Nhiều gia đình chỉ nghĩ tới phong thủy ở hai thời điểm: khi chọn ngày động thổ và khi nhập trạch. Thực ra, phong thủy có thể và nên đi cùng ngôi nhà ngay từ lúc chọn đất cho tới ngày dọn vào ở. Mỗi giai đoạn có những việc phong thủy riêng; làm đúng lúc thì nhẹ nhàng, để muộn thì phải sửa tốn kém. Bài này chia việc xây dựng nhà theo phong thủy thành chín bước, nêu rõ việc cần làm, điều nên tránh và mối liên hệ với công việc của kiến trúc sư, nhà thầu ở từng bước. Phần các bước xây nhà theo góc nhìn tổ chức thi công có ở bài các bước xây nhà cho người lần đầu.
Trong bài này: chín bước xây dựng nhà theo phong thủy · việc cần làm và điều nên tránh ở mỗi bước · bảng tóm tắt · câu hỏi thường gặp.
Bước 1: Chọn đất
Đây là bước có ảnh hưởng lớn nhất và khó sửa nhất. Nên xem hình dạng lô đất, thế đất cao thấp, đường và nước xung quanh, các công trình có thể gây áp lực như cột điện cao thế, góc nhọn nhà bên cạnh. Đồng thời phải kiểm tra pháp lý, quy hoạch và hạ tầng. Mười hai điều cần xem trước khi mua đất được trình bày ở bài mua đất theo phong thủy.
Nên tránh: mua đất chỉ vì "hướng hợp tuổi" mà bỏ qua hình thế, pháp lý và nguy cơ ngập.
Bước 2: Chọn hướng nhà
Đo hướng lô đất bằng la kinh ở nhiều điểm, ghi lại số độ. Hướng nhà thường đi theo mặt tiền lô đất, nhưng trong phạm vi cho phép vẫn có thể điều chỉnh hướng cửa chính vài độ, xoay khối nhà hoặc đổi vị trí cửa để phù hợp hơn với phương pháp phong thủy được áp dụng. Cách đo có ở bài cách đo hướng nhà bằng la kinh.
Nên tránh: xoay nhà lệch hẳn so với lô đất chỉ để "đúng hướng", làm méo mặt bằng và lãng phí diện tích.
Bước 3: Lập mặt bằng
Cùng kiến trúc sư bố trí cửa chính, phòng khách, bếp, phòng ngủ, phòng thờ, cầu thang, vệ sinh. Đặt la kinh lên mặt bằng để xem từng không gian rơi vào cung nào, rà chồng tầng để tránh vệ sinh nằm trên bếp, phòng thờ, giường ngủ. Có thể làm nhanh bằng app Vẽ Mặt Bằng 2D – 3D và app Lập Cục Pháp.
Nên tránh: cửa trước thẳng cửa sau, cầu thang đâm thẳng ra cửa chính, bếp đối diện cửa vệ sinh, giường dưới dầm.
Bước 4: Chọn kích thước
Nhiều gia đình chọn các kích thước quan trọng như lọt lòng cửa chính, cửa phòng, chiều cao bậc, kích thước ban thờ theo thước Lỗ Ban. Thước 52,2 cm dùng cho khoảng rỗng như cửa; thước 42,9 cm cho khối đặc; thước 38,8 cm cho đồ thờ. Cách dùng có ở bài cách dùng thước Lỗ Ban.
Nên tránh: chọn kích thước sát ranh giới cung, vì sai số thi công dễ đẩy sang cung bên cạnh.
Bước 5: Chọn ngày động thổ
Theo phong tục, gia đình thường chọn ngày giờ tốt để động thổ, có thể theo tuổi của gia chủ hoặc mượn tuổi người hợp khi gia chủ gặp năm không thuận. Lễ động thổ nên giản dị, thành tâm. Song song, cần hoàn tất giấy phép, thông báo với hàng xóm và chuẩn bị che chắn công trình.
Nên tránh: vì chờ ngày mà khởi công khi chưa có giấy phép, chưa chốt thiết kế.
Bước 6: Định vị móng và thi công phần ngầm
Khi định vị móng, kiểm tra lại hướng nhà ngoài thực địa so với bản vẽ, đảm bảo trục nhà và vị trí cửa chính đúng như đã chọn. Phần móng, bể phốt, đường ống ngầm cần được giám sát kỹ vì đây là hạng mục ẩn.
Nên tránh: đặt bể phốt, hố ga ngay dưới khu vực bếp, phòng thờ hoặc chính giữa nhà nếu có phương án khác.
Bước 7: Cất nóc
Cất nóc là mốc khi phần kết cấu chính và mái được hoàn thành. Nhiều gia đình làm lễ cất nóc theo phong tục để đánh dấu chặng đường đã qua. Về kỹ thuật, đây là lúc kiểm tra chống thấm mái, độ dốc thoát nước và hệ khung mái trước khi chuyển sang hoàn thiện.
Nên tránh: vội hoàn thiện trong khi mái chưa được thử nước, dẫn tới thấm dột phải đục sửa.
Bước 8: Hoàn thiện
Ở giai đoạn này, các quyết định về màu sắc, vật liệu, đèn chiếu sáng, cửa, nội thất cố định được thực hiện. Có thể chọn màu chủ đạo theo hướng nhà hoặc mệnh gia chủ, nhưng nên ưu tiên sự hài hoà tổng thể. Lắp cửa chính, kiểm tra lại kích thước lọt lòng nếu đã chọn theo thước Lỗ Ban. Bố trí bếp, ban thờ đúng vị trí đã thống nhất.
Nên tránh: thay đổi vị trí bếp, ban thờ, giường khi đang hoàn thiện mà không xem lại tổng thể.
Bước 9: Nhập trạch
Trước khi dọn vào, dọn dẹp sạch sẽ, thông thoáng nhà, kiểm tra điện nước. Gia đình chọn ngày nhập trạch theo phong tục, mang những vật dụng tượng trưng vào nhà, nấu bữa cơm đầu tiên. Nếu nhà có yếu tố bất lợi cần xử lý, tham khảo bài trấn trạch là gì và bài trấn trạch nhà mới.
Bảng tóm tắt chín bước
| Bước | Việc phong thủy chính | Phối hợp với |
|---|---|---|
| 1. Chọn đất | Hình thế, đường, nước, công trình xung quanh | Người bán, cơ quan địa chính |
| 2. Chọn hướng | Đo hướng, điều chỉnh hướng cửa | Kiến trúc sư |
| 3. Mặt bằng | Vị trí cửa, bếp, phòng ngủ, phòng thờ | Kiến trúc sư |
| 4. Kích thước | Thước Lỗ Ban cho cửa, bậc, ban thờ | Kiến trúc sư, thợ mộc |
| 5. Động thổ | Chọn ngày, lễ động thổ | Nhà thầu |
| 6. Móng | Kiểm tra hướng thực địa, vị trí bể phốt | Nhà thầu, giám sát |
| 7. Cất nóc | Lễ cất nóc, kiểm tra mái | Nhà thầu |
| 8. Hoàn thiện | Màu sắc, cửa, bếp, ban thờ | Nhà thầu, nội thất |
| 9. Nhập trạch | Chọn ngày, dọn dẹp, trấn trạch nếu cần | Gia đình |
Chín bước này cho thấy phong thủy không làm chậm việc xây nhà nếu được lồng vào đúng lúc. Mối quan hệ giữa phong thủy và kiến trúc được bàn kỹ ở bài phong thủy và kiến trúc.
Những điều nên ghi lại suốt quá trình
Để phong thủy thực sự đi cùng ngôi nhà, gia đình nên lưu một bộ hồ sơ gồm: số độ hướng nhà đo ở bước 2 và kiểm tra lại ở bước 6; bản vẽ mặt bằng có đánh dấu các cung; danh sách kích thước đã chọn theo thước Lỗ Ban; ngày động thổ, cất nóc, nhập trạch; ảnh chụp các giai đoạn thi công, nhất là phần móng và đường ống ngầm. Bộ hồ sơ này hữu ích khi sửa chữa, cải tạo sau này, hoặc khi cần mời người xem lại phong thủy cho ngôi nhà. Nó cũng giúp các thế hệ sau hiểu ngôi nhà đã được xây dựng như thế nào và vì sao từng không gian được đặt ở vị trí đó.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh trực tuyến Liên Hoa: tập đo và đọc hướng lô đất ngay trên web.
- App Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D – 3D: vẽ mặt bằng và xem khối nhà 2D – 3D.
- App Lập Cục Pháp: đặt la kinh Liên Hoa lên mặt bằng để phân cung cho từng phòng.
- Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí xây dựng theo diện tích và số tầng.
Câu hỏi thường gặp về xây dựng nhà theo phong thủy
Bước nào quan trọng nhất?
Chọn đất và lập mặt bằng, vì đây là những phần khó sửa nhất sau khi đã xây.
Gia chủ gặp năm không thuận có xây nhà được không?
Nhiều gia đình chọn cách mượn tuổi người hợp để làm lễ động thổ theo phong tục. Việc thiết kế, thi công vẫn tiến hành bình thường.
Có bắt buộc làm lễ cất nóc?
Không bắt buộc; đó là phong tục tuỳ gia đình. Về kỹ thuật, mốc cất nóc là lúc nên kiểm tra kỹ mái và chống thấm.
Nhà đã xây xong có áp dụng phong thủy được không?
Được, chủ yếu qua bố trí nội thất, màu sắc, ánh sáng và các điều chỉnh nhỏ. Những yếu tố như hướng và kết cấu thì khó thay đổi.
Cần tư vấn phong thủy suốt quá trình xây nhà, có thể liên hệ Phong Thuỷ Liên Hoa.
