💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (17): Điểm huyệt ca, bốn lạc và bốn kết

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (17): Điểm huyệt ca, bốn lạc và bốn kết

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (點穴歌 · 四落)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài này mở quyển Điểm huyệt ca (點穴歌) trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát. Sau quyển Tầm long dạy tìm long, quyển này dạy chỗ dừng lại điểm huyệt. Bài gồm mục lục sáu đồ đất làm chứng của quyển, đoạn thứ nhất bốn lạc và đoạn thứ hai kết cục.

Trả lời nhanh: Lập huyệt trước phải biết bốn lạc: sơ lạc gần tổ sơn thì cục thế phải trọn; tư lạc là nhánh dư làm thành quách, khí cát dừng ở đó; mạt lạc là đại tận long, khí thế phải hào hùng; phân lạc là long sau tách mạch đi, xuyên suốt thì vẫn lấy được. Lời chú dặn tìm bốn lạc trong cùng một cục. Kết cục có bốn: đi thẳng đâm lưng là thuận kết, đến xuôi mà lệch ra là thiểm kết, đến chính mà rơi ngang là hoành kết, lật mình nhìn tổ hay quay mặt chầu án là nghịch kết; thuận không bằng hoành, hoành không bằng nghịch được nước.

Mục lục sáu đồ đất và lời nói về đồ – 目錄

Quyển Điểm huyệt ca dẫn sáu đất làm chứng: đất đại phú phía bắc núi họ Bao ở cầu Hoành Sơn; đất bảy tiến sĩ hình dơi dán vách do Lại Bố Y điểm ở vịnh Bạch Mao, Thuần An; đất họ Trương đời đời đỗ đạt ở núi Dương Bao, Tô Châu; đất hình ốc ngửa mặt nhà họ Lưu đỗ giải nguyên, tiến sĩ ở Thập Phòng Trang phía nam Hổ Khâu, Tô Châu, tương truyền Bạch Ngọc Thiềm điểm; đất trạng nguyên tể tướng Lã Cung ở Thạch Đáp Lý ngoài cửa Nam, Thường Châu; và đất khai phủ ở đuôi núi Hoành Sơn, Tô Châu, cũng tương truyền Bạch Ngọc Thiềm điểm. Mỗi đất sẽ giảng ở bài riêng.

Lời nói sau mục lục rất đáng nhớ: phàm trong cục, sa thuỷ có cao thấp, lớn nhỏ, xa gần, hướng vào quay đi, thô hay tú, nghiêng hay chính, cùng đến đi chặt rộng, mở đóng tụ tán, đều liên quan hoạ phúc, như văn cổ mỗi bài có khởi lạc, khai hợp, ức dương, đốn toả. Đồ đất in đương thời đều vẽ mơ hồ, không rõ phương vị hình thế, như nhà tuyển văn chỉ in một bài văn trơn khiến người không biết ngắt câu. Vì thế đồ trong các quyển của sách đều vẽ theo đúng tình hình trên đất, chỉ rõ lẽ cát hung để mở đường cho người học sau.

Đoạn thứ nhất: bốn lạc – 四落

Lời ca: “Lập huyệt trước phải biết bốn lạc, sơ, mạt, tư, phân đều có thể làm” (lời chú: chữ “có” nên nghĩ kỹ). Sách dẫn Liêu Vũ: vào huyệt trước phải rõ bốn lạc, có lạc đều có thể làm.

  • Sơ lạc vốn gần tổ sơn, cục thế phải trọn (lời chú: chữ “trọn” là đúng lý, nhưng chữ “rộng” thì diệu hơn).
  • Tư lạc là nhánh dư làm thành quách, khí cát dừng ở đó (lời chú: đúng vậy).
  • Mạt lạc gọi là đại tận long, khí thế rất hào hùng (lời chú: đại tận mà không bị gió thổi nước cướp thì cũng yếu mỏng, nên mới cần hào hùng).
  • Phân lạc là long sau tách mạch đi, xuyên suốt thì vẫn lấy được (lời chú: lẽ nào có cái không xuyên suốt).
Bốn lạc trong một cục
Sơ lạc, tư lạc, mạt lạc, phân lạc vẽ trong cùng một cục theo lời chú của Điểm huyệt ca. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Lời chú kết: sách gốc vẽ bốn lạc thành bốn đồ, xem chừng không ổn; cốt yếu là trong một cục mà tìm bốn lạc, thì câu “có lạc đều có thể làm” mới rõ nghĩa chữ “có”. Vì vậy sách vẽ lại một đồ duy nhất “sơ mạt tư phân kết huyệt”.

Đồ sơ mạt tư phân kết huyệt
Đồ trong sách vẽ bốn lạc trong một cục: sơ lạc, yêu lạc, phân lạc, mạt lạc. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Làng Hoằng Thôn dưới núi
Làng Hoằng Thôn ở Hoàng Sơn (An Huy), nhà tựa núi, trước có hồ nước; ảnh Chi King. Ảnh: Chi King, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Đoạn thứ hai: kết cục – 結局

Lời ca: “Thứ hai kết cục càng tinh nguyên, muốn tìm huyệt đúng phải rõ chỗ hợp.” Thế nào là kết cục? Đi thẳng đến mà đâm vào lưng gọi là thuận kết; đến xuôi mà lệch ra gọi là thiểm kết; đến chính mà rơi nghiêng gọi là hoành kết; hoặc lật mình nhìn tổ, hoặc quay mặt chầu án, cùng cực thì như loại đảo kỵ long, đều là nghịch kết. Do đó biết trong bốn lạc có bốn kết.

Đồ thuận kết và thiểm kết
Trang giải nghĩa kết cục, kèm đồ đâm lưng thuận kết và nhận lệch thiểm kết. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Bốn kiểu kết cục
Thuận kết, thiểm kết, hoành kết, nghịch kết và thứ bậc sách nêu: thuận không bằng hoành, hoành không bằng nghịch được nước. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Sách vẽ năm đồ: đâm lưng thuận kết, nhận lệch thiểm kết, rơi nghiêng hoành kết, quay mặt chầu án, hồi long cố tổ. Lời chú: thuận kết không bằng hoành kết, hoành kết không bằng nghịch kết được nước; đảo kỵ long không vẽ đồ ở đây vì hình giống thiên Huyệt tinh.

Đồ hoành kết và hồi long cố tổ
Ba đồ: rơi nghiêng hoành kết, quay mặt chầu án, hồi long cố tổ. Trang gốc bản khắc năm 1828.
Mộ tổ họ Thái dựng năm 1927
Mộ tổ họ Thái dựng năm 1927 trên sườn núi ở Hồng Kông, mộ hình móng ngựa tựa vào núi; ảnh Punkinpun. Ảnh: Punkinpun, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.
Thiên lý giang sơn đồ của Vương Hy Mạnh
Một đoạn tranh “Thiên lý giang sơn đồ” của Vương Hy Mạnh đời Bắc Tống. Ảnh: , Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Nguyên văn – 原文

點穴歌括引證地圖說目錄,共六:橫山橋包氏山北巨富地(七頁);淳安白茅灣賴布衣扦貼壁蝙蝠七進士地(十一頁);蘇州陽包山張氏世甲科地(三十四頁);蘇州虎邱南十房庄白玉蟾仙師扦仰天螺螄形劉氏解元進士地(五十一頁);常州南門外石荅裏呂宮狀元宰相地(五十五頁);蘇州白玉蟾仙師扦橫山尾開府地(六十七頁)。

凡地局中砂水有高者低者,大者小者,遠者近者,向者背者,頑者秀者,斜者正者,以及來去緊寬、開閉聚散,皆禍福所關,猶如向來古文每篇內有起落開闔、抑揚頓挫諸法。時刻地圖皆糊塗描畫,不知方位形勢,猶如選家止刻白文一篇,予人不知句讀。圖點現出眉眼之法,今各卷地圖悉照地上情形一一寫出,指示吉凶所以,開明後學,其關係匪淺鮮也。目錄終。

嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括。受業諸暨陳綠持(三庠,姓嚴)、趙斌方旦(榜姓朱)、趙溥功成,男張廷楨貞木、張廷樫聖木,壻蔣徵祥發其同課,受業暨庠袁士麟玉書參訂。

立穴先須知四落,初末胥分皆可作。有字宜思。廖氏云:入穴先須明四落,有落皆堪作。初落由來近祖山,局勢必須完;完字理該,寬字為妙。胥落餘枝作城廓,吉氣于斯泊;是的。末落名為大盡龍,氣勢最豪雄;大盡非風吹水刼,則微弱單薄,故喜豪雄。分落後龍擘脈去,貫串還可取。豈有不貫串的。此可識四落之大槩矣。四落原本有四圖,似不見妥,要在一局中而尋四落,則有落皆堪作,有字之義方明。

(圖:初末胥分結穴之圖。初落,腰落,分落,末落。)

第二結局更精元,欲求穴的分明合。何謂結局?直來而撞背者名順結;順來而斜出者名閃結;正來而側落者名橫結;或翻身而顧祖,或轉面以當朝,極之或如倒騎龍之類,俱逆結。此可知四落中有四結矣。

(圖:撞背順結圖,斜受閃結圖,側落橫結圖,轉面當朝圖,回龍顧祖圖。)

順結不如橫結,橫結不如逆結之得水。倒騎龍不圖,形同穴星篇。

Chú: vị trí đồ trong sách ghi trong ngoặc.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới lưu ý cách Trương Cửu Nghi sửa sách cũ: không vẽ bốn lạc thành bốn đồ rời mà gộp vào một cục, vì trên thực địa một dải long có thể kết ở gần tổ, ở nhánh, ở đầu cuối và ở mạch tách ra cùng lúc. Người học khi đi núi nên tập hỏi: chỗ này là lạc nào, kết kiểu nào, rồi mới bàn đến huyệt. Thứ bậc thuận, hoành, nghịch cũng là theo lẽ thu nước: huyệt quay ngược lại đón nước thì khí tụ nhất.

Sơn thuỷ phỏng Nghê Toản của Vương Nguyên Kỳ
Tranh sơn thuỷ phỏng màu Nghê Toản của Vương Nguyên Kỳ đời Thanh, Bảo tàng Nghệ thuật Cleveland. Ảnh: Wang Yuanqi, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Bốn lạc là sơ, tư, mạt, phân, tìm trong cùng một cục; bốn kết là thuận, thiểm, hoành, nghịch, mà nghịch kết được nước là hơn cả. Quyển Điểm huyệt ca dẫn sáu đồ đất làm chứng, vẽ theo đúng tình hình trên đất. Bài sau giảng đoạn thứ ba: xét tứ thế, trước hết là la thành kín.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (18): Tứ thế, la thành và phép đặt huyệt theo cục.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (16): Viên Ngọc Thư luận cán long, chi long.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Điểm huyệt ca, các đoạn bốn lạc và kết cục (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bốn lạc là gì? – 四落

Sơ lạc gần tổ sơn, tư lạc là nhánh dư làm thành quách, mạt lạc là đại tận long, phân lạc là mạch long sau tách ra.

Vì sao sách chỉ vẽ một đồ bốn lạc? – 一局

Vì lời chú cho rằng phải tìm bốn lạc trong cùng một cục, vẽ bốn đồ rời như sách gốc là không ổn.

Thuận kết, hoành kết, nghịch kết khác nhau thế nào? – 順橫逆

Thuận kết đi thẳng đâm lưng, hoành kết đến chính rơi ngang, nghịch kết lật mình nhìn tổ hoặc quay mặt chầu án.

Kiểu kết nào tốt nhất? – 逆結

Sách nói thuận không bằng hoành, hoành không bằng nghịch kết được nước.

Quyển Điểm huyệt ca dẫn những đất nào? – 引證地圖

Sáu đất ở Hoành Sơn Kiều, Thuần An, núi Dương Bao, Hổ Khâu, Thường Châu và đuôi núi Hoành Sơn.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · điểm huyệt ca · 點穴歌 · bốn lạc · sơ lạc · mạt lạc · thuận kết · hoành kết · nghịch kết

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…