Lập cục pháp và lập cực điểm phong thủy: đại đạo chí giản

Lập cục pháp rất đơn giản: theo Thầy Vũ Giới, toàn bộ phép lập cục chỉ dựa vào hai điểm trên thực địa, một động và một tĩnh. Cái khó không nằm ở số lượng công thức, mà ở chỗ tìm được đúng "lập cực điểm", tâm thật của cục chứ không phải tâm hình học vẽ trên giấy.

"Đại đạo vốn chí giản."

— Thầy Vũ Giới

Khi bàn về phong thuỷ, người học đối mặt với vô vàn câu hỏi không hồi kết. Một trong những câu gây tranh cãi nhất là: lập cục, phân kim cho một cuộc đất hay một ngôi nhà thì điểm "cực" nằm ở đâu? Đặt la kinh ở giữa nhà? Ở giữa khu đất? Ở chỗ thờ? Ở cửa chính? Mỗi trường phái, mỗi người thầy có một câu trả lời, và phần lớn các câu trả lời ấy được hợp lý hoá từ kinh nghiệm thực chiến.

Thầy Vũ Giới ghi nhận kinh nghiệm có giá trị nhất định, nhưng với một bộ môn đòi hỏi chuẩn xác như phong thuỷ thì bấy nhiêu là chưa đủ. Cần một hệ thống lý luận và nguyên lý rõ ràng, để từ đó kiến lập pháp dùng cho đúng. Bài này trình bày khung lý luận ấy ở mức lý pháp: lập cực điểm là gì, vì sao tâm hình học chưa phải là tâm, và lập cục pháp "giản" đến mức nào.

Lập cực điểm: tâm hình học hay tâm vận khí?

Thông thường, khi lập cực, người ta lấy trung tâm hình học của mặt bằng và ngầm hiểu đó là trung tâm Thái cực vận khí của Bát Quái đồ. Cách làm này dễ, nhanh, có thể vẽ được trên bản vẽ. Nhưng câu hỏi đặt ra là: Thái cực thật sự nằm ở đâu?

Theo Thầy, có hai khái niệm khác nhau về trung tâm Thái cực:

• Trung tâm hình học (tâm biểu kiến): xác định dựa trên diện tích mặt bằng. Khá dễ dàng, chỉ cần đường chéo hoặc phép cân diện tích.
• Trung tâm vận khí (tâm thực): điểm hội tụ khí lực của toàn cục. Rất khó xác định, vì nó phụ thuộc vào cách khí vào, khí tụ, khí xuất của cục chứ không phụ thuộc vào hình dạng mảnh đất.

Hai tâm này có thể trùng nhau, nhưng thường là không. Một ngôi nhà hình vuông vức, nằm giữa một khu đất cân, khí vào chính giữa thì tâm hình học gần với tâm vận khí. Còn một ngôi nhà ống dài, một khu đất méo, một công trình có lối vào lệch, có dòng nước chảy một bên, thì tâm vận khí có thể nằm khá xa tâm hình học.

Thầy Vũ Giới nói đây là chủ đề khó, dễ gây hiểu lầm, nên mong người đọc đón nhận với tinh thần nghiên cứu và chiêm nghiệm. Điều quan trọng không phải là tranh luận xem ai đặt la kinh đúng, mà là hiểu rằng: lập cực ở đâu thì toàn bộ tám cung xung quanh sẽ được tính từ đó. Lập sai cực thì mọi phân cung, mọi luận đoán phía sau đều lệch theo.

Lấy cơ thể người để hiểu chữ "cực"

Để làm rõ, Thầy dùng chính cơ thể con người làm hệ quy chiếu:

Phạm vi xét	Điểm lập cực
Diện tướng (khuôn mặt)	Mũi – Trung nhạc
Tướng tay	Lòng bàn tay
Tổng thể cơ thể	Là tim, là não bộ, hay là đan điền?

Ví dụ này cho thấy hai điều. Thứ nhất, mỗi phạm vi có một cực riêng. Khuôn mặt có cực của khuôn mặt, bàn tay có cực của bàn tay. Mỗi điểm lập cực là trung tâm để từ đó tính khí lực của Bát Quái vận động trong tám cung xung quanh, rồi định cát hung. Thứ hai, khi chuyển từ bộ phận sang tổng thể, câu hỏi "tâm ở đâu" trở nên khó hẳn. Định tâm theo từng bộ phận hay theo tổng thể sẽ dẫn đến những kết quả hoàn toàn khác nhau.

Áp vào phong thuỷ: một căn phòng có cực của căn phòng, một ngôi nhà có cực của ngôi nhà, nhưng ngôi nhà lại nằm trong một trung cục lớn hơn: dãy phố, khu đất, cuộc đất. Định cục là xác định Thái cực của trung cục chứa ngôi nhà. Nếu chỉ lấy tâm hình học của căn nhà mà không xét nó nằm trong cục nào, thì giống như định tâm cơ thể chỉ bằng cách đo giữa hai vai.

Trong hệ thống Liên Hoa, cục được nhìn theo ba tầng: đại cục, trung cục và tiểu cục. Đại cục là cuộc đất rộng, nơi long mạch và thuỷ mạch của cả một vùng vận hành. Trung cục là phạm vi trực tiếp chứa ngôi nhà, nơi khí từ đại cục đi vào và được giữ lại. Tiểu cục là bên trong ngôi nhà, từng phòng, từng khu chức năng. Mỗi tầng có một cực, và cực của tầng dưới phải thuận với cực của tầng trên. Khi người làm phong thuỷ chỉ lấy tâm hình học của căn nhà, họ đang làm việc ở tầng tiểu cục mà bỏ qua trung cục. Đó là lý do cùng một căn nhà, hai người đặt la kinh ở hai chỗ khác nhau sẽ ra hai kết luận khác nhau, và cả hai đều có thể chưa chạm đến tâm thật.

Mục tiêu Thầy hướng tới là xây dựng một lý luận hoàn chỉnh về "tâm vận động của cục": đặt các câu hỏi phản biện về cái tâm này, từ đó rút ra nguyên lý tính vị trí của nó sao cho phù hợp với từng bối cảnh.

Lập cục pháp chỉ dựa vào hai điểm: một động, một tĩnh

Đến đây là phần cốt lõi. Thầy Vũ Giới viết về chân lý của lập cục phong thuỷ:

"Lập cục pháp chỉ dựa vào hai điểm trên thực địa. Một động – một tĩnh. Khi kiến được bộ động tĩnh đầu tiên – nhưng phải là phu thê chính phối mới giao hợp được – Lập Cực Điểm."

— Thầy Vũ Giới

Câu này chứa ba ý cần tách ra.

Một động, một tĩnh

Nhất âm nhất dương chi vị đạo. Mọi cục đều được kiến lập từ một cặp âm dương. Trên thực địa, cái tĩnh là chỗ khí dừng, chỗ cao, chỗ dựa; cái động là chỗ khí đến, chỗ thấp, chỗ có dòng chảy, lối đi. Lập cục pháp không bắt đầu bằng việc đo đạc, mà bắt đầu bằng việc nhận ra được cặp động – tĩnh ấy trong hình thế thật.

Phải là phu thê chính phối

Không phải bất kỳ một điểm động và một điểm tĩnh nào cũng ghép được. Thầy nhấn mạnh: phải là phu thê chính phối mới giao hợp được. Phu thê chính phối là cặp âm dương đúng bộ, như nóc với nền, mạch với thuỷ, long với hổ, mệnh chủ với mệnh trạch. Một cặp động tĩnh lệch bộ thì không giao hợp, không sinh khí, và điểm cực tìm ra từ đó không phải là cực thật.

Từ đó mới có lập cực điểm

Khi đã kiến được bộ động – tĩnh đầu tiên và đó là phu thê chính phối, giao điểm của chúng chính là lập cực điểm. Như vậy, lập cực điểm không phải là điểm "chọn" ra bằng thước đo diện tích, mà là điểm "sinh" ra từ quan hệ âm dương của cục. Đây là chỗ khác căn bản giữa tâm vận khí và tâm hình học.

Từ lập cực điểm đến thiên tâm thập đạo và bộ tứ

Lập cực điểm mới là bộ thứ nhất. Thầy viết tiếp:

"Có lập cực điểm ta phóng chiếu 'thiên tâm thập đạo' để lập cực Sơn Hướng, đây là bộ thứ hai của Lập Cục Pháp. Có được bộ lập cực thứ hai ta có bộ tứ – đó là mật pháp của Lập Cục Pháp."

Có thể hình dung trình tự như sau, ở mức nguyên lý:

1. Bộ thứ nhất – cặp động tĩnh phu thê chính phối: nhận ra trên thực địa, sinh ra lập cực điểm.
2. Thiên tâm thập đạo: từ lập cực điểm phóng chiếu trục khí trung tâm. La kinh là pháp bảo của thiên tâm thập đạo, chỉ có ý nghĩa khi đặt đúng từ cực.
3. Bộ thứ hai – lập cực Sơn Hướng: trục thiên tâm thập đạo xác lập sơn và hướng của cục.
4. Bộ tứ: hai bộ hợp lại thành bốn, khung hoàn chỉnh của cục. Thầy gọi đây là mật pháp của Lập Cục Pháp.

Đọc kỹ sẽ thấy cái giản dị: hai điểm sinh ra một cực, một cực phóng ra một trục, một trục sinh ra một cặp sơn hướng, hai cặp thành bộ tứ. Toàn bộ lập cục pháp đi từ một cặp âm dương ban đầu. Còn cách nhận ra cặp động tĩnh nào là chính phối trên một công trình cụ thể, cách phóng chiếu ra sao, thì là thủ pháp, phải dạy trực tiếp và đi thực địa.

Sai lầm thường gặp khi định cực

• Lấy tâm hình học của mặt bằng làm cực mặc định, không xét cục lớn chứa ngôi nhà.
• Đặt la kinh ở chỗ thuận tiện như giữa phòng khách, trước cửa, rồi coi đó là tâm.
• Ghép bất kỳ chỗ cao với chỗ thấp thành cặp động tĩnh, không xét có phải phu thê chính phối hay không.
• Xoay hướng, nắn cửa để "hợp hướng" trong khi chưa có lập cực điểm đúng, làm lệch trung chính của cục.

Đại đạo chí giản: vì sao điều đơn giản lại khó thấy

Nếu lập cục pháp giản dị như vậy, vì sao ít người thấy? Thầy Vũ Giới trả lời bằng câu chuyện của tổ Dương Công:

"Năm xưa tổ Dương Công – 'Dương Công dưỡng lão khán Thư Hùng' – bỏ hết mọi thứ dưỡng lão để ngộ đúng điều này."

Thư Hùng chính là một động một tĩnh, là phu thê chính phối. Một bậc tổ sư, sau cả đời hành nghề, đến lúc dưỡng lão vẫn chỉ "khán Thư Hùng". Điều đó cho thấy cái giản dị nhất lại là cái cần cả đời để thấy rõ.

Thầy cũng nói về chính con đường của mình: "Tôi đã bỏ hết những kiến thức mà sách vở hiện tại cung cấp – có như vậy tôi mới thấy được những chân lý mà vạn người không thể thấy." Khi đầu óc đã chất đầy những công thức rời rạc, rất khó tiếp nhận một điều giản dị. Phải buông bớt cái tiểu đạo phức tạp mới thấy được đại đạo.

Về cách người xưa để lại kinh sách, Thầy giảng: các bậc tu học lão thành cũng đã từng thấy biết và ghi lại, nhưng để ẩn nghĩa, không để rõ ràng. "Rõ thì không thể ngộ. Ẩn nghĩa mới tìm được kẻ ngộ đạo." Vì vậy người học phải tự đặt câu hỏi, tự chiêm nghiệm. Đại nghi đại ngộ, tiểu nghi tiểu ngộ, nghi lớn thì ngộ lớn.

Tóm lại: lập cục pháp bắt đầu từ một cặp động tĩnh phu thê chính phối, sinh ra lập cực điểm, phóng thiên tâm thập đạo để lập sơn hướng, thành bộ tứ. Tâm thật của cục là tâm vận khí, không phải tâm hình học. Đại đạo vốn chí giản.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Lập Cục Pháp, la kinh mẫu và la kinh Liên Hoa
• Hình pháp bất chân, lý khí vô dụng: hiểu đúng khẩu quyết
• Đại đạo chí giản, chỉ có lòng người là phức tạp
• Kiếp mạch thủ khí: đỉnh cao của lập cục

Câu hỏi thường gặp

Lập cực điểm có phải là tâm nhà không?

Không hẳn. Tâm nhà vẽ trên bản vẽ là tâm hình học. Lập cực điểm là tâm vận khí, sinh ra từ cặp động tĩnh phu thê chính phối của cục, có thể trùng hoặc lệch với tâm hình học.

Vì sao nói lập cục pháp chỉ cần hai điểm?

Vì mọi cục đều bắt đầu từ một âm một dương. Hai điểm một động một tĩnh, nếu là phu thê chính phối, sẽ sinh ra lập cực điểm; các bước sau đều đi ra từ đó.

Thiên tâm thập đạo dùng để làm gì?

Là trục khí trung tâm phóng chiếu từ lập cực điểm để lập sơn hướng. La kinh là pháp bảo của thiên tâm thập đạo, chỉ đúng khi đặt từ cực thật.

Tự dùng app Lập Cục Pháp có thay được việc học không?

App giúp tập định tâm và hiểu nguyên lý. Phần nhận ra cặp động tĩnh chính phối trên thực địa vẫn cần học trực tiếp và có người hướng dẫn.

"Dương Công dưỡng lão khán Thư Hùng" liên quan gì đến lập cục?

Thư Hùng là một động một tĩnh, là phu thê chính phối, chính là bộ đầu tiên của lập cục pháp. Câu này nhắc rằng điều giản dị nhất lại cần cả đời để thấy rõ.