💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Độn Giáp Phù Ứng Kinh (5): Cửu cung cát hung, cửu tinh hưu vượng, việc của cửu tinh và bát môn

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Độn Giáp Phù Ứng Kinh (5): Cửu cung cát hung, cửu tinh hưu vượng, việc của cửu tinh và bát môn

Độn Giáp Phù Ứng Kinh
遁甲符應經 (景祐遁甲符應經 · 卷上 · 九宮吉凶 · 九星休旺 · 九星所主 · 八門所主)
Tác giả: Dương Duy Đức 楊維德 (Thái tử tẩy mã kiêm Tư thiên đài Xuân quan chính, quyền đồng giám phán) cùng Vương Dụng Lập 王用立, Lý Tự Chính 李自正, Hà Trạm 何湛 phụng chiếu Tống Nhân Tông soạn tập tại Tư Thiện đường, niên hiệu Cảnh Hựu (1034–1038)
Bản gốc: Cảnh Hựu Độn Giáp Phù Ứng Kinh, ba quyển thượng, trung, hạ, có bài Ngự chế tự của Tống Nhân Tông; bản chép trong Uyển Ủy Biệt Tàng 宛委別藏.

Bốn bài đầu của Kho Sách Quý về Phù Ứng Kinh đều xoay quanh một việc: dựng cho đúng bàn. Bài 2 cho chín sao và tám cửa ở cung gốc, bài 3 cho cục số, bài 4 cho cách sửa lệch giữa lịch và can chi. Đến bài này, sách lần đầu trả lời câu hỏi mà người học nào cũng chờ: dựng xong bàn rồi thì đọc nó thế nào? Bốn mục liền nhau trong quyển thượng, "Cửu cung cát hung", "Cửu tinh hưu vượng", "Cửu tinh sở chủ" và "Bát môn sở chủ", dạy cách xếp chín sao thành bậc cát hung, cách xét sao mạnh yếu theo tháng, việc nên làm và nên tránh của từng sao, rồi việc của tám cửa. Đây là phần "dụng" đầu tiên của sách, và cũng là phần mà các sách Kỳ Môn đời sau chép lại nhiều nhất.

Trả lời nhanh: Theo Phù Ứng Kinh (dẫn Tam Nguyên Kinh), chín sao chia bốn bậc: Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm là thượng cát; Thiên Xung, Thiên Nhậm là thứ cát; Thiên Anh, Thiên Trụ là tiểu hung; Thiên Bồng, Thiên Nhuế là đại hung. Bậc ấy đổi theo khí: sao đại hung được vượng tướng thì chỉ còn tiểu hung, sao tiểu hung được vượng tướng thành trung bình, sao cát mà không có khí thì chỉ còn trung bình. Sao vượng ở tháng nó sinh ra, tướng ở tháng đồng loại, tử ở tháng sinh ra nó, tù ở tháng khắc nó, hưu ở tháng nó khắc. Tám cửa mỗi cửa một việc: Khai đi xa chinh phạt, Hưu hoà hợp, Sinh gặp quý nhân và khởi công, Thương săn bắt, Đỗ ẩn nấp, Cảnh dâng thư phá vây, Tử tang lễ hành hình, Kinh vây bắt kiện tụng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Sao là trời, cửa là người. Sao tốt mà gặp lúc không có khí thì như người giỏi đang ốm; sao xấu mà được khí thì như kẻ dữ đang được thời. Đọc Kỳ Môn không bao giờ chỉ nhìn tên sao mà phán, phải hỏi sao ấy đang mạnh hay yếu, đang ở mùa nào, và việc mình cần làm có hợp với sao ấy hay không."

Tinh đồ Đôn Hoàng, bản chép tay đời Đường vẽ các chòm sao quanh Bắc cực
Tinh đồ Đôn Hoàng (khoảng thế kỷ 7–8), bản đồ sao cổ nhất còn lại của Trung Hoa, vẽ chòm Bắc Đẩu và các sao quanh Bắc cực. Chín sao của Độn Giáp (Bồng, Nhuế, Xung, Phụ, Cầm, Tâm, Trụ, Nhậm, Anh) vốn được đặt tên theo Bắc Đẩu và hai sao phụ. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Cửu cung cát hung: bốn bậc của chín sao – 九宮吉凶

Mục đầu tiên dẫn một sách tên Tam Nguyên Kinh (三元經), sách Độn Giáp cổ mà nay chỉ còn lại qua những đoạn trích như thế này. Tiêu đề là "cửu cung" nhưng nội dung nói về chín sao, vì mỗi sao gắn với một cung gốc.

Chòm Bắc Đẩu trên bầu trời đêm
Chòm Bắc Đẩu trên bầu trời đêm: bảy sao của Đẩu cùng hai sao Phụ, Bật là gốc của cửu tinh trong Kỳ Môn. Phù Ứng Kinh chia chín sao làm bốn bậc cát hung rồi xét thêm khí của từng tháng. Ảnh: W.carter, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

九宮吉凶:三元經曰:時下得天輔、天禽、天心為上吉;得天衝、天任為次吉;得天蓬、天芮為大凶;天英、天柱為小凶。更以五行休旺言之:若大凶之星得旺相氣,則小凶;小凶之星得旺相氣,則中平;若上吉、次吉之星無氣,則中平。以意審而用之。假令冬至後時下得天任,宿吉,乘旺相之氣,為上吉也。

Dịch: Cửu cung cát hung. Tam Nguyên Kinh nói: dưới giờ gặp Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm là thượng cát; gặp Thiên Xung, Thiên Nhậm là thứ cát; gặp Thiên Bồng, Thiên Nhuế là đại hung; Thiên Anh, Thiên Trụ là tiểu hung. Lại lấy hưu vượng của ngũ hành mà nói: nếu sao đại hung được khí vượng tướng thì thành tiểu hung; sao tiểu hung được khí vượng tướng thì thành trung bình; nếu sao thượng cát, thứ cát mà không có khí thì cũng chỉ trung bình. Lấy ý mà xét rồi dùng. Giả như sau Đông chí, dưới giờ gặp Thiên Nhậm, sao vốn cát lại cưỡi khí vượng tướng, thì thành thượng cát.

Giảng: "Dưới giờ" (時下) là cách nói của Kỳ Môn đời Tống: khi đã dựng bàn cho một giờ, sao nằm ở cung mình định dùng (hoặc sao đi theo Trực phù) gọi là sao "dưới giờ". Tam Nguyên Kinh chia chín sao làm bốn bậc, và nếu nhìn vào cung gốc của chúng ta sẽ thấy một trật tự rất rõ.

Ba sao thượng cát là Phụ (cung 4, Tốn), Cầm (cung 5, trung) và Tâm (cung 6, Càn): ba cung liền số ở giữa dãy Lạc Thư. Hai sao thứ cát là Xung (cung 3, Chấn) và Nhậm (cung 8, Cấn), đều ở phía đông, nơi dương khí sinh. Hai sao đại hung là Bồng (cung 1, Khảm) và Nhuế (cung 2, Khôn), hai cung đầu dãy, một ở chính bắc lạnh lẽo, một ở tây nam chỗ âm thổ. Hai sao tiểu hung là Anh (cung 9, Ly) và Trụ (cung 7, Đoài), ở phía nam và tây, nơi khí đã cực thịnh rồi bắt đầu thu lại.

Sơ đồ chín sao ở cung gốc chia bốn bậc thượng cát, thứ cát, tiểu hung, đại hung
Theo Tam Nguyên Kinh dẫn trong Phù Ứng Kinh: Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm là thượng cát; Thiên Xung, Thiên Nhậm thứ cát; Thiên Anh, Thiên Trụ tiểu hung; Thiên Bồng, Thiên Nhuế đại hung. Vẽ lại theo Độn Giáp Phù Ứng Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Sao gặp khí thì đổi bậc – 旺相 · 無氣

Phần hay nhất của mục này là câu "lại lấy hưu vượng của ngũ hành mà nói". Bậc cát hung của sao không cố định. Sao hung mà được khí vượng tướng thì cái hung giảm đi một bậc; sao cát mà không có khí (hưu, tù, tử) thì cái cát cũng giảm, chỉ còn trung bình. Ví dụ trong sách là Thiên Nhậm: vốn là sao thứ cát, sau Đông chí lại được khí vượng tướng, nên được nâng thành thượng cát.

Câu "lấy ý mà xét rồi dùng" (以意審而用之) rất đáng chú ý. Sách thiên văn của triều đình mà không cho một bảng tra cứng, lại dặn người dùng phải tự cân nhắc. Đây chính là chỗ Kỳ Môn khác với một bảng chọn giờ đơn giản: phải đặt sao cạnh khí, cạnh việc, rồi mới kết luận.

Bảng sao gặp khí: sao hung được vượng tướng thì giảm hung, sao cát không có khí thì chỉ còn trung bình
Phù Ứng Kinh dạy xét cát hung của sao cùng với khí: đại hung được vượng tướng thành tiểu hung, tiểu hung được vượng tướng thành trung bình, sao cát không khí chỉ còn trung bình; ví dụ Thiên Nhậm sau Đông chí được khí thành thượng cát. Vẽ lại theo Độn Giáp Phù Ứng Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Cửu tinh hưu vượng: sao mạnh yếu theo tháng – 九星休旺

Để biết một sao "có khí" hay "không khí", mục kế tiếp cho phép tính hưu vượng của chín sao.

九星休旺:三元經曰:九星休旺者,謂九星各旺於我生月,相於同類月,死於生我月,囚於官鬼月,休於才月。假令天蓬水星,旺於寅卯月,相於亥子月,死於申酉月,囚於四季月,休於巳午月。日時同。

Dịch: Cửu tinh hưu vượng. Tam Nguyên Kinh nói: hưu vượng của chín sao là mỗi sao vượng ở tháng mà nó sinh ra, tướng ở tháng đồng loại, tử ở tháng sinh ra nó, tù ở tháng quan quỷ (khắc nó), hưu ở tháng tài (nó khắc). Giả như Thiên Bồng là sao Thuỷ: vượng ở tháng Dần, Mão; tướng ở tháng Hợi, Tý; tử ở tháng Thân, Dậu; tù ở tháng tứ quý; hưu ở tháng Tỵ, Ngọ. Ngày, giờ cũng thế.

Giảng: Đây là một chỗ mà người đã học ngũ hành phổ thông dễ bị bất ngờ. Phép vượng tướng hưu tù tử thường dùng cho can chi nói: hành nào cùng mùa thì vượng, hành được mùa sinh ra thì tướng, hành sinh ra mùa thì hưu. Theo phép ấy, Thuỷ vượng ở mùa đông (Hợi Tý), tướng ở mùa thu (Thân Dậu). Nhưng Tam Nguyên Kinh dùng một trật tự khác hẳn cho chín sao: sao vượng ở tháng nó sinh ra, nên Thiên Bồng (Thuỷ) vượng ở mùa xuân (Mộc), và tử ở mùa thu (Kim), là mùa sinh ra nó.

Tại sao lại thế? Sách không giải thích, nhưng có thể hiểu theo cách nghĩ của người xưa về sao: sao là "thần" trên trời, sức mạnh của sao thể hiện ở chỗ nó sinh ra được gì dưới đất. Thiên Bồng thuộc Thuỷ, mùa xuân là lúc Thuỷ nuôi Mộc, cây cỏ đâm chồi, đó là lúc sao Thuỷ "làm được việc" nhất. Ngược lại, mùa thu là lúc Kim sinh Thuỷ, sao bị "nuôi" chứ không nuôi ai, nên gọi là tử. Dù hiểu theo cách nào, người dùng Phù Ứng Kinh cần nhớ rằng phép hưu vượng của cửu tinh trong sách này không trùng với phép ngũ hành của can chi; các sách Kỳ Môn đời sau cũng có nhiều bản khác nhau ở chỗ này. Câu cuối "ngày, giờ cũng thế" nghĩa là phép tính áp dụng cho cả chi của ngày và giờ, không riêng tháng.

Để áp dụng cho đủ chín sao, chỉ cần biết hành của từng sao: Bồng Thuỷ; Nhuế, Cầm, Nhậm Thổ; Xung, Phụ Mộc; Tâm, Trụ Kim; Anh Hoả. Phần ngũ hành của từng sao là theo phép Kỳ Môn chung.

Hai bảng đặt cạnh nhau: hưu vượng của Thiên Bồng theo Phù Ứng Kinh và theo phép vượng suy bốn mùa thông thường
Phù Ứng Kinh dẫn Tam Nguyên Kinh: sao vượng ở tháng nó sinh ra, tướng ở tháng đồng loại, tử ở tháng sinh ra nó, tù ở tháng quan quỷ, hưu ở tháng tài. Cột phải là phép vượng suy theo mùa thường dùng, đặt cạnh để so sánh. Vẽ lại theo Độn Giáp Phù Ứng Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Việc của chín sao – 九星所主

Mục thứ ba là phần dài nhất: mỗi sao một đoạn, nói giờ sao ấy trực thì nên làm gì, dùng binh thì thế nào, và những việc dân sự như cưới hỏi, dời nhà, nhậm chức, buôn bán, xây cất, cúng tế thì cát hay hung.

Tường thành Tây An với lầu canh
Tường thành Tây An (Thiểm Tây): việc đầu tiên sách giao cho Thiên Bồng là “vỗ yên biên cương, đắp sửa thành trì”. Những giờ Thiên Bồng trực, người xưa dùng để giữ và xây, không dùng để đánh ra ngoài. Ảnh: Ronnie Macdonald, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

九星所主:天蓬時宜安撫邊境,修築城池。春夏左將大勝,秋冬凶亡其士卒。利主不利客。嫁娶兩凶,移徙失火,鬬爭見血,入官多賊盜,修營宮室、商賈皆凶。天芮時宜崇尚修道,交結朋儕,受業師長吉。不可用兵、嫁娶、爭訟、移徙、築室。秋冬吉,春夏凶。天衝時宜出師報仇。春夏左將勝,秋冬無功。不宜嫁娶、移徙、入官、築室、祠祀、市賈。天輔時宜蘊身守道,設教修理。將兵春夏勝,得平地千里。嫁娶多子孫。移徙、市賈、入官、修營,春夏用有喜。天禽時宜祭祀求福,斷滅凶。將兵四時吉,百福助,不戰用謀,敵人畏服。賞功封爵、移徙、入官、祠祀、商賈、嫁娶吉。天心時宜療病合藥。將兵秋冬勝,得地千里,春夏不利。嫁娶、入官、築室、祠祀、商賈,秋冬吉,春夏凶。利君子,不利小人。天柱時宜屯兵自固,隱跡藏形。將兵車破馬傷,士卒敗亡。不可移徙、入官、市賈。宜嫁娶、修造、祭祀。天任時宜請謁通才。將兵四時吉,萬神助之,敵人自降。嫁娶宜子孫,入官吉,移徙、築室凶。天英時宜出行遠行,飲宴作樂,利嫁娶。不宜出兵、移徙、入官、築室、祠祀、商賈。

Dịch: Việc của chín sao. Giờ Thiên Bồng nên vỗ yên biên cương, đắp sửa thành trì; mùa xuân hạ tướng bên tả thắng lớn, mùa thu đông thì hung, mất quân sĩ; lợi cho chủ, không lợi cho khách; cưới hỏi cả hai bên đều hung, dời nhà thì cháy, tranh đấu thì đổ máu, nhậm chức thì nhiều trộm cướp, sửa cung thất và buôn bán đều hung. Giờ Thiên Nhuế nên chuộng tu đạo, kết giao bạn bè, theo học thầy thì cát; không được dùng binh, cưới hỏi, kiện tụng, dời nhà, xây nhà; thu đông cát, xuân hạ hung. Giờ Thiên Xung nên xuất quân báo thù; xuân hạ tướng bên tả thắng, thu đông vô công; không nên cưới hỏi, dời nhà, nhậm chức, xây nhà, cúng tế, buôn bán. Giờ Thiên Phụ nên ẩn mình giữ đạo, mở trường dạy học, sửa sang; dùng binh xuân hạ thắng, được đất bằng nghìn dặm; cưới hỏi nhiều con cháu; dời nhà, buôn bán, nhậm chức, sửa dựng, xuân hạ dùng thì có việc vui. Giờ Thiên Cầm nên cúng tế cầu phúc, dứt trừ điều hung; dùng binh bốn mùa đều cát, trăm phúc giúp, không đánh mà dùng mưu, địch sợ mà phục; thưởng công phong tước, dời nhà, nhậm chức, cúng tế, buôn bán, cưới hỏi đều cát. Giờ Thiên Tâm nên chữa bệnh, hợp thuốc; dùng binh thu đông thắng, được đất nghìn dặm, xuân hạ bất lợi; cưới hỏi, nhậm chức, xây nhà, cúng tế, buôn bán thì thu đông cát, xuân hạ hung; lợi cho quân tử, không lợi cho tiểu nhân. Giờ Thiên Trụ nên đóng quân tự giữ, ẩn dấu giấu hình; dùng binh thì xe vỡ ngựa thương, quân sĩ bại vong; không được dời nhà, nhậm chức, buôn bán; nên cưới hỏi, sửa dựng, cúng tế. Giờ Thiên Nhậm nên thỉnh yết, thông việc tài; dùng binh bốn mùa đều cát, muôn thần giúp, địch tự hàng; cưới hỏi lợi con cháu, nhậm chức cát, dời nhà và xây nhà hung. Giờ Thiên Anh nên xuất hành đi xa, yến tiệc vui chơi, lợi cưới hỏi; không nên xuất binh, dời nhà, nhậm chức, xây nhà, cúng tế, buôn bán.

Giảng: Đọc bảng việc này cạnh bốn bậc ở mục trên sẽ thấy hai lớp. Lớp thứ nhất khớp với bậc cát hung: Thiên Cầm và Thiên Nhậm "dùng binh bốn mùa đều cát", gần như việc gì cũng được; Thiên Bồng thì hầu hết việc dân sự đều hung. Lớp thứ hai là mùa: phần lớn các sao đều có câu "xuân hạ thắng, thu đông bại" hoặc ngược lại. Thiên Xung, Thiên Phụ thuộc Mộc nên mạnh vào xuân hạ; Thiên Tâm thuộc Kim nên mạnh vào thu đông; Thiên Nhuế thuộc Thổ mà "thu đông cát". Đây là phép hưu vượng ở mục trên được áp vào thực hành.

Lớp thứ ba là tính cách của từng sao, rất nhất quán. Thiên Bồng là sao giữ, nên dùng để phòng thủ, đắp thành, "lợi chủ không lợi khách". Thiên Xung là sao động, nên dùng để xuất quân, báo thù, mà không hợp với việc yên ổn như cưới hỏi. Thiên Phụ là sao của thầy dạy, người giữ đạo. Thiên Tâm là sao của thầy thuốc. Thiên Trụ là sao ẩn, nên chỉ hợp với việc trong nhà (cưới hỏi, sửa dựng, cúng tế), không hợp ra ngoài. Thiên Anh là sao của lửa, của yến tiệc, vui mà không bền, nên không hợp với xây cất, nhậm chức. Thiên Nhậm là sao của sự giao tiếp, "thỉnh yết, thông tài", tức là xin gặp người trên và làm việc tiền bạc.

Bảng việc nên làm, việc binh và việc kỵ của chín sao theo Phù Ứng Kinh
Tóm tắt mục "Cửu tinh sở chủ": mỗi sao có việc nên làm, kết quả khi dùng binh theo mùa và những việc kỵ; màu nền theo bốn bậc cát hung. Vẽ lại theo Độn Giáp Phù Ứng Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Bức tranh dưới đây, tương truyền của Diêm Lập Bản đời Đường, vẽ cảnh sứ thần vào yết kiến vua. Một cuộc "thỉnh yết" như vậy là việc điển hình của giờ Thiên Nhậm: người dưới xin gặp người trên, cần lễ độ, cần được tiếp nhận.

Bộ liễn đồ của Diêm Lập Bản đời Đường
Bộ liễn đồ (步輦圖), tương truyền của Diêm Lập Bản đời Đường: vua Đường Thái Tông tiếp sứ thần Thổ Phồn. Một buổi “thỉnh yết”, xin gặp bậc trên, đúng là việc sách giao cho giờ Thiên Nhậm. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Hai ví dụ trong sách – 時下得天衝 · 時下得天任

Mục kết bằng hai ví dụ, một cho dương độn, một cho âm độn.

假令冬至上元陽遁一局,甲己之日夜半生甲子,起一宮,順行至丙寅時在三宮,時下得天衝宿直,出師報仇,春乘旺氣也。假令夏至上元陰遁九局,甲己之日夜半生甲子,起九宮,即天英為直宿宮;至乙丑時八宮,時下得天任,宜請謁通財,利也。

Dịch: Giả như Đông chí thượng nguyên, dương độn cục 1, ngày Giáp hoặc Kỷ nửa đêm sinh giờ Giáp Tý, khởi ở cung 1, đi thuận đến giờ Bính Dần thì ở cung 3; dưới giờ gặp sao Thiên Xung trực, nên xuất quân báo thù, mùa xuân lại cưỡi khí vượng. Giả như Hạ chí thượng nguyên, âm độn cục 9, ngày Giáp hoặc Kỷ nửa đêm sinh giờ Giáp Tý, khởi ở cung 9, tức cung của Thiên Anh làm sao trực; đến giờ Ất Sửu ở cung 8, dưới giờ gặp Thiên Nhậm, nên thỉnh yết, thông tài, có lợi.

Giảng: Cả hai ví dụ dùng cách đếm đơn giản đã gặp ở bài 4: từ giờ Giáp Tý ở cung khởi, mỗi giờ đi một cung, dương thuận âm nghịch. Dương độn cục 1: Giáp Tý ở 1, Ất Sửu ở 2, Bính Dần ở 3, cung 3 là nhà của Thiên Xung. Âm độn cục 9: Giáp Tý ở 9 (nhà Thiên Anh), Ất Sửu ở 8, nhà của Thiên Nhậm. Sách lấy sao ở cung gốc làm "sao dưới giờ", rồi tra bảng việc ở trên. Chữ "mùa xuân cưỡi khí vượng" trong ví dụ đầu cho thấy sách thật sự dùng phép hưu vượng của mục trước: Thiên Xung thuộc Mộc, nhưng theo Tam Nguyên Kinh thì sao Mộc vượng ở tháng nó sinh ra là mùa hạ (Hoả), tướng ở mùa xuân (Mộc, đồng loại); đằng nào thì xuân hạ cũng là lúc Thiên Xung có khí. Ví dụ là minh hoạ rút gọn; trong bàn Kỳ Môn đầy đủ, sao còn bay theo Trực phù, ta sẽ đọc kỹ ở các bài sau.

Hai bàn cửu cung so sánh: dương độn cục 1 giờ Bính Dần gặp Thiên Xung ở cung 3, âm độn cục 9 giờ Ất Sửu gặp Thiên Nhậm ở cung 8
Hai ví dụ của Phù Ứng Kinh: dương độn cục 1 từ Giáp Tý ở cung 1 đi thuận, giờ Bính Dần ở cung 3 gặp Thiên Xung, nên xuất quân báo thù, mùa xuân được khí vượng; âm độn cục 9 từ Giáp Tý ở cung 9 đi nghịch, giờ Ất Sửu ở cung 8 gặp Thiên Nhậm, nên thỉnh yết, thông tài. Vẽ lại theo Độn Giáp Phù Ứng Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Tám cửa và việc nên làm – 八門所主

Mục cuối của phần này ngắn gọn như một bảng tra: mỗi cửa một câu. Mục lục ghi là "Bát môn sở chủ" (việc tám cửa chủ về), trong thân sách chép "八門所生"; Kho Sách Quý theo mục lục.

Ngọ Môn, cổng chính phía nam Tử Cấm Thành
Ngọ Môn, cổng chính phía nam Tử Cấm Thành: cửa ở phương Ly, ứng với Cảnh môn, cửa mà sách dặn dùng để “dâng thư, sai sứ”. Tám cửa của Kỳ Môn là tám cách ra vào của thời gian. Ảnh: David290, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

八門所主:開門宜遠行征罰,所向通達。休門宜和集萬事,治兵習業。生門宜見貴人,營造事始。傷門宜漁獵捕罰,行逢盜賊。杜門宜邀遮隱伏,誅伐凶逆。景門宜上書遣使,突陣破圍。死門宜行誅戮,弔死送喪。驚門宜掩捕鬬訟,攻擊驚恐。

Dịch: Việc của tám cửa. Khai môn nên đi xa, chinh phạt, đi hướng nào cũng thông suốt. Hưu môn nên hoà hợp muôn việc, chỉnh đốn quân, học nghề. Sinh môn nên gặp quý nhân, khởi đầu việc xây dựng. Thương môn nên đánh cá săn bắn, bắt người phạt tội; đi đường thì gặp trộm cướp. Đỗ môn nên chặn đường mai phục, ẩn nấp, giết kẻ hung nghịch. Cảnh môn nên dâng thư, sai sứ, xông trận phá vây. Tử môn nên hành hình, viếng người chết, đưa tang. Kinh môn nên vây bắt bất ngờ, kiện tụng, đánh úp làm địch kinh sợ.

Giảng: Tám câu này là gốc của bảng "bát môn" mà người học Kỳ Môn ngày nay vẫn dùng. Ba cửa cát quen thuộc (Khai, Hưu, Sinh) đều nằm ở nửa bắc và tây bắc của bàn (cung 6, 1, 8), nơi khí đang nghỉ và sắp sinh. Ba cửa hung (Thương, Tử, Kinh) ở cung 3, 2, 7. Hai cửa trung bình (Đỗ, Cảnh) ở cung 4 và 9.

Nhưng đọc kỹ thì sách không nói cửa nào "tốt", cửa nào "xấu" một cách tuyệt đối. Mỗi cửa đều có việc của nó. Tử môn nghe đáng sợ, nhưng nếu việc cần làm là đưa tang thì Tử môn lại là cửa đúng. Thương môn hợp với săn bắt; Kinh môn hợp với kiện tụng và đánh úp. Cách nhìn này quan trọng: chọn cửa là chọn cửa hợp việc, chứ không phải lúc nào cũng tìm Khai, Hưu, Sinh. Câu "Thương môn đi đường gặp trộm cướp" là lời cảnh báo khi dùng sai việc.

Chữ "征罰" (chinh phạt) ở câu Khai môn và "捕罰" ở câu Thương môn đều giữ theo bản chép; chữ "才月" ở mục hưu vượng đọc là "財月" (tháng tài).

Sơ đồ tám cửa ở cung gốc kèm việc nên làm của từng cửa theo Phù Ứng Kinh
Mục "Bát môn sở chủ": Khai môn đi xa chinh phạt, Hưu môn hoà hợp luyện quân, Sinh môn gặp quý nhân khởi công, Thương môn săn bắt, Đỗ môn ẩn nấp, Cảnh môn dâng thư phá vây, Tử môn hành hình tang lễ, Kinh môn vây bắt kiện tụng. Vẽ lại theo Độn Giáp Phù Ứng Kinh – Phong Thuỷ Liên Hoa

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa dùng bốn mục này theo ba hướng.

Thứ nhất, chọn giờ theo việc. Khi chọn giờ động thổ, Liên Hoa tìm giờ có Sinh môn ("khởi đầu việc xây dựng") và sao có khí; giờ nhập trạch tìm Hưu môn hay Khai môn; giờ đi xa ký hợp đồng tìm Khai môn; giờ xin gặp, xin việc tìm Thiên Nhậm. Ngược lại, việc tang, cải táng không kiêng Tử môn, vì sách nói rõ Tử môn là cửa của việc tang. Đó là tinh thần "cửa hợp việc" của Phù Ứng Kinh.

Thứ hai, sao và mùa. Bảng việc của chín sao cho thấy cùng một sao, mùa này dùng được, mùa kia thì không. Trong tư vấn nhà ở, Liên Hoa cũng xét như vậy: một hướng nhà, một vị trí cửa có thể hợp vào nửa năm này mà cần hoá giải vào nửa năm kia. Không có cái tốt vĩnh viễn, chỉ có cái tốt đúng lúc.

Cổng nhà trong hẻm cổ (hồ đồng) Bắc Kinh
Cổng một ngôi nhà trong hẻm cổ Bắc Kinh: người xưa xem cửa ngõ là chỗ khí ra vào. Liên Hoa dùng bảng việc của tám cửa để chọn giờ mở cổng, nhập trạch, khai trương. Ảnh: Snowyowls, Wikimedia Commons, CC BY-SA 1.0.

Thứ ba, tính cách của sao áp vào người. Thiên Phụ là thầy giáo, Thiên Tâm là thầy thuốc, Thiên Nhậm là người giao thiệp, Thiên Xung là người hành động. Khi xem cho một gia chủ, biết nghề nghiệp và tính cách của họ, Liên Hoa thường chọn ngày giờ có sao hợp với người ấy: người làm giáo dục chọn giờ Thiên Phụ, người làm y dược chọn giờ Thiên Tâm. Đó là cách đem Kỳ Môn từ chiến trường về đời thường mà không trái ý sách.

Cuối cùng, Liên Hoa nhắc lại lời dặn "lấy ý mà xét rồi dùng". Sách cho bảng, nhưng không cho phép người dùng nhắm mắt tra bảng. Một giờ có sao thượng cát mà rơi vào tháng sao ấy bị tử, lại gặp cửa không hợp việc, thì không thể gọi là giờ tốt.

Tóm lại – 總結: Chín sao chia bốn bậc: Phụ, Cầm, Tâm thượng cát; Xung, Nhậm thứ cát; Anh, Trụ tiểu hung; Bồng, Nhuế đại hung. Bậc ấy đổi theo khí: hung được vượng tướng thì giảm, cát không khí thì giảm. Theo Tam Nguyên Kinh, sao vượng ở tháng nó sinh, tướng ở tháng đồng loại, tử ở tháng sinh nó, tù ở tháng khắc nó, hưu ở tháng nó khắc; ngày giờ cũng thế. Mỗi sao có việc nên làm, việc binh theo mùa và việc kỵ riêng. Tám cửa mỗi cửa một việc; chọn cửa là chọn cửa hợp việc, không phải lúc nào cũng tìm ba cửa cát.

Bài sau: Độn Giáp Phù Ứng Kinh (6) – Tam giáp, tam kỳ đắc sử, tam kỳ chi linh; Cửu thiên, Cửu địa, Thái âm, Lục hợp 三甲 · 三奇得使 (sắp đăng).

Nguồn: Cảnh Hựu Độn Giáp Phù Ứng Kinh (景祐遁甲符應經), bản chép trong Uyển Ủy Biệt Tàng, quyển thượng: các mục Cửu cung cát hung, Cửu tinh hưu vượng, Cửu tinh sở chủ, Bát môn sở chủ (tương ứng các mục 16–19 của mục lục). Hiệu đính: tiêu đề "八門所主" theo mục lục, thân sách chép "八門所生"; "才月" đọc là "財月". Phần ngũ hành của chín sao và phép vượng suy theo mùa đặt cạnh để so sánh là giảng thêm theo phép Kỳ Môn chung.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • Trạch Cát Liên Hoa: chọn ngày giờ theo tiết khí và can chi, đối chiếu sao và cửa của từng giờ với việc cần làm.
  • Độn Pháp Liên Hoa: app lập quẻ Mai Hoa và Liên Hoa Độn Pháp, tập nhìn thời và phương trước khi dựng bàn Kỳ Môn đầy đủ.
  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến, xem tám cung để đặt tám cửa vào đúng phương của ngôi nhà.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết bậc cát hung của chín sao và việc của tám cửa là có thể đọc được một bàn Kỳ Môn đơn giản; biết đặt sao cạnh khí, cửa cạnh việc, rồi áp vào hướng nhà và ngày giờ cụ thể mới là phần học thật. Mời bạn theo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Sao nào tốt nhất trong cửu tinh Kỳ Môn? – 上吉之星

Theo Phù Ứng Kinh, ba sao thượng cát là Thiên Phụ, Thiên Cầm, Thiên Tâm; hai sao thứ cát là Thiên Xung, Thiên Nhậm. Nhưng sao cát mà không có khí thì chỉ còn trung bình.

Thiên Bồng có phải lúc nào cũng xấu? – 天蓬

Thiên Bồng là sao đại hung, nhưng được khí vượng tướng thì chỉ còn tiểu hung, và giờ Thiên Bồng vẫn hợp với việc phòng thủ, đắp thành, giữ yên biên cương.

Cửu tinh vượng ở tháng nào? – 九星休旺

Theo Tam Nguyên Kinh dẫn trong sách: sao vượng ở tháng nó sinh ra, tướng ở tháng đồng loại, tử ở tháng sinh ra nó, tù ở tháng khắc nó, hưu ở tháng nó khắc. Thiên Bồng (Thuỷ) vượng ở Dần Mão, tướng ở Hợi Tý.

Tám cửa Kỳ Môn dùng cho việc gì? – 八門所主

Khai môn đi xa, chinh phạt; Hưu môn hoà hợp, luyện quân; Sinh môn gặp quý nhân, khởi công; Thương môn săn bắt; Đỗ môn ẩn nấp; Cảnh môn dâng thư, phá vây; Tử môn tang lễ, hành hình; Kinh môn vây bắt, kiện tụng.

Tử môn có phải luôn xấu? – 死門

Không. Phù Ứng Kinh giao cho Tử môn việc viếng tang, đưa ma, hành hình; với những việc ấy Tử môn là cửa đúng. Chọn cửa là chọn cửa hợp việc.

Từ khoá: cửu tinh kỳ môn · cửu tinh cát hung · thiên bồng thiên nhuế · cửu tinh hưu vượng · bát môn sở chủ · khai môn hưu môn sinh môn · độn giáp phù ứng kinh · 九星所主 · 八門

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…