Tham Lang trong Hám Long Kinh (撼龍經·貪狼) là sao đầu của cửu tinh hành long, dáng núi nhọn đứng như măng mọc, được Dương Quân Tùng xếp vào hàng cát tinh. Bài 2 của loạt Hám Long Kinh trên Kho Sách Cổ Thư dịch trọn đoạn tổng luận chín sao và thiên Tham Lang, kèm giảng giải theo Hình Pháp Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Tham Lang là đỉnh núi nhọn đứng thẳng như búp măng. Hám Long Kinh chia Tham Lang làm 12 dạng: 5 dạng chính (nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ) là tốt; 7 dạng bệnh (nghiêng, xiên, lệch, hiểm, đổ, phá, rỗng) chưa phải Tham Lang thật. Tham Lang quý nhất khi có tổ là Liêm Trinh.
Thầy Vũ Giới giảng: "Định cục là dựa vào hình, còn lý khí thì dựa vào số." Cửu tinh của Hám Long Kinh là bảng chữ cái của cái hình. Chưa đọc được chín sao thì chưa đọc được núi.
Cửu tinh hành long là gì? – 九星總論
Cửu tinh hành long là phép chia hình núi làm chín loại, lấy tên chín sao Bắc Đẩu: Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật. Hám Long Kinh mở phần này bằng sao Bắc Thần ở trung tâm, rồi mới bàn chín sao ở ngoài viên.
Nguyên văn – 原文
北辰一星中天尊,上相上將居四垣。天乙太乙明堂照,華蓋三臺相後先。此星萬里不得一,此龍不許時人識。識得之時不用藏,留與皇朝鎮家國。請從垣外論九星,北斗星宮系幾名。貪巨武星並輔弼,祿文廉破地中行。九星人言有三吉,三吉之餘有輔弼。不知星曜定錙銖,禍福之門教君識。
Dịch nghĩa – 譯義
Sao Bắc Thần một ngôi tôn quý ở giữa trời, Thượng tướng (上相) và Thượng tướng quân (上將) ở bốn viên. Thiên Ất, Thái Ất chiếu vào minh đường; Hoa Cái, Tam Đài theo nhau trước sau. Sao này vạn dặm chưa được một; long này không cho người đời biết. Biết được rồi thì không dùng để táng, để lại cho hoàng triều trấn giữ quốc gia. Xin từ ngoài viên mà bàn chín sao: cung sao Bắc Đẩu gồm mấy tên. Tham, Cự, Vũ cùng Phụ, Bật; Lộc, Văn, Liêm, Phá cũng đi trong đất. Chín sao người ta nói có ba sao cát; ngoài ba cát còn có Phụ, Bật. Ai không biết tinh diệu định hoạ phúc từng ly từng tí, thì nay dạy cho anh biết cửa của hoạ phúc.
Giảng giải – 講解
Đoạn này đặt thứ bậc: Bắc Thần là long của viên cục đế vương, không bàn cho người thường. Chín sao mới là chỗ người học phải nắm. "Tam cát" là Tham Lang, Cự Môn, Vũ Khúc; Tả Phụ, Hữu Bật là hai sao phụ trợ cũng tốt. Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Phá Quân là bốn sao kèm hung, nhưng như các thiên sau sẽ nói, hung tinh vẫn có chỗ dùng.
| Sao – 星 | Dáng núi tóm tắt | Xếp loại theo Hám Long Kinh |
|---|---|---|
| Tham Lang 貪狼 | Nhọn đứng như măng | Tam cát |
| Cự Môn 巨門 | Vuông, đỉnh bằng như hốt | Tam cát |
| Lộc Tồn 祿存 | Tròn như trống, có chân | Kèm hung, có chỗ dùng |
| Văn Khúc 文曲 | Uốn lượn như rắn bò | Kèm hung, nhu thuận |
| Liêm Trinh 廉貞 | Đá nhọn như lửa bốc | Hung nhưng làm tổ long |
| Vũ Khúc 武曲 | Tròn như chuông úp | Tam cát |
| Phá Quân 破軍 | Như cờ chạy, đầu cao đuôi thấp | Kèm hung |
| Tả Phụ 左輔 | Như mũ phốc đầu | Phụ trợ cát |
| Hữu Bật 右弼 | Không có hình riêng, ẩn diệu | Phụ trợ cát |


Tham Lang có hình dáng thế nào? – 貪狼頓起筍生峰
Tham Lang là đỉnh núi nổi đột ngột, nhọn đứng như búp măng mọc. Đỉnh Tham Lang thật phải đứng ngay; nếu là cành xiên, đỉnh nghiêng thì đã là phá diện.
Nguyên văn – 原文
貪狼頓起筍生峰,若是斜枝便不同。斜枝側頂為破面,尖而有腳號乘龍。腳下橫拖為帶劍,文武功名從此辯。橫看是頂側是峰,此是貪狼出陣龍。側面成峰身直去,不是為朝便不住。
Dịch nghĩa – 譯義
Tham Lang nổi đột ngột như măng mọc thành đỉnh; nếu là cành xiên thì không giống. Cành xiên, đỉnh nghiêng là phá diện; nhọn mà có chân gọi là thừa long. Dưới chân kéo ngang gọi là đới kiếm (mang gươm); văn võ công danh từ chỗ này mà phân biệt. Nhìn ngang là đỉnh, nhìn nghiêng là ngọn: đó là Tham Lang xuất trận long. Mặt bên thành ngọn mà thân đi thẳng, thì nếu không phải đến để chầu, cũng là long chưa dừng.
Giảng giải – 講解
Đoạn này dạy nhìn một đỉnh núi từ nhiều phía. Tham Lang thật nhìn ngang thấy đỉnh, nhìn nghiêng vẫn thấy ngọn, tức là đứng ngay ở mọi góc. Nếu chỉ một mặt nhọn còn thân chạy thẳng đi, thì đỉnh ấy chỉ là sơn chầu hoặc long đang đi qua, chưa phải chỗ kết. Người xem đất hay chụp một tấm ảnh rồi phán "núi bút" là phạm đúng lỗi này.
Đỉnh cao có phải là Huyền Vũ không? – 莫來此處認高峰
Không phải đỉnh cao nào cũng là Huyền Vũ. Theo Hám Long Kinh, chỉ đỉnh cao mà bốn thú (Long, Hổ, Tước, Vũ) cùng tụ về mới là chỗ long tụ sao; bốn thú không ngoảnh lại thì là không vong.
Nguyên văn – 原文
莫來此處認高峰,道是玄武在其中。亦有高峰是玄武,玄武落處四獸聚。聚處方為龍聚星,四獸不顧只成空。空亡龍上莫尋穴,縱然有穴易歇滅。
Dịch nghĩa – 譯義
Chớ đến chỗ này nhận đỉnh cao mà bảo là Huyền Vũ ở trong đó. Cũng có đỉnh cao là Huyền Vũ: chỗ Huyền Vũ rơi xuống thì bốn thú tụ lại. Chỗ tụ mới là long tụ sao; bốn thú không ngoảnh lại thì chỉ thành không. Trên long không vong chớ tìm huyệt; dù có huyệt cũng dễ tàn tắt.
Giảng giải – 講解
Câu "tứ thú bất cố chỉ thành không" là tiêu chuẩn kiểm tra rất thực dụng. Một ngọn núi đẹp đến đâu mà Thanh Long, Bạch Hổ không ôm, án sơn không chầu, thì khí không có chỗ dừng. Theo Thầy Vũ Giới, "không có Hình thì Khí không tụ"; ở nhà phố cũng vậy: nhà cao nhất dãy chưa chắc tốt nếu hai bên trống hoác, trước mặt không có gì giữ khí.
Mười hai dạng Tham Lang phân biệt thế nào? – 貪狼十二樣
Hám Long Kinh chia Tham Lang làm 12 dạng: 5 dạng chính hình là nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ; 7 dạng bệnh là khi (nghiêng), tà (xiên), trắc (lệch), nham (hiểm), đảo (đổ), phá (gãy), không (rỗng). Bảy dạng bệnh, theo kinh, "chưa phải long Tham Lang".
Nguyên văn – 原文
或為關峽似龍形,正身潛在峽中行。時師多向峽中覓,不識真龍斷續情。貪狼自有十二樣,尖圓平直小為上。欹斜側巖倒破空,禍福輕重自不同。……欹是崩崖破是折,斜是邊有邊不同。側是面尖身直去,空是巖穴多玲瓏。倒是飛峰偏不正,七者未是貪狼龍。平地卓然頓起筍,此是尖狼本來性。圓無欹側四面同,平若臥蠶在高頂。直如決脊引繩來,小似筆頭插高塔。五者方為貪正形,吉凶禍福要詳明。
Dịch nghĩa – 譯義
Hoặc làm quan hiệp giống hình long, chính thân ngầm đi trong hiệp. Thầy đời phần nhiều tìm trong hiệp, không biết cái tình đứt mà vẫn nối của chân long. Tham Lang tự có mười hai dạng: nhọn, tròn, bằng, thẳng, nhỏ là dạng trên. Nghiêng, xiên, lệch, hiểm, đổ, gãy, rỗng: hoạ phúc nặng nhẹ khác nhau. Nghiêng thì giống xiên, xiên thì giống lệch; bằng giống thừa long, lệch giống thẳng. Tham Lang giống Cự Môn, đổ giống rỗng; rỗng giống hang hư, tức giống đá. Hỏi anh đến đây xem thế nào; tôi nói Tham Lang không chỉ một loại. Nghiêng là sườn núi lở, gãy là đứt gãy; xiên là bên này có bên kia không; lệch là mặt nhọn mà thân đi thẳng; rỗng là hang hốc thủng nhiều lỗ; đổ là đỉnh bay lệch không ngay. Bảy thứ ấy chưa phải long Tham Lang. Đất bằng đứng sững như măng nổi, đó là bản tính của Tham Lang nhọn. Tròn thì không nghiêng lệch, bốn mặt như nhau; bằng như con tằm nằm trên đỉnh cao; thẳng như sống lưng dẫn dây kéo tới; nhỏ như đầu bút cắm trên tháp cao. Năm thứ ấy mới là hình chính của Tham Lang; cát hung hoạ phúc phải xét cho rõ.


Giảng giải – 講解
Phép "năm chính, bảy bệnh" là cách người xưa dạy nhìn chất lượng của một ngọn núi chứ không chỉ gọi tên. Cùng là núi nhọn, nhưng sườn lở, đỉnh gãy, thân thủng hang thì khí đã tán. Cách nhìn này áp dụng được cho mọi sao khác: trước hỏi "là sao gì", sau hỏi "sao ấy lành hay bệnh".
| Năm chính hình – 五正形 | Bảy bệnh hình – 七病形 |
|---|---|
| Tiêm 尖: đứng sững như măng | Khi 欹: sườn núi lở |
| Viên 圓: bốn mặt như nhau | Tà 斜: bên có bên không |
| Bình 平: như tằm nằm trên đỉnh | Trắc 側: mặt nhọn, thân chạy thẳng |
| Trực 直: như sống lưng kéo dây | Nham 巖: vách hiểm |
| Tiểu 小: như đầu bút cắm tháp | Đảo 倒: đỉnh bay lệch |
| Phá 破: đứt gãy | |
| Không 空: hang hốc thủng lỗ |
Vì sao Tham Lang quý phải có Liêm Trinh làm tổ? – 廉貞是祖宗
Theo Hám Long Kinh, Tham Lang quý nhất là Tham Lang sinh ra từ Liêm Trinh (Hoả tinh). Liêm Trinh là núi đá nhọn như lửa bốc; từ đó long đi trăm dặm mới kết Tham Lang nhỏ, có lúc ngoảnh về tổ.
Nguyên văn – 原文
火星要起廉貞位,生出貪狼由此勢。若見火星動焰時,看他蹤跡落何處。此龍不是尋常貴,生出貪狼向亦奇。火星若起廉貞位,落處須尋一百里。中有貪狼小小峰,有時回顧火星宮。世人只道貪狼好,不識廉貞是祖宗。貪狼若非廉作祖,為官也不到三公。
Dịch nghĩa – 譯義
Hoả tinh phải nổi ở ngôi Liêm Trinh; Tham Lang sinh ra là do thế ấy. Nếu thấy Hoả tinh lúc lửa bốc động, hãy xem dấu nó rơi xuống chỗ nào. Long này không phải quý tầm thường; Tham Lang sinh ra, hướng cũng kỳ lạ. Hoả tinh nếu nổi ở ngôi Liêm Trinh, chỗ rơi phải tìm trong một trăm dặm. Trong đó có đỉnh Tham Lang nho nhỏ, có lúc ngoảnh về cung Hoả tinh. Người đời chỉ bảo Tham Lang tốt, không biết Liêm Trinh mới là tổ tông. Tham Lang nếu không có Liêm làm tổ, làm quan cũng không đến tam công.
Giảng giải – 講解
Đây là nguyên lý "hung sinh cát": sao hung làm tổ, sao cát làm con. Ngọn núi đá dữ dội ở xa là nguồn lực; cái đỉnh hiền hoà ở gần là chỗ dùng được. Phong Thuỷ Liên Hoa giảng điều này bằng âm dương: dương cực thì sinh âm, cái mạnh phải được thoái tá mới thành cái tốt. Người học chỉ nhìn đỉnh nhọn đẹp trước mặt mà không truy tổ thì chỉ thấy ngọn, không thấy gốc. Theo Thầy Vũ Giới: "Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc."
Thượng lĩnh xà và hạ lĩnh xà khác nhau thế nào? – 上嶺蛇與下嶺蛇
Thượng lĩnh xà và hạ lĩnh xà là hai cách mạch Tham Lang rời đỉnh núi cao: mạch như đuôi chuột múa xuống gọi là rắn lên đỉnh, chủ quý hiển; mạch như cổ hạc vươn xuống gọi là rắn xuống đỉnh, kinh nói là nhà mục nát.
Nguyên văn – 原文
高山頂上如平掌,中分細脈如蛇樣。貴龍多是穿心出,富龍只從傍生上。高山如帳後面遮,帳裏微微似帶斜。帶舞來下如鼠尾,此是貪狼上嶺蛇。帶舞下來伸鶴頸,此是貪狼下嶺蛇。上嶺解生朱紫貴,下嶺須為朽腐家。
Dịch nghĩa – 譯義
Trên đỉnh núi cao như bàn tay ngửa bằng, giữa chia ra mạch nhỏ như dáng rắn. Long quý phần nhiều xuyên giữa tâm mà ra; long giàu chỉ từ bên cạnh mọc lên. Núi cao như màn trướng che phía sau, trong màn lờ mờ như dải lụa nghiêng. Dải múa đi xuống như đuôi chuột, đó là Tham Lang rắn lên đỉnh. Dải múa xuống mà vươn như cổ hạc, đó là Tham Lang rắn xuống đỉnh. Rắn lên đỉnh sinh quý áo tía áo hồng; rắn xuống đỉnh thì thành nhà mục nát.
Giảng giải – 講解
Câu đáng nhớ nhất là "quý long xuyên tâm xuất, phú long tòng bàng sinh": mạch ra chính giữa trướng là quý, mạch ra bên sườn là giàu. Đây là phép xuyên trướng mà các thiên Liêm Trinh, Cự Môn sẽ nhắc lại. Về hai loại rắn, đuôi chuột là mạch nhỏ dần, thu gọn, có lực; cổ hạc là mạch vươn dài, mảnh mà buông, khí theo đó mà tiết. Phần này kinh văn rất cô đọng; khi đứng ngoài thực địa phải có thầy chỉ tận nơi mới phân biệt chắc được.


Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa rút từ thiên Tham Lang bốn điều dùng được ngay:
- Gọi tên trước, xét bệnh sau: nhận ra núi nhọn là Tham Lang chưa đủ; phải xét nó thuộc 5 chính hay 7 bệnh.
- Nhìn nhiều phía: Tham Lang thật nhìn ngang, nhìn nghiêng đều đứng ngay; một mặt đẹp chưa đủ.
- Bốn thú phải tụ: đỉnh cao không có Long Hổ, án chầu là không vong, chớ tìm huyệt.
- Truy tổ: Tham Lang có Liêm Trinh làm tổ mới quý lớn; hung làm tổ, cát làm con.
Với nhà ở đô thị, Phong Thuỷ Liên Hoa không gượng ép tìm "núi Tham Lang" trong khối nhà cao tầng. Hình thể công trình có thể mượn tên chín sao để đọc tính, nhưng định cục vẫn phải theo lập cục pháp và vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.
Tóm lại – 總結: Tham Lang là măng đứng, đẹp ở chỗ ngay ngắn và có tổ. Nhìn núi nhọn mà không xét bệnh, không truy tổ, không xem bốn thú, là mới thấy một nửa ngọn núi.
Bài trước: Hám Long Kinh 撼龍經: đề yếu Tứ Khố và thiên tổng luận Tu Di sơn. Bài sau: Bác hoán, thoái tá và La tinh trong thiên Tham Lang.
Nguồn: Hám Long Kinh (撼龍經), đề Dương Quân Tùng, bản Tứ Khố Toàn Thư (Wikisource, thuộc công cộng). Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: định toạ hướng sau khi đã nhận long và huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho nhà, đất theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Tầm Long Điểm Huyệt nhập môn: bốn chữ Long – Sa – Huyệt – Thuỷ
- Thanh Long mạnh, Bạch Hổ yếu: cân bằng sa thủ
- Thổ phúc tàng kim: khí kết ẩn trong bụng núi Thổ
- Khẩu quyết tầm long: triền sơn, thế núi trong phong thuỷ mộ phần
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Nhận diện cửu tinh ngoài thực địa là phần nhãn pháp phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Núi Tham Lang nhận biết bằng cách nào? – 如何識貪狼
Núi Tham Lang là đỉnh nhọn đứng thẳng như búp măng, nhìn từ nhiều phía vẫn ngay. Nếu đỉnh nghiêng, sườn lở, thân thủng hang hay chỉ một mặt nhọn còn thân chạy thẳng, thì theo Hám Long Kinh đó chưa phải Tham Lang thật.
Tam cát trong cửu tinh là những sao nào? – 三吉為何星
Tam cát là Tham Lang, Cự Môn và Vũ Khúc. Hám Long Kinh nói ngoài ba cát còn có Tả Phụ, Hữu Bật là hai sao phụ trợ cũng tốt; bốn sao Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Phá Quân kèm hung nhưng vẫn có chỗ dùng.
Vì sao Liêm Trinh là sao hung mà lại làm tổ của Tham Lang? – 廉貞何以為貪狼祖
Vì long phải có nguồn lực mạnh mới kết được huyệt quý. Liêm Trinh là núi đá như lửa, lực rất lớn; long từ đó đi xa, thoái tá dần mới thành Tham Lang hiền hoà. Hám Long Kinh nói Tham Lang không có Liêm làm tổ thì làm quan cũng không đến tam công.
Không vong long là gì? – 空亡龍是何
Không vong long là long có đỉnh cao nhưng bốn thú không tụ, không ngoảnh về. Hám Long Kinh dặn trên long không vong chớ tìm huyệt, vì dù có huyệt cũng dễ tàn tắt.









