Khi làm phòng thờ, gia chủ thường chỉ hỏi một câu: "bàn thờ bao nhiêu là đẹp theo Lỗ Ban?". Câu trả lời cho riêng chiếc bàn thờ đã có trong bài kích thước bàn thờ gỗ theo Lỗ Ban. Nhưng một phòng thờ có nhiều thứ cần kích thước hơn thế: khám thờ, bài vị, bệ hay tủ đặt dưới bàn thờ, kệ, cửa phòng, ô thoáng, chiều cao trần, khoảng đứng khấn. Dùng sai loại thước cho từng thứ là lỗi rất hay gặp, ví dụ đo cửa phòng thờ bằng thước 38,8 hoặc đo bệ xây bằng thước 52,2.
Bài này đặt mọi kích thước của phòng thờ vào một khung thống nhất theo cách dùng thước của Phong Thuỷ Liên Hoa: thước 38,8 (âm phần) cho đồ thờ trực tiếp; thước 42,9 (dương trạch) cho khối nội thất, khối xây; thước 52,2 cho thông thuỷ cửa và ô thoáng. Bên cạnh đó là kích thước công năng – phòng đủ rộng, trần đủ cao, có chỗ đứng khấn – vì một con số "đẹp" trên thước không cứu được một phòng thờ chật chội đến mức không quỳ được. Bài không liệt kê bảng số đẹp; Quý vị tra trực tiếp bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa để có kết quả chính xác cho từng kích thước.
Ba loại thước và dùng cho thứ gì trong phòng thờ
| Thước | Tên gọi | Dùng cho trong phòng thờ | Không dùng cho |
|---|---|---|---|
| 38,8 cm | Âm phần | Bàn thờ (mặt bàn ngang, sâu, cao), khám thờ, bài vị, ngai thờ, án gian, kệ thờ treo tường | Cửa phòng, tường, trần |
| 42,9 cm | Dương trạch (khối) | Bệ xây đặt bàn thờ, tủ dưới bàn thờ, kệ sách, tủ đồ lễ, khối hốc tường, chiều cao bậc bệ | Đồ thờ trực tiếp, cửa |
| 52,2 cm | Thông thuỷ | Lọt lòng cửa đi phòng thờ, cửa sổ, ô thoáng, ô kính mái | Bàn thờ, tủ |
Nguyên tắc ghi nhớ của Liên Hoa: cái gì trực tiếp "thờ" (đặt bát hương, bài vị, ảnh) đo thước 38,8; cái gì là đồ đạc, khối xây phục vụ đo thước 42,9; cái gì là "lỗ" cho người, ánh sáng, gió đi qua đo thước 52,2. Giải thích kỹ ba loại thước Quý vị xem bài thước Lỗ Ban: âm phần, mộ mã, bàn thờ, tiểu quách và bài thước Lỗ Ban 42,9 dương trạch.
Kích thước công năng của phòng thờ
Trước khi tra thước, phòng phải đủ dùng. Đây là các con số công năng Liên Hoa dùng khi vẽ; không phải quy định pháp lý.
| Hạng mục | Tối thiểu | Hợp lý | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Diện tích phòng thờ một bàn | Khoảng 5 m² | 8–12 m² | Đủ cho vài người đứng khấn ngày giỗ |
| Chiều cao trần | 2,7 m | 3,0 m trở lên | Trần thấp làm khói hương tụ, bàn thờ "bị đè" |
| Khoảng đứng khấn trước bàn thờ | 90 cm | 120–150 cm | Đủ quỳ lạy, đặt chiếu |
| Khoảng từ mép trên khám/bàn thờ tới trần | 40 cm | 60 cm trở lên | Để khói thoát, không ám trần ngay trên |
| Lối đi bên hông bàn thờ (nếu có) | 60 cm | 70–80 cm | Để lau dọn, bao sái |
| Cửa phòng thờ lọt lòng | 80 cm | 90 cm | Tra thước 52,2 |
Cao độ bàn thờ so với người
Một chiếc bàn thờ có số đẹp trên thước 38,8 nhưng cao quá tầm tay thì người lớn tuổi không cắm hương, thay nước được; thấp quá thì mặt bàn thờ thấp hơn tầm mắt người đứng, mất vẻ trang nghiêm. Theo cách nhìn công năng, mặt bàn thờ chính (nơi đặt bát hương) nên ở khoảng ngang ngực đến ngang vai người đứng khấn chính trong nhà, sao cho cắm hương không phải nhón chân. Khi bàn thờ đặt trên bệ hoặc tủ, cao độ cuối cùng là tổng chiều cao bệ (đo 42,9) và chiều cao bàn thờ (đo 38,8); cần tính cả hai trước khi đặt đóng.
Với bàn thờ nhiều cấp (Phật ở trên, gia tiên ở dưới), mỗi cấp là một mặt thờ, đo theo 38,8; chênh lệch giữa các cấp đủ để tượng hoặc bát hương phía sau không bị che. Bố trí Phật và gia tiên Quý vị xem bài bàn thờ Phật và gia tiên.
Khám thờ, bài vị, kệ thờ treo tường
Khám thờ (hộp có mái đặt trên bàn thờ), bài vị, ngai thờ đều là đồ thờ trực tiếp nên tra thước 38,8 cho cả ba chiều: ngang, sâu, cao. Kệ thờ treo tường (thường dùng ở căn hộ hoặc khi thờ Thổ Công, ông Táo) cũng vậy; phần giá đỡ, bát kê là phụ kiện, không cần tra. Lưu ý khám đặt trong lòng bàn thờ phải chừa khoảng phía trước đủ cho bát hương, đèn, lọ hoa – thường mặt bàn sâu hơn khám ít nhất 25–35 cm.
Bệ xây, tủ dưới bàn thờ, hốc tường
Nhiều phòng thờ đặt bàn thờ trên một bệ xây hoặc tủ gỗ để nâng cao độ và đựng đồ lễ. Bệ, tủ là khối nội thất, tra thước 42,9. Hốc tường âm (đặt bàn thờ lọt vào tường) là khối xây, kích thước lọt lòng hốc cũng tra 42,9, trong khi bàn thờ đặt trong hốc vẫn tra 38,8. Thường gặp lỗi: thợ đóng tủ dưới theo số 38,8 cho "đồng bộ"; điều này không sai nghiêm trọng nhưng không đúng nguyên tắc phân loại của Liên Hoa.
Cửa, cửa sổ, ô thoáng
Cửa phòng thờ, cửa sổ, ô thoáng, ô kính mái đều đo kích thước lọt lòng (thông thuỷ) bằng thước 52,2. Ô thoáng cao phía đối diện hoặc bên hông bàn thờ giúp khói thoát; tra thước cho kích thước lọt lòng, không tính khung. Ánh sáng và thông gió phòng thờ được bàn kỹ trong bài riêng của chuyên mục.
Quy trình đo và tra thước cho phòng thờ
- Đo phòng thực tế: dài, rộng, cao trần, vị trí cửa, cửa sổ, dầm. Ghi vào bản vẽ trên công cụ vẽ mặt bằng Liên Hoa.
- Kiểm tra công năng trước: khoảng đứng khấn, khoảng tới trần, lối đi hông. Nếu không đạt, giảm kích thước bàn thờ chứ không bỏ khoảng khấn.
- Xác định cao độ mong muốn của mặt bàn thờ theo người lên hương chính.
- Chia cao độ thành phần bệ/tủ (42,9) và bàn thờ (38,8); tra từng phần trên phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa, chọn số gần nhất rơi vào cung tốt.
- Tra ngang và sâu bàn thờ, khám thờ theo 38,8; tủ, kệ phụ theo 42,9.
- Tra cửa, ô thoáng theo 52,2 (lọt lòng).
- Kiểm tra lại tổng thể: bàn thờ không quá to so với tường (hai bên nên chừa ít nhất vài chục phân), khám không chạm trần, cửa mở không vướng.
Những lỗi thường gặp
- Dùng thước 52,2 hoặc 42,9 cho bàn thờ; dùng 38,8 cho cửa phòng thờ.
- Chọn bàn thờ thật to theo "số đẹp" rồi không còn chỗ đứng khấn.
- Không tính cao độ bệ + bàn thờ, kết quả bàn thờ quá cao, người già không với tới bát hương.
- Khám thờ sát trần, khói hương ám đen trần.
- Đo cửa theo kích thước phủ bì (cả khung) thay vì lọt lòng.
- Coi kích thước Lỗ Ban là điều kiện duy nhất, bỏ qua vị trí: bàn thờ "đúng số" nhưng tựa tường toilet thì vẫn là lỗi lớn. Xem bài nội loạn đầu phòng thờ và nhà bếp theo Hình Pháp.
Ghi chú về thứ tự ưu tiên
Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, thứ tự quyết định một phòng thờ tốt là: vị trí phòng trong nhà và lưng tựa của bàn thờ (Hình Pháp), rồi đến công năng (khoảng khấn, cao độ, ánh sáng, gió), sau cùng mới là số đo trên thước Lỗ Ban. Thước Lỗ Ban là phần tinh chỉnh – khi đã chọn được kích thước hợp lý, xê dịch vài phân để rơi vào cung tốt. Đừng hy sinh hai điều đầu vì điều cuối.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa – tra 38,8 cho bàn thờ, 42,9 cho bệ tủ, 52,2 cho cửa.
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – kiểm tra khoảng khấn, lối đi, cao độ trong phòng thờ.
- La kinh web Liên Hoa – đo hướng bàn thờ.
- Dự toán xây nhà – ước tính chi phí làm phòng thờ, hốc thờ.
Bài liên quan
- Bàn thờ gỗ phong thuỷ
- Phong thuỷ phòng thờ chung cư
- Chuyên mục Phong Thuỷ Phòng Thờ · Ứng dụng · Phong thuỷ nhà ở
Câu hỏi thường gặp
Cửa phòng thờ đo bằng thước nào?
Thước 52,2 cho kích thước lọt lòng (thông thuỷ). Thước 38,8 chỉ dùng cho đồ thờ trực tiếp như bàn thờ, khám, bài vị.
Tủ dưới bàn thờ đo thước 38,8 hay 42,9?
Theo nguyên tắc Liên Hoa, tủ, bệ là khối nội thất nên đo 42,9; bàn thờ đặt trên đó đo 38,8.
Phòng thờ nhỏ nhất bao nhiêu là dùng được?
Khoảng 5 m² cho một bàn thờ và khoảng đứng khấn 90 cm; hợp lý là 8–12 m².
Bàn thờ cao bao nhiêu là vừa?
Mặt bàn đặt bát hương khoảng ngang ngực đến ngang vai người lên hương chính; tính tổng bệ (42,9) và bàn (38,8) rồi tra thước từng phần.
Có cần chọn ngày giờ để đo, đóng bàn thờ?
Việc đo và đóng đồ là công việc kỹ thuật; nhiều gia đình chọn ngày để an vị bàn thờ theo tập quán. Phong Thuỷ Liên Hoa không đặt thêm nghi thức riêng.
