Lục Giáp là gì? Tuần không và gốc Hà Đồ theo phong thủy Liên Hoa

Lục Giáp Thần Công là chuyên mục học thuật về Lục Giáp, tức sáu tuần Giáp trong vòng Lục Thập Hoa Giáp, nền thời gian của mệnh lý, chọn ngày và Kỳ Môn Độn Giáp. Bài này giải thích Lục Giáp là gì, tuần không là gì, vì sao Thầy Vũ Giới đặt gốc Lục Giáp ở Hà Đồ và Vận Khí Đồ, và người học nên bắt đầu từ đâu.

Nhiều người học mệnh lý thuộc lòng sáu mươi Hoa Giáp nhưng không biết vì sao lại là sáu mươi, vì sao lại chia sáu tuần, vì sao lại có "không vong". Thuộc mà không hiểu thì dùng dễ sai. Lục Giáp Thần Công đi ngược về những câu hỏi "tại sao" ấy.

"Học gì học cũng phải học cái gốc thì mới dùng được cái ngọn." — Thầy Vũ Giới

Lục Giáp là gì?

Lục Giáp là cách chia vòng Lục Thập Hoa Giáp thành sáu tuần, mỗi tuần mười đơn vị, mở đầu bằng một Can Giáp. "Lục" là sáu, "Giáp" là can đầu tiên trong mười thiên can. Sáu chữ Giáp ấy là sáu "cột mốc" của vòng thời gian.

Lục Thập Hoa Giáp hình thành khi mười thiên can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý) phối lần lượt với mười hai địa chi (Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi). Can dương đi với chi dương, can âm đi với chi âm, nên vòng phối hợp khép lại sau sáu mươi bước. Sáu mươi chia cho mười can được sáu tuần.

Mỗi tuần có mười can nhưng có mười hai chi, nên luôn dư hai chi không được phối. Hai chi dư ấy gọi là tuần không, hay không vong của tuần.

Tuần	Mười ngày trong tuần	Tuần không
Giáp Tý	Giáp Tý đến Quý Dậu	Tuất, Hợi
Giáp Tuất	Giáp Tuất đến Quý Mùi	Thân, Dậu
Giáp Thân	Giáp Thân đến Quý Tỵ	Ngọ, Mùi
Giáp Ngọ	Giáp Ngọ đến Quý Mão	Thìn, Tỵ
Giáp Thìn	Giáp Thìn đến Quý Sửu	Dần, Mão
Giáp Dần	Giáp Dần đến Quý Hợi	Tý, Sửu

Bảng này là nền tảng. Người học thuộc được bảng thì tra được tuần không của bất kỳ ngày, giờ, năm nào chỉ bằng cách tìm xem nó thuộc tuần Giáp nào.

Can Chi theo Phong Thuỷ Liên Hoa là gì?

Theo Phong Thuỷ Liên Hoa, Can Chi là bộ âm dương chính phối của thời gian và không gian. Hiểu Can Chi như vậy thì mới hiểu vì sao Lục Giáp không chỉ là bảng lịch.

Thầy Vũ Giới giảng ngắn gọn:

Chi là hội tụ năng lượng vật chất trên mặt Hoàng đạo khi lập cục. Can là tinh khí của Thiên nhập vào trung cung của Chi mà thành một thể sống. Can Chi là bộ Âm Dương chính phối của thời gian và không gian. — Thầy Vũ Giới

Đặt định nghĩa này vào Lục Giáp, ta thấy mỗi tuần Giáp là một chu kỳ mà tinh khí của trời (Can) đi qua mười vị trí trên nền vật chất của đất (Chi). Suy theo định nghĩa ấy, hai chi dư ra là hai vị trí trong tuần chưa có tinh khí của trời "nhập vào", nên gọi là không. Cách đọc "không vong" theo lối âm dương như vậy khác với cách hiểu dân gian chỉ coi không vong là "xui".

Thầy Vũ Giới cũng giảng rằng thiên vận được hình thành từ Can Chi, hai khí sơ khai kiến tạo nên mặt hoàng đạo chứa đựng sự sống. Can Chi là cấu trúc cơ bản tạo nên Lục Giáp, từ đó quy ra quái và tinh quái để luận Tam Nguyên Cửu Vận. Nói cách khác, Lục Giáp là bậc thang nối Can Chi với các hệ vận khí lớn hơn.

Vì sao gốc của Lục Giáp nằm ở Hà Đồ và Vận Khí Đồ?

Gốc của Lục Giáp nằm ở Hà Đồ và Vận Khí Đồ vì theo Thầy Vũ Giới, hai đồ hình này mã hoá cả quy tắc không gian lẫn quy tắc thời gian, và chính sự thống nhất ấy xác lập nên nguyên tắc của Lục Giáp. Đây là điểm Phong Thuỷ Liên Hoa nhìn khác so với cách dạy Lục Giáp như một bảng tra thuần tuý.

Trong bài giảng về hai quy tắc nền tảng, Thầy Vũ Giới viết: thời gian vô hình mang năng lượng dương, không gian hữu hình mang năng lượng âm; sự giao thoa của "bộ nhị" này sinh hoá vạn vật. Hai quy tắc ấy đã được mã hoá trong Vận Khí Đồ và Hà Đồ, xác lập nên nguyên tắc của Lục Giáp. Hà Đồ không chỉ là biểu tượng của không gian; khi "bung" ra, Hà Đồ chứa trọn sự thống nhất giữa chất và vật chứa, giữa vận động của thời gian và tĩnh tại của không gian.

Trong thực hành phong thuỷ, hai quy tắc này thành hai trụ cột:

• Quy tắc không gian: Hình Pháp lập cục, nơi định vị tương tác giữa núi sông, hướng và hình thế.
• Quy tắc thời gian: Can Chi, Tam Nguyên Cửu Vận hay Lưỡng Nguyên Bát Vận, để xác định chu kỳ hưng suy của khí.

Nếu chỉ chú trọng Hình Pháp mà bỏ qua Thời Vận, chẳng khác nào có một chiếc xe tốt nhưng không chọn được lộ trình và thời điểm khởi hành thích hợp. Ngược lại, nếu chỉ xem xét Thời Vận mà quên đi Hình Pháp, khí sẽ không có nơi hội tụ. — Thầy Vũ Giới

Lục Giáp nằm ở phía thời gian của bức tranh này. Muốn dùng Lục Giáp cho đúng, phải nhớ rằng nó luôn đi cặp với không gian.

Lục Giáp liên quan gì đến Độn Giáp?

Lục Giáp liên quan trực tiếp đến Kỳ Môn Độn Giáp, vì "Độn Giáp" nghĩa là giấu Giáp: sáu Giáp được ẩn dưới sáu can khác gọi là Lục Nghi. Đây là một ứng dụng kinh điển của Lục Giáp.

Tách nghĩa từng chữ: "Độn" là ẩn, trốn; "Giáp" là can đứng đầu, tượng cho người chủ. Giáp không hiện ra trên bàn cục mà nấp sau Lục Nghi theo quy ước:

Tuần Giáp	Ẩn dưới
Giáp Tý	Mậu
Giáp Tuất	Kỷ
Giáp Thân	Canh
Giáp Ngọ	Tân
Giáp Thìn	Nhâm
Giáp Dần	Quý

Lục Nghi (Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý) cùng Tam Kỳ (Ất, Bính, Đinh) tạo thành chín can được an lên cửu cung trong Kỳ Môn. Người học Kỳ Môn mà không vững Lục Giáp thì không biết Giáp đang nấp ở đâu, cũng như không biết chủ đang ở cung nào.

Thầy Vũ Giới có nhắc rằng những đồ hình cấp cao như Trung Thiên Độn Giáp hay Đại Lục Nhâm có gốc ở Hà Đồ mở rộng thành 25 cung, không chỉ ở Lạc Thư cửu cung. Theo Thầy, "Chân lý phong thuỷ nằm ở Hà Đồ." Đó là lý do chuyên mục này luôn dẫn người đọc về chuỗi bài Dẫn nhập Kinh Dịch.

"Thần Công" trong tên chuyên mục nên hiểu thế nào?

"Thần Công" trong tên chuyên mục nên hiểu là công phu thấu triệt Lục Giáp đến mức vận dụng linh hoạt, không phải phép thuật hay bùa chú. Lục Giáp Thần Công là chuyên mục học thuật, đặt trong nhóm Mệnh Lý Học của vugioi.com.

Cần phân biệt với tín ngưỡng Lục Đinh Lục Giáp trong Đạo giáo, nơi Lục Giáp được hình dung như các vị thần tướng. Đó là một lĩnh vực tín ngưỡng, nghi lễ riêng. Chuyên mục này không bàn về việc thỉnh thần hay phù chú, mà bàn về Lục Giáp như một cấu trúc thời gian có nguyên lý.

Tách nghĩa: "Thần" theo cách Thầy Vũ Giới dùng là khí kết tinh cuối cùng của một cục; "Công" là công phu, là sức bỏ ra luyện tập. "Thần công" vì thế gợi đến việc luyện cho đến khi cái hiểu về Lục Giáp kết tinh thành con mắt nhìn thời gian. Người thuộc bảng là mới có "hình"; người hiểu vì sao có bảng mới có "thần".

Thầy Vũ Giới phản đối lối học "mì ăn liền". Lục Giáp nhìn thì đơn giản, sáu mươi cặp chữ, nhưng để dùng được trong chọn ngày, Kỳ Môn hay luận vận, người học phải đi qua âm dương, ngũ hành, Can Chi và Bát Quái. Đại đạo chí giản, nhưng con đường đến chỗ giản thì phải công phu.

Lục Giáp được ứng dụng ở đâu?

Lục Giáp được ứng dụng ở ba lĩnh vực chính: mệnh lý (xét năm, tháng, ngày, giờ sinh), chọn ngày (tránh tuần không, xét Can Chi của ngày) và các môn Tam Thức như Kỳ Môn. Trong phong thuỷ, Lục Giáp là phần thời gian đi cùng phần không gian của Hình Pháp.

• Mệnh lý: năm sinh thuộc tuần Giáp nào, tuần không rơi vào chi nào, nạp âm ngũ hành của cặp Can Chi.
• Chọn ngày: xét ngày thuộc tuần nào, việc lớn nên tránh những giờ, phương rơi vào tuần không theo từng phép.
• Kỳ Môn Độn Giáp: xác định vị trí Giáp ẩn dưới Lục Nghi.
• Phong thuỷ: phối thời vận với cục; chọn ngày động thổ, nhập trạch cho công trình đã lập cục.

Mỗi ứng dụng có thủ pháp riêng. Phong Thuỷ Liên Hoa chia sẻ lý pháp trên web; thủ pháp phải dạy trực tiếp. Gia chủ muốn chọn ngày cho việc cụ thể có thể tra sơ bộ bằng Trạch Cát rồi hỏi thầy.

Học Lục Giáp nên bắt đầu từ đâu?

Học Lục Giáp nên bắt đầu từ mười thiên can và mười hai địa chi, rồi đến cách phối thành sáu mươi Hoa Giáp, sau đó mới học tuần không, nạp âm và ứng dụng. Thứ tự này đi từ gốc ra ngọn.

1. Thuộc thập thiên can, thập nhị địa chi, âm dương của từng chữ.
2. Tập tính tuổi Can Chi trên bàn tay.
3. Thuộc sáu tuần Giáp và tuần không của từng tuần.
4. Học nạp âm ngũ hành theo từng tuần, như tuần Giáp Tý, Giáp Tuất, Giáp Thân.
5. Học hợp xung của thiên can, địa chi.
6. Đọc chuỗi bài Hà Đồ, Bát Quái để hiểu vì sao Lục Giáp vận hành như vậy.

Thầy Vũ Giới vẫn nói: "Đi từ gốc sẽ thấu triệt cái ngọn, còn trên ngọn thì muôn đời không thể thấy gốc." Lục Giáp là một nhánh rất gần gốc. Nắm chắc nhánh này thì việc học mệnh lý, chọn ngày hay Dịch số sau đó đều nhẹ hơn. Chúc các bạn học vui và ngộ!

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Thập thiên can hợp xung
• Thập nhị địa chi phân thể
• Bàn tay trái tính số tuổi Can Chi
• Luận chứng ngũ hành nhà Giáp Tý

Câu hỏi thường gặp

Lục Giáp gồm những tuần nào?

Lục Giáp gồm sáu tuần: Giáp Tý, Giáp Tuất, Giáp Thân, Giáp Ngọ, Giáp Thìn, Giáp Dần. Mỗi tuần mười ngày, cộng lại thành vòng 60 Hoa Giáp.

Tuần không (không vong) là gì?

Tuần không là hai địa chi dư ra trong mỗi tuần Giáp vì có mười can mà mười hai chi. Ví dụ tuần Giáp Tý có tuần không là Tuất và Hợi.

Lục Giáp và Lục Thập Hoa Giáp khác nhau thế nào?

Lục Thập Hoa Giáp là toàn bộ sáu mươi cặp Can Chi. Lục Giáp là cách chia vòng ấy thành sáu tuần theo sáu can Giáp đứng đầu, để tra tuần không, nạp âm và dùng trong Độn Giáp.

Lục Giáp Thần Công có phải phép thuật không?

Không. Lục Giáp Thần Công là chuyên mục học thuật về cấu trúc thời gian Lục Giáp. Chuyên mục không bàn về thỉnh thần hay phù chú.

Vì sao Thầy Vũ Giới nói Lục Giáp có gốc ở Hà Đồ?

Vì theo Thầy, Hà Đồ và Vận Khí Đồ mã hoá cả quy tắc không gian lẫn thời gian, và sự thống nhất ấy xác lập nên nguyên tắc của Lục Giáp. Học Lục Giáp từ Hà Đồ thì hiểu được tại sao, không chỉ thuộc bảng.