Xem đất âm trạch là việc khảo sát và chọn khu đất để đặt mộ phần cho người đã khuất. Với nhiều gia đình Việt, đây là việc hệ trọng, thường chỉ làm một lần cho nhiều thế hệ. Bài này trình bày các tiêu chí xem đất âm trạch theo hình thế, những nơi nên tránh, quy trình khảo sát thực tế và các lưu ý về pháp lý, để gia đình có cái nhìn tỉnh táo trước khi quyết định. Tổng quan về mộ phần có ở bài trụ phong thủy mộ phần, âm trạch.
Trong bài này: xem đất âm trạch là gì · tiêu chí đất tốt theo hình thế · chất đất và nước ngầm · những nơi nên tránh · quy trình khảo sát · đất nghĩa trang và đất gia đình · câu hỏi thường gặp.
1. Xem đất âm trạch là gì?
Âm trạch là nơi an táng người đã mất, đối lại với dương trạch là nhà ở của người sống. Xem đất âm trạch là đánh giá một khu đất trên các mặt: thế núi đồi, dòng nước, hướng, chất đất, độ khô ráo và sự ổn định lâu dài. Theo quan niệm phong thủy truyền thống, nơi an táng yên ổn, khô ráo, được bao bọc tốt là nơi người đã khuất được yên nghỉ và con cháu an lòng.
Ngay cả khi không đặt nặng yếu tố tâm linh, các tiêu chí này vẫn có giá trị thực tế: đất cao ráo không ngập, không sạt lở, nền ổn định giúp mộ phần bền vững và việc chăm sóc, thăm viếng thuận tiện.
2. Tiêu chí đất âm trạch tốt theo hình thế
Phong thủy âm trạch thường xét năm yếu tố: long, huyệt, sa, thủy, hướng.
| Yếu tố | Nghĩa | Thế tốt |
|---|---|---|
| Long | Mạch đất, dãy núi đồi dẫn tới khu đất | Mạch đất liền, uốn lượn, không bị cắt đứt bởi đường, kênh mương |
| Huyệt | Điểm đặt mộ cụ thể | Nơi khí tụ, đất bằng phẳng vừa đủ, có thế tựa phía sau |
| Sa | Đồi, gò, cây cối bao quanh | Hai bên có thế ôm, che chắn gió mạnh |
| Thủy | Sông, suối, ao hồ, dòng nước mưa | Nước ở phía trước, chảy chậm, uốn cong ôm lấy khu đất |
| Hướng | Hướng đặt mộ | Phù hợp với thế đất, phía trước thoáng, không bị đâm thẳng |
Thứ tự ưu tiên khi xem là hình thế trước, hướng sau. Một khu đất có thế tốt có thể điều chỉnh hướng mộ trong một khoảng; một khu đất thế xấu thì chọn hướng nào cũng khó bù lại.
3. Chất đất và nước ngầm
- Đất khô ráo, chắc: đào xuống thấy lớp đất mịn, kết dính vừa phải là tốt.
- Tránh đất sũng nước, mạch nước ngầm nông: nước đọng làm mộ phần nhanh xuống cấp.
- Tránh đất nhiều sỏi đá vụn, cát rời: dễ sụt lún, khó giữ kết cấu mộ.
- Tránh đất mối, đất nhiều rễ cây lớn: ảnh hưởng tới quan quách và nền mộ.
Cách kiểm tra thực tế là đào thử một hố nhỏ, quan sát màu đất, độ ẩm và hỏi người dân địa phương về tình trạng ngập úng các mùa mưa.
4. Những nơi nên tránh khi chọn đất âm trạch
- Đất trũng, nơi nước mưa dồn về, khu vực thường ngập lụt.
- Sườn dốc có nguy cơ sạt lở, chân taluy, bờ sông đang bị xói.
- Đất bị đường, kênh mương cắt ngang mạch, hoặc đường đâm thẳng vào điểm đặt mộ.
- Đất trơ trọi, gió mạnh thổi trực diện, không có thế che chắn.
- Khu đất nằm trong quy hoạch giải phóng mặt bằng, dễ phải cải táng sau vài năm.
- Đất có tranh chấp, chưa rõ quyền sử dụng.
5. Quy trình khảo sát đất âm trạch
- Thu thập thông tin: vị trí, diện tích, hiện trạng, quy hoạch của địa phương, ngày giờ mất của người đã khuất nếu cần chọn hướng và ngày.
- Quan sát tổng thể: đứng ở điểm cao nhìn thế núi đồi, dòng nước, đường đi xung quanh.
- Đo la kinh: xác định hướng mạch đất, hướng nước, các hướng có thể đặt mộ. Cách dùng la kinh có ở bài la kinh tiếng Việt Liên Hoa.
- Kiểm tra đất: đào thử, quan sát độ ẩm, chất đất.
- Chọn vị trí và hướng mộ: trên cơ sở hình thế và la kinh.
- Tính kích thước: mộ, bia, sân theo thước Lỗ Ban 38,8cm.
- Chọn ngày: ngày động thổ, an táng hoặc cải táng.
6. Đất nghĩa trang và đất gia đình
Hiện nay phần lớn gia đình an táng trong nghĩa trang tập trung hoặc công viên nghĩa trang. Trong trường hợp này không chọn được thế đất lớn, nhưng vẫn chọn được:
- Vị trí lô mộ: cao ráo, không ở chỗ trũng, không đối diện đường đi thẳng.
- Hướng mộ trong phạm vi cho phép của khu.
- Kích thước, cấu tạo mộ theo thước Lỗ Ban; chi tiết ở bài xây mộ phong thủy: kích thước, hướng.
Với đất gia đình, dòng họ, cần kiểm tra quy định của địa phương về khu vực được phép an táng trước khi làm. Khu mộ gia tộc nên quy hoạch tổng thể ngay từ đầu, dành chỗ cho các đời sau, tránh xây chen.
7. Đọc hình thế khi xem đất âm trạch: long, huyệt, sa, thuỷ
Theo học thuật Liên Hoa của Thầy Vũ Giới, Hình Pháp là gốc. Với âm trạch, điều đó có nghĩa là trước khi cầm la kinh, người xem đất phải đọc được thế đất bằng mắt. Có bốn yếu tố cần nhìn theo thứ tự.
Long: thế đất chạy về đâu
Long là dải đất cao chạy dài, có lúc nổi lên, có lúc hạ xuống rồi thu lại. Ở vùng đồi núi, long dễ thấy qua các dãy đồi; ở đồng bằng, long chỉ là những dải đất cao hơn xung quanh vài chục phân đến vài mét, cần quan sát kỹ đường nước chảy mới nhận ra. Một dải long tốt là dải có sức sống: cây cỏ xanh tốt, đất không bị xói lở, có chỗ thu hẹp rồi mở ra. Long bị cắt ngang bởi đường lớn, mương sâu hay bị đào bới nhiều thì khí đã bị tổn.
Huyệt: chỗ khí dừng lại
Huyệt là điểm trên thế long nơi khí tụ, thường là chỗ đất hơi bằng, lõm nhẹ hoặc hơi gồ, phía sau có chỗ dựa, hai bên có che chắn, phía trước thoáng. Huyệt không nằm ở đỉnh đồi trơ trọi chịu gió, cũng không nằm ở chân dốc nơi nước dồn về. Tìm huyệt là việc khó nhất, đòi hỏi kinh nghiệm thực địa; gia đình không nên tin vào những lời hứa "tìm huyệt phát" trong một buổi.
Sa: các gò đồi, vật thể bao quanh
Sa là những gò, đồi, khối cây, thậm chí là công trình xung quanh huyệt. Sa tốt là sa ôm vào, có tình với huyệt, không nhọn hoắt chĩa vào, không vỡ nát. Sa bên trái và bên phải thường gọi là Thanh Long, Bạch Hổ; phía sau là chỗ dựa; phía trước gần là án sơn, xa là triều sơn. Ở nghĩa trang đồng bằng, hàng mộ, khối cây và tường bao có thể đóng vai trò sa.
Thuỷ: dòng nước đến và đi
Thuỷ là dòng nước, mương, ao hồ, cả đường đi nơi nước mưa chảy. Nước uốn lượn, ôm lấy khu đất, chảy chậm là tốt; nước chảy thẳng, xiết, đâm vào khu đất hoặc chảy thẳng đi là xấu. Phía trước huyệt nên có một khoảng trống bằng phẳng gọi là minh đường, nơi khí và nước tụ lại trước khi đi.
8. Những hiểu lầm thường gặp khi xem đất âm trạch
- Chỉ xem hướng theo tuổi mà bỏ qua hình thế: hướng là phần tinh chỉnh sau khi đã có thế đất tốt; một khu đất trũng, ngập nước thì chọn hướng đẹp đến đâu cũng không giữ được mộ.
- Tin vào bùa chú, trấn yểm: Liên Hoa không khuyến khích yểm bùa, trấn mộ hay các nghi thức mê tín để "kích phát" đất. Âm trạch theo Hình Pháp là chọn chỗ khô ráo, kín gió, có nước tụ và ổn định lâu dài.
- Ham đất "đẹp" mà bỏ qua pháp lý: đất chưa rõ quyền sử dụng, nằm trong quy hoạch giải toả hay không được phép an táng thì sớm muộn cũng phải di dời, gây tốn kém và phiền lòng con cháu.
- Xây mộ to để "trấn" đất: kích thước mộ nên vừa phải, theo thước Lỗ Ban 38,8 cho âm phần và theo quy định của nghĩa trang, không phải càng to càng tốt.
- Quá lo lắng vì một chi tiết nhỏ: một gốc cây, một con đường phía xa chưa chắc đã ảnh hưởng nhiều; cần đánh giá tổng thể chứ không nên hoảng vì một dấu hiệu lẻ.
9. Gia đình cần chuẩn bị gì trước buổi khảo sát
Để buổi xem đất hiệu quả, gia đình nên chuẩn bị trước:
- Giấy tờ khu đất: vị trí, ranh giới, tình trạng pháp lý, thông tin quy hoạch nếu có.
- Bản đồ hoặc vị trí trên bản đồ số: giúp người khảo sát xem trước thế đất, dòng nước, đường đi xung quanh; có thể dùng la kinh vệ tinh trên web để đo hướng sơ bộ.
- Thông tin người đã khuất và người chủ sự: năm sinh, ngày mất, nếu cần chọn hướng và chọn ngày.
- Thông tin hiện trạng: mùa mưa có ngập không, mạch nước ngầm thế nào, trước đây đất dùng vào việc gì; người dân địa phương thường biết rõ những điều này.
- Dự định lâu dài: chỉ đặt một mộ hay quy hoạch khu mộ gia tộc, để người khảo sát tính chỗ cho các đời sau.
Sau khảo sát, gia đình nên nhận được kết luận rõ ràng: khu đất có dùng được không, vị trí đặt mộ ở đâu, hướng nào, kích thước bao nhiêu theo thước 38,8, cần xử lý nền, thoát nước gì, ngày nào làm. Nếu xây mộ, phần dự toán vật liệu, nhân công có thể tham khảo bằng công cụ dự toán của Liên Hoa, có mục riêng cho mộ, lăng mộ, khu mộ gia tộc.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- La kinh web Liên Hoa: đo hướng khu đất, hướng mộ.
- Thước Lỗ Ban Liên Hoa: tra kích thước mộ, bia theo thước 38,8.
- Lập Cục Pháp: lập cục theo toạ hướng.
- Dự toán Liên Hoa: ước tính chi phí xây mộ, lăng mộ, khu mộ gia tộc.
Gia đình cần khảo sát đất âm trạch, chọn hướng và ngày, có thể liên hệ Thầy Vũ Giới (TP.HCM) 0988 964 636. Phần thiết kế, dự toán xây mộ, khu mộ gia tộc, liên hệ KTS Vũ Minh (Hà Nội) 0917 798 886.
Bài liên quan
Câu hỏi thường gặp về xem đất âm trạch
Xem đất âm trạch cần những thông tin gì?
Vị trí khu đất, hiện trạng, quy hoạch địa phương; nếu cần chọn hướng và ngày thì thêm thông tin của người đã khuất và người chủ sự.
An táng trong nghĩa trang có cần xem đất không?
Vẫn nên xem vị trí lô, độ cao, hướng và kích thước mộ trong phạm vi khu cho phép.
Đất có nước ngầm nông có làm mộ được không?
Nên tránh. Nếu không còn lựa chọn khác, cần xử lý nền, tôn cao và chống thấm kỹ.
Khi nào nên mời thầy xem đất âm trạch?
Trước khi mua hoặc nhận đất, và trước khi khởi công xây mộ hoặc cải táng.
Xem đất âm trạch theo trường phái nào?
Theo Liên Hoa, Hình Pháp là gốc: đọc long, huyệt, sa, thuỷ trước, sau đó mới dùng la kinh lập hướng và chọn ngày để tinh chỉnh.
Liên hệ ai để khảo sát đất âm trạch?
Khảo sát, chọn hướng, chọn ngày: Thầy Vũ Giới 0988 964 636. Thiết kế, dự toán xây mộ: KTS Vũ Minh 0917 798 886.
