💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Bình Sa Ngọc Xích Kinh 平沙玉尺經: giới thiệu sách, các lời tựa và mục lục

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Bình Sa Ngọc Xích Kinh 平沙玉尺經: giới thiệu sách, các lời tựa và mục lục

Bình Sa Ngọc Xích Kinh
平沙玉尺經 (序·自敘·目錄)
Tác giả: đề Lưu Bỉnh Trung (劉秉忠, thái sư đời Nguyên) trứ · Lưu Cơ (劉基) chú · Lại Tòng Khiêm (賴從謙) tăng thích · Từ Chi Mạc (徐之鏌) tham bổ
Bản gốc: bản khắc đời Minh Thuyên địa lý tham bổ bình lâm đồ quyết toàn bị Bình Sa Ngọc Xích Kinh (鐫地理參補評林圖訣全備平沙玉尺經), thư lâm Trần Hiền (陳賢) ở Kiến Dương khắc.

Bình Sa Ngọc Xích Kinh (平沙玉尺經) là cuốn kinh lý khí của phái Tam Hợp được thầy địa lý đời Minh, Thanh thuộc lòng nhiều nhất. Sách đề Lưu Bỉnh Trung, thái sư nhà Nguyên, soạn; Lưu Cơ, tức Lưu Bá Ôn, chú. Kho sách vugioi.com đưa lên nguyên bản khắc đời Minh, có đủ bốn tầng: kinh văn, lời chú của Lưu Cơ, phần "tăng thích" của Lại Tòng Khiêm và phần "tham bổ" của Từ Chi Mạc, kèm nhiều đồ hình khắc gỗ. Bài mở đầu này giới thiệu sách: hai bài tựa, mục lục gốc, người soạn, người chú, cách đọc một trang bản khắc, và vì sao nên đọc kinh này song song với quyển Bình Sa Ngọc Xích Biện Nguỵ của Tưởng Đại Hồng.

Trả lời nhanh: Bình Sa Ngọc Xích Kinh là sách lý khí Tam Hợp gồm hai quyển. Quyển thượng có sáu thiên: Thẩm Thế, Thẩm Khí, Thẩm Long, Thẩm Huyệt, Thẩm Cục, Thẩm Hướng. Quyển hạ có ba bài phú: Tạo Vi, Trục Cát, Thiên Cơ, thêm phụ lục Phát Vi Luận của Thái Mục Đường, Táng Kinh của Quách Phác và Bác Sơn thiên của Hoàng Diệu Ứng. Tên sách lấy ý câu trong Táng Thư "thổ khuê đo phương vị, ngọc xích đo xa gần": ngọc xích là cây thước để cân nặng nhẹ, đo dài ngắn của sơn xuyên. "Bình sa" là đất bằng, nhưng bài tựa nói rõ sách cũng là thước đo cho đất cao, núi gò. Sách dạy tam hợp, song sơn, tràng sinh, tịnh âm tịnh dương, thuỷ pháp; người đời sau, nhất là Tưởng Đại Hồng, đã biện rằng sách là giả thác và nhiều điều không hợp lý gốc.

Thầy Vũ Giới giảng: "Muốn biết một cuốn sách đúng hay sai thì trước hết phải đọc chính cuốn sách ấy, đọc cho đủ, đọc cả lời chú. Người chê Ngọc Xích nhiều mà người đọc trọn Ngọc Xích ít. Kho sách đưa nguyên bản lên để học trò tự thấy cái hay, cái dở, rồi mới đem đối chiếu với Biện Nguỵ, với Thanh Nang, với thực địa."

Bình Sa Ngọc Xích Kinh là sách gì? – 平沙玉尺經是何書

Tên sách có hai lớp nghĩa. Ngọc xích (玉尺) là cây thước ngọc, đồ đo lường quý; trong Táng Thư có câu "thổ khuê trắc kỳ phương vị, ngọc xích độ kỳ viễn nhĩ" (土圭測其方位,玉尺度其遠邇), thổ khuê để định phương hướng, ngọc xích để đo xa gần. Bình sa (平沙, có bản viết 平砂) là bãi cát bằng, đất bằng, nơi long mạch ẩn dưới mặt đất, khó thấy hình, phải dựa vào nước và phương vị mà xét. Ghép lại, tên sách có nghĩa là "cây thước ngọc đo đất bằng": một bộ quy tắc lý khí để đo đất, đặc biệt ở vùng đồng bằng, nơi người ta không nhìn núi được mà phải nhìn nước.

Ngôi mộ giữa cánh đồng lúa bằng phẳng ở Việt Nam, minh hoạ đất bình dương mà Bình Sa Ngọc Xích Kinh bàn
Mộ phần giữa đồng lúa ở Việt Nam. Đất bằng không thấy núi, người xưa phải đọc long qua gờ đất và đường nước: đó là chỗ "cây thước ngọc đo đất bằng" được dùng. (Ảnh: Lilyatcarleton, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Sách viết theo lối biền ngẫu, câu đối nhau chỉnh, dễ thuộc. Mỗi câu kinh văn ngắn, phía dưới là lời chú, lời thích dài gấp nhiều lần, có kèm đồ hình: tinh tú ứng với đất, ba đại cán long của Trung Hoa, vòng tràng sinh tả toàn hữu toàn, hai mươi bốn long lập huyệt, cửu tinh, ngũ tinh, cửu khúc thuỷ, bàn hướng bốn cục. Nhờ vậy sách vừa là kinh để thuộc, vừa là sổ tay hành nghề. Đó cũng là lý do Tưởng Đại Hồng gọi nó là "đồ nghề kiếm cơm" của thầy giang hồ.

Bản khắc đời Minh mà Kho sách dùng gồm hai quyển. Bảng dưới là bố cục theo mục lục gốc, cũng là thứ tự các bài trên Kho sách:

QuyểnThiên, phúChữ HánNội dung chính
ThượngThẩm Thế thiên審勢篇第一Trời chia tinh tú, đất bày sơn xuyên; tam viên, tinh tượng ứng địa hình; ba đại cán long
ThượngThẩm Khí thiên審氣篇第二Long chia ba tám, khí thuộc ngũ hành; tam hợp, song sơn, tràng sinh
ThượngThẩm Long thiên審龍篇第三Yếu quyết tầm long theo lời tiên hiền
ThượngThẩm Huyệt thiên審穴篇第四Long khởi, khí kết; hai mươi bốn long lập huyệt
ThượngThẩm Cục thiên審局篇第五Sa, cục, cửu tinh, ngũ tinh chính biến
ThượngThẩm Hướng thiên審向篇第六Hướng, thuỷ thần xuất nhập, quyết tiêu nạp
HạTạo Vi phú造微賦第七Thái cực, âm dương, long hướng thuỷ khẩu
HạTrục Cát phú逐吉賦第八Chọn cát tránh hung, quý nhân, lộc mã
HạThiên Cơ phú天機賦第九Khí mạch, thuỷ pháp, thuỷ pháp lệ hai mươi bốn long
HạPhụ lục附錄Phát Vi Luận (Thái Mục Đường), Táng Kinh (Quách Cảnh Thuần), Bác Sơn thiên (Hoàng Diệu Ứng)

Ai soạn, ai chú, ai bổ? – 著註增補者誰

Trang đầu quyển thượng ghi năm dòng tên người, xếp theo thứ bậc. Đây là nguyên văn và nghĩa từng dòng:

Nguyên văn – 原文

鐫地理參補評林圖訣全備平沙玉尺經卷之上
元 太師 邢州 劉秉忠 著
明 國師 青田 劉基 註
後學 敬偃 賴從謙 增釋
潭庠 東海 徐之鏌 參補
建邑 書林 陳賢 梓行

Dịch: Khắc mới: Bình Sa Ngọc Xích Kinh về địa lý, có tham bổ, có bình lâm, đủ đồ hình và khẩu quyết, quyển thượng. Thái sư nhà Nguyên, người Hình Châu, Lưu Bỉnh Trung soạn. Quốc sư nhà Minh, người Thanh Điền, Lưu Cơ chú. Hậu học Kính Yển, Lại Tòng Khiêm tăng thích. Người trường học ở Đàm, quê Đông Hải, Từ Chi Mạc tham bổ. Thư lâm Trần Hiền ở huyện Kiến khắc in.

Giảng: Lưu Bỉnh Trung (劉秉忠, 1216–1274) là mưu thần của Hốt Tất Liệt, người vạch quy hoạch kinh thành Đại Đô (Bắc Kinh ngày nay), giỏi thiên văn, địa lý, lịch số. Lưu Cơ (劉基, 1311–1375), tự Bá Ôn, người Thanh Điền, là quân sư khai quốc nhà Minh, dân gian truyền nhiều sách số thuật mang tên ông. Hai cái tên lớn đặt ở đầu sách là cách các nhà in đời Minh làm sách bán chạy. Tưởng Đại Hồng trong Biện Nguỵ đã nêu ra: Lưu Bá Ôn lúc mất dâng hết sách thiên văn địa lý vào nội phủ, không truyền lại cho ai, nên lời đề "Thanh Điền chú" khó tin. Học giới ngày nay phần nhiều cho rằng sách thành hình vào đời Minh, do người trong giới thuật số soạn rồi gửi tên tiền nhân.

Chân dung Lưu Bỉnh Trung trong sách Cổ thánh hiền tượng truyện lược, người được đề là tác giả Bình Sa Ngọc Xích Kinh
Tranh cổ: chân dung Lưu Bỉnh Trung (劉秉忠) trong Cổ thánh hiền tượng truyện lược 古聖賢像傳略 của Cố Nguyên đời Thanh. Sách đề ông là người soạn kinh. (Phạm vi công cộng)

Hai tầng sau mới là người làm sách thật. Lại Tòng Khiêm (賴從謙), hiệu Kính Yển, "tăng thích" tức giải thích thêm cho lời chú; Từ Chi Mạc (徐之鏌), người Đông Hải, "tham bổ" tức đối chiếu và bổ sung, cũng là người viết bài Tự tự bên dưới. Dòng cuối cho biết sách do thư lâm Trần Hiền ở Kiến Dương (Phúc Kiến) khắc in. Kiến Dương là trung tâm in sách thương mại lớn nhất đời Minh; sách Kiến Dương thường có tên dài, hứa hẹn "đồ quyết toàn bị", "bình lâm", chú nhiều tầng, in kín trang để bán cho người hành nghề. Tên đầy đủ của bản này, Thuyên địa lý tham bổ bình lâm đồ quyết toàn bị Bình Sa Ngọc Xích Kinh, là đúng lối ấy.

Bài tựa của Chu Chung Văn – 朱鍾文序

Bài tựa đầu sách viết bằng chữ hành thảo, ký tên Chu Chung Văn, người Khảo Đình, đang làm tri huyện Đại Túc, Tứ Xuyên, hàm Văn lâm lang. Bài ngắn nhưng nói rõ ý nghĩa tên sách và công của người tham bổ.

Cận cảnh bản khắc gỗ in sách cổ chữ Hán ở Bảo tàng Dương Châu
Cận cảnh bản khắc gỗ in sách chữ Hán (Bảo tàng Dương Châu). Lời tựa của Chu Chung Văn cũng được khắc ván như thế khi bộ Ngọc Xích Kinh tham bổ ra đời. (Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)

Nguyên văn – 原文

序參補平沙玉尺經
物非權無以知輕重,非度無以知長短。夫物固爾,地理亦然。故嘗稽郭氏之云:「土圭測其方位,玉尺度其遠邇。」遂土圭玉尺之秘,而山川之輕重長短無遁情矣。此劉氏之以玉尺名經,意在茲乎?然是經雖曰平沙,實無不為高壠之權度。論地理自漢唐宋以降,所稱為體用之全書,玉尺經其最也。但其中多或秘吝而不欲罄洩,即劉、賴二註,尚有弗能盡闡其蘊奧者。乃徐君注意參補,而疑者辨之,略者詳之,以此經自是稱四不朽云。
文林郎知四川大足縣事考亭朱鍾文書

Dịch: Vật không có quả cân thì không biết nặng nhẹ, không có thước thì không biết dài ngắn. Vật vốn như thế, địa lý cũng vậy. Cho nên tôi từng xét lời họ Quách: "Thổ khuê đo phương vị, ngọc xích đo xa gần." Nắm được bí quyết của thổ khuê và ngọc xích thì nặng nhẹ dài ngắn của núi sông không còn chỗ giấu. Họ Lưu lấy chữ "ngọc xích" đặt tên kinh, ý ở chỗ này chăng? Kinh này tuy gọi là "bình sa" (đất bằng), thật ra không gì không làm thước đo cho đất cao gò núi. Bàn về địa lý từ Hán, Đường, Tống trở xuống, sách được gọi là đủ cả thể lẫn dụng thì Ngọc Xích Kinh là bậc nhất. Nhưng trong ấy nhiều chỗ còn giữ kín, không muốn nói hết; ngay hai lời chú của họ Lưu, họ Lại cũng còn chỗ chưa giảng hết điều sâu kín. Ông Từ bèn để tâm tham bổ: chỗ ngờ thì biện, chỗ sơ lược thì nói kỹ, khiến kinh này từ đây được xưng là "cái bất hủ thứ tư". Văn lâm lang, tri huyện Đại Túc, Tứ Xuyên, Chu Chung Văn người Khảo Đình viết.

Giảng: Câu mở đầu mượn ý sách Mạnh Tử, "quyền nhiên hậu tri khinh trọng, độ nhiên hậu tri trường đoản": có cân mới biết nặng nhẹ, có thước mới biết dài ngắn. Người viết tựa muốn nói: địa lý cũng cần một cây thước chuẩn, và Ngọc Xích tự nhận là cây thước ấy. Câu "thổ khuê, ngọc xích" lấy từ Táng Thư của Quách Phác, cho thấy người làm sách muốn nối kinh này vào dòng chính thống Quách Phác. Câu "tuy gọi là bình sa, thật ra là thước đo cho cả đất cao" trả lời một thắc mắc tự nhiên: nếu chỉ là sách đất bằng thì dùng sao cho vùng núi? Người tựa nói nó dùng được khắp nơi.

Chữ "tứ bất hủ" là lối nói khen: người xưa có "tam bất hủ" là lập đức, lập công, lập ngôn; người viết tựa nói công tham bổ làm cho kinh này thành cái bất hủ thứ tư. Đây là lời tựa của một bản in thương mại, nên khen nhiều. Người học đọc tựa để biết sách tự nhận mình là gì, chứ không lấy lời khen làm bằng chứng.

Tự tự của Từ Chi Mạc – 徐之鏌自敘

Bài thứ hai là tự tự, ký "Đông Hải sinh", tức Từ Chi Mạc người Đông Hải, người tham bổ. Ông tự hỏi: sách đã có chú, có thích rồi, mình viết thêm có thừa không?

Ván khắc gỗ in sách chữ Hán trưng bày ở Bảo tàng Dương Châu
Ván khắc in sách ở Bảo tàng Dương Châu. Từ Chi Mạc tự hỏi sách đã có chú, có thích, mình bổ thêm có thừa không; câu trả lời của ông nằm trong những ván khắc như thế này. (Ảnh: Vmenkov, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0)

Nguyên văn – 原文

自敘
玉尺一書,始自劉青田公之傳註,厥後賴氏重發揮之,而其義愈悉矣。予茲復為之參,為之補,嘵嘵然言之不已,不亦贅乎?雖然,予嘗攷易之為書也,羲畫卦,文係彖,周係爻,而象猶未著,傳猶未作,若懸以待吾夫子之發揮,果且庸為贅否?此易之成於四聖,而首對六經,有以也。然則玉尺疊經註補,而罄洩堪輿之秘,雖贅也,予又安辭。
東海生

Dịch: Sách Ngọc Xích bắt đầu có lời chú truyền lại từ ông Lưu Thanh Điền; sau đó họ Lại lại phát huy thêm, nghĩa sách càng rõ. Nay tôi lại tham khảo, lại bổ sung, nói mãi không thôi, chẳng phải là thừa sao? Tuy vậy, tôi từng xét sách Dịch: Phục Hy vạch quẻ, Văn Vương viết lời thoán, Chu Công viết lời hào, mà tượng vẫn chưa sáng, truyện vẫn chưa làm, như treo đó chờ Phu Tử (Khổng Tử) phát huy; thế thì lời của Phu Tử có phải là thừa không? Dịch thành nhờ bốn bậc thánh mà đứng đầu sáu kinh, là có lý do vậy. Vậy thì Ngọc Xích chồng thêm chú, thêm bổ để nói hết bí mật của kham dư, dẫu là thừa, tôi cũng không từ.

Giảng: Từ Chi Mạc so việc mình làm với việc Khổng Tử làm Thập Dực cho Kinh Dịch: kinh văn có trước, lời giảng đến sau, mỗi tầng làm rõ thêm tầng trước. Cách so sánh này cho ta biết cách đọc bản khắc: phải đọc theo tầng. Tầng kinh văn là chữ to; tầng chú của Lưu Cơ, tầng tăng thích của Lại Tòng Khiêm, tầng tham bổ của Từ Chi Mạc lần lượt nằm dưới, có đánh dấu "註", "增釋", "補", "參"; trên đầu trang còn một dải bình chú nhỏ. Khi Kho sách dịch, nguyên văn kinh được dịch trọn; các tầng chú được dịch phần cốt yếu và ghi rõ của tầng nào.

Mục lục nguyên bản – 目錄

Mục lục ở trang thứ mười, mười một của quyển thượng, khắc chữ lớn, chia ba phần: quyển thượng, quyển hạ và phụ lục.

Nguyên văn – 原文

目錄
○上卷:審勢篇第一 審氣篇第二 審龍篇第三 審穴篇第四 審局篇第五 審向篇第六
○下卷:造微賦第七 逐吉賦第八 天機賦第九
○附錄:蔡牧堂發微論 郭景純葬經 黃妙應博山經
目錄畢

Dịch: Mục lục. Quyển thượng: Thẩm Thế thiên thứ nhất, Thẩm Khí thiên thứ hai, Thẩm Long thiên thứ ba, Thẩm Huyệt thiên thứ tư, Thẩm Cục thiên thứ năm, Thẩm Hướng thiên thứ sáu. Quyển hạ: Tạo Vi phú thứ bảy, Trục Cát phú thứ tám, Thiên Cơ phú thứ chín. Phụ lục: Phát Vi Luận của Thái Mục Đường, Táng Kinh của Quách Cảnh Thuần, Bác Sơn Kinh của Hoàng Diệu Ứng. Hết mục lục.

Giảng: Sáu thiên đầu đi theo thứ tự của một lần xem đất: thế lớn (thẩm thế), khí (thẩm khí), long (thẩm long), huyệt (thẩm huyệt), cục sa thuỷ (thẩm cục), rồi mới hướng (thẩm hướng). Chữ "thẩm" (審) là xét kỹ: mỗi thiên là một bước xét. Ba bài phú ở quyển hạ là văn vần cô đọng để thuộc, bàn lại các ý trên theo lối khác, nặng về thuỷ pháp. Phụ lục ghép thêm ba sách cổ hơn, như để "bảo chứng" cho kinh: Phát Vi Luận và Táng Kinh đã có chuyên mục riêng trên Kho sách (Phát Vi Luận, Táng Thư), nên ở bộ này chỉ giới thiệu và dẫn sang.

Sơ đồ bố cục Bình Sa Ngọc Xích Kinh: sáu thiên Thẩm Thế, Khí, Long, Huyệt, Cục, Hướng, ba bài phú và phụ lục
Sơ đồ: bố cục Bình Sa Ngọc Xích Kinh theo mục lục bản khắc Minh. Sáu thiên quyển thượng đi theo thứ tự một lần xem đất; quyển hạ ba bài phú; phụ lục ba sách cổ. (Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ)

Cách đọc một trang bản khắc Minh – 讀明刊版式

Mỗi tờ sách gấp đôi, khắc hai mặt; mỗi trang chia hai tầng. Tầng trên là dải "bình lâm" (評林), chữ rất nhỏ, gom lời bình của nhiều nhà. Tầng dưới là thân sách: câu kinh khắc chữ lớn, đứng đầu cột; ngay sau là lời chú chữ vừa, mở bằng các nhãn khắc nổi trong khung: 註 (chú), 增釋 hay 釋 (thích), 補 (bổ), 參 (tham), 評 (bình). Đồ hình chiếm trọn trang hoặc nửa trang, có tên đồ ở lề phải.

Trang sách in khắc gỗ cổ với chữ lớn và chữ chú nhỏ, minh hoạ cách đọc một trang bản khắc
Một trang sách in khắc gỗ cổ (bản Nhật thế kỷ 18, theo lối sách Hán): chữ chính lớn, lời chú nhỏ, lề có tên mục. Trang bản Minh của Ngọc Xích Kinh cũng xếp tầng như vậy. (Ảnh: The Metropolitan Museum of Art, CC0)

Kho sách soạn mỗi bài theo một đoạn kinh liền mạch: chép lại kinh văn chữ lớn, đối chiếu các chữ khắc mờ; dịch kinh văn; tóm các tầng chú quan trọng; vẽ lại đồ hình chính bằng nét sạch; rồi luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa. Chỗ chữ khắc mờ hay chữ thảo khó đọc được ghi ở dòng Nguồn cuối bài.

Ngọc Xích Kinh và Biện Nguỵ: đọc hai chiều – 玉尺與辨偽

Trên Kho sách đã có quyển Bình Sa Ngọc Xích Biện Nguỵ (平砂玉尺辨偽), quyển mười hai bộ Địa Lý Chính Tông, trong đó Tưởng Đại Hồng biện chín điều: thuận thuỷ hành long, quý âm tiện dương, ngũ hành của long, tứ đại thuỷ khẩu, âm dương giao cấu, sa thuỷ cát hung, bát sát hoàng tuyền lộc mã, phân phòng công vị, và tổng luận. Mỗi điều ấy đều có gốc trong các thiên của Ngọc Xích Kinh. Vì vậy mỗi bài của bộ này sẽ có mục Bài liên quan dẫn sang thiên Biện Nguỵ tương ứng, và ngược lại.

Mộ hình ghế bành của dòng họ Thái trên sườn đồi ở Hồng Kông, có lưng tựa và hai tay ôm
Mộ tổ dòng họ Thái (1927) trên sườn đồi ở Hồng Kông, kiểu mộ "ghế bành": lưng tựa vào núi, hai tay ôm như long hổ. Những điều Biện Nguỵ tranh luận với Ngọc Xích Kinh đều quy về một ngôi mộ như thế. (Ảnh: Punkinpun, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Đọc hai chiều có lợi ở chỗ: người học thấy được lập luận của cả hai bên trong nguyên văn, không nghe qua lời kể. Tam Hợp không phải toàn sai; nhiều nguyên tắc về long, huyệt, sa, thuỷ trong Ngọc Xích lấy từ sách cổ và vẫn đúng ở thực địa. Cái Tưởng Đại Hồng phản đối chủ yếu là việc định cát hung "cứng" theo phương vị, không xét quái khí và vận. Phân biệt được phần nào là hình thế gốc, phần nào là công thức phương vị, là việc của người đọc kỹ.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thầy Vũ Giới dặn học trò ba điều khi đọc Ngọc Xích. Một, đọc nguyên bản, đọc cả chú, đừng học qua các bảng tóm tắt "tam hợp thuỷ pháp" chép đi chép lại trên mạng; bảng tóm tắt bỏ mất điều kiện, chỉ giữ công thức. Hai, tách hình với lý: phần xét thế, xét long, xét huyệt, xét sa thuỷ là hình pháp, đem ra núi là kiểm được ngay; phần tam hợp, tràng sinh, tịnh âm tịnh dương là lý pháp phương vị, phải đối chiếu với lý gốc Thanh Nang, Thiên Ngọc và với các ngôi mộ đã biết rõ hậu vận. Ba, thêm thời: Phong Thuỷ Liên Hoa nhìn khí của đất theo vận trời, phối với vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, nên một phương vị không tốt xấu cố định mãi.

Sông núi Tràng An, Ninh Bình, nước uốn quanh núi đá vôi
Sông Tràng An, Ninh Bình: nước uốn quanh chân núi. Phong Thuỷ Liên Hoa xem khí đất theo vận trời, nên cùng một thế sông núi mà mỗi vận cho kết quả khác nhau. (Ảnh: Vyacheslav Argenberg, Wikimedia Commons, CC BY 4.0)

Cây thước ngọc là hình ảnh đẹp: thước phải chuẩn thì đo mới đúng. Với người học phong thuỷ, cây thước chuẩn là lý gốc cộng với thực địa. Lý pháp được chia sẻ trong bộ sách này; còn thủ pháp như đứng trước một bãi đất bằng mà tìm mạch theo nước, đo hướng, kiểm thuỷ khẩu, thì phải học trực tiếp cùng thầy.

Tóm lại – 總結: Bình Sa Ngọc Xích Kinh là kinh lý khí Tam Hợp, đề Lưu Bỉnh Trung soạn, Lưu Cơ chú, bản khắc Minh có thêm tăng thích của Lại Tòng Khiêm và tham bổ của Từ Chi Mạc. Sách gồm sáu thiên "thẩm" và ba bài phú, kèm phụ lục ba sách cổ. Bài tựa giải nghĩa tên sách: cây thước ngọc đo đất, lấy ý Táng Thư. Tự tự cho biết cách đọc theo tầng. Kho sách đăng nguyên văn, dịch, giảng từng đoạn và đặt cạnh Biện Nguỵ để người học tự thẩm định.

Bài sau: Thẩm Thế thiên (1): Trời chia tinh tú, đất bày sơn xuyên 天分星宿 地列山川.

Nguồn: Bình Sa Ngọc Xích Kinh (平沙玉尺經), quyển thượng: bài tựa của Chu Chung Văn, tự tự của Từ Chi Mạc, mục lục và trang đề tên người soạn; bản khắc đời Minh Thuyên địa lý tham bổ bình lâm đồ quyết toàn bị Bình Sa Ngọc Xích Kinh, thư lâm Trần Hiền khắc (thuộc công cộng). Hai bài tựa viết chữ hành thảo; các chữ đọc theo văn mạch, còn ngờ: 遂 (đầu trang tựa thứ hai, có thể là 述), 稱四不朽 (chữ 四 đọc theo nét), 首對六經 (chữ 對 nét thảo). Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, có vòng hai mươi bốn sơn để đối chiếu các phép tam hợp, song sơn trong sách.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa, có xét vận khí.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ khu mộ, khu đất, ghi long, sa, thuỷ để đối chiếu kinh với thực địa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Đọc kinh Tam Hợp cho đúng phải đứng trên đất thật, đo hướng thật, xem nước thật. Thầy Vũ Giới có các buổi khảo cứu thực địa cho học viên. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bình Sa Ngọc Xích Kinh là sách gì? – 平沙玉尺經是何書

Là sách lý khí phái Tam Hợp, hai quyển: sáu thiên Thẩm Thế, Khí, Long, Huyệt, Cục, Hướng và ba bài phú Tạo Vi, Trục Cát, Thiên Cơ, kèm phụ lục ba sách cổ.

Ai là tác giả Ngọc Xích Kinh? – 玉尺經作者為誰

Sách đề Lưu Bỉnh Trung đời Nguyên soạn, Lưu Cơ (Lưu Bá Ôn) chú. Tưởng Đại Hồng và nhiều học giả cho là giả thác; sách nhiều khả năng thành hình đời Minh.

Vì sao gọi là "bình sa ngọc xích"? – 何以名平沙玉尺

"Ngọc xích" là thước ngọc, lấy ý Táng Thư "ngọc xích đo xa gần"; "bình sa" là đất bằng. Bài tựa nói sách là thước đo cho cả đất bằng lẫn đất cao.

Ngọc Xích Kinh và Biện Nguỵ khác nhau thế nào? – 玉尺與辨偽之別

Ngọc Xích là kinh của Tam Hợp; Biện Nguỵ là sách Tưởng Đại Hồng viết để bác chín điều trong kinh ấy. Kho sách có cả hai, mỗi bài nối sang bài tương ứng của bên kia.

Người mới học có nên đọc Ngọc Xích Kinh? – 初學宜讀玉尺否

Nên, nếu đọc đủ và đọc có phê phán: học phần hình thế để kiểm ở thực địa, còn công thức phương vị thì đối chiếu với lý gốc và vận khí trước khi dùng.

Từ khoá: ["bình sa ngọc xích kinh" · "平沙玉尺經" · "phong thủy tam hợp" · "lưu bỉnh trung" · "lưu bá ôn" · "ngọc xích kinh"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…