư Kỵ; thế tốt của long là sinh, cường, thuận, tiến, vượng, bình phục. Long đất bằng xem nước mà biết, phải có thúc khí mới thành huyệt, như đất họ Dương ở Hoành Sơn Kiều. Bài sau là đoạn “long cách phân thiên chính” của Tầm long ca.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (11): Long cách phân thiên chính, bốn cách chữ Cá.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (9): Băng hồng và bảy câu hỏi khó của Lý Đức Trinh.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: đồ đất Bình Khoát, đoạn nhận thế long và phép long đất bằng (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Vì sao đất Bình Khoát mạnh? – 四砂俱在本龍身上
Huyệt kết ngay trong hiệp của long huyện, bốn sa trước sau trái phải đều nằm trên chính thân long, nước tụ không rò.
Thế tốt và thế xấu của long là gì? – 龍勢
Tốt: sinh, cường, thuận, tiến, vượng, bình phục. Xấu: tử, nhược, nghịch, thoái, suy, lãn thản.
Xem long đất bằng thế nào? – 平地龍
Xem nước giới hai bên: cao một tấc là núi, thấp một tấc là nước; mạch như tro rắc, rắn cỏ nhưng phải có dấu rõ.
Thúc khí là gì? – 束氣
Chỗ long đất bằng đột khởi, mở thế rồi thắt chặt lại trước khi thành huyệt; không có thúc khí là lãn thản, không thành đất.
Đất họ Dương ở Hoành Sơn Kiều hướng gì? – 乙山辛向
Toạ Ất hướng Tân, hình thương long quẫy đuôi, huyệt trước gò đất cao, tay trái dài thu nước, ruộng lớp lớp vòng lạy.









