Khi làm việc với kiến trúc sư, gia chủ sẽ nhận được nhiều bản vẽ: mặt bằng, mặt đứng, mặt cắt, phối cảnh, kết cấu, điện nước. Nhiều gia chủ chỉ xem phối cảnh 3D cho đẹp rồi ký duyệt, đến khi xây xong mới phát hiện cửa chính lệch hướng, bếp nhìn ra cửa, cầu thang đổ thẳng ra cửa. Biết đọc bản vẽ nhà ở mức cơ bản giúp gia chủ trao đổi hiệu quả với kiến trúc sư, phát hiện sớm các lỗi phong thủy và công năng khi còn sửa được trên giấy. Bài viết này hướng dẫn những điều gia chủ cần hiểu.
Nguyên tắc chung có trong bài thiết kế nhà đẹp phong thủy; cách chuyển kết quả đo hướng thành mặt bằng có trong bài từ hướng đất tới bản vẽ.

Các loại bản vẽ trong hồ sơ thiết kế
Bản vẽ kiến trúc
- Mặt bằng tổng thể: vị trí ngôi nhà trên khu đất, sân, cổng, đường vào, hướng bắc.
- Mặt bằng các tầng: cách bố trí phòng, cửa, cầu thang, thiết bị trên từng tầng, như nhìn từ trên xuống sau khi "cắt ngang" ngôi nhà.
- Mặt đứng: hình dáng các mặt ngoài của nhà, chiều cao, cửa, ban công, mái.
- Mặt cắt: nhìn ngôi nhà như được cắt dọc, thấy chiều cao tầng, cầu thang, sàn, mái.
- Phối cảnh: hình ảnh 3D giúp hình dung ngôi nhà hoàn thiện.
Bản vẽ kết cấu
Móng, cột, dầm, sàn, cốt thép. Gia chủ thường không cần đọc chi tiết, nhưng nên biết vị trí cột, dầm lớn để tránh đặt giường, bàn làm việc, ban thờ ngay dưới dầm.
Bản vẽ điện, nước
Vị trí ổ cắm, công tắc, đèn, đường cấp thoát nước, bể nước. Nên kiểm tra để bố trí thuận tiện cho sinh hoạt, tránh đường ống chạy qua phòng thờ.
Tỷ lệ, kích thước và ký hiệu
Tỷ lệ
Bản vẽ thường có tỷ lệ ghi rõ, ví dụ tỷ lệ một phần một trăm nghĩa là một centimet trên giấy bằng một mét ngoài thực tế. Không nên đo bằng thước trên bản in thu nhỏ rồi suy ra kích thước; hãy đọc số kích thước ghi trên bản vẽ.
Kích thước
- Kích thước thường ghi bằng milimét trên bản vẽ kỹ thuật.
- Đường ghi kích thước có hai đầu chặn, con số ở giữa.
- Kích thước tổng nằm ngoài cùng, kích thước chi tiết nằm phía trong.
Ký hiệu thường gặp
- Cửa đi: nét cung tròn thể hiện chiều mở cánh.
- Cửa sổ: nét mảnh song song trên tường.
- Cầu thang: các bậc vẽ song song, có mũi tên chỉ hướng đi lên.
- Thiết bị vệ sinh, bếp, giường, tủ: hình vẽ đơn giản theo kích thước thật.
- Mũi tên chỉ hướng bắc: thường ở góc bản vẽ.

Xác định hướng trên bản vẽ
Đây là bước quan trọng nhất để kiểm tra phong thủy. Tìm mũi tên chỉ hướng bắc trên mặt bằng tổng thể hoặc mặt bằng tầng một. Kiểm tra xem hướng bắc trên bản vẽ có khớp với hướng đo thực tế bằng la kinh không; nếu lệch, cần báo kiến trúc sư điều chỉnh. Từ hướng bắc, xác định hướng cửa chính, hướng nhà, các cung trong nhà. Xem bài từ hướng đất tới bản vẽ.
Kiểm tra phong thủy trên bản vẽ
Cửa chính
- Hướng cửa có hợp tuổi gia chủ không.
- Cửa chính có nhìn thẳng ra cửa sau, cầu thang, nhà vệ sinh không.
- Kích thước cửa có theo cung tốt của thước Lỗ Ban không.
Bếp
- Bếp nấu có nhìn thẳng ra cửa chính không.
- Bếp có đối diện, sát bồn rửa hoặc nhà vệ sinh không.
- Phía trên bếp ở tầng trên có nhà vệ sinh không (xem đối chiếu giữa các tầng).
Nhà vệ sinh
- Có ở trung tâm nhà không.
- Các tầng có xếp chồng hợp lý không.
- Có nằm trên ban thờ, bếp, giường tầng dưới không.
Cầu thang
- Chân thang có đổ thẳng ra cửa chính không.
- Có nằm giữa tâm nhà không.
- Số bậc, chiều cao bậc có hợp lý không.
Phòng thờ và phòng ngủ
- Phòng thờ có ở tầng cao nhất, phía trên có người đi lại hay nhà vệ sinh không.
- Giường ngủ có chỗ đặt tựa tường đặc, không dưới dầm, không đối diện cửa không.
Các bài chi tiết: cửa chính, cầu thang, nhà vệ sinh.

Đối chiếu giữa các tầng
Một mẹo hữu ích là in các mặt bằng tầng trên giấy mỏng, chồng lên nhau theo trục để xem vị trí các phòng tầng trên nằm trên phòng nào tầng dưới. Cách này giúp phát hiện nhà vệ sinh nằm trên bếp, phòng ngủ nằm trên gara, cầu thang lệch trục. Nhiều phần mềm cũng cho phép xem chồng các tầng.
Đọc mặt đứng và mặt cắt
- Chiều cao tầng có đủ thoáng không, nhất là tầng trệt.
- Mái có độ dốc, độ đua đủ che nắng mưa không.
- Cửa sổ có bố trí cân đối trên mặt đứng không.
- Cao độ nền nhà so với sân, đường có đủ chống ngập không.
Các bước duyệt bản vẽ cho gia chủ
Để không bỏ sót, gia chủ có thể đi theo một trình tự cố định mỗi khi nhận bản vẽ từ kiến trúc sư. Trình tự dưới đây đi từ tổng thể đến chi tiết, từ công năng đến phong thủy.
Bước một: xem tổng thể khu đất
Mở mặt bằng tổng thể, xác định cổng, lối vào, sân, khoảng lùi so với ranh giới đất và đường. Đối chiếu kích thước khu đất trên bản vẽ với sổ đỏ hoặc giấy tờ đất mà gia đình đang có. Nếu có chênh lệch, cần hỏi lại kiến trúc sư trước khi xem tiếp, vì mọi bản vẽ sau đều dựa trên ranh đất này.
Bước hai: đi thử một vòng trong nhà trên giấy
Hãy tưởng tượng mình bước vào cổng, vào cửa chính, đi qua phòng khách, xuống bếp, lên cầu thang, vào phòng ngủ. Cách "đi thử" này giúp phát hiện những chỗ lối đi chật, phải đi vòng, phòng bị tối, cửa mở vướng nhau. Mỗi thành viên trong gia đình nên tự đi thử theo thói quen sinh hoạt của mình: người già cần ít bậc, trẻ nhỏ cần chỗ chơi gần tầm mắt người lớn.
Bước ba: kiểm tra hướng và các cung
Đặt hướng bắc, xác định hướng nhà và hướng cửa, rồi chia các cung trên mặt bằng. Ghi chú vị trí bếp, nhà vệ sinh, phòng thờ, phòng ngủ chính rơi vào cung nào. Đây là phần nên có thầy phong thủy cùng xem, vì cách luận cung cần kinh nghiệm thực tế và phải đối chiếu với tuổi của gia chủ.
Bước bốn: đối chiếu tầng trên tầng dưới
Chồng các mặt bằng lên nhau như đã nói ở trên. Đánh dấu những chỗ nhà vệ sinh nằm trên bếp, phòng thờ, giường ngủ; những chỗ dầm lớn chạy ngang qua giường, bàn thờ.
Bước năm: ghi chú và gửi lại kiến trúc sư
Ghi tất cả ý kiến thành danh sách đánh số, chụp hoặc khoanh vùng trên bản vẽ, gửi lại một lần cho kiến trúc sư. Cách làm này giúp kiến trúc sư sửa đủ trong một lượt, tránh sửa đi sửa lại nhiều vòng.
Những lỗi thường gặp khi gia chủ tự đọc bản vẽ
- Chỉ xem phối cảnh 3D: phối cảnh đẹp nhưng không cho biết kích thước phòng, vị trí dầm, cao độ nền.
- Nhầm hướng bắc: lấy cạnh trên của tờ giấy làm hướng bắc, trong khi mũi tên trên bản vẽ có thể chỉ hướng khác.
- Không đối chiếu giữa các tầng: mỗi tầng nhìn riêng đều ổn, chồng lên mới thấy nhà vệ sinh nằm trên bếp.
- Bỏ qua bản vẽ điện nước: đến khi hoàn thiện mới thấy ổ cắm thiếu, đường ống đi qua tường phòng thờ.
- Duyệt khi bản vẽ chưa đủ: ký duyệt khi mới có mặt bằng, chưa có mặt cắt và kết cấu, dẫn đến thay đổi lớn về sau.
Những câu nên hỏi kiến trúc sư
- Hướng bắc trên bản vẽ đã khớp với đo thực tế chưa?
- Vị trí cột, dầm lớn ở đâu trong các phòng ngủ, phòng thờ?
- Nhà vệ sinh các tầng có xếp chồng không?
- Kích thước cửa chính, ban thờ có theo thước Lỗ Ban không?
- Thông gió, lấy sáng cho giữa nhà thế nào?
Xem thêm bài làm việc với kiến trúc sư.
Phong Thuỷ Liên Hoa nhận xem phong thủy trên bản vẽ trước khi thi công. Văn phòng Hà Nội ở Long Biên, điện thoại 0917 798 886; văn phòng TP.HCM liên hệ 0988 964 636. Quý vị cũng có thể gửi bản vẽ qua trang Liên hệ.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- App Lập Cục Pháp: đặt la kinh lên ảnh bản vẽ mặt bằng, xem cung các phòng.
- La kinh web: đo hướng thực tế để đối chiếu với bản vẽ.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D – 3D: tự vẽ lại mặt bằng để thử phương án.
Câu hỏi thường gặp về đọc bản vẽ nhà
Gia chủ cần đọc những bản vẽ nào?
Chủ yếu là mặt bằng tổng thể, mặt bằng các tầng, mặt đứng, mặt cắt; bản vẽ kết cấu chỉ cần biết vị trí cột, dầm lớn.
Làm sao biết hướng nhà trên bản vẽ?
Tìm mũi tên chỉ hướng bắc, đối chiếu với kết quả đo la kinh thực tế.
Ký hiệu cửa trên bản vẽ là gì?
Cửa đi có nét cung tròn chỉ chiều mở cánh; cửa sổ là nét mảnh song song trên tường.
Kiểm tra phong thủy trên bản vẽ cần xem gì?
Cửa chính, bếp, nhà vệ sinh, cầu thang, phòng thờ, phòng ngủ và đối chiếu giữa các tầng.
Khi nào nên nhờ thầy phong thủy xem bản vẽ?
Trước khi duyệt bản vẽ thi công, khi còn sửa được trên giấy với chi phí thấp nhất.









