💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

La Kinh Thấu Giải (17): tầng 18 phùng châm thiên bàn và phiên quái chưởng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ La Kinh Thấu Giải (17): tầng 18 phùng châm thiên bàn và phiên quái chưởng

La Kinh Thấu Giải · 羅經透解 (quyển thượng, tầng 18)
羅經透解 卷上 · 第十八層縫針天盤辨來去之水 · 翻卦掌訣
Tác giả: Vương Đạo Hanh 王道亨 (Âm dương học ở Định Ấp, Thục Đông, đời Thanh) tập lục · Tần Thận An 秦慎安 (Giang Ninh) hiệu khám
Bản gốc: Thượng Hải Văn Minh thư cục 上海文明書局 in năm Dân Quốc 15 (1926), quyển thượng.

Tầng 18 của la kinh trong La Kinh Thấu Giải (羅經透解) là vòng phùng châm, còn gọi là thiên bàn, dùng để phân biệt nước đến và nước đi. Bài này dịch và giảng trọn tầng 18: vì sao phùng châm đặt lệch nửa cung so với chính châm, phép tịnh âm tịnh dương rút từ tiên thiên bát quái và Lạc Thư, phụ tinh quái của Liêu công để định tốt xấu từng đường nước, phép "phiên quái chưởng" lật quẻ trên bàn tay, hai hệ cửu tinh của Dương công và Liêu công, và bài ca "nhất tử hướng thượng" về phân phòng.

Trả lời nhanh: Phùng châm (thiên bàn) đặt tiến nửa cung so với chính châm, nên Tý của thiên bàn nằm giữa Nhâm và Tý của địa bàn; vòng này dùng để thu thuỷ. Chính châm (địa bàn) dùng nạp long lập hướng, trung châm (nhân bàn) dùng tiêu sa. Phép thu thuỷ của tầng 18 lấy tịnh âm tịnh dương làm gốc: Càn, Khôn, Khảm, Ly với mười hai sơn nạp giáp (Càn Giáp, Khôn Ất, Tý Quý Thân Thìn, Ngọ Nhâm Dần Tuất) là dương; Cấn, Tốn, Chấn, Đoài với mười hai sơn (Cấn Bính, Tốn Tân, Mão Canh Hợi Mùi, Dậu Đinh Tỵ Sửu) là âm. Lập hướng dương thì mừng nước dương đến, lập hướng âm thì mừng nước âm đến, lẫn thì hung. Phụ tinh quái khởi Tả Phụ ở quẻ của hướng rồi lật quẻ theo thứ tự Vũ, Phá, Liêm, Tham, Cự, Lộc, Văn; Phụ, Vũ, Tham, Cự là bốn sao lành, Phá, Liêm, Lộc, Văn là bốn sao dữ. Ví dụ hướng Ất: Khôn Phụ, Khảm Vũ, Đoài Phá, Chấn Liêm, Ly Tham, Càn Cự, Tốn Lộc, Cấn Văn.

Thầy Vũ Giới giảng: "Ba vòng châm là ba con mắt. Mắt địa bàn nhìn long và hướng, mắt nhân bàn nhìn núi, mắt thiên bàn nhìn nước. Nhìn nước bằng mắt nhìn long thì lệch nửa cung, mà nửa cung ấy là chỗ lành dữ đổi nhau."

Phùng châm thiên bàn là gì: lệch nửa cung để thu thuỷ – 縫針天盤

Đoạn mở tầng 18 nói rõ ba châm, mỗi châm một việc.

Sơ đồ phùng châm thiên bàn tiến nửa cung so với địa bàn
Phùng châm thiên bàn đặt tiến nửa cung so với chính châm, nên Tý của thiên bàn cùng cung với Nhâm Tý của địa bàn; vòng này dùng để thu thuỷ. Vẽ lại theo La Kinh Thấu Giải – Phong Thuỷ Liên Hoa
夫天盤名曰縫針,亦與雙山相合。前人論之,以龍向消去來之水,以辨休囚旺相之方。所以縫針與正針隔半位。正針者正對子午,名曰地盤,楊公制之,納龍立向。則縫針與壬子同宮、丙午同宮,為天盤,收水作用。賴公中針子癸縫中、午丁同宮,名曰人盤,古人傳之以為消砂,又名換星法。論選擇以太陽到方到向,十二宮分野,十二次纏度。所以天地人三針各自為用無窮。

Dịch: Thiên bàn gọi là phùng châm, cũng hợp với song sơn. Người trước luận nó, lấy long và hướng để tiêu nước đi nước đến, để phân biệt phương hưu, tù, vượng, tướng. Cho nên phùng châm cách chính châm nửa vị. Chính châm là ngay đối Tý Ngọ, gọi là địa bàn, Dương công chế ra, để nạp long lập hướng. Còn phùng châm thì cùng cung với Nhâm Tý, cùng cung với Bính Ngọ, là thiên bàn, dùng để thu thuỷ. Trung châm của Lại công thì Tý ở khe giữa Tý và Quý, Ngọ cùng cung với Đinh, gọi là nhân bàn, người xưa truyền lại để tiêu sa, lại gọi là phép hoán tinh. Luận việc chọn ngày thì lấy thái dương đến phương đến hướng, mười hai cung phân dã, mười hai thứ triền độ. Cho nên ba châm thiên, địa, nhân mỗi châm một dụng, dùng không cùng.

Giảng: Ba châm khác nhau ở chỗ đặt điểm Tý. Chính châm lấy Tý ngay hướng bắc của kim. Trung châm lùi nửa cung, nên Tý của nhân bàn nằm giữa Tý và Quý của địa bàn (đã giảng ở bài về tầng 12 và phép tiêu sa). Phùng châm tiến nửa cung theo chiều ngược lại, nên Tý của thiên bàn nằm giữa Nhâm và Tý. Mỗi cung rộng 15 độ, nửa cung là 7,5 độ; khi đứng ở huyệt đo một dòng nước từ phương bắc chảy đến, đọc trên địa bàn là Tý thì đọc trên thiên bàn có thể đã là Nhâm. Một chữ đổi là đổi cả quẻ, đổi âm dương của nước, đó là lý do tầng 18 phải có vòng riêng.

Câu "cũng hợp với song sơn" nghĩa là thiên bàn cũng ghép một can với một chi như lối song sơn của Tam Hợp (Nhâm Tý, Quý Sửu...), chỉ khác là mốc lệch. Câu "lấy long và hướng để tiêu nước đi nước đến" cho thấy nước không xét riêng: phải đặt trong quan hệ với long và hướng mới biết là nước vượng, tướng hay hưu, tù.

Tịnh âm tịnh dương: gốc từ tiên thiên bát quái và Lạc Thư – 淨陰淨陽

Tác giả gạt bỏ các thuyết thu thuỷ rối rắm, quy về một gốc.

Tiên thiên bát quái chồng lên số Lạc Thư chia tịnh dương và tịnh âm
Bốn quẻ chính phương Càn, Khôn, Ly, Khảm trùng số lẻ Lạc Thư là tịnh dương; bốn quẻ góc Đoài, Tốn, Chấn, Cấn trùng số chẵn là tịnh âm; qua nạp giáp thành mười hai sơn dương và mười hai sơn âm. Vẽ lại theo La Kinh Thấu Giải – Phong Thuỷ Liên Hoa
至於收水之法,其理多門,錯亂無憑。參其中精微之理,不外淨陰淨陽、伏羲先天八卦、洛書之源。如乾南坤北,乃洛書戴九履一;先天離東坎西,乃洛書左三右七,皆得奇數,是為淨陽。先天兌居東南,巽居西南,乃洛書二四為肩;先天震居東北,艮居西北,乃洛書六八為足,皆得偶數,是為淨陰。賴公所謂萬物之生,不一於一,必兩奇遇偶、偶遇奇、偶遇偶、奇遇奇方美,不然則非孤即寡,安能生育。務必立陽向則喜陽水來,雜陰則凶;陰水來立陰向,雜陽則凶。賴公淨陰淨陽之法如此。

Dịch: Còn phép thu thuỷ thì lý có nhiều cửa, rối loạn không có chỗ dựa. Xét cái lý tinh vi trong đó thì không ngoài tịnh âm tịnh dương, tiên thiên bát quái của Phục Hy và nguồn Lạc Thư. Như Càn ở nam, Khôn ở bắc, ấy là Lạc Thư "đội chín đạp một"; tiên thiên Ly ở đông, Khảm ở tây, ấy là Lạc Thư "trái ba phải bảy"; đều được số lẻ, đó là tịnh dương. Tiên thiên Đoài ở đông nam, Tốn ở tây nam, ấy là Lạc Thư "hai bốn làm vai"; tiên thiên Chấn ở đông bắc, Cấn ở tây bắc, ấy là Lạc Thư "sáu tám làm chân"; đều được số chẵn, đó là tịnh âm. Lại công nói: muôn vật sinh ra không phải chỉ do một, ắt phải lẻ gặp chẵn, chẵn gặp lẻ, chẵn gặp chẵn, lẻ gặp lẻ mới đẹp, không thế thì chẳng cô cũng quả, sao sinh nở được. Nhất định lập hướng dương thì mừng nước dương đến, lẫn âm thì hung; nước âm đến thì lập hướng âm, lẫn dương thì hung. Phép tịnh âm tịnh dương của Lại công là như vậy.

Giảng: Lý của đoạn này là chồng tiên thiên bát quái lên Lạc Thư. Bốn quẻ đứng ở bốn chính phương của tiên thiên (Càn nam, Khôn bắc, Ly đông, Khảm tây) trùng với bốn số lẻ của Lạc Thư (9, 1, 3, 7), nên gọi là dương. Bốn quẻ ở bốn góc (Đoài đông nam, Tốn tây nam, Chấn đông bắc, Cấn tây bắc) trùng với bốn số chẵn (4, 2, 8, 6), nên gọi là âm. Tịnh nghĩa là thuần, không lẫn.

Từ tám quẻ đi ra hai mươi bốn sơn bằng nạp giáp: mỗi quẻ nạp một can, quẻ Khảm, Ly, Chấn, Đoài nạp thêm hai chi tam hợp. Kết quả mười hai sơn dương và mười hai sơn âm như sau.

NhómQuẻSơn nạp
Tịnh dương (12 sơn)CànCàn, Giáp
KhônKhôn, Ất
KhảmTý, Quý, Thân, Thìn
LyNgọ, Nhâm, Dần, Tuất
Tịnh âm (12 sơn)CấnCấn, Bính
TốnTốn, Tân
ChấnMão, Canh, Hợi, Mùi
ĐoàiDậu, Đinh, Tỵ, Sửu

Cần để ý: ở thuỷ pháp này Khảm nạp Quý, Ly nạp Nhâm, khác với nạp giáp Kinh Phòng dùng ở tầng 17 (Khảm nạp Mậu, Ly nạp Kỷ). Mậu Kỷ không có trên hai mươi bốn sơn, nên thuỷ pháp đổi sang Nhâm Quý cho dùng được trên la kinh. Đây là chỗ người học hay lẫn khi đọc liền tầng 17 với tầng 18.

Phụ tinh quái của Liêu công: tám sao định nước lành dữ – 輔星卦

Sau phép âm dương chung, tác giả dẫn phép của Liêu công để phân biệt từng đường nước.

Tranh nước lũ thu của Mã Viễn
Tranh "Sóng nước lũ thu" trong tập Thuỷ đồ của Mã Viễn đời Nam Tống: tầng 18 chuyên luận nước, đo bằng thiên bàn. Nguồn: Wikimedia Commons, tranh công cộng.
而廖公用輔星卦辨來水公位,其法大有深義,專以向上為主,就向起輔,看去來之水,不拘生旺墓等法,總以水從天干放,不宜流地支,合吉則吉,合凶則凶。有歌云:唯有輔星卦最位,古今水法此為先。貪巨輔武四吉星,破祿文廉凶莫占。乾坤坎離四陽定,震巽艮兌四陰判。已上九星合成八,一星一卦管自然。卦值吉星從吉論,卦遇凶星照凶言。若是吉星入陽位,凶神便入四陰前;凶星若遊四陽內,吉便入陰不雜偏。

Dịch: Còn Liêu công dùng phụ tinh quái để phân biệt nước đến ứng vào phòng nào; phép ấy có nghĩa sâu, chuyên lấy hướng làm chủ, từ hướng khởi Phụ, xem nước đi nước đến, không câu nệ các phép sinh, vượng, mộ; tóm lại nước nên tháo ra ở thiên can, không nên chảy ở địa chi; hợp lành thì lành, hợp dữ thì dữ. Có bài ca rằng: Chỉ có phụ tinh quái là đứng đầu, thuỷ pháp xưa nay phép này trước nhất. Tham, Cự, Phụ, Vũ là bốn sao lành; Phá, Lộc, Văn, Liêm là dữ, chớ chiếm. Càn Khôn Khảm Ly định là bốn dương, Chấn Tốn Cấn Đoài phân là bốn âm. Chín sao trên hợp thành tám, mỗi sao một quẻ quản, tự nhiên như vậy. Quẻ gặp sao lành thì luận lành, quẻ gặp sao dữ thì nói dữ. Nếu sao lành vào vị dương thì thần dữ liền vào trước bốn âm; sao dữ nếu đi trong bốn dương thì lành liền vào âm, không lẫn lệch.

Giảng: Chín sao Bắc Đẩu (Tham, Cự, Lộc, Văn, Liêm, Vũ, Phá, Tả Phụ, Hữu Bật) gộp Phụ Bật làm một thành tám sao, ứng tám quẻ. Câu then chốt là "sao lành vào vị dương thì sao dữ vào bốn âm": với một hướng đã định, bốn sao lành luôn rơi vào cùng một nhóm âm dương với hướng, bốn sao dữ rơi vào nhóm kia. Như vậy phụ tinh quái không mâu thuẫn với tịnh âm tịnh dương mà chia nhỏ nó ra: biết nước lành rồi, còn biết nước ấy lành theo kiểu Phụ (quan quý, hiếu thuận), kiểu Vũ (giàu sang, thọ) hay kiểu Tham, Cự.

Câu "nước nên tháo ở thiên can, không nên chảy ở địa chi" là một quy tắc riêng của thuỷ khẩu, giống tinh thần "thuỷ khẩu chớ phạm chi" của nhiều sách Tam Hợp: nước ra ở chữ can thì khí thanh, ra ở chữ chi thì hay phạm sát.

Lật quẻ: tám sao ứng tám loại người – 翻卦歌

Phần sau bài ca nói cách lật và tính chất từng sao.

Sông Đà Giang chảy qua trấn Phượng Hoàng
Sông Đà Giang chảy qua trấn Phượng Hoàng, Hồ Nam: nước đến trước nhà là nước phải đo bằng phùng châm thiên bàn. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.
但思一卦有數水,陰陽莫紊清切。翻乾納甲兮坤納乙,壬與寅戌離宮納,坎癸申辰納水,右十二宮皆屬陽,立向收水莫逢陰。艮納丙兮巽納辛,東震納庚與亥未,西兌納丁巳丑金,十二宮水皆屬陰,陽水破局即凶星。翻得離宮貪狼值,其中寅戌與北壬,合斷貪狼尚是吉,四條豈無分別情。一翻上起下落兮,二翻下起上落提,三翻中起仍中落,四翻邊起邊落齊。輔武破廉起從向,次將貪巨祿文移。初移左輔得官貴,慈恭孝友定可必。再移武曲富貴全,及第登科屆壽眉。三移破軍凶暴揚,投軍家敗少年斃。第四廉貞暴凶狂,橫傲欺詐忤且逆。五移逢著貪狼星,生人孝友聰明奇。巨門第六吉星位,衣食豐足倉庫積。第七祿存多狂妄,心性頑鈍僧道尼。第八文曲好淫亂,虛詐顛狂多眼疾。

Dịch: Chỉ nghĩ một quẻ có mấy đường nước, âm dương chớ để rối, phải trong và rõ. Lật Càn nạp Giáp, Khôn nạp Ất; Nhâm với Dần Tuất là cung Ly nạp; Khảm nạp nước Quý Thân Thìn; mười hai cung bên này đều thuộc dương, lập hướng thu thuỷ chớ gặp âm. Cấn nạp Bính, Tốn nạp Tân, phương đông Chấn nạp Canh với Hợi Mùi, phương tây Đoài nạp Đinh, Tỵ Sửu Kim; nước mười hai cung này đều thuộc âm; nước dương phá cục tức là sao dữ. Lật được cung Ly gặp Tham Lang, trong đó Dần Tuất với Nhâm phương bắc, hợp đoán là Tham Lang vẫn là lành; bốn đường há không phân biệt tình. Lật một là trên khởi dưới rơi, lật hai là dưới khởi trên nhấc, lật ba là giữa khởi vẫn giữa rơi, lật bốn là bên khởi bên rơi đều. Phụ, Vũ, Phá, Liêm khởi từ hướng, rồi dời đến Tham, Cự, Lộc, Văn. Dời đầu gặp Tả Phụ được quan quý, hiền từ cung kính hiếu thảo chắc chắn có. Dời lần hai gặp Vũ Khúc giàu sang đủ, đỗ đạt lên khoa sống đến mày bạc. Dời ba gặp Phá Quân hung bạo nổi, đi lính nhà bại, trẻ chết. Thứ tư Liêm Trinh bạo dữ cuồng, ngang ngạo dối trá, trái nghịch. Dời năm gặp sao Tham Lang, sinh người hiếu thuận, thông minh lạ. Cự Môn thứ sáu là vị sao lành, cơm áo đầy đủ, kho đụn chất. Thứ bảy Lộc Tồn nhiều cuồng vọng, tâm tính ngu đần, làm sư làm ni. Thứ tám Văn Khúc ham dâm loạn, giả dối điên cuồng, nhiều bệnh mắt.

Giảng: Bản in chép "第六文曲", nhưng theo thứ tự thì Văn Khúc là thứ tám; bản in cũng có chữ "音十二宮", theo văn cảnh là "右十二宮" (mười hai cung bên này). Chúng tôi dịch theo chữ đã sửa.

Câu "Ly gặp Tham Lang, trong đó Dần Tuất với Nhâm" ứng đúng với ví dụ hướng Ất ở dưới: Ly đứng ở sao thứ năm Tham Lang, và cả ba sơn Nhâm, Dần, Tuất của quẻ Ly đều được đoán là nước Tham Lang. Ý câu "bốn đường há không phân biệt tình" là trong một quẻ có nhiều sơn, nước đến từ sơn nào vẫn cùng một sao, nhưng sức mạnh còn tuỳ hình nước: nước đến rộng, sâu, uốn lượn khác với nước nhỏ, thẳng.

Bốn câu "trên khởi dưới rơi, dưới khởi trên nhấc, giữa khởi giữa rơi, bên khởi bên rơi" là khẩu quyết của tay khi lật quẻ trên bàn tay, xem mục sau.

Phiên quái chưởng quyết: lật quẻ trên bàn tay – 翻卦掌訣

Tác giả chép lại cách đặt tám quẻ lên ngón tay để lật nhanh.

Bàn tay phiên quái chưởng đặt tám quẻ trên bốn ngón và ví dụ hướng Ất
Ngón trỏ Ly trên Càn dưới, ngón giữa Tốn trên Cấn dưới, ngón áp út Khôn và Khảm, ngón út Đoài trên Chấn dưới; với hướng Ất khởi Tả Phụ ở Khôn rồi lật ra tám sao. Vẽ lại theo La Kinh Thấu Giải – Phong Thuỷ Liên Hoa
余遵考先賢註解,編成一類,以醒後學隱秘難明之患,因錄歌再解云:星卦相配成一胎,無差無錯任君裁。先變乾卦掌中起,上兌下震小指排,無名指上坤與坎,中指巽上艮低徊,上離下乾歸食指,一卦既定餘翻來。

Dịch: Tôi theo khảo chú giải của tiên hiền, biên thành một loại, để người học sau khỏi lo chỗ ẩn bí khó hiểu, nhân chép bài ca giải lại rằng: Sao và quẻ phối nhau thành một thai, không sai không lệch mặc ông định. Trước biến quẻ Càn từ trong lòng bàn tay mà khởi: trên Đoài dưới Chấn xếp ở ngón út; trên ngón áp út là Khôn và Khảm; ngón giữa Tốn ở trên, Cấn ở dưới; trên Ly dưới Càn về ngón trỏ; một quẻ đã định thì các quẻ khác lật theo.

Giảng: Bàn tay chia bốn ngón, mỗi ngón hai đốt trên dưới, đủ tám quẻ: ngón trỏ Ly trên Càn dưới, ngón giữa Tốn trên Cấn dưới, ngón áp út Khôn và Khảm, ngón út Đoài trên Chấn dưới. Đặt quẻ của hướng làm Tả Phụ rồi lật lần lượt theo bài ca là ra tám sao. Đổi lại thành phép hào, việc lật chỉ là đổi một hào mỗi lần theo thứ tự: hào giữa, hào dưới, hào giữa, hào trên, hào giữa, hào dưới, hào giữa. Thử với hướng Ất (quẻ Khôn ☷): đổi hào giữa được Khảm (Vũ), đổi hào dưới được Đoài (Phá), đổi hào giữa được Chấn (Liêm), đổi hào trên được Ly (Tham), đổi hào giữa được Càn (Cự), đổi hào dưới được Tốn (Lộc), đổi hào giữa được Cấn (Văn). Kết quả trùng từng chữ với ví dụ sách cho ở đoạn sau.

且乾坤坎離屬陽,乾納甲,坤納乙,坎納癸申辰,離納壬寅戌,十二宮屬陽,地盤謂之十二陽龍,天盤納水謂之十二陽水。巽艮震兌四卦屬陰,巽納辛,艮納丙,震納庚亥未,兌納丁巳丑,十二宮屬陰,地盤謂之十二陰龍,天盤謂之十二陰水。凡有穴中看來水,陰水來立陰向收之,陽水來立陽向收之。先聖云:陽向水來陽富貴,百年昌;陰向水來陰富貴,斗量金。當用翻卦掌翻之,從向起輔武破廉貪巨祿文以定之。如乙向就從坤宮起輔,坎上武,兌上破,震宮廉,離上貪,乾宮巨,巽上祿,艮宮文之類,餘卦皆然。古聖云:不通易卦之變換,不足以言風水。

Dịch: Vả lại Càn, Khôn, Khảm, Ly thuộc dương: Càn nạp Giáp, Khôn nạp Ất, Khảm nạp Quý Thân Thìn, Ly nạp Nhâm Dần Tuất; mười hai cung thuộc dương, trên địa bàn gọi là mười hai dương long, trên thiên bàn nạp thuỷ gọi là mười hai dương thuỷ. Bốn quẻ Tốn, Cấn, Chấn, Đoài thuộc âm: Tốn nạp Tân, Cấn nạp Bính, Chấn nạp Canh Hợi Mùi, Đoài nạp Đinh Tỵ Sửu; mười hai cung thuộc âm, trên địa bàn gọi là mười hai âm long, trên thiên bàn gọi là mười hai âm thuỷ. Phàm ở trong huyệt xem nước đến: nước âm đến thì lập hướng âm mà thu, nước dương đến thì lập hướng dương mà thu. Thánh xưa nói: hướng dương nước dương đến thì phú quý, trăm năm thịnh; hướng âm nước âm đến thì phú quý, vàng đong bằng đấu. Nên dùng phiên quái chưởng mà lật, từ hướng khởi Phụ, Vũ, Phá, Liêm, Tham, Cự, Lộc, Văn để định. Như hướng Ất thì từ cung Khôn khởi Phụ, Khảm là Vũ, Đoài là Phá, cung Chấn là Liêm, Ly là Tham, cung Càn là Cự, Tốn là Lộc, cung Cấn là Văn; các quẻ khác đều vậy. Thánh xưa nói: không thông sự biến đổi của quẻ Dịch thì không đủ để nói phong thuỷ.

Giảng: Câu đáng nhớ nhất là sự phân biệt hai bàn: cùng một chữ Nhâm, trên địa bàn gọi là "dương long", trên thiên bàn gọi là "dương thuỷ". Long đo bằng chính châm, nước đo bằng phùng châm. Dưới đây là bảng phụ tinh quái đủ tám quẻ hướng, tính theo đúng phép lật ở trên.

Hướng (quẻ)Tả PhụVũ KhúcPhá QuânLiêm TrinhTham LangCự MônLộc TồnVăn Khúc
Càn, Giáp (Càn)CànLyCấnTốnKhảmKhônChấnĐoài
Khôn, Ất (Khôn)KhônKhảmĐoàiChấnLyCànTốnCấn
Tý, Quý, Thân, Thìn (Khảm)KhảmKhônChấnĐoàiCànLyCấnTốn
Ngọ, Nhâm, Dần, Tuất (Ly)LyCànTốnCấnKhônKhảmĐoàiChấn
Cấn, Bính (Cấn)CấnTốnCànLyChấnĐoàiKhảmKhôn
Tốn, Tân (Tốn)TốnCấnLyCànĐoàiChấnKhônKhảm
Mão, Canh, Hợi, Mùi (Chấn)ChấnĐoàiKhảmKhônCấnTốnCànLy
Dậu, Đinh, Tỵ, Sửu (Đoài)ĐoàiChấnKhônKhảmTốnCấnLyCàn

Đọc bảng: chọn dòng theo hướng, nước đến từ quẻ ở cột Tả Phụ, Vũ Khúc, Tham Lang, Cự Môn là nước lành; ở cột Phá Quân, Liêm Trinh, Lộc Tồn, Văn Khúc là nước dữ. Có thể thấy bốn cột lành của dòng nào cũng toàn quẻ cùng âm dương với hướng.

Cửu tinh của Trương Cửu Nghi, Dương công và Liêu công – 九星定序

Đoạn cuối tầng 18 phân biệt các hệ cửu tinh mà người học hay trộn lẫn.

Chòm Bắc Đẩu trên đồi cát
Chòm Bắc Đẩu trên đồi cát: chín sao Tham, Cự, Lộc, Văn, Liêm, Vũ, Phá, Phụ, Bật là gốc tên các sao của phụ tinh quái. Ảnh: Great Sand Dunes National Park and Prese, Wikimedia Commons, Public domain.
余特錄此共識。而張九儀水法吉凶論九星定序,貪巨祿文廉武破輔弼定位,從艮宮起,故羅經艮註貪,巽註巨,乾註祿,離註文,震註廉,兌註武,坎註破,坤註輔弼,以之審龍格之變換、砂體之方位,確不可易。此水法從輔起,其序則輔武破廉貪巨祿文定位,而二十四向各從向起輔,依序定局,每一水路皆有輔武貪巨吉,值破廉祿文凶。總之轉移妙用,非言能罄。
楊公九星以論水之去來,故萬水皆從天上來,以天盤收之,為在天之九星。廖公九星以論砂,故尋龍須向地中行,以人盤消之,為在地之九星。
廖公九星:太陽、太陰、金水、紫氣、天財、天罡、孤曜、燥火、掃蕩。楊公九星:左輔、右弼、武曲、貪狼、巨門、破軍、祿存、廉貞、文曲。

Dịch: Tôi đặc biệt chép điều này để cùng biết. Còn Trương Cửu Nghi trong "Thuỷ pháp cát hung luận" định thứ tự cửu tinh: Tham, Cự, Lộc, Văn, Liêm, Vũ, Phá, Phụ Bật, định vị khởi từ cung Cấn; cho nên la kinh ở Cấn chú Tham, Tốn chú Cự, Càn chú Lộc, Ly chú Văn, Chấn chú Liêm, Đoài chú Vũ, Khảm chú Phá, Khôn chú Phụ Bật; dùng để xét sự biến đổi của long cách và phương vị của thể sa, quyết không đổi được. Còn thuỷ pháp này khởi từ Phụ, thứ tự là Phụ, Vũ, Phá, Liêm, Tham, Cự, Lộc, Văn; hai mươi bốn hướng mỗi hướng khởi Phụ từ hướng, theo thứ tự mà định cục; mỗi đường nước đều có Phụ, Vũ, Tham, Cự là lành, gặp Phá, Liêm, Lộc, Văn là dữ. Tóm lại diệu dụng của sự chuyển dời, lời không nói hết được.

Cửu tinh của Dương công dùng để luận nước đi nước đến, cho nên "muôn nước đều từ trên trời xuống", lấy thiên bàn mà thu, là cửu tinh ở trời. Cửu tinh của Liêu công dùng để luận sa, cho nên "tìm long phải đi trong đất", lấy nhân bàn mà tiêu, là cửu tinh ở đất.

Cửu tinh Liêu công: Thái Dương, Thái Âm, Kim Thuỷ, Tử Khí, Thiên Tài, Thiên Cương, Cô Diệu, Táo Hoả, Tảo Đãng. Cửu tinh Dương công: Tả Phụ, Hữu Bật, Vũ Khúc, Tham Lang, Cự Môn, Phá Quân, Lộc Tồn, Liêm Trinh, Văn Khúc.

Giảng: Có ba thứ "cửu tinh" khác nhau trong cùng một đoạn, cần tách rõ:

  • Cửu tinh định vị (Trương Cửu Nghi): thứ tự Tham, Cự, Lộc, Văn, Liêm, Vũ, Phá, Phụ Bật đặt cố định khởi từ Cấn. Đây là cửu tinh chú trên la kinh, dùng xét long cách và thể sa, không đổi theo hướng.
  • Cửu tinh thuỷ pháp (phụ tinh quái): cũng là tên sao Bắc Đẩu nhưng khởi Phụ từ quẻ của hướng và lật quẻ, nên đổi theo hướng. Đo bằng thiên bàn.
  • Cửu tinh hình thể của Liêu công: Thái Dương, Thái Âm, Kim Thuỷ... là chín thể núi, dùng nhận dạng sa, đo bằng nhân bàn.

Sách gán tên "Dương công cửu tinh" cho nhóm tên sao Bắc Đẩu và "Liêu công cửu tinh" cho chín thể núi; đó là cách gọi trong sách. Đem ba hệ này trộn vào nhau là lỗi thường gặp: thấy chữ "Tham" chú ở cung Cấn trên la kinh rồi đoán nước Cấn là Tham Lang cho mọi hướng là sai.

Nhất tử hướng thượng: nước ứng phòng nào – 一子向上

Cuối tầng chép bốn câu về phân phòng và bốn câu về lật quẻ.

Hai dòng sông hợp lưu giữa đồi
Hai dòng sông hợp lưu giữa đồi: nhà nhiều con thì nước bên trái, bên phải, phía trước ứng mỗi phòng một phần. Ảnh: No machine-readable author provided. Typ, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.
一子向上是真言,二子腳踏兩頭船,三子官位何處立,孟白仲青季向前。
上起下落,下起上落,中起中落,邊起邊落。二十四位起向山,一掌翻來不用閑。局內卦爻顛倒用,水之禍福洩機關。

Dịch: Một con thì xem trên hướng là lời thật; hai con thì chân đạp thuyền hai đầu; ba con thì vị quan đặt ở đâu: con trưởng ở Bạch Hổ, con thứ ở Thanh Long, con út ở phía trước hướng. Trên khởi dưới rơi, dưới khởi trên rơi, giữa khởi giữa rơi, bên khởi bên rơi. Hai mươi bốn vị khởi từ sơn hướng, một bàn tay lật ra không cần nhàn. Trong cục, hào quẻ đảo lộn mà dùng, hoạ phúc của nước lộ ra cơ quan.

Giảng: Bốn câu đầu là phép phân phòng theo nước. Nhà một con thì cả cục ứng vào người ấy, xem nước trước hướng là đủ. Nhà hai con thì "chân đạp thuyền hai đầu": nước bên trái và bên phải chia cho hai người. Nhà ba con thì con trưởng ứng phía Bạch Hổ (bên phải), con thứ ứng phía Thanh Long (bên trái), con út ứng phía trước. Thứ tự này khác với phép phân phòng theo sa của tầng 12 (trái là phòng 1, 4, 7, trước là 2, 5, 8, phải là 3, 6, 9), nên người học phải nhớ là sách đang nói về nước, và đây là cách chia riêng của bài ca này. Gặp hai phép khác nhau, chúng tôi chép nguyên để người học đối chiếu, không tự sửa cho khớp.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa nhìn tầng 18 qua ba điểm.

Bờ sông trước làng Vụ Nguyên
Bờ sông trước làng Vụ Nguyên: nước dương đến hướng dương, nước âm đến hướng âm thì giàu sang, lẫn thì hung. Ảnh: Raki_Man, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Thứ nhất, nước phải đo bằng vòng của nước. Đây là bài học về phương pháp hơn là về một công thức: mỗi đối tượng (long, sa, thuỷ) có vòng đo riêng, dùng nhầm vòng thì cả phép sau đều lệch. Thứ hai, tịnh âm tịnh dương và phụ tinh quái thực chất là một hệ: phụ tinh quái chỉ chia nhỏ nhóm lành, nhóm dữ ra tám sắc thái. Người mới học nên nắm âm dương của hai mươi bốn sơn trước, rồi mới lật quẻ. Thứ ba, thuỷ pháp là lý khí, còn nước có thật hay không, đến có tình hay không, là hình thế. Một dòng nước Tham Lang chảy thẳng xói vào huyệt vẫn là nước dữ; một con suối nhỏ uốn lượn quanh minh đường ở phương lành mới đúng là nước "trăm năm thịnh".

Với nhà ở đô thị, "nước" là đường đi, lối vào, hướng dòng xe. Có thể đo hướng của dòng đường đến trước cửa bằng thiên bàn rồi đối với âm dương của hướng nhà để tham khảo; nhưng cũng như trên, độ rộng, độ ồn, độ thẳng của con đường quyết định nhiều hơn chữ trên la kinh.

Lý pháp như trên. Còn đứng ở huyệt thật, đặt la kinh đúng chỗ, phân biệt nước đến nước đi, đọc đúng chữ trên thiên bàn và cân với hình nước, là thủ pháp phải học trực tiếp.

Hiểu lầm thường gặp – 常見誤解

Hiểu lầm một: thiên bàn và địa bàn chỉ khác tên. Hai vòng lệch nhau nửa cung, tức 7,5 độ; một dòng nước đọc Tý trên địa bàn có thể là Nhâm trên thiên bàn, đổi cả quẻ.

Hiểu lầm hai: cửu tinh chú trên la kinh dùng thẳng cho thuỷ pháp. Cửu tinh khởi từ Cấn của Trương Cửu Nghi là định vị cố định để xét long và sa; cửu tinh thuỷ pháp khởi Phụ từ hướng và đổi theo hướng.

Hiểu lầm ba: Khảm nạp Mậu, Ly nạp Kỷ trong thuỷ pháp. Đó là nạp giáp Kinh Phòng dùng lập quẻ ở tầng 17; thuỷ pháp tầng 18 dùng Khảm nạp Quý, Ly nạp Nhâm.

Hiểu lầm bốn: nước sao lành thì cứ đến là tốt. Sách nói "hợp lành thì lành", nhưng hình nước vẫn là nền; nước xung, nước bắn, nước cắt thì không cứu bằng sao được.

Nguồn: La Kinh Thấu Giải (羅經透解), quyển thượng, tầng 18 "Phùng châm thiên bàn biện lai khứ chi thuỷ", "Phiên quái chưởng quyết thức" (Vương Đạo Hanh tập lục, Tần Thận An hiệu khám), bản Thượng Hải Văn Minh thư cục năm Dân Quốc 15 (1926), trang 114–117. Bảng phụ tinh quái tám hướng tính theo phép lật trong sách và kiểm khớp với ví dụ hướng Ất của sách. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Bài trước: La Kinh Thấu Giải (16): tầng 17 mười hai long sau và lục phương vị. Bài sau: La Kinh Thấu Giải (18): thuỷ pháp cát hung, dịch mã, đào hoa và kiêm hướng. Xem mục lục La Kinh Thấu Giải.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn, chính châm, trung châm, phùng châm khi đọc bài.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xem thuỷ khẩu và hướng theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Kệ sách Tam Hợp phái: các sách Tam Hợp khác trên Kho Sách Quý để đọc đối chiếu.
  • Mục Lục La Kinh Thấu Giải: 36 bài giải ba mươi sáu tầng la kinh, đọc theo thứ tự.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Phân biệt ba châm, thuộc âm dương hai mươi bốn sơn và lật phụ tinh quái trên bàn tay là phần Thư; đứng ở huyệt đo đúng nước đến nước đi trên thiên bàn, nhìn hình nước có tình hay vô tình để cân với sao là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Phùng châm thiên bàn khác chính châm thế nào? – 縫針與正針

Phùng châm đặt tiến nửa cung (7,5 độ) so với chính châm, nên Tý của thiên bàn nằm giữa Nhâm và Tý của địa bàn. Chính châm dùng nạp long lập hướng, phùng châm dùng thu thuỷ.

Mười hai sơn tịnh dương là những sơn nào? – 淨陽十二山

Càn, Giáp (quẻ Càn); Khôn, Ất (quẻ Khôn); Tý, Quý, Thân, Thìn (quẻ Khảm); Ngọ, Nhâm, Dần, Tuất (quẻ Ly). Mười hai sơn còn lại thuộc tịnh âm.

Phụ tinh quái tính thế nào? – 輔星卦

Lấy quẻ của hướng làm Tả Phụ, rồi lật quẻ lần lượt ra Vũ Khúc, Phá Quân, Liêm Trinh, Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc. Nước đến từ quẻ Phụ, Vũ, Tham, Cự là lành; từ Phá, Liêm, Lộc, Văn là dữ.

Hướng Ất thì nước nào lành? – 乙向

Theo sách: Khôn Phụ, Khảm Vũ, Ly Tham, Càn Cự là lành, tức nước từ mười hai sơn dương; Đoài Phá, Chấn Liêm, Tốn Lộc, Cấn Văn là dữ.

Cửu tinh chú trên la kinh có dùng cho thuỷ pháp không? – 九星定序

Không dùng thẳng. Cửu tinh của Trương Cửu Nghi khởi Tham từ Cấn là định vị cố định để xét long cách và thể sa; cửu tinh thuỷ pháp khởi Phụ từ hướng nên đổi theo từng hướng.

Từ khoá: phùng châm thiên bàn · tịnh âm tịnh dương · phụ tinh quái · phiên quái chưởng · la kinh tầng 18 · thu thuỷ · la kinh thấu giải · 縫針天盤

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…