💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (18): Tứ thế, la thành và phép đặt huyệt theo cục

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (18): Tứ thế, la thành và phép đặt huyệt theo cục

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (點穴歌 · 詳四勢 · 羅城)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài này giảng đoạn thứ ba của Điểm huyệt ca trong Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát: xét bốn thế quanh huyệt, trước hết là la thành kín; rồi các câu dạy đặt huyệt theo cục; cuối cùng là đất họ Bao ở cầu Hoành Sơn, Vũ Tiến, đất đầu tiên trong sáu đồ làm chứng của quyển.

Trả lời nhanh: Bốn thế là cục diện trước sau trái phải quanh huyệt. Trước sau trống trải thì gió thổi ngực cướp lưng, trái phải lõm khuyết thì cắt tai bắn vai, đều là đại kỵ. Đông Hồ chủ nhân phân la thành trong (chính huyệt trường) phải chặt nhỏ, kín, còn la thành ngoài không cần đòi khắt khe. Đặt huyệt thì theo cục: núi ngẩng cục hẹp điểm chỗ cao, bốn bên bằng hoà ẩn chỗ thấp, sa cục đều làm ở giữa, bên rộng bên chặt đặt lệch, trái cao ép thì tìm về phải, trước ép thì lùi về sau.

Bốn thế và la thành – 四勢 · 羅城

Lời ca: “Thứ ba dạy ông xét bốn thế, trong thế trước hết lấy la thành kín.” Bốn thế là cục diện trước sau trái phải quanh huyệt. Xét trước nhìn sau, phòng trống trải mà gió thổi ngực cướp lưng; dòm trái ngó phải, kỵ lõm khuyết mà cắt tai bắn vai (lời chú: đều là đại kỵ). Sách dẫn Quách thị: che chỗ trống, bù chỗ khuyết, trời làm đất đặt; cho nên bốn thế quý ở kín.

Trang đoạn tứ thế
Trang đầu đoạn thứ ba “dạy ông xét bốn thế”, kèm lời Đông Hồ chủ nhân về la thành trong và ngoài. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Đông Hồ chủ nhân phê: la thành có trong có ngoài. Huyệt trường gọi là la thành trong, phải chặt nhỏ, phải kín, không được xem lỏng; còn la thành ngoài thành quách thì không cần đòi khắt khe.

Bốn thế quanh huyệt và la thành
Bốn thế trước sau trái phải quanh huyệt, la thành trong và ngoài, cùng hai điều đại kỵ theo đoạn thứ ba Điểm huyệt ca. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Đại thế tụ hay tán – 大勢聚散

Lời ca: “Lớn nhỏ tụ tán tuỳ ông xét, cao thấp lệch chính trong thế rõ.” Núi lấy khí dừng chứ không chỉ tụ, nên các đỉnh tản loạn đừng để ý; nước lấy khí trọn chứ không chứa bừa, nên các dòng quay đi đừng nhọc xem. Đầu nguồn cuối nước không có đất lớn, phần nhiều hung nhiều cát ít; đến ngắn đi dài ít có kết thật, hoạ nặng phúc nhẹ. Trước thần sau Phật phần nhiều là đất quỷ kiếp (lời chú: cũng không hẳn thế). Đá thô nước kêu ít khi chung đúc khí thật (lời chú: điều này là thật).

Một núi ngoảnh một nước về, đừng vì tụ nhỏ mà quên thế lớn đang tán (lời chú: thế lớn tán, thế nhỏ tụ, sao có đất lớn); bốn nước quanh bốn núi tụ, nên biết thế lớn mà bỏ vết nhỏ (lời chú: nếu vết ấy thấy được từ trong huyệt thì cũng không tốt). Sách dẫn Bốc thị: một núi một nước có tình là chỗ kẻ nhỏ ở; hình lớn thế lớn vào cục là chỗ quân tử ở. Lời chú: bốn câu này rất đúng, nhưng người đời không hiểu, lấy đất kẹp chặt ra công khanh gọi là chỗ kẻ nhỏ ở, lấy đất rộng trống gọi là chỗ người lớn ở, làm hỏng việc rất nhiều.

Lấy cái thuần nhỏ mà quên vết lớn là nhìn báo qua ống; trong đám hung mà tìm một cát là trèo cây tìm cá (lời chú: đều là bệnh chung). Sách dẫn Lưu thị: “không tình không ý cứ thong thả đi, muôn núi nghìn non chẳng quay đầu; dù núi trước có sinh tú lệ, ắt là gò rỗng”; lời chú ghi: đó là Tây Sơn ở Bắc Kinh. Dẫn Thái thị: đại thế nếu tụ thì hình lạ huyệt quái lại càng chân chính; đại thế nếu tán thì huyệt khéo tự nhiên lại hoá giả.

Đỉnh Hương Lô ở Tây Sơn, Bắc Kinh
Đỉnh Hương Lô của núi Hương Sơn thuộc dãy Tây Sơn, Bắc Kinh; ảnh Shizhao. Ảnh: Shizhao, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.5.
Nhìn từ Tây Sơn, Bắc Kinh
Rừng và đồng bằng nhìn từ Tây Sơn, Bắc Kinh; ảnh Chinatravelsavvy. Ảnh: Chinatravelsavvy, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.

Theo cục mà đặt huyệt – 點穴

Lời ca và lời chú liền nhau thành một chuỗi phép: núi ngẩng cục hẹp điểm chỗ cao; bốn bên bằng hoà ẩn chỗ thấp; sa cục đều, trung chính thì làm ở giữa (lời chú: rất đúng); bên rộng bên chặt thì huyệt đặt lệch; nước nghiêng núi loạn thì ẩn trong ổ (lời chú: câu này rất diệu); trước trống dưới ngắn thì ắt lật mình; có đến có cục thì tìm chỗ kết cuối; núi cùng nước tận thì tìm trong hiệp (lời chú: chính pháp).

Theo cục mà đặt huyệt
Mười câu đặt huyệt theo thế cục trong đoạn thứ ba Điểm huyệt ca: cao thấp, giữa lệch, tiến lùi. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Bốn bên cao ép thì huyệt dễ bị đè, tìm dấu trên đỉnh (lời chú: cũng phải có oa); bốn bên thấp trống thì huyệt sợ lộ, lưu tình dưới chân núi (lời chú: thế là kín). Trái cao đè huyệt thì tìm về phải, phải cao đè huyệt thì tìm về trái, tuỳ ta dời đổi; lời chú: hai chữ “dời đổi” được phép biến thông, nhưng trái cao thì dựa trái, phải cao thì dựa phải, đất phát phúc đều như thế. Trước ép thì huyệt lùi về sau, sau ép thì huyệt tiến lên trước, tuỳ ta tiến lùi.

Trang đặt huyệt theo cục
Trang các câu đặt huyệt theo cục: núi ngẩng điểm cao, bốn bên bằng ẩn thấp, bên rộng bên chặt đặt lệch. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Hoặc gần đè mà xa tú, hoặc trong tiết mà ngoài thu, huyệt nên lấy cao mà xét chung quanh; hoặc xa thô mà gần đẹp, hoặc ngoài hẹp mà trong rộng, phép nên giấu thấp mà tìm chỗ oa tụ (lời chú: oa thấp thì giàu, kín tụ thì quý). Bốn bên vòng cong thì nên biết phép xuyên cung giá tiễn; lời chú: huyệt bên ngoài tuy có lệch chính khác nhau, bên trong phải chính không lệch mới phát phúc, xem dấu của tiên xưa thì biết. Núi đông thô tạp thì phải dời bước đổi hình, trong thô tìm tú, trong tạp tìm thanh.

Núi nước đều tốt mà cục hẹp thì có phép tựu và nghênh: núi không có tình bằng nước thì lộc nên tựu thì tựu (lời chú: cúi xuống thấp gọi là tựu, như miệng đến với thức ăn, phải đến tận miệng); nước không tú bằng núi thì quan nên nghênh thì nghênh (lời chú: ngẩng lên cao gọi là nghênh, như chủ đón khách). Đừng tham núi chầu tú mà quay sai hướng, vì thế có bệnh tham chầu mất huyệt. Nhiều lớn một nhỏ thì lấy cái nhỏ, như gái ngồi trong khuê mà không lộ; nhiều nhỏ một nổi thì lấy cái nổi, như hạc đứng giữa bầy gà mà tự lạ (lời chú: câu tinh).

Ngồi kỵ trống, dưới kỵ ngắn, chỉ là lẽ thường, đâu chấp với cục lật mình quay kết (lời chú: vì thế đất không nhạc không quỷ đều phát). Núi đến thẳng mà huyệt nhận ngang thì phạm nhiều điều kỵ, ai biết quyền thoát long tựu cục? Lời chú: cục thì nên tựu, long thì muôn lần không được thoát; nói thoát long là thoát cái long thẳng cứng gấp gáp, còn mạch khí vẫn một sợi xuyên vào huyệt. Thế nghịch sa thuận, ai biết rời quê lại được quý; nước chầu sa ôm, nên biết đất này giỏi cứu nghèo. Ba núi cùng đến, nhìn cái co giấu mà tìm huyệt (lời chú: lời chí lý); các mạch ra loạn, cái có đứt gãy là thật (lời chú: yếu quyết). Sách dẫn Thái thị: biến thái núi sông không một, dời một gang tấc đã khác hẳn; cúi xem thì xấu mà lên cao xem thì đẹp, nhìn trái thì đẹp mà nhìn phải thì xấu; cho nên bốn thế quý ở chỗ biết chọn lấy.

Quang Vũ qua sông của Cừu Anh
Tranh “Hán Quang Vũ qua sông” của Cừu Anh đời Minh, núi non vây quanh. Ảnh: Qiu Ying, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Đất họ Bao ở cầu Hoành Sơn – 橫山橋包氏地

Đông Hồ chủ nhân kể: câu chú “núi không có tình bằng nước thì lộc nên tựu thì tựu”, ông từng thấy ở một đất phía bắc núi tại cầu Hoành Sơn, Vũ Tiến: bốn nước tụ vào ổ, lớp lớp vòng quanh, đổ chứa trong minh đường. Ông chọn đất ấy làm sinh phần cho Bao Ngự Tân, thật là một cục đại phú; cháu là Bao Nguyên Sơ theo học ông nên được đất này.

Đồ đất họ Bao ở cầu Hoành Sơn
Đồ đất họ Bao phía bắc núi ở cầu Hoành Sơn, Vũ Tiến: hướng Mão, giữa trũng, ruộng cao ruộng thấp quanh mộ. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Thân long đều là Thổ vuông, đứt nối liền nhau; ở chỗ cuối là đất nhà họ Từ ở Thường Châu, táng xong đỗ khoa giáp làm quan hiển, con lại đỗ, cháu lại đỗ. Nhưng ông chỉ ra đất họ Từ sa bay nước chạy, hoàn toàn không phải đất, lại lập cục Khôn Cấn đầy bàn thoái khí; sở dĩ vẫn phát lớn là vì mộ tổ của họ đang lúc hưng phát, lâu ngày đến lượt đất này làm chủ thì không tốt nữa.

Tranh sơn thuỷ của Đường Dần
Một bức sơn thuỷ của Đường Dần đời Minh, Bảo tàng Metropolitan. Ảnh: Tang Yin, Wikimedia Commons, CC0.

Nguyên văn – 原文

第三教君詳四勢,勢中首取羅城密。四勢,前後左右周圍局面是也。詳前觀後,防空曠而吹胸刼背;大忌。覘左盻右,忌凹缺而割耳射肩。大忌。郭氏曰:障空補缺,天造地設。可知四勢貴周密矣。

東湖主云:羅城有內外之分。穴場名內羅城,宜緊小,宜周密,不可放鬆看。其城廓外羅城不必苛求。

大小聚散任君裁,高低偏正勢中悉。山以氣止而不徒聚,故諸峯散亂休留意;好話。水以氣全而不亂蓄,故羣流返去莫勞觀。好話。源頭水尾無大地,每凶多而吉少;好話。來短去長少真結,當禍重而福輕。好話。神前佛後,多係鬼刼之地;亦不盡然。石粗水響,鮮有真氣之鍾。此是真的。一山顧一水歸,無因小聚而眛大散之勢;大勢散,小勢聚,安有大地。四水遶四山聚,當知大勢而棄小節之疵。若穴內看見的,亦不好。故卜氏曰:一山一水有情,小人所止;大形大勢入局,君子攸居。此四句極是,但世人不解,遂以緊夾出公卿之地指為小人所止,以寬蕩公卿之地指為大人攸居,甚多誤事。取小醇而忘大疵,是用管中而窺豹;通病。就衆凶而尋一吉,殆猶緣木以求魚。通病。劉氏曰:無情無意慢輕遊,萬嶂千山不轉頭;此是北京之西山也。縱有前山生秀麗,須交穴穴是虛邱。好句。蔡氏曰:大勢若聚,則奇形怪穴而愈真正;是。大勢若散,則巧穴天然而反虛假。是。合之可識四勢之貴團聚已。

山昂局窄高處點,是的。四畔平和低處潛,是的。砂局均勻中正作,極是。邊寬邊緊穴當偏,更是。水斜山亂窠中隱,此句大妙。樂空下短定番身。是的。有來有局尋盡結,亦好。山窮水盡向胥尋。正法。四圍高逼穴易壓,嶺上尋踪;亦須要窩。四畔低曠穴恐露,麓下留情。窩藏了。左高而壓穴尋右,右高而壓穴尋左,任我推移;推移兩字,大得變通之法。但左高則依左,右高則依右,發福地皆如此。前逼而穴宜扦後,後逼而穴宜趨前,隨吾進退。雪心賦:三吉起于何方,則取前進後退之步量,即此推移進退之意。或近壓而遠秀,或內瀉而外收,穴須高取而論周圍;即嶺上尋踪之意。或遠粗而近媚,或外窄而內寬,法須低藏而求窩聚。即麓下留情之意。低窩則富,藏聚則貴。四伴團彎,宜識穿弓而架箭。穿弓架箭之妙,非但砂局均勻中正作者宜然,即邊寬邊緊穴當偏者亦然。凡穴在外雖有偏正之殊,在內則正而不偏,方能發福,看古仙跡便知。衆山粗雜,須知移步以換形。粗中求秀,雜中求清也。山水兩佳,局窄有官祿兩就,法須知點穴全要得此竅。倘山不如水之有情,祿當就則就之也;俯而就下曰就,如口就食,必須到口。如水不若山之秀拱,官當迎則迎之焉。仰而迎高曰迎,如主迎賓。形覩志切,來脈若天然。休貪朝秀而誤轉,所以有貪朝失穴之病。過水如弓返,喜得砂蔽以深藏。一案能遮百煞,穴穴皆然。衆大一細取其細,女坐閨中而不露;衆細一特取其特,鶴立雞羣而自奇。精句。坐忌空,下忌短,特論常理,豈所執于翻身迴結之局?所以無樂無鬼的地皆發。山直來,穴橫受,多犯衆忌,彼惡知乎脫龍就局之權?局固當就,龍萬不可脫。此言脫龍者,脫其直硬急迫之龍,而脈氣則依然一線貫入穴中也。勢逆砂順,誰識離鄉堪取貴?果然。水朝砂抱,須知此地好救貧。如此地自然朝貧暮富。三山齊來,望縮藏者而尋穴。至言。諸脈亂出,有跌斷者則為真。要訣。蔡氏曰:山川之變態不一,咫尺之轉移頓殊。或俯視而醜,或高視而好;或左視而妍,或右視而媸;或秀氣在下而高則否,或情意偏右而左則虧。此可知四勢之貴裁取矣。

東湖主云:註中山不如水之有情,祿當就則就之,曾于武進橫山橋山北一地見其四水窩聚,層層圍遶,蓄注堂中。余為包御賓卜壽域,誠一大富局也。其姪包元初私淑予,因得此地。龍身皆係方土,斷續相聯,盡頭處常州徐宅地,葬下發甲為顯宦,子又發甲,孫又發科。殊砂飛水走,全不是地,又扦坤艮局,滿盤退氣,而發大福者,以其祖墓正興發故也;日久此地管事則不美已。

(圖:橫山橋包氏地。天宮庵在此山後,卯向,丙,窪心,包墳,龍,低田,高田。)

Chú: vị trí đồ trong sách ghi trong ngoặc.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới nhấn hai điều thực hành từ đoạn này. Một là phân rõ la thành trong và ngoài: người mới học hay chê một huyệt vì núi ngoài xa không đủ vòng, trong khi sách dạy chỉ huyệt trường mới phải chặt kín. Hai là câu chuyện mộ họ Từ: thấy nhà nào phát mà khen đất mới táng là dễ lầm, vì có khi phúc đến từ một ngôi mộ tổ khác đang thịnh; xem đất phải đối chiếu cả hệ mộ của dòng họ.

Tóm lại

Bốn thế quý ở kín và tụ: trước sau không trống, trái phải không khuyết, la thành trong chặt nhỏ. Đại thế tụ thì huyệt quái cũng thật, đại thế tán thì huyệt khéo cũng giả. Huyệt đặt theo cục: cao thấp, giữa lệch, tiến lùi, tựu hay nghênh. Bài sau giảng đoạn thứ tư: điểm huyệt phải nhận thể.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (19): Nhận thể huyệt, chính thể, biến thể và quái huyệt.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (17): Điểm huyệt ca, bốn lạc và bốn kết.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Điểm huyệt ca, đoạn xét bốn thế (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bốn thế là gì? – 四勢

Là cục diện trước sau trái phải quanh huyệt; trước sau kỵ trống trải, trái phải kỵ lõm khuyết.

La thành trong và ngoài khác nhau thế nào? – 內外羅城

La thành trong là huyệt trường, phải chặt nhỏ, kín; la thành ngoài không cần đòi khắt khe.

Bốn bên cao ép thì đặt huyệt ở đâu? – 嶺上尋踪

Tìm dấu trên đỉnh, nhưng lời chú dặn vẫn phải có oa; bốn bên thấp trống thì lưu tình dưới chân núi.

Thoát long tựu cục là gì? – 脫龍就局

Là bỏ đoạn long thẳng cứng gấp gáp để đặt huyệt theo cục, nhưng mạch khí vẫn một sợi xuyên vào huyệt; long thì không được thoát hẳn.

Vì sao đất họ Từ xấu mà vẫn phát? – 徐宅地

Đông Hồ chủ nhân cho rằng do mộ tổ của họ đang lúc hưng phát; lâu ngày đất ấy làm chủ thì không tốt.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · điểm huyệt ca · tứ thế · la thành · 羅城 · đặt huyệt · thoát long tựu cục · hoành sơn kiều · tây sơn

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…