Chim én làm tổ trong nhà: phong thủy nói gì?

Chim én làm tổ trong nhà là chuyện nhiều gia đình ở quê, ở phố cũ đều gặp: một sáng nào đó thấy dưới mái hiên có cái tổ bùn nhỏ, rồi tiếng chim non ríu rít. Ông bà ngày xưa dặn: đừng phá tổ én, đừng trêu chim. Người bây giờ thì hỏi: én làm tổ trong nhà là tốt hay xấu? Có phải điềm lành? Có cần làm gì không?

Các bạn đừng vội nghe những câu "én đến là giàu", "én bỏ đi là nhà sắp suy". Phong thuỷ không phải là chuyện điềm báo. Nhưng chuyện con én chọn chỗ làm tổ lại là một bài học Hình Pháp rất hay, vì con chim không biết la bàn, không biết tuổi gia chủ. Nó chỉ biết cảm khí. Và cái nó chọn nói lên rất nhiều về căn nhà.

Bài này tôi giải từng lớp: vì sao én làm tổ dưới mái nhà, én chọn chỗ theo tiêu chuẩn gì, góc nhìn Hình Pháp về chuyện này, và gia chủ nên đối xử với tổ én thế nào cho phải đạo.

Vì sao én làm tổ dưới mái nhà mà không làm ngoài đồng?

Trước hết phải nói cho rõ: én không phải chỉ làm tổ trong nhà. Ngoài tự nhiên, én vẫn làm tổ ở vách đá, hang hốc, gầm cầu. Chỉ là ta hay thấy tổ én trong nhà mình, nên tưởng nó chỉ ở với người.

Nhưng có lý do để én chọn mái nhà người:

• Tổ én làm bằng bùn: bùn gặp mưa là rã. Nên én phải tìm chỗ có mái che, tránh mưa hắt, tránh nước chảy. Ngoài đồng chỗ như vậy hiếm, mái hiên nhà người thì sẵn.
• Én sợ rắn và thú săn mồi: chỗ có người ở thì rắn, chuột, mèo hoang ít dám lảng vảng. Ở gần người là một cách tránh nạn.
• Én cần chỗ yên, khô ráo, kín gió: chim non yếu, gió lùa mạnh là chết. Góc hiên kín gió, có tường che là chỗ lý tưởng.

Nghĩa là: én làm tổ dưới mái nhà không phải vì "linh tính" gì huyền bí, mà vì nó chọn đúng một chỗ có đủ điều kiện sống. Và chính điều đó mới làm người học phong thuỷ phải để ý.

Con én chọn chỗ: một bài học Hình Pháp

Các bạn để ý: tiêu chuẩn chọn chỗ của con én gần như trùng với tiêu chuẩn chọn chỗ ở của người theo phong thuỷ.

Con én cần	Phong thuỷ gọi là
Có mái che, tránh mưa	Có chỗ dựa, có che chở
Kín gió, không gió lùa	Tàng phong: giấu gió thì khí mới tụ
Khô ráo, không ẩm đọng	Không có âm thấp, uế khí
Yên tĩnh, ít bị quấy	Khí êm, không bị xung
Gần người, có sinh hoạt	Có nhân khí, có sinh khí

Hình nào khí đó. Một góc hiên mà con én chịu làm tổ, nuôi con ở đó cả mùa, là một góc có hình tốt: có che, có kín, có khô, có yên. Ngược lại, góc nào gió lùa, nắng chiếu gắt, mưa hắt, ẩm mốc, thì én không làm tổ, hoặc làm rồi cũng bỏ.

Động vật cảm khí rất thật. Chúng không suy luận, không mê tín, chỉ sống theo bản năng: chỗ nào sống được thì ở, chỗ nào không sống được thì đi. Cho nên người xưa hay quan sát chim, quan sát cây, quan sát con vật nuôi để đọc khí của một khu đất. Đó là một phần của nhãn pháp: dùng con mắt nhìn hình, nhìn dấu vết của sự sống.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống."

Én có "chọn nhà hoà thuận" không?

Dân gian có câu: én chỉ làm tổ ở nhà hoà thuận, nhà hay cãi vã thì én không đến. Nghe thì hay, nhưng ta nên hiểu cho đúng.

Con én không biết nhà ai hoà thuận. Nhưng nhà nào ồn ào, đập phá, người ra vào xua đuổi, thì chim sợ, chim bỏ đi. Nhà nào yên ổn, người qua lại nhẹ nhàng, không ai đụng đến tổ, thì chim ở lại. Vậy cái mà én "chọn" thật ra là sự yên ổn của căn nhà.

Và sự yên ổn ấy cũng chính là khí của căn nhà. Nhà có khí êm thì người ở hoà, người hoà thì khí lại êm. Nhân và trạch dựa vào nhau. Đây là chỗ tôi muốn các bạn hiểu: đừng coi tổ én là cái bùa mang may mắn đến, mà hãy coi nó là tấm gương phản chiếu căn nhà mình đang thế nào.

Én đến ở là một dấu hiệu tốt về hình và về nếp nhà. Én không đến cũng không có nghĩa nhà xấu: có thể vùng đó ít én, có thể nhà không có chỗ hiên phù hợp, có thể mùa đó chim chưa về. Đừng vì không có tổ én mà lo lắng, đi làm đủ thứ "dụ én" hay "hoá giải".

Ông bà dặn không phá tổ én: đạo lý trước, phong thuỷ sau

Ông bà mình dặn con cháu không được phá tổ én, không được trêu chim non. Lời dặn ấy có cái gốc rất sâu, và cái gốc ấy không nằm ở chuyện "phá tổ là mất lộc".

Gốc của nó là lòng từ. Một gia đình biết thương con chim nhỏ đến nương nhờ mái nhà mình, là gia đình có nếp sống hiền. Đứa trẻ được dạy không phá tổ chim là được dạy biết thương sinh mạng. Cái nếp ấy mới là phúc của nhà.

Phong thuỷ Liên Hoa luôn đặt đạo trước thuật. Giới dẫn đầu các pháp. Nhà có phong thuỷ tốt mà người trong nhà sống tàn nhẫn, thì cái tốt ấy cũng không giữ được lâu. Ngược lại, nhà bình thường mà người ở biết thương người, thương vật, thì khí nhà tự êm.

Én làm tổ ở đâu trong nhà thì cần lưu ý?

Thương chim là một chuyện, sống chung cho hợp lý là chuyện khác. Có mấy vị trí gia chủ nên để ý:

1. Dưới mái hiên, góc ngoài nhà: đây là chỗ tự nhiên nhất. Cứ để chim ở, chỉ cần lót một tấm ván nhỏ phía dưới để hứng phân, giữ sạch nền.
2. Ngay trên cửa chính: chim ra vào liên tục, phân rơi trước cửa. Cửa chính là nơi nạp khí, giữ cửa sạch sẽ, gọn gàng là quan trọng. Có thể làm một cái gờ hứng phân, vệ sinh thường xuyên, không nhất thiết phải dỡ tổ.
3. Trong nhà, trong phòng khách: nếu én bay hẳn vào trong nhà làm tổ, thường là do nhà bỏ cửa mở lâu, hoặc nhà vắng người. Nên xem lại: nhà có đang thiếu người ở, thiếu sinh hoạt không?
4. Gần bàn thờ, gần bếp: hai nơi cần sạch sẽ, trang nghiêm. Nên khéo léo che chắn từ đầu mùa để chim chọn chỗ khác, chứ không đợi chim đã có trứng rồi mới phá.

Nguyên tắc chung: không phá tổ khi chim đang nuôi con. Muốn chim làm tổ chỗ khác thì chuẩn bị từ trước mùa, che bớt những chỗ không muốn, để trống những chỗ phù hợp. Đó là cách sống chung có trước có sau.

Chuyện vệ sinh cũng nên nói thẳng. Phân chim có thể mang mầm bệnh, nhất là khi rơi vào chỗ ăn uống, chỗ trẻ nhỏ chơi. Giữ sạch là việc của người, không phải lý do để đuổi chim. Một tấm ván hứng, một lần lau rửa mỗi tuần, là đủ để người và chim cùng yên.

Đừng biến tổ én thành "vật phẩm phong thuỷ"

Bây giờ có người nghe nói én mang lộc, liền đi mua tổ én giả treo trước cửa, hoặc mở loa tiếng chim để "dụ én về", hoặc treo tượng chim én bằng đồng làm "linh vật chiêu tài". Nói thật mất lòng: làm vậy là thấy ngọn mà quên gốc.

Cái quý của tổ én không nằm ở cái tổ. Cái quý là căn nhà có đủ điều kiện để sự sống tìm đến: có che chắn, kín gió, khô ráo, yên ổn, người ở hiền hoà. Muốn có cái đó thì phải sửa căn nhà, sửa nếp sống, chứ không phải treo thêm một món đồ.

Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai. Nhà có bệnh thì chữa bệnh. Nhà ẩm thì xử lý ẩm, nhà gió lùa thì che chắn, nhà lạnh lẽo thì đưa người về ở, đưa sinh hoạt về. Khi căn nhà khoẻ, chim tự đến, người tự vui, không cần dụ.

Pháp khí, vật phẩm trong Phong Thuỷ Liên Hoa chỉ là phần bổ cứu đứng sau Hình Pháp, phải dùng đúng chỗ, đúng lúc, có người hiểu việc hướng dẫn. Không có thứ vật phẩm nào thay được một căn nhà có hình tốt và một nếp nhà tử tế.

Bài học từ con én cho người làm nhà

Người làm nhà hôm nay có thể học được mấy điều từ cách con én chọn chỗ:

• Mái hiên không phải thứ thừa: nhà phố bây giờ hay làm mặt tiền phẳng, không hiên, không ô văng. Mưa hắt thẳng vào cửa, nắng chiếu thẳng vào nhà. Mái hiên là tầng che chở đầu tiên, là "minh đường nhỏ" trước cửa.
• Góc nhà cần kín mà thoáng: kín gió lùa nhưng vẫn có khí lưu thông. Không bí bức, không trống hoác.
• Nhà cần có người ở: nhà bỏ trống lâu ngày thì nhân khí tan, sinh khí suy. Én làm tổ ở nhà có người, vì người là sinh khí.
• Nhà cần yên: không phải im lặng tuyệt đối, mà là không xung, không loạn. Lối đi không đâm thẳng, cửa không đối cửa, tiếng ồn không dội vào.

Nhìn rộng hơn, cả một xóm, một khu phố cũng vậy. Khu nào cây cối xanh, chim chóc về đông, người qua lại thong thả, thường là khu có khí êm. Khu nào trơ trọi, gió quất, không một bóng chim, thì người ở cũng khó yên. Người xưa chọn đất lập làng cũng nhìn những dấu hiệu sống như thế, trước khi đặt la bàn.

Không có Hình thì Khí không tụ. Con én không đọc sách phong thuỷ, nhưng nó sống đúng với Hình. Người có sách, có thầy, có công cụ, mà làm nhà sai hình, thì thua cả con chim.

Tóm lại: én làm tổ trong nhà là dấu hiệu căn nhà có chỗ che chở, kín gió, yên ổn, có người ở. Hãy thương con chim, giữ tổ, giữ sạch sẽ. Đừng coi nó là bùa, cũng đừng coi nó là điềm. Hãy coi nó là tấm gương.

Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D: vẽ nhà, mái hiên, lối vào để xem chỗ nào kín, chỗ nào hở.
• Lập Cục Pháp: định tâm, xem cục nhà trước khi sửa sang.
• Dự toán công trình Liên Hoa: ước tính chi phí khi làm thêm mái hiên, sửa mặt tiền.

Bài liên quan

• Phong thuỷ cơ bản: ngôi nhà, âm dương và từ trường
• Phong thuỷ Hình Pháp Liên Hoa
• Nhà ven hồ: đẹp mắt có tụ khí?
• Thái Cực tỏa thủy: thế nước uốn khúc tụ khí

Câu hỏi thường gặp

Chim én làm tổ trong nhà là tốt hay xấu?

Là dấu hiệu tốt về hình: chỗ đó có che chắn, kín gió, khô ráo, yên ổn và có người ở. Nhưng đừng coi đó là điềm báo giàu nghèo; hãy coi là tấm gương phản chiếu tình trạng căn nhà.

Có nên phá tổ én không?

Không nên phá tổ khi chim đang nuôi con. Muốn chim làm tổ chỗ khác thì che bớt những vị trí không muốn từ trước mùa, và để sẵn chỗ phù hợp như dưới hiên.

Én làm tổ ngay trên cửa chính thì sao?

Cửa chính là nơi nạp khí, cần sạch sẽ. Có thể làm gờ hứng phân và vệ sinh thường xuyên, không nhất thiết phải dỡ tổ.

Nhà không có én làm tổ có phải là xấu?

Không. Có thể vùng đó ít én, nhà không có hiên phù hợp, hoặc chim chưa về. Không cần "dụ én" hay "hoá giải"; nên sửa căn nhà cho có che chắn, kín gió, khô ráo.

Treo tổ én giả, tượng chim én có tác dụng phong thuỷ không?

Đó là thấy ngọn quên gốc. Cái quý là căn nhà đủ điều kiện để sự sống tìm đến, không phải món đồ treo trước cửa.