Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (點穴歌 · 要識體)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).
Bài này giảng đoạn thứ tư của Điểm huyệt ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: điểm huyệt phải nhận thể. Sách đi từ thể chính của năm sao, sang biến thể chín diệu, rồi đến quái huyệt, và kết bằng một ví dụ cực lạ: đất hình dơi dán vách do Lại Thái Tố (Lại Bố Y) đặt ở vịnh Bạch Mao, Thuần An.
Trả lời nhanh: Thể huyệt lấy chính thể năm sao làm trên (lời chú: đất phát phúc phần nhiều là chính thể), biến thể chín diệu đứng sau. Kim mở oa mà đặt; Mộc có đốt đặt giữa đốt, Mộc thẳng mở miệng là âm huyệt; Hoả phải lấy Thổ; Thuỷ không nên hạ huyệt nước mà hỏi gốc ở đỉnh Kim; Thổ tìm Kim trong bụng. Biến thể gồm huyền nhũ, khai khẩu, đơn đề, cung cước, một cốt, trắc não. Quái huyệt như kỵ long, tàng quy, tróc nguyệt, trảm quan, nhìn thì lạ mà thể cách vẫn không ra ngoài chín sao; muốn đặt được phải nhận được.
Năm sao chính thể – 五星正體
Lời ca: “Thứ tư điểm huyệt phải nhận thể, chính, biến, quái hình khó so sánh; lấy dùng vẫn từ đỉnh chân mà phân, cốt ở trong lòng mắt người cao.” Lời chú: thể huyệt lấy chính thể năm sao làm trên, đất phát phúc phần nhiều là chính thể; biến thể chín diệu đứng sau.
Sách dẫn “Biện huyệt ca” của cổ nhân:
- Kim (hai phép): sao Kim mở oa mà đặt; Thuỷ không oa thì lấy ở góc treo hay bọt nước; nếu oa góc không rõ thì mặt cứng hoạ đến.
- Mộc (ba phép): Mộc có đốt thì đặt giữa đốt, không đốt thì đặt chỗ mềm như da xới; Mộc thẳng mở miệng lại là lạ, đó là âm huyệt (lời chú: đặt ở chỗ sao Mộc chẽ nhánh).
- Hoả (ba phép): Hoả kết huyệt phải lấy Thổ, vào huyệt vốn cần mộc nhũ; không Thổ thì khó đặt ở đầu nhọn, dùng phép cắt mới đúng.
- Thuỷ (một phép): sao Thuỷ không nên hạ huyệt nước, hạ rồi nhân đinh dần tiêu; nên hỏi gốc ở đỉnh Kim thì sinh con cháu hiền.
- Thổ (hai phép): âm Thổ không nên lại gặp âm, làm huyệt phải tìm Kim trong bụng; hoặc chợt lánh về góc mà rơi, lưu Kim mới làm được.


Biến thể chín diệu – 九曜變體
Sách dẫn tiếp: bản thể tự thân không long hổ thì mượn che chắn bên kia nước, mặt bằng nằm đất thành tượng sao. Thể chuẩn núi cao trên nổi đỉnh, dưới buông mạch, long hổ đều nhau gọi là huyền nhũ; trên có đỉnh, dưới không nhũ, trái phải chia ôm gọi là khai khẩu. Bên có bên không là đơn đề, phải phòng chạy thẳng; một dài một ngắn gọi là cung cước, rất kỵ bay nghiêng. Không đỉnh đặt ở chỗ lõm gọi là tìm một cốt, quý ở có nhạc gần; bỏ chính về nghiêng đặt trắc não, mừng được triều đặc biệt (lời chú: một cốt lấy nhạc gần làm đầu, trắc não lấy triều đặc biệt làm chủ). Long hổ nhiều lớp thì hai tay phải kín; long dài hổ dài chạy thẳng ra thì phải phòng.

Quái huyệt – 怪穴
Sách dẫn “Quái huyệt ca”: huyệt có quái huyệt người không biết, nhưng tạo hoá vốn đo được; thể cách đâu có loạn chín sao, chỉ là chợt thấy khiến người sợ. Rồi kể từng loại, mỗi câu có lời chú “đây là một huyệt”:
- Kỵ long: phải cưỡi đúng sống long, long dừng thì vô địch.
- Tàng quy thiểm tích: ở giữa ruộng, nước xa mới là long thật.
- Kích thạch: không nên đặt vào đá, kẽ đá có huyệt đất thì vô giá.
- Tróc nguyệt: tuy nói ở trong nước, vẫn phải có đất phong lại.
- Trảm quan: đã thấy người trước hạ, phát tạm mà lâu thì ngờ là giả (lời chú: trảm quan giống kỵ long mà thật khác).
- Ngồi trống quay mặt về phía triều, không sợ tám gió lay (lời chú: nói thân long không sợ gió, không nói huyệt trường); ngẩng lên đỉnh núi cao hiện sao, mặt bằng là thật nhất (lời chú: không chỉ mặt bằng, còn phải bốn mặt cao lên, giữa thấp mà oa xuống).

Sách dẫn Dương Quân Tùng: long đã nhận thật, còn có huyệt nghi tốn tâm tư; đại để chân long sắp rơi huyệt thì trước có huyệt hư theo sát thân (lời chú: huyệt hư lại rõ ràng dễ coi, chỉ là tinh thần không thu liễm). Huyệt có đầu nhũ, có miệng kìm, có dốc bằng không trái phải, có đỉnh cao buông xuống, có ngẩng đầu ở đầu long. Từng thấy huyệt ở đất bằng bốn phía không gò cao (lời chú: ắt có gò cao, người tục không thấy); từng thấy huyệt sát mép nước, người tục cho là không che chắn (lời chú: ắt có che chắn, không thì không phát); từng thấy huyệt như bàn tay nghiêng, chẳng khác bàn tay ngửa (lời chú: bàn tay úp thì không có huyệt, chỉ hổ khẩu có thể có); từng thấy huyệt thẳng như giáo, hai nước bắn sườn khó chịu; lại có hai long hợp một khí, hai nước ba núi cùng một trường.
Ông biết huyệt mà không biết quái thì chỉ ưa cái được trái phải ôm (lời chú: người đời cùng bệnh này; đất phát phúc cũng nhiều trái phải cong ôm, nhưng có cong ôm mà phát, cũng có cong ôm mà bại, phải nghĩ cách phân biệt), như thế khác gì người tục, phần nhiều táng vào hư hoa. Hư hoa trái phải như có tình, xem kỹ không phải hình chính; huyệt giả hư hoa lại càng khéo, xem kỹ không có gì tốt. Quái huyệt hình lạ người chán xem, sao con cháu đời đời làm quan? Chỉ vì hình quái ông chưa biết, biết rồi thì đặt huyệt không khó. Lời chú: điểm huyệt cốt ở biết cắt, cắt được do biết được, biết thật nhận rõ mới cắt được.

Đất hình dơi dán vách ở Bạch Mao Loan – 貼壁蝙蝠形
Đông Hồ chủ nhân nói quái huyệt như trên tuy biến ảo vẫn còn phép mô phỏng; nhưng có huyệt trường như bổ cứng vào núi, không ai nghĩ tới. Ông từng thấy đất Lại Thái Tố đời Tống đặt cho họ Từ ở vịnh Bạch Mao, chùa phía tây huyện Thuần An, hình dơi dán vách, ra ba bốn tiến sĩ. Huyệt rất quái: sau huyệt vách dựng, không chút mạch khí rót vào huyệt; dưới huyệt dốc đứng cao mấy chục trượng, không có đệm có môi; đục sống một oa, đưa quan tài vào trong núi.

Điều tin được là long sau là cành khung cùng, một sợi mạch ngắn chui vào đúng lưng toạ sơn, huyệt Lại công điểm đúng chỗ mạch sau chui vào lộ ra. Diệu hơn nữa, đất này là Thái dương buông mộc nhũ mà Lại công không đặt ở nhũ, lại đặt dưới sườn phải: nhũ giữa thì vai trái gầy lõm, gió thổi vào, long bị gió quét; đỉnh Tân trước mặt đứng ở nhũ giữa thì hơi lệch, đứng ở sườn phải thì mở mặt chầu chính; sa chân phải nhìn từ sườn phải thì ôm qua nội đường, giữ nguyên thần không cho lọt, nhìn từ nhũ giữa thì muốn qua mà không qua, thuỷ thần chảy thẳng. Vì thế người đặt nhũ giữa đều tuyệt, chỉ huyệt sườn phải của Lại công thuỷ pháp hợp Tân vào cung Càn.

Ông kết: huyệt ấy không chỉ khéo nhận long khí, mà phép thu sa thu thuỷ trong cục lại càng chu đáo; đất này khớp với các câu “chân long giấu huyệt khó tìm, chỉ nhìn núi chầu mà biết tâm”, “long đi mở trướng long mới quý, mạch ra xuyên tâm mạch mới tôn”, “hạng nhất gọi là long khung cùng”.


Nguyên văn – 原文
第四點穴要識體,正變怪形難比例。取用還從頂足分,盡在高人心目裏。穴體以五星之正體為上,大抵發福地正體居多。九曜之變體次之。
古人辨穴歌曰:金宿開窩扦取,水無窩掛角水泡取。若然窩角不分明,硬面禍來侵。金星扦穴有二法。木星有節節中取,無節鍬皮軟處扦。直木開口却為奇,陰穴定無疑。陰穴者,扦在木星開椏處也,如陰戶然。木星扦穴有三法。火星結穴須取土,入穴原來要木乳,無土難扦尖盡處,翦法方為是。火星扦穴有三法。水宿不宜下水穴,下了人丁漸消滅,好從金頂問根原,應產子孫賢。水星扦穴止一法。陰土不宜重見陰,作穴須尋腹裏金,忽如閃歸角裏落,流金方可作。土星扦穴有二法。觀此訣而可知五星正體之穴矣。
又曰:本體自身無龍虎,護借隔水平面,倒地成星象。體準高山上起頂,下垂脈,龍虎均勻者名曰懸乳;上有頂,下無乳,左右分抱者名曰開口。懸乳開口分別明白。邊有邊無為單提,須防直竄;一長一短號弓脚,切忌斜飛。單提仙弓分別明白。無頂扦凹尋沒骨,貴有近樂;棄正就斜安側腦,喜得特朝。沒骨以近樂為先,側腦以特朝為主,從巒頭上理會之,自可悟也。重龍重虎雙臂要密,龍長虎長直出當防。此可得九曜變體之穴矣。
又怪穴歌曰:穴有怪穴人不識,造化原可測。體格何曾亂九星,乍見得人驚。騎龍須要騎龍脊,龍住應無敵。此一穴。藏龜閃跡在田中,水遠是真龍。此一穴。激石不宜安,石罅土穴端無價。此一穴。捉月雖云在水中,還要土來封。此一穴。斬關已見前人下,暫發久嫌假。此一穴。斬關與騎龍相似而實各別,看後圖便明白也。坐空轉面去張朝,不怕八風搖。言龍身不怕風搖,非言穴場也。仰高山頂現星辰,平面最為真。非但平面,還要四面輪蹈(字疑)高起,中間低而窩下方是。變態無窮聊舉例,作用皆如是。
又楊氏曰:龍已識真無可疑,尚有疑穴費心思。大抵真龍臨落穴,先為虛穴貼身隨。虛穴倒是明白好看,只是精神不收斂,用神煞不肯為我用。穴有乳頭有鉗口,有。更有平坡無左右,有。亦有高峯下帶垂,有。更有昂頭居龍首。有也。曾見穴在平洋四畔周圍無高岡,亦決有高岡,俗人不識耳。隱隱隆隆大發福,秀也。曾見穴臨水際,俗人見此無包藏。有。決有包藏,若無包藏,決不發的也。曾見穴如仄掌,却與仰掌無兩樣。有。仰掌有穴,仄掌亦有穴;如覆掌便無穴,惟虎口或有之也。曾出穴直如鎗,兩水射脇自難當。有。更有兩龍合一氣,兩水三山共一場。君如識穴不識怪,只愛左右抱者強。世人同有此毛病。然發福地亦多左右彎抱,但有彎抱而發者,亦有彎抱而敗者,此處當思何以別之。此與俗人無以異,多是葬在虛花裏。虛花左右似有情,仔細看來非正形。辨之要靜氣虛心。虛花假穴更是巧,仔細看來無甚好。甚字妙,似好非好。怪穴異形人厭看,如何子姓世襲官?只緣怪形君未識,識得裁穴却無難。點穴全在能裁,裁得由乎識得,識得真,認得明,方能裁得來。請問將何訣法而識之?合此可得怪穴之體矣。
東湖主云:已上言盡怪穴情狀,已極變幻,然尚有穴法可以摹擬;殊竟有硬劈穴場,匪夷所思者。曾見宋時賴太素在淳安縣西寺白茅灣為徐氏扦一貼壁蝙蝠形,出進士三四人。其穴甚怪,穴後壁立,全無脈氣注穴,而穴下峻削,高數十丈,毫無裀褥兜唇,生鑿一窩,將棺吞入山內。所可信者,後龍是芎藭枝,短短一線脈,恰好鑽入坐山背心,賴公所點穴場剛在後脈鑽入透出之處爾。而尤妙者,此地乃太陽垂木乳,賴公不扦乳而扦右脇下者:中股木乳,左股肩上細瘦缺凹,有風吹來,龍被風掃;面前朝山特起辛峯,人立中乳視之,峯面微歪,立右脇視則開面正朝;右手砂脚在右脇視抱過內堂,收住元辰,不使走漏,在中乳視則欲過不過,水神直流。故扦中乳者皆絕,唯賴公扦右脇穴,水法合辛入乾宮百萬庄局,既緊接龍脈,左邊凹風又不見吹,面前辛砂正朝有情不歪,右邊白虎眠在脚下,收水不洩。是非但善承龍氣,抑且局中收砂收水之法更為周到。此地與真龍藏倖穴難尋,唯有朝山識倖心;龍行開帳龍方貴,脈出穿心脈始尊;一等名為芎藭龍,左右相生本不同,分處光員有枝葉,此是木星帶水逢,數句皆相合。
(圖:淳安白茅灣徐氏貼壁蝙蝠形地。辛,乾;穴背巽龍攢入之形確肖。)
Chú: chữ đọc chưa chắc ghi (字疑); vị trí đồ trong sách ghi trong ngoặc.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa
Thầy Vũ Giới dặn người học đọc đoạn này theo thứ tự sách đặt: chính thể trước, biến thể sau, quái huyệt sau cùng. Quái huyệt không phải để săn tìm cái lạ; như lời chú, thể cách của nó vẫn trong chín sao, và đất Bạch Mao Loan cho thấy cái “quái” thật ra được giải bằng những điều rất cơ bản: mạch vào ở đâu, gió lõm ở bên nào, sa ôm có qua nội đường không, án mở mặt về chỗ nào. Dời huyệt sang sườn chỉ một quãng mà thành bại khác hẳn.
Tóm lại
Thể huyệt lấy chính thể năm sao làm trên, biến thể chín diệu thứ hai, quái huyệt sau cùng nhưng vẫn không ra ngoài chín sao. Biết được mới cắt được. Đất dơi dán vách của Lại Thái Tố đặt ở sườn phải chứ không ở nhũ giữa, vì ở đó tránh gió lõm, án chầu chính, sa ôm giữ nguyên thần. Bài sau giảng phần phụ chép huyệt cách chính biến của Liêu Vũ.
Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (20): Huyệt cách Liêu Vũ, chín biến Thái dương.
Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (18): Tứ thế, la thành và phép đặt huyệt theo cục.
Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Điểm huyệt ca, đoạn nhận thể huyệt (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Mục lục Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 琢玉斧巒頭歌括
- Kệ sách Tam Hợp trong Kho Sách Quý
- Địa Lý Ngũ Quyết 地理五訣
- La Kinh Thấu Giải 羅經透解
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thể huyệt nào là trên hết? – 正體
Chính thể năm sao; lời chú nói đất phát phúc phần nhiều là chính thể, biến thể chín diệu đứng sau.
Huyền nhũ và khai khẩu khác nhau thế nào? – 懸乳 · 開口
Huyền nhũ trên nổi đỉnh dưới buông mạch, long hổ đều nhau; khai khẩu trên có đỉnh dưới không nhũ, trái phải chia ôm.
Quái huyệt có những loại nào? – 怪穴
Sách kể kỵ long, tàng quy thiểm tích, kích thạch, tróc nguyệt, trảm quan; thể cách vẫn không ra ngoài chín sao.
Huyệt hư là gì? – 虛穴
Là huyệt giả theo sát thân trước khi chân long rơi huyệt; lời chú nói nó rõ ràng dễ coi nhưng tinh thần không thu liễm.
Vì sao Lại Thái Tố đặt huyệt ở sườn phải? – 右脇
Vì ở đó tránh gió lõm bên trái, án Tân mở mặt chầu chính, sa chân phải ôm qua nội đường; người đặt nhũ giữa đều tuyệt.









