💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Phép Ai, Tịnh, Tà, Sáp 挨並斜插 – Táng Pháp phong thủy

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Phép Ai, Tịnh, Tà, Sáp 挨並斜插 – Táng Pháp phong thủy

Phép Ai, Tịnh, Tà, Sáp (挨並斜插) trong Táng Pháp Đảo Trượng (葬法倒杖) là bốn phép cho long âm ở đất bằng, xử lý theo "đột", tức chỗ nổi. Bài 49 dịch trọn phần giảng chi tiết bốn phép này, khép lại mười sáu phép Bội Bát quái.

Trả lời nhanh: Đột đơn dùng Ai: kề sát chỗ chắc, trên không đặt chỗ gấp, dưới không chịu lạnh; đột đôi dùng Tịnh: lấy cái ngắn nhỏ làm huyệt, gồm cái lớn dài; đột ngay dùng Tà: đặt xiên mà sát, tránh khí bạo mà không xa chân tình; đột lệch dùng Sáp: cắm vào giữa chỗ qua và chỗ nối.

Thầy Vũ Giới giảng: "Nhất âm nhất dương chi vị đạo." Đột là dương nổi trên đất âm; bốn phép này tìm chỗ âm dương giúp nhau.

Phép Ai dùng thế nào? – 挨法

Ai là kề sát sinh khí; đột rõ mà mạch âm đơn, mênh mang không chỗ đậu, phải nương khí sinh sinh; trên không đặt chỗ gấp, dưới không chịu lạnh. Ai giống Ỷ nhưng sát hơn.

Nguyên văn – 原文

挨者,傍也。傍切其生氣。突象既彰,陰脈單現,渺茫無際,恍惚無棲。無際則居止難定,無棲則捉摸難依。須傍藉生生之氣,借資化化之機,上不投其急而暴氣沖和,下不受其寒而陰氣旋復,此挨之法也。挨與倚相似,而挨則倚之切;倚與挨各別,而倚則挨之寬。可挨處如種之方芽,龍之將蟄,當挨處形如轉皮,氣如仰掌。

Dịch nghĩa – 譯義

Ai là kề, kề sát sinh khí. Tượng đột đã rõ, mạch âm hiện đơn, mênh mang không bờ, mờ mịt không chỗ đậu. Không bờ thì chỗ dừng khó định, không chỗ đậu thì khó bám; phải nương khí sinh sinh, mượn cơ hoá hoá, trên không đặt vào chỗ gấp thì khí bạo hoà dịu, dưới không chịu lạnh thì âm khí quay về; đó là phép Ai. Ai giống Ỷ, mà Ai là Ỷ sát hơn; Ỷ khác Ai, mà Ỷ là Ai rộng hơn. Chỗ có thể Ai như hạt mới nảy mầm, như rồng sắp ẩn; chỗ nên Ai hình như da xoay, khí như bàn tay ngửa.

Giảng giải – 講解

Chỗ nên Ai "hình như da xoay, khí như bàn tay ngửa": mặt đất hơi xoay, lòng hơi ngửa. Hình ảnh hạt mới nảy mầm, rồng sắp ẩn cho thấy khí đang ở trạng thái non, cần kề nhẹ.

Sơ đồ ai và tịnh theo Táng Pháp
Ai và Tịnh – 挨並 – Vẽ lại theo Táng Pháp Đảo Trượng – Phong Thuỷ Liên Hoa
Tranh sơn thuỷ cổ minh hoạ: ai và tịnh
Ma Yuan Walking on Path in Spring – tranh công cộng, Wikimedia Commons

Phép Tịnh dùng thế nào? – 並法

Tịnh là hợp; hai đột hai mạch như chim âu bên mẹ, như lúa trổ bông. Đặt lệch một bên thì tình ý không chuyên hoặc ý sống không vững; phải nương cái ngắn nhỏ làm huyệt, gồm cái lớn dài vào.

Nguyên văn – 原文

並者,合也,合並其生氣。突象兩彰,陰脈重現,如浮鷗傍母之形,若嘉粟吐華之勢。或兩脈顯其長短,或二突露其巨細,投其左則情意不專,投其右則生意不固,情意不專或值陰駁之禍,生意不固乃值亡陽之殺。故須乘其短而小者穴之,合其大而長者並之,相依不散,理勢通同。

Dịch nghĩa – 譯義

Tịnh là hợp, hợp gồm sinh khí. Tượng đột hai cái rõ, mạch âm hiện đôi, như chim âu nổi bên mẹ, như lúa tốt trổ bông. Hoặc hai mạch dài ngắn, hoặc hai đột lớn nhỏ; đặt bên trái thì tình ý không chuyên, đặt bên phải thì ý sống không vững, tình ý không chuyên thì gặp hoạ âm tạp, ý sống không vững thì gặp sát mất dương. Cho nên phải nương cái ngắn nhỏ mà làm huyệt, hợp cái lớn dài mà gồm vào, nương nhau không tán, lý thế thông nhau.

Giảng giải – 講解

Phép này dạy: khi có hai, đừng chọn một bỏ một, mà lấy cái nhỏ làm điểm, cái lớn làm đỡ. Đây là tư duy "chủ – phụ" rất hữu ích trong bố cục nhà có hai khối.

Sơ đồ phép tà: xiên mà sát theo Táng Pháp
Phép Tà: xiên mà sát – 斜法 – Vẽ lại theo Táng Pháp Đảo Trượng – Phong Thuỷ Liên Hoa
Tranh sơn thuỷ cổ minh hoạ: phép tà: xiên mà sát
Li Shizhuo - Landscape after Jing Hao and Guan Tong - 1952.588 - Cleveland Museum of Art – tranh công cộng, Wikimedia Commons

Phép Tà dùng thế nào? – 斜法

Mạch đột thẳng thì chớ đặt đón đầu: kề dây cung thì mạch không tới, theo đỉnh thì khí hung. Đặt xiên mà sát: xiên thì không nhận thẳng khí bạo, sát thì không xa chân tình.

Nguyên văn – 原文

斜者,切也,斜切其生氣。凡見突脈直,下棺骸切莫授首,挨其弦則脈絡不到,就其頂則氣勢猖強。不到之處謂之退落,猖強之處謂之剛雄。退落則陽中之陽偏,陽不生也;剛雄則陰中之陰偏,陰不成也。故斜而切之,斜則不直受其暴氣,切則不疏遠其真情,兇可去而吉可得。禍患遠而福德旺,陰陽相扶,急緩相濟,而斜穴之名義明矣。

Dịch nghĩa – 譯義

Tà là cắt xiên, cắt xiên sinh khí. Phàm thấy mạch đột thẳng thì chớ đặt đón ngay đầu mạch, kề dây cung thì mạch lạc không tới, theo đỉnh thì khí thế hung mạnh. Chỗ không tới gọi là thoái lạc, chỗ hung mạnh gọi là cương hùng; thoái lạc thì dương trong dương lệch, dương không sinh; cương hùng thì âm trong âm lệch, âm không thành. Cho nên đặt xiên mà sát: xiên thì không nhận thẳng khí bạo, sát thì không xa chân tình; hung bỏ được mà cát lấy được. Hoạ hoạn xa mà phúc đức vượng, âm dương đỡ nhau, gấp chậm giúp nhau, thì danh nghĩa huyệt Tà đã rõ.

Giảng giải – 講解

Thoái lạc (không tới) là dương lệch không sinh; cương hùng (quá mạnh) là âm lệch không thành. Tà là con đường giữa: âm dương đỡ nhau, gấp chậm giúp nhau. Đây là nguyên lý trung hoà trong thực hành.

Sơ đồ phép sáp: giữa chỗ qua và nối theo Táng Pháp
Phép Sáp: giữa chỗ qua và nối – 插法 – Vẽ lại theo Táng Pháp Đảo Trượng – Phong Thuỷ Liên Hoa
Tranh sơn thuỷ cổ minh hoạ: phép sáp: giữa chỗ qua và nối
元 陸廣 丹臺春曉圖 軸-Spring Dawn Over the Elixir Terrace MET DP224544 – tranh công cộng, Wikimedia Commons

Phép Sáp dùng thế nào? – 插法

Mạch đột xiên thì đón chỗ đến bị kéo, theo chỗ dừng bị chậm; nên cắm vào giữa chỗ qua và chỗ nối. Chỗ nên Sáp mạch linh động như ném ngang, huyệt rõ như đụng thẳng; sinh khí bàng bạc, phúc ấm lâu xa.

Nguyên văn – 原文

插者,下也,下插其生氣。凡見突脈之斜,須詳作穴之義。迎其來則去處牽扯,就其止則來處棲遲。故乘其過續之中,插之以枯朽之骨。可插處脈情活動,如橫拋之勢;當插處穴情昭著,似直撞之形。生氣磅礴,源源不絕,聚氣充盛,浩浩難窮。不絕則情意自專,難窮則功力自大,鬼福及人效驗悠遠,斯插法之理致極矣。

Dịch nghĩa – 譯義

Sáp là cắm xuống, cắm vào sinh khí. Phàm thấy mạch đột xiên, phải xét kỹ nghĩa làm huyệt. Đón chỗ đến thì chỗ đi bị kéo, theo chỗ dừng thì chỗ đến chậm trễ; cho nên nương giữa chỗ qua và chỗ nối mà cắm vào. Chỗ có thể Sáp thì mạch tình linh động như thế ném ngang; chỗ nên Sáp thì huyệt tình rõ ràng như hình đụng thẳng. Sinh khí bàng bạc, liên tục không dứt; khí tụ đầy thịnh, mênh mông khó cùng. Không dứt thì tình ý tự chuyên, khó cùng thì công lực tự lớn, phúc ấm đến người ứng nghiệm lâu xa; lý của phép Sáp đến đây là cùng.

Giảng giải – 講解

Sáp giống Chàng (bài 46) nhưng dùng bên đột. Đọc cặp phép giống nhau (Ỷ – Ai, Chàng – Sáp, Chính – Giá, Chiết – Cầu, Niêm – Điếu) giúp nhớ cả hệ mười sáu phép.

Các cặp phép giống nhau trong mười sáu phép – 十六法相似對

CặpGiốngKhác
Ỷ – AiTựa kềỶ cho mạch thẳng, Ai cho đột bằng (Ai sát hơn)
Chàng – SápĐụng cắmChàng cho mạch xiên, Sáp cho bên đột
Niêm – ĐiếuDính đặt thấpNiêm là chỗ rủ, Điếu là Niêm nâng lên
Chính – GiáĐặt giữaGiá là Chính khi quật sâu
Cầu – ChiếtĐo lườngChiết là Cầu khi quật rộng nông

Táng Pháp tự nêu các cặp này để người học khỏi lẫn. Đây là cách học bằng so sánh, giúp nhớ lâu và dùng đúng.

Đến đây khép lại mười sáu phép Bội Bát quái. Bài sau là Đảo trượng mười hai phép, cách cắm gậy định hướng đặt huyệt.

Đất nổi ở đồng bằng và nhà ở – 平地之突與宅

Ở đồng bằng, chỗ nổi (gò, giồng, đất cao) là chỗ người xưa lập làng, lập nhà. Táng Pháp dạy đặt huyệt trên đột không đón thẳng đầu mà kề bên, xiên mà sát. Với nhà ở, có thể hiểu: không đặt nhà chót vót đỉnh gò trơ gió, mà đặt ở sườn có tựa, nhìn ra chỗ tụ.

  1. Gò đơn: đặt kề phía chắc, có tựa.
  2. Hai gò: lấy gò nhỏ làm chỗ ở, gò lớn làm tựa.
  3. Gò ngay hướng dòng: né đầu, đặt xiên.
  4. Gò lệch: chỉnh ngay mặt nhà về chỗ tụ.

Áp dụng cụ thể cần khảo sát.

Gia chủ và học trò thường hỏi – 常問

Nhà trên đỉnh gò có tốt không? – 突頂

Đỉnh gò dễ trơ gió; Táng Pháp dạy kề, xiên chứ không đặt thẳng đầu đột. Nhà nên có tựa.

"Thoái lạc" và "cương hùng" là gì? – 退落剛雄

Thoái lạc là chỗ khí không tới (dương không sinh); cương hùng là chỗ khí quá mạnh (âm không thành).

Học hết mười sáu phép rồi làm gì? – 學後

Học tiếp Đảo trượng và Nhị thập tứ sa; rồi thực địa với thầy để luyện nhãn pháp.

Ghi nhớ nhanh – 要訣速記

  • Đột đơn: Ai, kề chỗ chắc.
  • Đột đôi: Tịnh, nhỏ làm huyệt, lớn làm đỡ.
  • Đột ngay: Tà, xiên mà sát.
  • Đột lệch: Sáp, cắm giữa chỗ qua và chỗ nối.
  • Không đón thẳng khí bạo.

Liên hệ với Hám Long Kinh, Nghi Long Kinh và bài giảng Liên Hoa – 與前經及蓮花講義相參

Phép Tà và phép Sáp cùng xử lý mạch đột, nhưng Tà cho đột ngay (thẳng), Sáp cho đột xiên. Đây là cặp đối xứng thú vị: đột thẳng thì đặt xiên, đột xiên thì chỉnh ngay. Nguyên tắc là luôn tạo một góc vừa phải giữa mạch và chỗ đặt, không đón thẳng, không quay lưng.

Hình ảnh "chim âu nổi bên mẹ, lúa tốt trổ bông" của phép Tịnh rất đẹp: hai đột một lớn một nhỏ như mẹ con. Lấy con (nhỏ) làm huyệt, lấy mẹ (lớn) làm đỡ. Ý này gần với "có chủ có tựa" trong bố cục nhà ở: khối nhỏ để ở, khối lớn che chắn.

Theo Thầy Vũ Giới, "24 định luật âm dương" là phần cốt lõi của Hình Pháp Liên Hoa. Bốn phép Ai, Tịnh, Tà, Sáp đều là cách điều hoà âm dương ở một điểm: thoái lạc là dương thiếu, cương hùng là âm thiếu, đặt đúng là âm dương đỡ nhau.

Bài tập: tìm một gò nhỏ ở đồng bằng gần nhà, xác định nó đơn hay đôi, ngay hay lệch so với hướng dòng nước; thử chọn chỗ đặt theo bốn phép và ghi lý do. Đây là bước luyện nhãn trước khi học thủ pháp với thầy.

Tóm lại mười sáu phép: núi cao xem mạch và tức, đất bằng xem quật và đột; long dương dùng Cái Niêm Ỷ Chàng hoặc Chính Cầu Giá Chiết, long âm dùng Trảm Tiệt Điếu Truỵ hoặc Ai Tịnh Tà Sáp.

Hỏi thêm về đoạn này – 補問

Phép Ai và Ỷ khác nhau cụ thể? – 挨倚

Ai kề sát hơn, dùng cho đột trên đất bằng; Ỷ tựa rộng hơn, dùng cho mạch thẳng ở núi cao.

Vì sao lấy cái nhỏ làm huyệt trong phép Tịnh? – 取短

Vì cái nhỏ ngắn là chỗ khí tụ gọn; cái lớn dài làm thân đỡ, gồm vào để không tán.

Sáp đặt ở "giữa chỗ qua và chỗ nối" là sao? – 過續之中

Là không đặt ở chỗ mạch đến (bị kéo), không ở chỗ dừng hẳn (chậm trễ), mà ở quãng giữa nơi khí còn chảy mà đã chậm.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Lưu ý: Táng Pháp là phần thủ pháp đặt huyệt của người xưa. Bài này dịch và giảng lý để học tham khảo; việc táng thực tế cần thầy khảo sát tại chỗ, không tự làm theo bài. Theo Thầy Vũ Giới, "lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp".

Lập cục cụ thể theo vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục.

Tóm lại – 總結: Đột đơn: Ai; đột đôi: Tịnh; đột ngay: Tà; đột lệch: Sáp. Luôn tìm chỗ nhận khí mà tránh khí bạo.

Bài trước: Chính, Cầu, Giá, Chiết. Bài sau: Đảo trượng mười hai phép.

Nguồn: Táng Pháp Đảo Trượng (葬法倒杖), phụ trong bộ Hám Long Kinh đề Dương Quân Tùng, bản Tứ Khố Toàn Thư (Wikisource, thuộc công cộng); một số chữ in sai đã được hiệu đính theo nghĩa. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Nhận long, nhận sao ngoài thực địa phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bốn phép Ai, Tịnh, Tà, Sáp dùng cho long nào? – 四法

Cho long âm ở đất bằng, theo dạng đột (chỗ nổi).

Hai đột cạnh nhau đặt thế nào? – 雙突

Dùng phép Tịnh: lấy cái ngắn nhỏ làm huyệt, gồm cái lớn dài.

Vì sao không đặt ngay đầu đột thẳng? – 直突

Vì khí bạo; phép Tà đặt xiên mà sát.

Sáp và Chàng giống gì? – 插撞

Đều là đụng, cắm vào khí; Chàng cho mạch xiên, Sáp cho bên đột lệch.

Từ khoá: ai tịnh tà sáp · đột huyệt · táng pháp · đất bằng · phong thủy âm trạch

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…