Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên: giới hạn của thầy phong thủy

Một thầy phong thuỷ giỏi có thể đọc long mạch, bố trí trường khí, chọn ngày giờ khởi công, nhưng không một ai có thể tính thay cho trời. "Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên" không phải câu nói để thoái thác trách nhiệm, mà là ranh giới mà người hành nghề chân chính phải biết rõ hơn ai hết.

"Cô thân đối nguyệt tọa hoang nguyên,
Bi thượng đài ngân thực cựu ngôn.
Toán tận thiên cơ cùng thuật số,
Khước tương chân ngã khí trần phàn."

— Bài thơ Thầy Vũ Giới dẫn khi giảng về giới hạn của thuật số

Tạm hiểu ý bài thơ: một thân một mình ngồi đối trăng giữa đồng hoang, trên tấm bia rêu phủ còn những lời xưa đã mờ. Người ấy tính cạn thiên cơ, dùng hết thuật số, rốt cuộc lại đem cái "chân ngã" của chính mình bỏ lại nơi bụi trần. Bốn câu thơ ngắn, nhưng gói trọn một nghịch lý mà người học phong thuỷ, mệnh lý nào cũng sẽ gặp trên đường đi: càng tính nhiều, càng dễ quên mất mình đang tính để làm gì.

Thầy Vũ Giới viết ngay dưới bài thơ một câu rất gọn: "Dù có thủ thuật thông thiên, cũng khó thoát khỏi số mệnh 'người tính không bằng trời tính'." Câu này không phủ nhận phong thuỷ. Ngược lại, nó đặt phong thuỷ về đúng chỗ của nó. Phong thuỷ là việc của con người: quan sát, định cục, sửa hình, điều khí. Còn kết quả sau cùng thì có phần của trời, của thời vận, của nghiệp, của những lựa chọn mà không ai biết trước.

Bài viết này được biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới, giúp gia chủ và người học hiểu rõ: thầy phong thuỷ làm được gì, không làm được gì, và vì sao biết giới hạn của mình lại chính là dấu hiệu của một người hành nghề đáng tin.

Bốn chữ "toán tận cơ quan" trên tấm bia đá

Thầy Vũ Giới giảng: "Bốn chữ 'toán tận cơ quan' trên tấm bia đá lại chính là hình ảnh thu nhỏ của chấp niệm thế gian — cứ ngỡ tính toán cạn kẽ thiên thời, địa lợi, nhân hoà là có thể nắm bắt tất cả."

"Toán tận" là tính đến tận cùng. "Cơ quan" ở đây không phải cơ quan hành chính, mà là then máy, là cái cơ chế ẩn bên trong sự việc. Người xưa khắc bốn chữ này lên bia như một lời nhắc: anh có thể tính tới tận then máy của trời đất, nhưng tính tới đâu thì cũng chỉ là tính. Cái tính của người luôn đi sau cái biến của trời một bước.

Trong nghề phong thuỷ, "thiên thời – địa lợi – nhân hoà" là ba tầng mà thầy phải xét. Thiên thời là vận, là năm tháng ngày giờ. Địa lợi là hình thế, long mạch, thuỷ khẩu, là cục đất và cục nhà. Nhân hoà là mệnh chủ, là cách người trong nhà sống với nhau và với đất. Một thầy phong thuỷ có học bài bản sẽ cố gắng làm cho cả ba tầng này hợp nhau. Nhưng "cố gắng làm cho hợp" khác hẳn với "nắm chắc trong tay".

Chấp niệm bắt đầu khi người ta tin rằng chỉ cần tính đủ là sẽ được đủ. Gia chủ tin rằng chọn đúng hướng, đúng ngày, đặt đúng vật phẩm thì mọi chuyện sẽ suôn sẻ. Có người hành nghề cũng tin như thế, hoặc để cho gia chủ tin như thế. Từ đó sinh ra một vòng luẩn quẩn: không như ý thì tính lại, đổi hướng, đổi ngày, đổi vật phẩm, cứ thế mà xoay. Càng xoay càng xa cái gốc.

Thầy Vũ Giới nói thẳng: "Thiên đạo vô thường, số phận chưa bao giờ là một công thức chính xác." Câu này là nền móng cho mọi điều tiếp theo trong bài.

Lưỡi dao thuật số và màn sương số phận

"Thầy phong thuỷ có thể khám phá long mạch, bố trí trường khí; chuyên gia mệnh lý có thể suy diễn bát tự, tiên tri cát hung. Họ dùng thuật số làm lưỡi dao, cố gắng rạch phá màn sương mù của số phận." — Thầy Vũ Giới

Hình ảnh "lưỡi dao rạch màn sương" rất đắt. Lưỡi dao thì sắc, có thật, cắt được. Màn sương thì mênh mông, rạch chỗ này nó lại khép chỗ kia. Thuật số đúng là một lưỡi dao: nó giúp người ta nhìn rõ hơn một phần con đường trước mặt. Nhưng không có lưỡi dao nào xé được toàn bộ màn sương.

Phần việc thầy phong thuỷ thật sự làm được

Để gia chủ khỏi kỳ vọng sai, cần nói rõ những việc nằm trong tầm tay của một người hành nghề nghiêm túc:

• Đọc hình thế và định cục: nhìn ra cục đất, cục nhà có tụ khí hay tán khí, có hình sát, thế sát hay không. Đây là phần gốc, theo Hình Pháp Liên Hoa.
• Chỉ ra chỗ bệnh của ngôi nhà: cửa đón sát, bếp đặt sai, bàn thờ phạm vị trí, trung cung bị đè, nóc và nền không thông.
• Sửa bố cục cho đúng nguyên lý: điều chỉnh vị trí, công năng, đường đi của khí trong nhà, ưu tiên sửa hình trước khi dùng đến lý khí và vật phẩm.
• Chọn thời điểm hành sự: chọn ngày giờ động thổ, nhập trạch, an vị bàn thờ sao cho tránh được những thời điểm xung khắc.
• Giảng giải cho gia chủ hiểu: để gia chủ biết vì sao sửa, sửa để làm gì, và tự giữ nhà mình về sau.

Thầy Vũ Giới vẫn thường nhắc học trò: "Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai, là thuật trị bệnh cho địa cuộc." Đã là thầy thuốc thì chữa bệnh, giúp cơ thể khoẻ lên, nhưng thầy thuốc không hứa với ai là người ấy sẽ sống trăm tuổi. Thầy phong thuỷ cũng vậy.

Giới hạn của thầy phong thuỷ: phần của người, phần của trời

Đây là phần mà nhiều gia chủ ít khi được nghe nói thật. Thầy Vũ Giới giảng: "Dù phép tính có chuẩn xác đến đâu, cũng không địch lại nổi một biến cố ập đến bất ngờ, một lần lựa chọn nằm ngoài dự liệu."

Bảng dưới đây giúp phân biệt rõ hai phần:

Phần của người (mưu sự)	Phần của trời (thành sự)
Chọn đất, đọc hình thế, định cục	Thời vận lớn của vùng đất, của xã hội
Sửa bố cục, hoá giải hình sát	Biến cố bất ngờ không ai lường trước
Chọn ngày giờ hành sự	Nghiệp và phúc phần của từng người
Giữ đạo đức, sống thuận với cục nhà	Những lựa chọn của người khác tác động đến mình
Chăm lo, giữ gìn ngôi nhà về lâu dài	Kết quả cuối cùng và thời điểm nó đến

Nhìn bảng này, ta thấy phần của người không hề nhỏ. Phong thuỷ không phải vô dụng. Một ngôi nhà đúng cục, thông khí, có sinh cơ thì người ở trong đó dễ an, dễ khoẻ, dễ làm ăn hơn ngôi nhà bệnh. Nhưng "dễ hơn" không có nghĩa là "chắc chắn". Một thầy phong thuỷ dám hứa "đảm bảo phát tài", "trăm phần trăm hiệu nghiệm" là người đã bước qua ranh giới của nghề.

Chính Thầy Vũ Giới khi nói về Sinh Cơ, phép trợ mệnh mà Liên Hoa dày công nghiên cứu, cũng nhấn mạnh rằng nó "không phải toàn năng". Không ai dám nói trước một trăm phần trăm theo kiểu một bước lên mây. Người hành nghề biết nói câu đó mới là người biết sợ, mà biết sợ thì mới làm nghề lâu được.

Người hiểu nguyên lý thấy rõ chỗ nguyên lý dừng lại. Thầy Vũ Giới dặn học trò: "Làm sai thì tự diệt, hiểu vậy là đủ!" Hứa điều mình không làm được cũng là một dạng làm sai.

Khốn cục tột cùng: tính toán bên ngoài, đánh mất chính mình

Nếu phần trên nói về giới hạn của thuật, thì phần này nói về một hiểm hoạ còn lớn hơn: hiểm hoạ của người dùng thuật.

"Câu 'khước toán hưu liễu tự kỷ' (lại tính toán đánh mất chính mình) đã vạch trần khốn cục tột cùng: khi con người chìm đắm trong việc tính toán cát hung phúc hoạ bên ngoài, rất dễ đánh mất bản tâm vốn có." — Thầy Vũ Giới

"Khốn cục" là cái cục bị vây khốn. Người xưa dùng chữ rất chuẩn: kẻ mải tính toán cát hung bên ngoài tự nhốt mình vào một cái cục không lối ra. Sáng xem hướng, trưa xem ngày, tối lo vật phẩm đặt chưa đúng. Việc gì cũng phải hỏi, chuyện gì cũng phải bói. Đến lúc ấy, phong thuỷ không còn là công cụ giúp người sống an hơn, mà trở thành một sợi xích.

Thầy Vũ Giới giảng tiếp: "Phong thuỷ mệnh lý vốn là công cụ giúp con người tránh dữ đón lành, nhưng nếu rơi vào xiềng xích của chấp niệm, ngược lại sẽ khiến con người trong quá trình theo đuổi một 'mục cục hoàn hảo' mà đánh mất sự điềm tĩnh của hiện tại cùng cái tôi chân thật."

Những biểu hiện thường gặp của "khốn cục"

• Sửa nhà liên tục, mỗi lần nghe một người nói lại đập đi làm lại, cục nhà ngày càng rối.
• Không dám làm việc gì nếu chưa xem ngày, kể cả những việc nhỏ hằng ngày.
• Mua vật phẩm chất đầy nhà nhưng không hiểu vật nào để làm gì, đặt theo cảm giác.
• Đổ lỗi mọi chuyện không như ý cho hướng nhà, cho tuổi, cho năm hạn, không nhìn lại cách mình sống và làm việc.

Thầy Vũ Giới vẫn dặn không nên đi xem bói quá nhiều, cũng không nên chạy theo hướng để nắn nhà. Cục đã đúng hình thì để nó yên mà sống.

Thuật số là tham khảo, không phải đức tin

Thầy Vũ Giới chốt một câu mà người học nào cũng nên chép lại: "Thuật số có thể dùng làm tham khảo, nhưng không thể xem là đức tin."

Tham khảo nghĩa là ta dùng nó để thấy thêm một góc, cân nhắc thêm một yếu tố, rồi tự mình quyết định và tự mình chịu trách nhiệm. Đức tin nghĩa là giao hẳn số phận mình cho nó. Ranh giới giữa hai thứ này mỏng, và người hành nghề phải giúp gia chủ đứng ở bên đúng.

Gia chủ nên làm việc với thầy phong thuỷ thế nào cho đúng

1. Hỏi "tại sao" trước khi hỏi "làm gì": một thầy có nguyên lý sẽ giải thích được vì sao phải sửa chỗ này. Không giải thích được thì nên cân nhắc.
2. Ưu tiên sửa hình trước: theo nguyên lý của Liên Hoa, hình thế chiếm phần lớn, lý số đứng sau. Chưa sửa bố cục mà đã bàn chuyện vật phẩm là đi ngược.
3. Không đòi lời hứa tuyệt đối: nghe ai hứa chắc chắn giàu, chắc chắn hết hạn thì nên dè chừng hơn là mừng.
4. Sửa một lần cho đúng, rồi giữ: đừng nghe mỗi người một ý mà sửa đi sửa lại.
5. Nhìn lại phần việc của chính mình: nhà tốt là điều kiện, còn sống thế nào, làm việc thế nào vẫn là phần của người ở.

Làm như vậy, gia chủ dùng được cái lợi của phong thuỷ mà không rơi vào khốn cục.

Giữ sự sáng suốt trong nội tâm – điều người hành nghề phải tu

Bài giảng của Thầy Vũ Giới khép lại bằng một ý không chỉ dành cho gia chủ mà trước hết dành cho người học nghề: "Trí tuệ đích thực là ý thức được sức người có hạn, kính sợ sự khôn lường của thiên đạo; là việc nằm ngoài những toan tính, vẫn giữ vững sự trong trẻo của nội tâm và nhiệt huyết với cuộc sống."

Ở Liên Hoa, phong thuỷ được xem là một con đường đạo, phải học, phải nghiên cứu và phải tu. Người thầy cầm la kinh mà tâm loạn thì nhìn hình thế cũng lệch. Người thầy tham lam thì dễ hứa quá lời. Cho nên muốn hành nghề cho đúng, thầy phải giữ được cái "chân ngã" mà bài thơ trên bia đá đã nhắc: đừng tính cạn thiên cơ mà quên mất mình.

Có mấy điều người học phong thuỷ nên tự giữ:

• Kính sợ thiên đạo: biết rằng có những điều mình không thấy và không tính được.
• Nói thật với gia chủ: nói rõ phần nào làm được, phần nào không.
• Không biến thuật thành mê tín: mọi bổ cứu bằng pháp khí, trấn yểm chỉ là phần sau, khi bố cục đã được sửa theo Hình Pháp và phải đúng nguyên lý.
• Tu dưỡng tâm tĩnh: người có tâm tĩnh mới nhìn ra hình, mới cảm được khí.

Thầy Vũ Giới viết câu cuối cùng của bài như một lời dặn: "Rốt cuộc, đáp án của số phận chưa bao giờ nằm trong quẻ bói, mà nằm ở cách con người mang theo lòng kính sợ và sự tỉnh táo để bước qua từng khoảnh khắc hiện tại."

Tóm lại: mưu sự là việc của người, ta làm cho hết lòng, cho đúng nguyên lý. Thành sự là việc của trời, ta đón nhận bằng sự tỉnh táo. Thầy phong thuỷ nào hiểu được điều đó thì mới đáng để gia chủ giao ngôi nhà của mình.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Đạo đức nghề phong thuỷ
• Nghiệp báo của thầy phong thuỷ
• Cách chọn thầy phong thuỷ uy tín
• Mệnh ta là trời sinh

Câu hỏi thường gặp

"Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên" có nghĩa là phong thuỷ vô dụng?

Không. Phong thuỷ là phần "mưu sự": sửa cục nhà, điều khí, chọn thời điểm cho đúng. Nó giúp điều kiện sống tốt hơn, nhưng kết quả sau cùng còn có phần của thời vận và nghiệp.

Thầy phong thuỷ có thể đảm bảo gia chủ phát tài không?

Không ai đảm bảo được. Người hành nghề nghiêm túc chỉ nói rõ chỗ bệnh của nhà, cách sửa theo nguyên lý và giới hạn của việc sửa ấy.

Thế nào là "khốn cục" trong cách dùng phong thuỷ?

Là khi người ta mải tính cát hung bên ngoài đến mức sửa nhà liên tục, việc gì cũng xem, bỏ quên sự bình tĩnh và phần trách nhiệm của chính mình.

Gia chủ nên tin thầy phong thuỷ đến mức nào?

Nên nghe như nghe một người thầy thuốc có chuyên môn: hỏi lý do, hiểu nguyên lý, rồi tự quyết định. Thuật số là tham khảo, không phải đức tin.

Vì sao Liên Hoa nhấn mạnh sửa hình trước, vật phẩm sau?

Vì hình thế là gốc của cục. Bố cục sai mà chỉ đặt vật phẩm thì không chữa được bệnh, dễ biến phong thuỷ thành mê tín.