Độn Giáp Phù Ứng Kinh
遁甲符應經 (景祐遁甲符應經 · 宋仁宗御製序 · 目錄 · 卷上 遁甲總序 · 造式法)
Tác giả: Dương Duy Đức 楊維德 (Thái tử tẩy mã kiêm Tư thiên đài Xuân quan chính, quyền đồng giám phán) cùng Vương Dụng Lập 王用立, Lý Tự Chính 李自正, Hà Trạm 何湛 phụng chiếu Tống Nhân Tông soạn tập tại Tư Thiện đường, niên hiệu Cảnh Hựu (1034–1038)
Bản gốc: Cảnh Hựu Độn Giáp Phù Ứng Kinh, ba quyển thượng, trung, hạ, có bài Ngự chế tự của Tống Nhân Tông; bản chép trong Uyển Ủy Biệt Tàng 宛委別藏.
Trong rất nhiều sách Kỳ Môn Độn Giáp còn lại, Độn Giáp Phù Ứng Kinh (遁甲符應經) có một chỗ đứng riêng: đây là sách do chính triều đình Bắc Tống ra lệnh soạn, do các quan thiên văn của Tư thiên giám biên tập, và có bài tựa do vua Tống Nhân Tông tự viết. Sách ra đời trong niên hiệu Cảnh Hựu (1034–1038), nên tên đầy đủ là Cảnh Hựu Độn Giáp Phù Ứng Kinh. Người chủ biên là Dương Duy Đức, nhà thiên văn nổi tiếng của triều Nhân Tông. Bài mở đầu này giới thiệu người soạn, đọc trọn bài tựa của nhà vua, đi qua mục lục ba quyển với chín mươi hai mục, rồi đọc hai mục đầu tiên của quyển thượng: Độn Giáp tổng tự giải nghĩa tên gọi, và Tạo thức pháp nói về cái thức ba tầng mà mọi phép Độn Giáp đều dựa vào.
Trả lời nhanh: Độn Giáp Phù Ứng Kinh là sách Kỳ Môn Độn Giáp ba quyển do Dương Duy Đức cùng các quan Tư thiên giám phụng chiếu Tống Nhân Tông soạn trong niên hiệu Cảnh Hựu (1034–1038). Sách mở bằng bài tựa của nhà vua kể dòng truyền Độn Giáp (Hoàng Đế 1080 cục, Thái Công 72 cục, Trương Lương 18 cục), rồi giải nghĩa "Độn Giáp" là sáu Giáp ẩn dưới sáu nghi, và dựng thức ba tầng: trời bày cửu tinh, người mở bát môn, đất bày bát quái. Ba quyển gồm 92 mục, đi từ lập cục, sao, cửa, tam kỳ, đến các cách cát hung và phép dùng binh.
Thầy Vũ Giới giảng: "Người học Kỳ Môn ngày nay hay bắt đầu bằng phần mềm: bấm giờ, ra một cái bàn chín ô, rồi tra cách. Phù Ứng Kinh nhắc ta rằng cái bàn ấy là một mô hình trời đất người do các nhà thiên văn dựng nên. Muốn dùng cho đúng thì phải biết nó được dựng từ đâu, vì sao có ba tầng, vì sao Giáp phải ẩn. Đọc sách gốc là để biết mình đang bấm vào cái gì."

Dương Duy Đức và Tư thiên giám đời Cảnh Hựu – 楊維德與司天監
Dương Duy Đức (楊維德, các sách khác chép 楊惟德) là quan thiên văn đứng đầu nhóm soạn. Trong bài tựa, nhà vua ghi chức của ông rất dài: Thái tử tẩy mã, kiêm Tư thiên đài Xuân quan chính, quyền đồng giám phán. Nói gọn là một quan chức cao của cơ quan thiên văn nhà nước, phụ trách việc quan sát trời, làm lịch, xem điềm. Sử sách nhắc đến ông qua nhiều việc: ông là người có tên trong lời tâu về "khách tinh" năm Chí Hoà thứ nhất (1054), tức vụ nổ sao siêu tân tinh mà ngày nay còn để lại tinh vân Con Cua; ông chủ biên Cảnh Hựu Càn Tượng Tân Thư về thiên văn; và ông cũng đứng tên một bộ sách địa lý âm trạch đời Tống là Oanh Nguyên Tổng Lục (塋原總錄). Như vậy người soạn Độn Giáp Phù Ứng Kinh vừa là nhà thiên văn, vừa là người làm phong thuỷ, đúng kiểu học giả "thông thiên văn, tường địa lý" của thời ấy.

Cùng làm với ông có Vương Dụng Lập (Xuân quan phó), Lý Tự Chính (Hàn lâm thiên văn), Hà Trạm và một số quan thiên văn khác. Họ làm việc ở Tư Thiện đường (資善堂), nơi thái tử học trong cung. Việc coi sóc công trình giao cho các nội thị Nhậm Thành Lượng (người câu đương Ngự dược viện), Đặng Bảo Tín, Hoàng Phủ Kế Hoà, Chu Duy Đức. Sách làm trong vài tháng, thành ba quyển. Điểm đáng chú ý là đây không phải sách của một thầy thuật số vô danh: nó là văn bản chuẩn của triều đình, nên cách nói thường gọn, có hệ thống, dẫn lời các nhà xưa như Cát Hồng, Trương Lương, Vương Chương, và đặt nhiều ví dụ "giả lệnh" (giả sử) để người học tự tính.

Bài tựa của Tống Nhân Tông – 宋仁宗御製景祐遁甲符應經序
Bài tựa dài khoảng bốn trăm chữ, viết bằng giọng của nhà vua (xưng "trẫm"). Nó làm ba việc: kể nguồn gốc và dòng truyền Độn Giáp, nói lý do triều đình cần một bản chuẩn, và kể việc soạn sách. Trong bản chép còn lại, tờ tựa có một mảnh giấy dán đè lên vài chữ ở cột thứ năm, thứ sáu, nên có mấy chỗ mất chữ; những chỗ ấy em ghi bằng dấu □ và giảng theo mạch văn.

Sách Độn ra từ Hà Đồ: một nghìn tám mươi cục rút còn mười tám – 出于河圖
稽夫遁甲之書,出于河圖。黃帝之世,命風后創名,始立陰陽二遁,共一千八十局。迨太公,約七十二局。留侯佐漢,議十八局,推曆授時,超神接氣,布門耀德,觀兵取驗,以明勝負,罔不迪吉。
Dịch: Xét sách Độn Giáp, vốn ra từ Hà Đồ. Đời Hoàng Đế, sai Phong Hậu đặt tên, mới lập hai độn âm dương, cộng một nghìn tám mươi cục. Đến Thái Công, gom lại còn bảy mươi hai cục. Lưu Hầu giúp nhà Hán, bàn định mười tám cục: suy lịch, trao thời, siêu thần tiếp khí, bày cửa sáng đức, xem quân lấy nghiệm, để rõ thắng bại, không việc gì không tốt.
Giảng: Đoạn này là "phả hệ" quen thuộc của Kỳ Môn, và Phù Ứng Kinh là một trong những văn bản sớm nhất ghi nó ra giấy với dấu ấn của triều đình. Ba con số 1080, 72, 18 là ba lần tinh giản. Hoàng Đế và Phong Hậu đặt phép ban đầu rất nhiều cục; Khương Thái Công gom theo hai mươi bốn tiết khí, mỗi tiết ba nguyên, thành bảy mươi hai; Trương Lương (Lưu Hầu) rút về mười tám cục, tức dương độn chín cục và âm độn chín cục, là bộ khung mà Kỳ Môn dùng đến ngày nay. Mấy cụm "siêu thần tiếp khí", "bố môn diệu đức" sẽ được giảng kỹ ở bài 4 và bài 5; ở đây chỉ cần thấy rằng ngay từ câu đầu, Độn Giáp được giới thiệu như một phép làm lịch và xem quân, không phải phép bói vặt.


Vua ra quân phải thuận trời, bàn rồi mới động – 擬之而後言 議之而後動
是以王者出師,以順討逆,前蓍龜燋,兆得天地之中,擬之而後言,議之而後動,動罔不吉,其斯之謂歟?
Dịch: Cho nên bậc vương giả ra quân, lấy thuận đánh nghịch, trước hết bói cỏ thi, đốt mai rùa, được điềm hợp với lẽ giữa của trời đất; so tính rồi mới nói, bàn bạc rồi mới động, động thì không gì không tốt. Há chẳng phải là nói điều này sao?
Giảng: Hai câu "nghĩ rồi mới nói, bàn rồi mới động" mượn lời Hệ Từ của Kinh Dịch (擬之而後言,議之而後動). Nhà vua đặt Độn Giáp chung hàng với bói thi và bói rùa, tức là một công cụ để bàn trước khi hành động, không thay cho việc bàn. Thứ tự rất rõ: trước hết phải "lấy thuận đánh nghịch", tức là việc phải chính đáng; sau đó mới xem thời, xem phương. Một việc trái lẽ thì chọn giờ đẹp đến đâu cũng không cứu được. Đây cũng là chỗ Liên Hoa nhấn mạnh khi dạy trạch cát: đức và lý đi trước, giờ tốt đi sau.

Kinh Long Giáp trong kho sách, chọn lấy phần tinh thuần – 蓬山之藏室有龍甲之秘經
朕嗣三聖之基,居兆民之上,萬幾之暇,在念庶績,其凝順天□□陳兵法,□神道而設教。育□蓬山之藏室,有龍甲之秘經,雖綈帙甚多,而繁文彌猥,攻乎異說,動有萬殊。採其精純,冀其明嚮,因進取其書,命太子洗馬兼司天臺春官正權同監判楊維德、春官副王用立、翰林天文李自正、何湛等,於資善堂撰集。又命內侍省東頭供奉官管勾御藥院任成亮、鄧保信、皇甫繼和、周維德總其工程。庀事數月,成書三卷,命曰《景祐遁甲符應經》。
Dịch: Trẫm nối cơ nghiệp của ba vị thánh trước, ở trên muôn dân; lúc rảnh muôn việc, vẫn để tâm vào các công việc, mong thuận theo trời mà bày binh pháp, nhân đạo thần mà đặt giáo hoá. Trong kho sách chốn Bồng Sơn có bộ kinh bí mật về Long Giáp, tuy bọc gấm rất nhiều, nhưng lời văn rườm rà lộn xộn, chuyên theo thuyết lạ, mỗi chỗ một khác. Muốn chọn lấy phần tinh thuần, mong cho sáng tỏ, nên lấy sách ấy ra, sai Thái tử tẩy mã kiêm Tư thiên đài Xuân quan chính, quyền đồng giám phán Dương Duy Đức, Xuân quan phó Vương Dụng Lập, Hàn lâm thiên văn Lý Tự Chính, Hà Trạm cùng soạn tập ở Tư Thiện đường. Lại sai các nội thị Nhậm Thành Lượng (câu đương Ngự dược viện), Đặng Bảo Tín, Hoàng Phủ Kế Hoà, Chu Duy Đức coi toàn bộ công việc. Làm trong vài tháng, thành sách ba quyển, đặt tên là Cảnh Hựu Độn Giáp Phù Ứng Kinh.
Giảng: "Ba vị thánh" là Thái Tổ, Thái Tông, Chân Tông, ba đời vua trước Nhân Tông. "Bồng Sơn" là cách gọi văn hoa của thư viện cung đình (bí các), ví như núi tiên Bồng Lai nơi cất sách quý. "Long Giáp" là tên khác của Độn Giáp, gắn với truyền thuyết Long Mã. Câu quan trọng nhất là lời phê của chính nhà vua: sách Độn trong kho thì nhiều, nhưng "phồn văn di ổi, công hồ dị thuyết", rườm rà và mỗi nhà một thuyết. Ngay từ thế kỷ mười một, Kỳ Môn đã có tình trạng "trăm nhà trăm phép", và việc soạn Phù Ứng Kinh chính là một cuộc chỉnh lý: giữ phần tinh thuần, bỏ phần lạ. Vì thế sách này có giá trị như một bản đối chiếu cho những sách Kỳ Môn đời sau.

Sách để người hiền biết, người trí dùng – 上之於國家 下之於庶民
昔箕子之演洛書,□武王遂承商祚;蕭何之收秦籍,佐高祖乃成炎漢。況茲聖賢之言,可通神明之德,不離掌握之中,能際天人之學。朕循上古之道,思致萬國之寧,觀是書之三卷,陰陽變化,百端千緒,賢者豈遽能知?智者豈遽能用?用者豈遽能盡?自非好事者,未必家有其本,以潛心力業有年矣。上之於國家,下之於庶民,一切有為,皆宜用也。昔漢求遺書於天下,又命劉向校書於禁中,使文物之隆無愧之云爾。
Dịch: Xưa Cơ Tử diễn Lạc Thư, Vũ Vương bèn nối được ngôi nhà Thương; Tiêu Hà thu sách vở nhà Tần, giúp Cao Tổ mà dựng nên nhà Hán. Huống chi lời của thánh hiền này có thể thông với đức của thần minh, không rời khỏi trong lòng bàn tay mà có thể chạm tới cái học về trời và người. Trẫm noi theo đạo thời thượng cổ, nghĩ cách đem lại yên ổn cho muôn nước. Xem ba quyển sách này, âm dương biến hoá, trăm mối nghìn đầu: người hiền há vội biết được? Người trí há vội dùng được? Người dùng há vội dùng hết được? Nếu không phải người ham học, chưa chắc nhà có bản sách, phải dốc lòng gắng sức nhiều năm mới được. Trên thì cho quốc gia, dưới thì cho thứ dân, mọi việc có làm đều nên dùng. Xưa nhà Hán tìm sách thất lạc khắp thiên hạ, lại sai Lưu Hướng hiệu đính sách trong cung, để cho văn vật thịnh vượng không hổ thẹn. Vậy thôi.
Giảng: Hai ví dụ Cơ Tử và Tiêu Hà đều nói một ý: giữ được sách là giữ được nước. Cơ Tử trình Hồng Phạm cửu trù (gốc ở Lạc Thư) cho Chu Vũ Vương; Tiêu Hà vào Hàm Dương không lấy vàng bạc mà lấy sổ sách bản đồ nhà Tần. Cụm "bất ly chưởng ác chi trung" (不離掌握之中) rất hay: Độn Giáp nằm gọn trong lòng bàn tay, đúng như các thầy Kỳ Môn xưa bấm đốt ngón tay để tính cục. Ba câu hỏi "người hiền há vội biết, người trí há vội dùng, người dùng há vội dùng hết" là lời răn khiêm tốn rất đáng nhớ cho người học thuật số. Cuối cùng nhà vua nói rõ phạm vi: "trên cho quốc gia, dưới cho thứ dân, mọi việc có làm đều nên dùng", nghĩa là Phù Ứng Kinh tuy viết nhiều về dùng binh, nhưng không chỉ để đánh trận.

Mục lục ba quyển, chín mươi hai mục – 遁甲符應經目錄
Sau bài tựa là mục lục năm trang. Quyển thượng có ba mươi hai mục, quyển trung bốn mươi mục, quyển hạ hai mươi mục. Mục lục cho thấy một trình tự rất sư phạm: dựng bàn trước, hiểu sao và cửa sau, rồi mới xét các cách và đem ra dùng.

卷上:遁甲總序 造式法 九星所值宮 八門法 八節以主卦為初直 陽遁布局法 陰遁布局法 二十四氣甲己日用上中下局 超神接氣拆局補局 氣應變局 天乙直符使起宮異所 一順一逆應節變 二遁直符合於中宮 二遁出於六四 二遁陰陽 九宮吉凶 九星休旺 九星所主 八門所主 三甲 三奇得使 三奇之靈 九天之上六甲子 九天九地太陰六合 伏吟 反吟 擇日 利客 利主 門迫 三奇靜應 奇門路應
卷中:釋天遁 釋地遁 釋人遁 三奇入墓 六儀擊刑 太白入熒惑 熒惑入太白 青龍回首 飛鳥跌穴 天乙伏宮格 天乙飛干格 天乙伏干格 飛干格 歲干格 月干格 日干格 時干格 大格 刑格 青龍逃走 白虎猖狂 朱雀入江 騰蛇夭矯 天格 時勃 五陽所利 五陰所利 出行呼神字入太陰中 出入呼其時下十二干神 之三避五 威德之時 三奇遊六儀 天輔之時 天網四張 四時所利 亭亭白姦 孤虛法 卜賊多少 迷路法 出軍瘦痢禳法 田蠎卜勝負
卷下:十干人君所利 十干吉凶 六甲下營法 三勝 五不擊宮 涉陰危之中 五不遇時 飲食左右冠帶步履去 急則從神緩則從門 出天門入地戶遇太陰居青龍 伏匿藏形 玉女反閉局 十二局天門地戶玉女反閉立成 真人閉六戊 門戶神名 行千里法 出三奇吉門 真人步斗法 六甲陰符 履陰符令敵兵不起
Giảng: Nhìn mục lục có thể chia sách làm năm khối. Khối một (đầu quyển thượng) là dựng thức và lập cục: cửu tinh, bát môn, tám tiết, dương độn, âm độn, siêu thần tiếp khí. Khối hai (cuối quyển thượng) là tính chất của sao, cửa, kỳ: cát hung của chín cung, hưu vượng của chín sao, tam kỳ, cửu thiên cửu địa, phục ngâm phản ngâm, chọn ngày, chủ khách. Khối ba (đầu quyển trung) là các độn và các cách: thiên độn, địa độn, nhân độn, tam kỳ nhập mộ, lục nghi kích hình, rồi gần hai mươi cách như Thanh long hồi thủ, Phi điểu điệt huyệt, Thanh long đào tẩu, Bạch hổ xương cuồng. Khối bốn (cuối quyển trung) là các phép nhỏ trong quân: hô thần, thiên võng tứ trương, cô hư, bói giặc, bói lạc đường. Khối năm (quyển hạ) là phép hành quân và các phép ẩn: hạ doanh, ngũ bất ngộ thời, Ngọc nữ phản bế, Chân nhân bế lục mậu, bộ đẩu, Lục giáp âm phù. Trên Kho Sách Quý, chín mươi hai mục được gom thành mười ba bài theo đúng thứ tự ấy.

Độn Giáp tổng tự: vì sao gọi là "Độn Giáp" – 遁甲總序第一
Mục đầu tiên của quyển thượng chỉ có một đoạn ngắn, nhưng nó giải nghĩa hai chữ tên gọi, nên là chìa khoá của cả bộ sách.
遁甲總序第一
古法:遁者,隱也,幽隱之道。甲者,儀也,謂六甲六儀在有直符天之貴神也。常隱於六戊之下,蓋取用兵機,通神明之德,故以遁甲為名。
Dịch: Độn Giáp tổng tự, mục thứ nhất. Phép xưa nói: "Độn" là ẩn, là đạo u ẩn. "Giáp" là nghi, tức sáu Giáp, sáu nghi, ở đó có trực phù là quý thần của trời. (Giáp) thường ẩn dưới lục Mậu. Ấy là lấy cơ mật dùng binh, thông với đức của thần minh, nên lấy "Độn Giáp" làm tên.
Giảng: Trong mười can, Giáp đứng đầu, ví như vị chủ tướng. Trên thức bàn, Giáp không bao giờ hiện mặt: sáu tuần Giáp (Giáp Tý, Giáp Tuất, Giáp Thân, Giáp Ngọ, Giáp Thìn, Giáp Dần) lần lượt "gửi" vào sáu nghi Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Giáp Tý ẩn dưới Mậu, nên sách nói "thường ẩn dưới lục Mậu". Ba can còn lại là Ất, Bính, Đinh gọi là tam kỳ, ba thứ quý giúp che chở cho Giáp. Canh là kim, khắc Giáp mộc, nên trong Kỳ Môn Canh là sát khí, phải tránh. Như vậy chữ "độn" không mang nghĩa huyền bí: nó là một ý binh pháp rất thực, giấu chủ tướng, tìm cửa sinh, tránh chỗ sát. Chữ "trực phù" ở đây là vị quý thần đi theo Giáp, sẽ gặp lại ở hầu hết các mục sau.

Một điều nên để ý: tổng tự của Phù Ứng Kinh rất ngắn, không kể chuyện Cửu Thiên Huyền Nữ trao sách như nhiều sách Kỳ Môn đời Minh, Thanh. Đó là văn phong của một bản soạn chính thức: định nghĩa trước, truyền thuyết để bài tựa lo.
Phép dựng thức: ba tầng trời, người, đất – 造式法第二
Mục thứ hai mô tả "thức" (式), tức cái bàn để tính. Thức là dụng cụ thật của các nhà thiên văn và thuật số đời Hán – Tống: một mặt tròn tượng trời xoay trên một mặt vuông tượng đất. Phù Ứng Kinh nói thức Độn Giáp có ba tầng.
造式法第二
昔黃帝受龍馬之法,命風后演之而為遁甲,造式三重,法象三才:上層象天,布九星;中層象人,開八門;下層象地,布八卦,以鎮八方。隨冬、夏二至,立陰、陽二遁,一順一逆,以布三奇六儀也。
Dịch: Phép dựng thức, mục thứ hai. Xưa Hoàng Đế nhận phép Long Mã, sai Phong Hậu diễn ra thành Độn Giáp, dựng thức ba tầng, theo hình tượng tam tài: tầng trên tượng trời, bày chín sao; tầng giữa tượng người, mở tám cửa; tầng dưới tượng đất, bày tám quẻ để trấn tám phương. Theo hai chí Đông, Hạ mà lập hai độn âm, dương, một thuận một nghịch, để bày tam kỳ, lục nghi.
Giảng: Đây là định nghĩa ngắn nhất và chuẩn nhất về cấu trúc bàn Kỳ Môn. Địa bàn (tầng dưới) là tám quẻ đứng yên theo Hậu Thiên, giữ tám phương: Khảm bắc, Ly nam, Chấn đông, Đoài tây, cùng bốn góc. Nhân bàn (tầng giữa) là tám cửa Hưu, Sinh, Thương, Đỗ, Cảnh, Tử, Kinh, Khai, chỉ việc con người làm. Thiên bàn (tầng trên) là chín sao Bồng, Nhuế, Xung, Phụ, Cầm, Tâm, Trụ, Nhậm, Anh, chỉ khí trời. Ba tầng xoay khác nhau theo giờ, và trên ba tầng ấy người ta rải tam kỳ lục nghi. "Một thuận một nghịch" là chỗ phân biệt dương độn (sau Đông chí, đi thuận chín cung) với âm độn (sau Hạ chí, đi nghịch). Những bài sau của sách sẽ lần lượt mở từng tầng: bài 2 về chín sao và tám cửa, bài 3 về cách bố cục thuận nghịch.

Mục tiếp theo của sách (Cửu tinh sở trị cung) sẽ nói chín sao ứng với chín cung theo Lạc Thư "đội chín đạp một, trái ba phải bảy, hai bốn là vai, sáu tám là chân, năm ở giữa". Vì vậy trong sơ đồ ở trên, ba tầng đều được vẽ trên khung chín ô Lạc Thư.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đặt Độn Giáp Phù Ứng Kinh trên kệ Trạch Cát – Độn Pháp, cạnh Hiệp Kỷ Biện Phương Thư và Liên Hoa Độn Pháp, vì Kỳ Môn về bản chất là phép chọn thời và phương. Phong thuỷ xét đất (hình), Kỳ Môn xét lúc nào, hướng nào thì khí thuận cho việc người. Hai thứ bổ cho nhau: nhà đã đặt đúng thế đất, việc lớn lại chọn đúng thời, thì "Định Khí – An Gia" mới trọn.
Đọc bài tựa, Liên Hoa rút ra ba điều. Một, việc phải chính trước rồi mới chọn giờ: "lấy thuận đánh nghịch" rồi mới bói, "bàn rồi mới động". Hai, phép càng gọn càng dễ đúng: từ 1080 cục rút còn 18, từ kho sách rườm rà chọn lấy phần tinh thuần; người học hôm nay cũng nên đi từ bộ khung gốc thay vì sưu tầm thật nhiều "cách" lạ. Ba, khiêm tốn với thuật số: chính nhà vua viết "người hiền há vội biết, người trí há vội dùng". Kỳ Môn là công cụ tham khảo để hành động có chủ đích, không phải lời phán định mệnh.

Cấu trúc ba tầng trời, người, đất cũng khớp với cách Liên Hoa nhìn một ngôi nhà: đất là nền (hình thế, phương vị cố định), trời là khí thời gian (năm, tháng, giờ xoay vần), người là cửa (lối vào, việc làm, sự chọn lựa). Bát môn nằm ở tầng người, nghĩa là cái quyết định cuối cùng vẫn là chỗ con người bước ra. Đây là lý do Liên Hoa dạy học trò đọc Kỳ Môn như một bài học về thời và cửa, rồi mới đến các cách cục chi tiết.
Tóm lại – 總結: Độn Giáp Phù Ứng Kinh là bản Kỳ Môn chính thức của triều Bắc Tống, do nhà thiên văn Dương Duy Đức chủ biên theo lệnh Tống Nhân Tông. Bài tựa kể dòng truyền 1080, 72, 18 cục và mục đích chỉnh lý; mục lục chia 92 mục thành ba quyển; tổng tự định nghĩa "độn" là ẩn, "Giáp" ẩn dưới sáu nghi; phép dựng thức đặt ba tầng trời bày cửu tinh, người mở bát môn, đất bày bát quái, theo hai chí mà một thuận một nghịch.
Bài sau: Độn Giáp Phù Ứng Kinh (2) – Cửu tinh giữ cung, Bát môn và tám tiết khởi từ quẻ chủ 九星所值宮 · 八門法.
Nguồn: Cảnh Hựu Độn Giáp Phù Ứng Kinh (景祐遁甲符應經), bản chép trong Uyển Ủy Biệt Tàng: bài Ngự chế tự (hai trang), mục lục (năm trang), quyển thượng tờ một (Độn Giáp tổng tự, Tạo thức pháp). Hiệu đính: tờ tựa có giấy dán đè làm mất vài chữ ở cột năm, sáu (ghi □); tên người soạn bản này chép 楊維德, các thư mục khác chép 楊惟德; "庀事數月" giữ đúng bản chép. Thông tin về Dương Duy Đức (khách tinh năm 1054, Càn Tượng Tân Thư, Oanh Nguyên Tổng Lục) theo các sử liệu đời Tống.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Độn Pháp Liên Hoa: app lập quẻ Mai Hoa và Liên Hoa Độn Pháp, tập nhìn thời và phương trước khi học bàn Kỳ Môn đầy đủ.
- Trạch Cát Liên Hoa: chọn ngày giờ phong thuỷ, đặt cạnh các phép Kỳ Môn trong sách để đối chiếu.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến, xem tám phương của địa bàn ngay tại chỗ đứng.
Bài liên quan – 相關文章
- Kỳ Môn Độn Giáp là gì? Bàn cục, Tam Kỳ, Bát Môn
- Bát Môn trong Kỳ Môn: môn là cửa, ứng dụng và giới hạn
- Luận Kỳ Môn, Luận Tuyển Trạch – Thẩm Thị Huyền Không
- Hiệp Kỷ Biện Phương Thư quyển 35 · Phụ Lục: tục lệ, Kỳ Môn tam nguyên
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Đọc được bài tựa và hiểu ba tầng thức là bước đầu; tự tay dựng được bàn cho một giờ cụ thể, biết chỗ nào là trực phù, chỗ nào là cửa sinh, và đặt nó cạnh thế đất của một ngôi nhà mới là phần học thật. Mời bạn theo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Độn Giáp Phù Ứng Kinh do ai soạn, vào lúc nào? – 誰撰 何時
Do Dương Duy Đức, quan Tư thiên giám đời Bắc Tống, cùng Vương Dụng Lập, Lý Tự Chính, Hà Trạm phụng chiếu vua Tống Nhân Tông soạn ở Tư Thiện đường, trong niên hiệu Cảnh Hựu (1034–1038). Nhà vua tự viết bài tựa và đặt tên sách.
Vì sao gọi là "Độn Giáp"? – 遁甲何義
Theo tổng tự của sách, "độn" là ẩn; "Giáp" là chủ của mười can, sáu tuần Giáp làm trực phù và luôn ẩn dưới sáu nghi Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Lấy ý giấu chủ tướng trong dùng binh nên gọi là Độn Giáp.
Thức Độn Giáp ba tầng gồm những gì? – 造式三重
Tầng trên tượng trời, bày chín sao; tầng giữa tượng người, mở tám cửa; tầng dưới tượng đất, bày tám quẻ trấn tám phương. Theo Đông chí, Hạ chí mà lập dương độn, âm độn, một thuận một nghịch để bày tam kỳ lục nghi.
Con số 1080, 72, 18 cục nghĩa là gì? – 千八十局 七十二局 十八局
Theo bài tựa, Hoàng Đế và Phong Hậu lập 1080 cục, Khương Thái Công gom còn 72 cục (theo tiết khí và tam nguyên), Trương Lương bàn định 18 cục, tức chín cục dương độn và chín cục âm độn, là khung dùng đến nay.
Sách này chỉ dùng cho việc binh hay dùng được cho đời thường? – 兵家與庶民
Sách viết nhiều về dùng binh, nhưng chính bài tựa nói "trên cho quốc gia, dưới cho thứ dân, mọi việc có làm đều nên dùng". Với Phong Thuỷ Liên Hoa, Kỳ Môn là phép chọn thời và phương để tham khảo, đi sau việc chính đáng và thế đất đúng.









