Địa Lý Đại Thành
地理大成 · 山法全書 (卷之首上 · 龍穴砂水釋名總說 · 星辰)
Tác giả: Diệp Thái 葉泰 (tự Cửu Thăng 九升, người Cổ Vụ 古婺, đời Thanh) tập chú · người em Tiều Vân 樵雲 tham duyệt · Trịnh Cung Chấn 鄭宮振 (Hải Xương) đính
Bản gốc: Học Sơn Đường 學山堂 khắc năm Khang Hy 35 (1696), tập một.
Bài thứ hai của Địa Lý Đại Thành mở vào quyển đầu của Sơn Pháp Toàn Thư, phần mà Diệp Cửu Thăng gọi là "thích danh", tức giải nghĩa tên gọi. Trước khi cho người học đọc Hám Long Kinh, Nghi Long Kinh hay bất kỳ bảo kinh nào, ông bắt họ học thuộc chữ: long là gì, huyệt là gì, sa là gì, thuỷ là gì, và quan trọng nhất là tinh thần, những ngôi "sao" trên mặt đất. Bài này đi trọn đoạn ấy: lời tổng thuyết về bốn phép, rồi ngũ tinh, lão cửu tinh, thiên cơ cửu tinh, lục phủ tinh, chỗ người đời ghép sai hai hệ cửu tinh, và phép "biện tinh" của chính tác giả.
Trả lời nhanh: Theo Địa Lý Đại Thành, địa lý chung quy chỉ có bốn phép: long (mạch núi), huyệt (chỗ kết), sa (núi bao quanh) và thuỷ (đường nước). Muốn xem long phải biết "tinh thần", tức hình sao của núi. Có bốn hệ: ngũ tinh (Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ), lão cửu tinh của Dương Quân Tùng (Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật), thiên cơ cửu tinh (Thái Dương, Thái Âm, Kim Thuỷ, Tử Khí, Thiên Tài, Thiên Cương, Cô Diệu, Táo Hoả, Tảo Đãng) và lục phủ tinh (sao nhỏ mọc trên đỉnh núi lớn). Diệp Cửu Thăng cảnh báo: hai hệ cửu tinh chỉ phối được hai cặp, ghép bừa là sai.
Thầy Vũ Giới giảng: "Người mới học hay nóng ruột muốn biết ngay hướng nào tốt, năm nào phát. Diệp Cửu Thăng thì bắt ngồi học tên núi trước. Không gọi đúng tên một ngọn núi thì đọc Hám Long cũng như đọc thơ, đứng trên đồi cũng như đi dạo. Học chữ trước, học mắt sau, đó là thứ tự đúng."
Long, huyệt, sa, thuỷ: bốn phép của địa lý – 龍穴砂水釋名總說
Quyển đầu thượng của Sơn Pháp Toàn Thư bắt đầu bằng một đoạn tổng thuyết rất gọn. Diệp Cửu Thăng không mở sách bằng thuyết âm dương, cũng không bằng huyền thoại về Quách Phác hay Dương Quân Tùng, mà bằng một câu thực tế: thuật kham dư nói gọn lại chỉ là bốn phép.

堪輿之說,槩而言之,不過龍穴砂水四法而已。然言龍則有祖宗父母、枝幹主從、退卸博換、過峽穿田等法;言穴則有穴星穴形、穴情太極圓暈、羅紋土宿等法;言砂則有前朝後座、左龍右虎、官鬼禽曜、捍門華表等法;言水則有來源水口、水城明堂等法。使不一一釋明于前,則不特不能入道,且不解讀古人書矣。
Dịch: Thuyết kham dư, nói gọn lại, chẳng qua bốn phép long, huyệt, sa, thuỷ mà thôi. Nhưng nói long thì có các phép tổ tông phụ mẫu, chi cán chủ tòng, thoái tá bác hoán, quá hiệp xuyên điền; nói huyệt thì có các phép huyệt tinh huyệt hình, huyệt tình thái cực viên vựng, la văn thổ túc; nói sa thì có các phép tiền triều hậu toạ, tả long hữu hổ, quan quỷ cầm diệu, hãn môn hoa biểu; nói thuỷ thì có các phép lai nguyên thuỷ khẩu, thuỷ thành minh đường. Nếu không giải rõ từng thứ ở trước, thì chẳng những không vào được đạo, mà đến sách người xưa cũng không hiểu nổi.
Giảng: Câu cuối là lý do của cả quyển đầu. Sách địa lý cổ viết bằng một thứ "tiếng nghề" dày đặc: chỉ một câu Hám Long như "thoái tá bác hoán thấy chân long" đã có ba thuật ngữ. Người đọc không nắm chữ thì hiểu theo nghĩa thường, và sai ngay từ bước đầu. Diệp Cửu Thăng xếp bốn phép theo đúng thứ tự người thầy đi trên thực địa: thấy long trước (từ xa), rồi tìm huyệt, rồi xem sa bao quanh, rồi xét nước. Cái thứ tự ấy cũng là thứ tự của cả bộ Sơn Pháp Toàn Thư mà Kho Sách Quý đang đăng.
Gom từng phép thành một bộ riêng – 四法各為專部
Đoạn tiếp theo cho biết tác giả gom các phép ấy thành những "bộ" nào. Đây là chìa khoá để đọc mục lục của Sơn Pháp Toàn Thư.

余于龍法,則括之以星辰、枝幹、形格、化氣四種;于穴法,則括之以正形正象、奇形怪穴二種;于葬法,則括之以正葬、開鑿堆培二種;于砂法,則括之以結作砂、用砂、秀砂三種;于水法,則括之以配龍水、明堂、水城三種。四法各為專部,並不自立議論,俱取古仙精妙、真知實見之說疏明于下。
Dịch: Về long pháp, tôi gom vào bốn loại: tinh thần, chi cán, hình cách, hoá khí. Về huyệt pháp, gom vào hai loại: chính hình chính tượng và kỳ hình quái huyệt. Về táng pháp, gom vào hai loại: chính táng và khai tạc, đôi bồi. Về sa pháp, gom vào ba loại: sa kết tác, sa dụng, sa tú. Về thuỷ pháp, gom vào ba loại: nước phối long, minh đường, thuỷ thành. Mỗi phép thành một bộ riêng; tôi không tự lập nghị luận, mà đều lấy những lời tinh diệu, thấy biết thật của các bậc tiên hiền để giải rõ bên dưới.
Giảng: Nhìn vào đây là hiểu vì sao quyển một của sách mang tên "Long pháp tinh thần bộ" (Hám Long Kinh), quyển hai "Long pháp chi cán bộ" (Nghi Long Kinh), quyển ba "Long pháp cách cục bộ", quyển bốn "Long pháp âm dương hoá khí bộ". Bốn chữ tinh thần, chi cán, hình cách, hoá khí chính là bốn cửa để nhìn một con long. Câu "không tự lập nghị luận" cũng cần đọc kỹ: Diệp Cửu Thăng tự nhận mình là người gom và chú, không phải người sáng tác. Khi ông có ý riêng, ông ghi rõ là "bổ luận" hay "phát huy". Cách làm ấy giúp người đọc hôm nay phân biệt được đâu là kinh, đâu là lời người chú.
Tinh thần: những ngôi sao trên mặt đất – 星辰
Phần giải tên bắt đầu từ tinh thần, vì đó là thứ người đi xem đất thấy đầu tiên, khi còn chưa bước vào núi.

未入山而先見者,山之星辰也,故先言星辰。星辰不一,有五星,有老九星,有天機九星,有六府星。
Dịch: Chưa vào núi mà đã thấy trước, đó là tinh thần của núi, cho nên nói tinh thần trước. Tinh thần không chỉ một loại: có ngũ tinh, có lão cửu tinh, có thiên cơ cửu tinh, có lục phủ tinh.
Giảng: Chữ "tinh thần" (星辰) ở đây không phải tinh thần theo nghĩa tâm lý, mà là sao trời. Người xưa tin rằng hình núi dưới đất là bóng của sao trên trời chiếu xuống, nên mỗi dáng núi mang tên một ngôi sao. Hám Long Kinh có câu "các thủ kỳ loại, tinh thần hạ chiếu sơn thành hình". Đứng ở xa nhìn một dãy núi, người thầy địa lý không thấy cây, thấy đá, mà thấy đường viền đỉnh núi in lên nền trời: tròn, nhọn, bằng, gợn sóng, lởm chởm. Đường viền ấy là "sao". Gọi được tên sao là bước đầu tiên để biết khí của dãy núi ấy mạnh hay yếu, lành hay dữ.
Ngũ tinh: năm hình núi gốc – 五星
Hệ đơn giản nhất và cũng là gốc của mọi hệ khác là ngũ tinh, năm hình ứng với ngũ hành.

五星者,金木水火土也。金頭圓而足闊,木頭圓而身直,水頭平而生浪,平行則如生蛇過水;火頭尖而足闊,土頭平而體方。五星歌曰:金似覆釜兼仄月,木星頓笏無差別,水似生蛇腰帶同,火星菱角犁頭鐵,土如屏風或覆盆。
Dịch: Ngũ tinh là Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ. Kim đầu tròn mà chân rộng; Mộc đầu tròn mà thân thẳng; Thuỷ đầu bằng mà nổi sóng, đi ngang thì như rắn sống bơi qua nước; Hoả đầu nhọn mà chân rộng; Thổ đầu bằng mà thân vuông. Bài ca ngũ tinh: Kim như nồi úp, như trăng nghiêng; Mộc như cái hốt dựng, chẳng sai chút nào; Thuỷ như rắn sống, như dải thắt lưng; Hoả như củ ấu, như lưỡi cày sắt; Thổ như bức bình phong, như chậu úp.
Giảng: Sách nói thêm: ngũ tinh khi cao lớn thì có tên riêng là xung thiên Mộc, diệm thiên Hoả, tấu thiên Thổ, hiến thiên Kim, trướng thiên Thuỷ; khi thấp nhỏ thì có thoa tử Kim, đảo địa Mộc, giao chi Mộc và nhiều tên khác. Nhưng Diệp Cửu Thăng dặn ngay: "bất quá nhân hình lập danh, bất tất quá cầu", chỉ là theo hình đặt tên, không cần tìm quá kỹ, miễn nhận ra núi ấy thuộc sao nào là được. Đây là lời dặn rất thực tế: người mới học hay sa vào học thuộc hàng trăm tên gọi, mà đứng trước núi thật lại không phân được tròn với vuông.
Lão cửu tinh của Dương công – 老九星
Hệ thứ hai là cửu tinh mà Dương Quân Tùng dùng trong Hám Long Kinh, người sau gọi là "lão cửu tinh" để phân biệt với hệ thiên cơ.

老九星者,貪狼、巨門、祿存、文曲、廉貞、武曲、破軍、左輔、右弼。貪狼即正木星,巨門即正土星,祿存乃土金兼體,形如頓鼓,腳如瓜瓞;文曲即水星,如走生蛇;廉貞乃數火連座,頭尖而帶石稜層;武曲即金星;破軍形如走旗,頭高尾下,金頭火腳,火腳飛揚如劍戟;左輔形如襆頭,乃耽體作護之星;右弼為隱曜,無形象,乃來龍過峽、串田平坦無脊處及平地是也。
Dịch: Lão cửu tinh là Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật. Tham Lang chính là Mộc tinh; Cự Môn chính là Thổ tinh; Lộc Tồn là kiêm thể Thổ Kim, hình như cái trống úp, chân như dây bầu dây bí; Văn Khúc là Thuỷ tinh, như rắn sống đang bò; Liêm Trinh là nhiều Hoả liền toà, đầu nhọn mà có đá lởm chởm; Vũ Khúc là Kim tinh; Phá Quân hình như lá cờ bay, đầu cao đuôi thấp, đầu Kim chân Hoả, chân Hoả tung ra như gươm giáo; Tả Phụ hình như mũ phốc đầu, là sao thân nằm làm hộ vệ; Hữu Bật là ẩn diệu, không có hình tượng, chính là chỗ long đến quá hiệp, xuyên ruộng bằng phẳng không có sống, và đất bằng.
貪狼頓笏筍初生,巨門天馬屏風列,文曲排來似柳枝,惟有祿存豬屎節,廉貞梳齒挂破衣,武曲饅頭圓更突,破軍破傘拍板同,左輔襆頭無別法。
Dịch bài ca: Tham Lang như hốt dựng, như măng mới mọc; Cự Môn như thiên mã, như bình phong bày hàng; Văn Khúc xếp ra như cành liễu; riêng Lộc Tồn từng đốt lổn nhổn; Liêm Trinh như răng lược, như áo rách treo; Vũ Khúc như bánh bao tròn lại nhô; Phá Quân như ô rách, như phách gõ; Tả Phụ như mũ phốc đầu, không gì khác.
Giảng: So với ngũ tinh, lão cửu tinh có thêm bốn sao: Lộc Tồn, Phá Quân (hai kiêm thể), Tả Phụ (thể nằm) và Hữu Bật (thể ẩn). Bài một của bộ sách đã dẫn Phàm lệ: luận cửu tinh thì ngũ tinh đã ở trong, luận ngũ tinh thì không bao được cửu tinh. Bốn sao "thêm" ấy lại chính là những hình núi gặp nhiều nhất ngoài thực địa: đồi tròn có chân lan ra, đồi nằm dài làm hộ vệ, và những đoạn mạch bằng phẳng gần như không thấy.
Thiên cơ cửu tinh – 天機九星
Hệ thứ ba thường thấy trong các sách về huyệt tinh, gọi là thiên cơ cửu tinh.

天機九星者,太陽、太陰、金水、紫氣、天財、天罡、孤曜、燥火、掃蕩。太陽乃高金,太陰乃扁金,金水乃金水兼體,一頭兩肩;紫氣即木星;天財即土星,有平腦、雙腦、凹腦三體;天罡乃金頭火腳,頑惡高大之金;孤曜不方不圓,土金兼體,頑飽肥蠢之星;燥火即火星;掃蕩乃多紋多浪、凹凹凸凸、多曲多蕩之水星也。
Dịch: Thiên cơ cửu tinh là Thái Dương, Thái Âm, Kim Thuỷ, Tử Khí, Thiên Tài, Thiên Cương, Cô Diệu, Táo Hoả, Tảo Đãng. Thái Dương là Kim cao; Thái Âm là Kim dẹt; Kim Thuỷ là kiêm thể Kim Thuỷ, một đầu hai vai; Tử Khí là Mộc tinh; Thiên Tài là Thổ tinh, có ba thể đầu bằng, đầu đôi, đầu lõm; Thiên Cương là Kim đầu Hoả chân, thứ Kim ngoan ác cao lớn; Cô Diệu không vuông không tròn, kiêm thể Thổ Kim, béo ục ngu độn; Táo Hoả là Hoả tinh; Tảo Đãng là Thuỷ tinh nhiều vằn nhiều sóng, lồi lồi lõm lõm, nhiều khúc nhiều lượn.
Giảng: Bài ca thiên cơ đi kèm kết bằng câu "cửu tinh Dương Liêu các phân trương", ý nói hai hệ cửu tinh mỗi bên một đường. Thiên cơ cửu tinh phân Kim ra ba loại (Thái Dương, Thái Âm, Thiên Cương) và tách hẳn Thiên Tài ba kiểu đầu, nên rất tiện để phân hình huyệt tinh, tức ngọn núi ngay sau huyệt. Lão cửu tinh thì mạnh ở việc theo dõi cả một mạch long dài.
Lục phủ tinh: diệu khiếu bậc nhất của Vọng Long – 六府星
Hệ thứ tư ít người biết nhất, nhưng Diệp Cửu Thăng đánh giá cao nhất.

六府者,太陰、太陽、紫氣、月孛、計都、羅睺是也,又名六曜,又名三台。此星非尋常易得,乃高清之氣所生,生于大山頂上,乃大山平處生起小星峰是也。小扁金曰太陰,小高金曰太陽,小木星曰紫氣,小水星曰月孛,小火星曰羅睺,小土星曰計都。或一個,或二個、三個,大貴;一個亦大貴。凡遙見此星,便可決此龍有大地。
Dịch: Lục phủ là Thái Âm, Thái Dương, Tử Khí, Nguyệt Bột, Kế Đô, La Hầu; còn gọi là lục diệu, còn gọi là tam thai. Sao này không phải thứ thường dễ gặp, do khí cao trong sinh ra, mọc trên đỉnh núi lớn, tức là chỗ bằng trên núi lớn lại nhô lên ngọn sao nhỏ. Kim dẹt nhỏ gọi Thái Âm, Kim cao nhỏ gọi Thái Dương, Mộc nhỏ gọi Tử Khí, Thuỷ nhỏ gọi Nguyệt Bột, Hoả nhỏ gọi La Hầu, Thổ nhỏ gọi Kế Đô. Có một, hai hoặc ba cái đều đại quý; một cái cũng đại quý. Hễ từ xa thấy sao này, liền có thể quyết long ấy có đất lớn.
Giảng: Ở đoạn sau, tác giả nhắc lại: lục phủ là "đệ nhất diệu khiếu" của Vọng Long Kinh, vì đó là khí thanh quý của long lộ ra ngoài. Trong sách xưa chỉ Dương công nói tới ở thiên Phá Quân của Hám Long và Ngô công nói tới trong Vọng Long Kinh; các sách khác không bàn. Với người học ngày nay, bài học là: núi lớn đáng quý không phải vì to, mà vì trên cái to ấy còn sinh được cái nhỏ, cái tú. Khí còn dư mới sinh thêm sao.
Đừng ghép bừa hai hệ cửu tinh – 可配不可配
Thời Diệp Cửu Thăng đã có thói quen ghép từng sao của lão cửu tinh vào một sao của thiên cơ cửu tinh, coi như cùng một sao đổi tên. Ông phản bác rất kỹ.

世人以老九星、天機九星各各相配,謂貪狼即紫氣之類,變名而實同,非然也。其中有可配、不可配者。以貪狼即紫氣,巨門即天財,此可配者也;然巨門只一體,而天財有平腦、凹腦、雙腦之三式,且雙腦又兼水矣。其不可配者,謂祿存即孤曜,不知祿存乃多生手腳之頑土;孤曜乃不生手腳之飽金,甚相遠也。
Dịch: Người đời đem lão cửu tinh và thiên cơ cửu tinh ghép từng cặp, bảo Tham Lang tức là Tử Khí, đổi tên mà thực là một; không phải vậy. Trong đó có cặp ghép được, có cặp không. Tham Lang là Tử Khí, Cự Môn là Thiên Tài, ấy là ghép được; nhưng Cự Môn chỉ một thể, mà Thiên Tài có ba kiểu đầu bằng, đầu lõm, đầu đôi, mà đầu đôi lại kiêm Thuỷ. Cặp không ghép được thì như bảo Lộc Tồn là Cô Diệu, không biết Lộc Tồn là thứ Thổ cứng sinh nhiều tay chân, còn Cô Diệu là thứ Kim béo không sinh tay chân, cách nhau rất xa.
Giảng: Ông lần lượt chỉ ra: Văn Khúc là sao quá mạch, còn Tảo Đãng là núi nhiều bọt nhỏ, uốn lượn; Liêm Trinh là lửa liền khí bốc trời, còn Táo Hoả chỉ là Hoả chính thể; Vũ Khúc là Kim chính thể, còn Kim Thuỷ là kiêm thể thuộc Thuỷ; Phá Quân như cờ, chân tay tung bay, còn Thiên Cương là Kim ngoan đầu tròn thân vút; Tả Phụ như mũ phốc đầu, bên cao bên thấp, sao lại ghép với Thái Dương; Hữu Bật bằng phẳng không hình, còn Thái Âm có dáng mày ngài, sao ghép được. Ông còn sửa một ngộ nhận: thiên cơ cửu tinh không phải do Liêu công đặt ra vì chê cửu tinh của Dương công, mà xuất từ Thiên Cơ Tố Thư (天機素書) của Khâu công. Kết luận của ông rất nặng lời: chính đạo suy, thuyết bịa nổi lên, chỉ một chuyện cửu tinh mà đã rối đến vậy.
Vì sao có hai hệ cửu tinh – 九星之有不同
Nếu không ghép được, thì hai hệ khác nhau ở đâu? Diệp Cửu Thăng trả lời bằng công dụng của từng hệ.

夫九星之有不同,何也?楊公九星乃不敢論三垣而論垣外之九星。蓋都城禁地,上合三垣,其餘富貴之氣,俱稟于北斗九星,惟此九星可以辨龍神而定結作,故老九星單為辨龍用也。若天機九星,則龍穴砂水之形象,皆可以此辨凶吉者,自與老九星之用不同。
Dịch: Cửu tinh có khác nhau là vì sao? Cửu tinh của Dương công là không dám bàn tam viên mà bàn chín sao ngoài viên. Bởi đất kinh đô cấm địa thì trên hợp tam viên; còn lại mọi khí phú quý đều bẩm từ chín sao Bắc Đẩu, chỉ chín sao này dùng để biện long thần mà định kết tác, cho nên lão cửu tinh chỉ dùng để biện long. Còn thiên cơ cửu tinh thì hình tượng của long, huyệt, sa, thuỷ đều có thể dùng nó để biện cát hung, công dụng tự khác với lão cửu tinh.
Giảng: Ông bác luôn thuyết "cửu tinh Dương công chuyên luận long, cửu tinh Liêu công chuyên luận huyệt": Liêu công dùng cửu tinh cho cả năm phần long, huyệt, sa, thuỷ, minh đường, đâu có chỉ huyệt. Với người học, cách nhớ đơn giản là: theo mạch long dài thì dùng lão cửu tinh; xét hình một ngọn núi cụ thể, một gò sa, một khoảng minh đường thì thiên cơ cửu tinh cho nhiều chi tiết hơn. Hai hệ là hai cái thước, đừng ép thành một.
Phép biện tinh: cả vùng núi là một Thuỷ tinh – 辨星有法
Đoạn cuối là chỗ hay nhất, vì Diệp Cửu Thăng trả lời một câu mà ai học phong thuỷ ngoài thực địa cũng từng tự hỏi: núi thật chẳng giống hình vẽ nào cả.

不信,試出門觀山,萬山之中,有幾座正體五星耶?今人不知辨星者,走入山鄉,只見羣山亂亂雜雜,不土不金,非木非火,不特不見一正體五星,即以九星湊之,亦湊不出,竟不知此一片山是何星也。蓋辨星有法,凡一方羣山合成一大象,則一水星也;于中有特起尊嚴高峻星體,則成七星;秀麗巧妙星體,則成五星;其餘為垣帳護從、眠長之星,皆左輔也。
Dịch: Không tin, thử ra cửa nhìn núi: trong muôn núi có mấy toà là ngũ tinh chính thể? Người nay không biết biện tinh, đi vào miền núi chỉ thấy núi non lộn xộn, chẳng Thổ chẳng Kim, chẳng Mộc chẳng Hoả; không những không thấy một ngũ tinh chính thể, mà đem cửu tinh ra góp cũng góp không được, rốt cuộc không biết cả vùng núi ấy là sao gì. Bởi biện tinh có phép: phàm cả một phương núi hợp thành một đại tượng, thì đó là một Thuỷ tinh; trong đó có ngọn đặc khởi tôn nghiêm cao vút, thì thành thất tinh; có ngọn tú lệ khéo léo, thì thành ngũ tinh; còn lại là các sao làm viên, làm trướng, hộ tòng, nằm dài, đều là Tả Phụ.
Giảng: Ông giải thích thêm vì sao cả vùng núi nhìn xa đều là Thuỷ: trong trời đất khí Thuỷ thịnh nhất, "thiên nhất sinh thuỷ", nước là khí gốc của núi. Tách ra mà xem thì tròn là Kim, vuông là Thổ, dài thẳng là Mộc, nhọn là Hoả; gộp lại mà xem thì cả dãy là một Thuỷ tinh gợn sóng. Ông cũng chế giễu những người nghe tên cửu tinh là ghét, bảo chỉ cần ngũ tinh, lại viện Ngọc Tủy Kinh không bàn cửu tinh. Ông đáp: Ngọc Tủy không bàn cửu tinh vì muốn lập cửa riêng, không phải vì cửu tinh vô dụng; nếu ngũ tinh đủ để biện long thì người xưa đâu cần thêm việc.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa coi đoạn thích danh này là bài học nhập môn đúng nghĩa. Nguyên tắc "Hình Pháp là gốc" của Liên Hoa bắt đầu đúng chỗ Diệp Cửu Thăng bắt đầu: nhìn hình núi, gọi đúng tên sao, rồi mới nói tới khí. Một học viên đứng trước một ngọn đồi mà không phân biệt được đó là Vũ Khúc đầu tròn không chân hay Lộc Tồn đầu tròn có chân lan ra, thì mọi tính toán lý khí sau đó đều xây trên cát.
Điều Liên Hoa đặc biệt đồng ý là phép biện tinh "nhìn đại tượng trước, nhìn từng ngọn sau". Ở Việt Nam, núi đá vôi Ninh Bình, Hà Giang hay đồi đất trung du đều rất khó gán vào một hình mẫu. Người học nên đứng xa, nheo mắt nhìn cả vùng như một dải sóng, rồi tìm ngọn nào trội lên, tôn nghiêm, ngọn nào tú lệ, phần còn lại là trướng là hộ. Cách nhìn ấy giúp không bị lạc giữa hàng trăm cái tên.
Điểm cần dè dặt là lục phủ tinh. Diệp Cửu Thăng nói thấy lục phủ là quyết được có đất lớn, nhưng đó là dấu hiệu từ xa, không thay được việc vào tận nơi xem huyệt, sa, thuỷ. Lý pháp này Kho Sách Quý chia sẻ để người đọc hiểu sách; còn đứng trên núi nhận sao, nhận khí là thủ pháp, phải đi thực địa cùng thầy.
Tóm lại – 總結: Quyển đầu Sơn Pháp Toàn Thư mở bằng bốn phép long, huyệt, sa, thuỷ và giải tên trước để người học đọc được sách cổ. Tinh thần là hình sao của núi, có bốn hệ: ngũ tinh, lão cửu tinh của Dương công, thiên cơ cửu tinh xuất từ Thiên Cơ Tố Thư, và lục phủ tinh mọc trên đỉnh núi lớn. Hai hệ cửu tinh chỉ phối được Tham Lang với Tử Khí, Cự Môn với Thiên Tài; lão cửu tinh dùng biện long, thiên cơ cửu tinh dùng cho cả long huyệt sa thuỷ. Biện tinh thì nhìn đại tượng cả vùng là một Thuỷ tinh, rồi tìm thất tinh, ngũ tinh nổi lên, còn lại là Tả Phụ.
Bài trước: Địa Lý Đại Thành (1) – Giới thiệu sách, lời tựa và phàm lệ 地理大成序.
Bài sau: Địa Lý Đại Thành (3) – Ứng tinh, biến tinh, gian tinh và ngũ thể 應星變星間星 五體.
Nguồn: Địa Lý Đại Thành (地理大成), Diệp Cửu Thăng tập chú, bản khắc Học Sơn Đường năm Khang Hy Bính Tý (1696), tập một, Sơn Pháp Toàn Thư quyển đầu thượng: Long huyệt sa thuỷ thích danh tổng thuyết, Tinh thần, Ngũ tinh đồ, Lão cửu tinh đồ, Thiên cơ cửu tinh đồ, Lục phủ tinh đồ (tờ đầu quyển đến hết đoạn biện tinh). Sách thuộc công cộng. Một vài chữ mờ trong bài ca ngũ tinh, thiên cơ cửu tinh được đọc theo văn mạch; chữ dị thể đổi về chính thể. Các hình vẽ trong bài là sơ đồ vẽ lại, không phải bản khắc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đối chiếu phương vị khi đọc các phần sau về long nhập thủ.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.
Bài liên quan – 相關文章
- Hám Long Kinh: Đề yếu và tổng luận Tu Di Sơn
- Hám Long Kinh: cửu tinh và Tham Lang
- Hám Long Kinh: bài ca thất tinh
- Nghi Long Kinh: biến tinh
- Địa Lý Đại Thành (1): giới thiệu sách, tựa và phàm lệ
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc tên ngũ tinh, cửu tinh, lục phủ là phần Thư; đứng trước một dãy núi thật mà chỉ ra đâu là sao chủ, đâu là Tả Phụ hộ vệ là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Long, huyệt, sa, thuỷ là gì? – 何謂龍穴砂水
Long là mạch núi chạy tới, huyệt là chỗ khí kết lại để đặt mộ hay dựng nhà, sa là các núi đồi bao quanh huyệt, thuỷ là đường nước đến, tụ và đi. Địa Lý Đại Thành nói mọi thuyết kham dư gói gọn trong bốn phép này.
Ngũ tinh nhận dạng thế nào? – 五星如何辨
Kim đầu tròn chân rộng như nồi úp, Mộc đầu tròn thân thẳng như cái hốt, Thuỷ đầu bằng gợn sóng như rắn bơi, Hoả đầu nhọn như củ ấu, Thổ đầu bằng thân vuông như bình phong.
Lão cửu tinh và thiên cơ cửu tinh khác nhau ra sao? – 兩種九星之別
Lão cửu tinh của Dương Quân Tùng dùng để biện long; thiên cơ cửu tinh xuất từ Thiên Cơ Tố Thư, dùng biện cát hung cho cả long, huyệt, sa, thuỷ. Chỉ Tham Lang với Tử Khí, Cự Môn với Thiên Tài là ghép được.
Lục phủ tinh là gì? – 何謂六府星
Là sao nhỏ mọc trên chỗ bằng của đỉnh núi lớn, gồm Thái Âm, Thái Dương, Tử Khí, Nguyệt Bột, La Hầu, Kế Đô. Diệp Cửu Thăng coi đây là dấu hiệu từ xa cho biết long có đất lớn.
Núi thật lộn xộn, không giống hình mẫu thì biện tinh thế nào? – 亂山如何辨星
Theo Diệp Cửu Thăng, nhìn cả vùng núi như một đại tượng thì đó là một Thuỷ tinh; ngọn nào đặc khởi tôn nghiêm là thất tinh, ngọn nào tú lệ là ngũ tinh, còn lại là Tả Phụ làm trướng, làm hộ.








