Nhị thập tứ sa táng pháp (二十四砂葬法) là phần phụ cuối của Táng Pháp Đảo Trượng (葬法倒杖), kể hai mươi bốn cách táng theo hình thế cụ thể. Bài 51 dịch đoạn mở đầu và mười hai cách đầu: gánh dù, táng chính, mở ra, treo, đắp mộ, khoét lớn nhỏ, gò bờm ngựa, hồi long cố tổ, cưỡi long, nắm kéo, trạm dừng, lắp rìu.
Trả lời nhanh: Nhị thập tứ sa táng pháp mở bằng nguyên lý: xem long là xem chỗ khởi, rõ huyệt là rõ chỗ dừng; trong chỗ dừng (tĩnh) lại tìm cái sống, gọi là sinh khí. Rồi kể từng cách táng: mỗi cách mô tả thế long, thế huyệt và cách mở huyệt nông sâu, bồi đất, đắp mộ.
Thầy Vũ Giới giảng: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai." Hai mươi bốn cách táng như hai mươi bốn bài thuốc cho hai mươi bốn bệnh hình của đất.
Nguyên lý mở đầu của Nhị thập tứ sa là gì? – 總論
Xem long là xem chỗ khởi, rõ huyệt là rõ chỗ dừng; khởi là động mà sống, dừng là tĩnh mà chết, trong chết lại tìm sống, đó là sinh khí. Ỷ, Chàng, Cái, Niêm, sai hào ly lệch nghìn dặm.
Nguyên văn – 原文
夫觀龍觀其起,明穴明其止。起乃動而生,止乃靜而死,死處又尋生,是名曰生氣。故一察其微,乃盡其大旨。象其物而取其事,順其情而取其理,推分合以定淺深,明饒減以存克制。倚撞蓋粘,體勢情意,差之毫厘,謬以千里。
Dịch nghĩa – 譯義
Xem long là xem chỗ khởi, rõ huyệt là rõ chỗ dừng. Khởi là động mà sống, dừng là tĩnh mà chết; trong chỗ chết lại tìm cái sống, đó gọi là sinh khí. Cho nên xét chỗ nhỏ mới hết ý lớn: theo tượng vật mà lấy việc, thuận tình mà lấy lý, suy phân hợp để định nông sâu, rõ nhiêu giảm để giữ chế khắc. Ỷ, Chàng, Cái, Niêm, thể thế tình ý, sai một hào ly, lệch nghìn dặm.
Giảng giải – 講解
"Trong chết tìm sống" là câu then chốt: huyệt là chỗ long dừng (tĩnh), nhưng trong cái tĩnh ấy phải còn sinh khí. Long dừng mà khí chết thì không phải huyệt. Đây là định nghĩa sinh khí rất hay của người xưa.


Gánh dù, táng chính, mở ra, treo là gì? – 擔傘正葬打開懸棺
Gánh dù: long gấp không nhũ, niêm bên phải, mở nông, bồi đất khách. Táng chính: long ba bốn đốt, hướng đối ứng giữa. Mở ra: Kim đần không vân, mở sâu làm oa, mở Kim lấy Thuỷ. Treo: mạch gấp huyệt trong bùn sâu, xây huyệt lớn, đặt treo.
Nguyên văn – 原文
〇擔傘:來龍急氣,脈直沖中,無乳氣穴粘右邊,側受倚其後,托左臂長而明堂寬展,如人之擔傘勢也。宜淺開金井,若太深必傷,宜培加客土,填實於塋,必主富貴綿遠。〇正葬:來龍三四節結,穴勢既不峻急而纏護,又齊整坐下,金魚環會,堂氣分明。宜扦正穴,開井放棺,接取真氣,墳培高壘,向對中應為的。半紀之間,富貴雙全。〇打開:太陽頑金無紋浪,須打開深壙作窩,約取中堂。金魚會處,定穴懸棺而葬,取中小溫潤氣,謂開金取水,發須遲而綿遠不敗。〇懸棺:來龍脈急而無緩,有分有合,穴結深泥,打開實處而見實土,並內用磚石結起巨壙,豎四石柱於壙內,懸棺而下。壙前相接金池,放三吉之水,去壘土成墳,以接生氣。
Dịch nghĩa – 譯義
Gánh dù (đảm tản): long đến khí gấp, mạch xông thẳng giữa, không có nhũ, huyệt niêm bên phải, nhận nghiêng tựa phía sau, tay trái đỡ dài mà minh đường rộng, như thế người gánh dù. Nên mở huyệt nông, quá sâu ắt hại; nên bồi thêm đất khách, lấp chắc mộ, ắt chủ phú quý lâu dài. Táng chính (chính táng): long đến ba bốn đốt thì kết, thế huyệt không gấp dốc, có triền hộ, ngồi ngay ngắn, nước kim ngư vòng hội, khí đường rõ ràng. Nên cắm đúng chính huyệt, mở huyệt đặt, đón chân khí, đắp mộ cao, hướng đối ứng giữa làm chuẩn; trong nửa kỷ (sáu năm) phú quý đều đủ. Mở ra (đả khai): Thái Dương Kim đần không có vân sóng, phải mở huyệt sâu làm oa, lấy khoảng giữa. Ở chỗ kim ngư hội, định huyệt mà táng, lấy khí ấm nhuận nhỏ ở giữa, gọi là mở Kim lấy Thuỷ; phát chậm mà lâu bền không bại. Treo (huyền quan): long đến mạch gấp không chậm, có phân có hợp, huyệt kết trong bùn sâu; mở đến chỗ chắc thấy đất chắc, trong xây gạch đá thành huyệt lớn, dựng bốn cột đá trong huyệt mà đặt xuống. Trước huyệt nối ao kim, thả nước ba cát, rồi đắp đất thành mộ để nối sinh khí.
Giảng giải – 講解
Các cách này cho thấy độ sâu là biến số quan trọng: nông cho long gấp không nhũ, sâu cho Kim đần. Phép treo trong bùn sâu là một giải pháp kỹ thuật cho đất yếu.


Đắp mộ, khoét lớn nhỏ, gò bờm ngựa, hồi long là gì? – 壘墳剜藍馬鬣回龍
Đắp mộ: đất bằng sinh đột có đá, không đào, táng nổi đắp đất. Khoét lớn nhỏ: huyệt lệch hay chính trên Kim tròn, không mở sâu, dựng thành cao. Gò bờm ngựa: táng dưới đột trong quật, không xây gạch hại đột. Hồi long cố tổ: dời cao, mở sâu.
Nguyên văn – 原文
〇壘墳:來龍有蓋有座,上急下緩,為之墜脈,所以平地生突,突中有石,不可用工掘鑿,似借外城,淺開金井,浮土正葬,壘土成墳,先富後貴之地也。〇大小剜藍:來龍有情,頭高而穴偏,或側臂頓起圓金,到頭入手,有鼠肉受穴,水星外應,有金水相生之義,為大剜偏受。一伏再頓小金,有迎堂顧祖之意,為小剜正受。此則不可開井太深,更宜高立墳城,恐來勢聳而壓穴也。凡術者宜有裁度,用之可也。〇馬鬣封:來龍高岡有窟,窟中有突,突頂正葬,須從穴前挖開,下面吞進,突下安穴。不可深開鉗壙,金骨淺安井內,否則卓棺為吉。葬後培墳,如舊土不動,馬鬣之封微露,不可用磚石結砌,侵損其突。〇回龍顧祖:龍勢急硬,過關峽生鉤合轉回,脈從回面結,顧祖迎堂,宗族皆轉。朝揖玄微,不必拘於真與不真。穴宜高遷,深開金井,謂之黃金登水,墓登砂是也。
Dịch nghĩa – 譯義
Đắp mộ (luỹ phần): long đến có che có toà, trên gấp dưới chậm, là mạch rơi, nên đất bằng sinh đột, trong đột có đá, không được đào đục; như mượn thành ngoài, mở huyệt nông, táng nổi trên đất, đắp đất thành mộ; là đất trước giàu sau sang. Khoét lớn nhỏ (đại tiểu oản lam): long đến có tình, đầu cao mà huyệt lệch, hoặc tay bên nổi Kim tròn, đến đầu nhập thủ có thịt chuột nhận huyệt, Thuỷ tinh ứng ngoài, có nghĩa Kim Thuỷ tương sinh, là khoét lớn nhận lệch. Một lần phục lại nổi Kim nhỏ, có ý đón đường ngoảnh tổ, là khoét nhỏ nhận chính. Không được mở quá sâu, nên dựng thành mộ cao, sợ thế đến vút lên đè huyệt. Người làm thuật phải biết cân nhắc mà dùng. Gò bờm ngựa (mã liệp phong): long đến gò cao có quật, trong quật có đột, táng chính trên đỉnh đột; phải đào từ trước huyệt, nuốt vào phía dưới, đặt huyệt dưới đột. Không được mở kiềm sâu, đặt nông trong huyệt, không thì dựng đứng cho cát. Táng xong bồi mộ như đất cũ không động, gò bờm ngựa hơi lộ, không được xây gạch đá làm hại đột. Hồi long cố tổ: thế long gấp cứng, qua quan hiệp sinh móc hợp quay về, mạch theo mặt quay về mà kết, ngoảnh tổ đón đường, tông tộc đều quay. Chầu vái huyền vi, không cần câu nệ thật hay không thật; huyệt nên dời cao, mở sâu, gọi là hoàng kim đăng thuỷ, mộ lên sa.
Giảng giải – 講解
Lời dặn "không được xây gạch đá làm hại đột" cho thấy người xưa tôn trọng hình đất: không đập phá cái tự nhiên đã cho. Đây là bài học bảo tồn rất hiện đại.


Cưỡi long, nắm kéo, trạm dừng, lắp rìu là gì? – 騎龍拿扯停驛鬥斧
Cưỡi long: án ép huyệt lộ, lùi về sau cắm cao, bồi minh đường. Nắm kéo: khí đường hẹp, nhận nghiêng, kéo sau nắm trước. Trạm dừng: huyệt như có như không, lên cao trông mới rõ, giữa chữ thập. Lắp rìu: long thẳng nhận ngang.
Nguyên văn – 原文
〇騎龍:龍神盡處有突兀之結,案迫前砂而穴露,其氣不聚,後龍壘來,草蛇灰線,過脈分明,穴須退後高扦,取騎龍下,深井放棺,填補明堂,以全造化也。〇拿扯:來龍峻急入穴,須有情而堂氣迫狹,外山外水左右交結,橫觀外堂,寬展氣脈,側受穴用,提起扦之。開井不淺不深,酌中裁剪,容土培就,貼身雌雄,扯後拿前。葬過一紀,世出富豪特達之士也。〇停驛:來龍高岡脈緊,穴情似有似無,登高望龍,方明端的。巒頭須金水帳脫下平中小結,入首有鋪茵停車駐馬之驛也。十字之中,深開金井,高砌墳成,依法裁剪,自有妙理。〇鬥斧:直龍枕險又無纏護,左右前後卻有鬼曜,翻身橫作,連山取水,以接生氣,情如鬥斧拱揖。前朝不許,時師妄為測度,蓋出勢直來橫受,故知之難也。
Dịch nghĩa – 譯義
Cưỡi long (kỵ long): chỗ long thần tận có kết đột ngột, án ép sa trước mà huyệt lộ, khí không tụ; long sau chồng đến, dấu rắn cỏ chỉ tro, mạch qua rõ ràng; huyệt phải lùi về sau cắm cao, lấy thế cưỡi long xuống, mở sâu mà đặt, bồi bổ minh đường để trọn tạo hoá. Nắm kéo (nã xả): long đến dốc gấp vào huyệt, có tình mà khí đường ép hẹp; núi ngoài nước ngoài trái phải giao kết, nhìn ngang ngoại đường rộng mở khí mạch; dùng huyệt nhận nghiêng, nâng lên mà cắm. Mở huyệt không nông không sâu, châm chước giữa mà cắt, dung đất bồi thành, thư hùng sát thân, kéo sau nắm trước. Táng qua một kỷ, đời ra người giàu có, hiển đạt. Trạm dừng (đình dịch): long đến gò cao mạch căng, tình huyệt như có như không, lên cao trông long mới rõ. Loan đầu phải là trướng Kim Thuỷ thoát xuống, kết nhỏ ở giữa chỗ bằng; nhập thủ có nệm trải như trạm dừng xe ngựa. Ở giữa chữ thập mở huyệt sâu, xây mộ cao, cắt theo phép, tự có lý diệu. Lắp rìu (đấu phủ): long thẳng gối chỗ hiểm lại không có triền hộ, nhưng trước sau trái phải có quỷ diệu; lật thân làm ngang, liền núi lấy nước để nối sinh khí, tình như lắp rìu chầu vái. Chầu trước không cho, thầy thời nay đoán bừa, bởi thế đến thẳng mà nhận ngang nên khó biết.
Giảng giải – 講解
Trạm dừng (đình dịch) là hình ảnh đẹp: long đi xa như đoàn xe ngựa, có chỗ trải nệm dừng nghỉ. Nghi Long Kinh cũng ví cán long như người đi nghìn dặm có chỗ nghỉ trọ.
Nhị thập tứ sa như một "bệnh án" của đất – 二十四砂如醫案
Mỗi mục trong Nhị thập tứ sa có cấu trúc giống bệnh án: mô tả thế long (triệu chứng), thế huyệt (chẩn đoán), cách mở huyệt, nông sâu, bồi đắp (điều trị), và đôi khi kết quả (tiên lượng). Đây là lối viết rất thực hành.
Thầy Vũ Giới coi phong thuỷ là y học cho đất đai: nhà bệnh thì chữa. Đọc Nhị thập tứ sa theo lối bệnh án giúp người học nhớ: không có một cách táng cho mọi đất, mỗi đất một cách.
Các mục có những con số và lời hứa như "nửa kỷ phú quý", "qua một kỷ ra người giàu". Đó là lời của sách cổ; Phong Thuỷ Liên Hoa dịch đúng nguyên văn nhưng không coi là cam kết, theo nguyên tắc không hứa hẹn.
Bài học bảo tồn hình đất – 保形之教
- Không đào phá đột có đá (đắp mộ, gò bờm ngựa).
- Không xây gạch đá làm hại hình (gò bờm ngựa).
- Bồi đất khách thay vì đào sâu khi khí ở nông (gánh dù, đắp mộ).
- Bồi bổ minh đường khi án ép (cưỡi long).
Với nhà ở, tinh thần ấy là: san lấp, đào móng có chừng mực, giữ hình đất, bổ chỗ thiếu bằng đắp chứ không phá chỗ có sẵn.
Gia chủ và học trò thường hỏi – 常問
Đất khách là gì? – 客土
Là đất mang từ nơi khác đến để bồi, đắp mộ hoặc huyệt khi khí ở nông.
Kim ngư là gì? – 金魚
Là hai dòng nước nhỏ ôm hai bên huyệt rồi hợp phía trước, như hình hai con cá vàng.
Có nên tin lời "nửa kỷ phú quý"? – 半紀富貴
Đó là lời sách cổ; Phong Thuỷ Liên Hoa không coi là cam kết. Kết quả còn tuỳ người, thời và nhiều yếu tố.
Ghi nhớ nhanh – 要訣速記
- Trong tĩnh tìm sống là sinh khí.
- Gánh dù: nông, bồi đất khách.
- Mở ra: Kim đần, mở Kim lấy Thuỷ.
- Gò bờm ngựa: không hại đột.
- Cưỡi long: lùi sau cắm cao.
- Trạm dừng: lên cao trông mới rõ.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Lưu ý: Táng Pháp là phần thủ pháp đặt huyệt của người xưa. Bài này dịch và giảng lý để học tham khảo; việc táng thực tế cần thầy khảo sát tại chỗ, không tự làm theo bài. Theo Thầy Vũ Giới, "lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp".
Lập cục cụ thể theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.
Tóm lại – 總結: Trong tĩnh tìm sống là sinh khí; mỗi hình thế một cách mở huyệt nông sâu, bồi đắp riêng; tôn trọng hình đất, không đập phá.
Bài trước: Đảo trượng mười hai phép. Bài sau: Nhị thập tứ sa táng pháp (2).
Nguồn: Táng Pháp Đảo Trượng (葬法倒杖), phụ trong bộ Hám Long Kinh đề Dương Quân Tùng, bản Tứ Khố Toàn Thư (Wikisource, thuộc công cộng); một số chữ in sai đã được hiệu đính theo nghĩa. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: định toạ hướng khi đã nhận được long và huyệt.
- Lập Cục Pháp: lập cục cho nhà, đất theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Nhận long, nhận sao ngoài thực địa phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Nhị thập tứ sa táng pháp là gì? – 二十四砂葬法
Là hai mươi bốn cách táng theo hình thế cụ thể, phần phụ cuối của Táng Pháp Đảo Trượng.
Sinh khí theo Táng Pháp là gì? – 生氣
Là cái sống tìm thấy trong chỗ long dừng (tĩnh); dừng mà còn sống mới là huyệt.
Vì sao có cách táng nổi, có cách táng sâu? – 浮沉
Vì khí ở nông hay sâu tuỳ thế long; long gấp không nhũ thì nông, Kim đần thì sâu.
Hồi long cố tổ táng thế nào? – 回龍顧祖
Huyệt nên dời cao, mở sâu; gọi là hoàng kim đăng thuỷ.









