Nguyên lý gốc và chữ dụng trong phong thủy: gần đúng vẫn là sai

Nguyên lý gốc của phong thuỷ không trực tiếp giải thích một hiện tượng thực tế nào, nhưng lại là thứ khai sinh ra mọi lý thuyết kiến tạo công trình. Vì không hiểu điểm này, nhiều người học phong thuỷ bám chặt vào câu "quan trọng là thực tế", "quan trọng là dụng", rồi tự đóng cửa với cái gốc của chính môn mình học.

Bài viết biên soạn từ ba bài giảng của Thầy Vũ Giới về mối quan hệ giữa lý thuyết và thực hành: vì sao "thực tế" không thể là thước đo duy nhất, vì sao học dụng mà thiếu gốc thì "cọc lóc", và vì sao trong học thuật, gần đúng vẫn là sai. Đây là một bài về phương pháp luận, dành cho người đã học phong thuỷ một thời gian và bắt đầu thấy các pháp mâu thuẫn nhau.

"Nguyên lý gốc nó chả liên quan gì đến một hiện tượng thực tế công trình nào cả. Nhưng nó lại liên quan đến mọi lý thuyết kiến tạo công trình đó."

— Thầy Vũ Giới

"Quan trọng là thực tế": một câu nói nghe đúng mà sai

Thầy Vũ Giới nhận thấy câu "quan trọng thực tế" được rất nhiều người học phong thuỷ dùng như một lá chắn. Ai hỏi về Hà Đồ, về cách Bát Quái sinh ra, về gốc của Tứ Linh thì được trả lời: "Biết làm gì, quan trọng là thực tế." Nghe có vẻ thực dụng và khiêm tốn, nhưng thật ra đó là cách né câu hỏi khó nhất.

Thầy chỉ ra rằng "thực tế" có thể được dựng lên theo nhiều cách mà chẳng liên quan gì tới phong thuỷ:

• Thực tế dàn dựng: phán trước một sự việc rồi tự tạo ra sự việc đó để "ứng nghiệm" – một chiêu đã được kể lại trong giới tướng số từ lâu. Cục thành, chốt đơn, nhưng không có chút lý khí nào.
• Thực tế kể lể: "tôi làm cho nhiều người giàu, tôi cũng giàu…" – kiểu dẫn chứng không kiểm chứng được, và không chứng minh được nguyên nhân nằm ở phong thuỷ.
• Thực tế phân tích: Thầy nói nếu nhìn ở khía cạnh tư vấn kinh tế, người có kinh nghiệm hoàn toàn có thể phân tích một gia chủ trong năm hay mười năm tới có khả năng khá lên không, "không cần phong thuỷ gì ráo".

Ba loại "thực tế" ấy đều cho ra kết quả trông như đúng. Nhưng không loại nào cho người học biết vì sao khí trong căn nhà vận động như thế. Lấy kết quả làm bằng chứng cho lý thuyết, trong khi kết quả có thể đến từ trăm nguyên nhân khác, là một lỗi lập luận cơ bản.

Gốc và dụng: hai tầng khác nhau, không thể thay nhau

Thầy Vũ Giới giảng: "Nguyên lý gốc khai sinh ra các pháp và các pháp dụng vào các công trình theo thực tế phối pháp." Câu này cho thấy một trật tự ba tầng rất rõ:

Tầng	Nội dung	Trả lời câu hỏi
Nguyên lý gốc	Âm dương, Hà Đồ, vận khí đồ, Ngũ Vận Lục Khí	Vì sao khí vận động như vậy?
Các pháp	Bát Trạch, Huyền Không, Loan Đầu, Hình Pháp…	Khí của loại cục này vận hành theo quy luật nào?
Dụng (thực tế phối pháp)	Khảo sát, định cục, sửa hình, bổ cứu một công trình cụ thể	Căn nhà này cần làm gì?

Thầy viết: "Nguyên lý gốc nó kiến giải môn Bát Trạch là vận khí như nào, môn Huyền Không nó vận khí như nào, môn Loan Đầu vận khí ra sao… Còn thực tế sẽ phối tổng luận." Nghĩa là nguyên lý gốc không thay thế cho việc đi thực địa. Nó cho người đi thực địa biết pháp nào đang được dùng đúng chỗ, pháp nào bị đặt sai chỗ. Điều này khớp với một quan điểm xuyên suốt của Phong Thuỷ Liên Hoa: không có môn nào sai, chỉ có đặt sai chỗ. Người đọc có thể xem thêm bài nguyên lý gốc của phong thuỷ để nắm phần nền.

Phương trình toán và chiếc điện thoại

Thầy dùng một ví dụ dễ nhớ: không ai lấy một phương trình toán lớp 12 để kiến giải cái iPhone cả. Phương trình không giải thích được chiếc điện thoại. Nhưng không có toán học thì cũng không có kỹ thuật nào làm ra chiếc điện thoại. Nguyên lý gốc với một căn nhà cụ thể cũng có quan hệ như thế: không trực tiếp, nhưng không thể thiếu.

Kỹ sư và người thợ xây

Ví dụ thứ hai Thầy nhắc ở cả hai bài giảng: học kỹ sư xây dựng bốn năm mà xây không bằng ông thợ xây. Vậy có nên bảo kỹ sư bỏ nghề, ai cũng chỉ cần theo thợ học xây là được, vì thợ "dụng" giỏi hơn? Rõ ràng là không. Người thợ giỏi tay nghề trong phạm vi quen thuộc; người kỹ sư hiểu kết cấu, tải trọng, nền móng nên mới thiết kế được những công trình mà tay nghề thuần tuý không làm nổi. Hai người cần nhau. Nhưng nếu cả ngành chỉ còn thợ mà không còn kỹ sư, ngành ấy sẽ dừng lại ở những gì đã biết.

"Nguyên lý gốc và dụng là một khoảng cách lớn. Nếu không có nguyên lý gốc thì cả ngành không có ánh sáng."

— Thầy Vũ Giới

Thầy so sánh thêm: cũng như một nền kinh tế chỉ biết mua đi bán lại, không có khoa học cơ bản thì mãi chỉ là buôn bán. Một ngành phong thuỷ chỉ biết dụng mà không có người nghiên cứu gốc thì mãi chạy theo những bộ quy tắc của người khác.

Ví dụ phi tinh: dụng giỏi mà thiếu gốc thì "cọc lóc"

Để thấy rõ chuyện "học dụng thiếu gốc", Thầy Vũ Giới lấy ví dụ phi tinh của một căn nhà. Thầy thừa nhận phi tinh có ứng nghiệm, điều đó thực chứng khá rõ. Vậy cứ dụng là được: xem phi tinh, thấy sao xấu thì trấn bằng chuông gió, Thái Sơn Thạch Cảm Đương, hồ lô, đồng tiền, nước an nhẫn thuỷ…

Nhưng Thầy đặt câu hỏi ngược: phi tinh là gì? Điều kiện nào để có phi tinh – hay nói đúng hơn, để có tinh? Theo Thầy, phải hiểu nghĩa gốc của chữ "tinh" trước, rồi mới hiểu đến phi tinh, phi tinh bàn, rồi phối tinh và trấn tinh.

Thầy giảng lớp lang như sau:

1. Tinh có được nhờ tướng tinh và cốt tinh. Tướng là hình tướng – do Hình Pháp kiến tạo; cốt tinh lấy thiên tâm thập đạo làm trọng tâm.
2. Vận động lý và chuyển hoá khí để có tinh lực cuối cùng, tức là phi tinh.
3. Muốn chiêu cảm với trời – chiêu cảm Bắc Đẩu Thất Tinh – thì cục phải đủ tướng tinh và cốt tinh để thông thiên thấu địa; khi đó lưu khí đồ và vận khí đồ là đồ hình quán tưởng quan trọng khi lập cục.
4. Lập cục chú trọng tướng cục vận động của Tứ Linh và sơn hướng, tiếp đến thuỷ hoả ký tế, long mạch và trung cung.
5. Phối tinh phải dụng đến phu thê chính phối; còn "duyên phận qua đường" mà phối thì dễ thất bại.

Theo đúng trình tự đó, Thầy nói ta được kết quả tất yếu là "luyện tinh đại thành": tinh lực dồi dào thì phi tinh vượng phát, mọi ứng nghiệm tốt xấu đều rõ ràng. Còn nếu bỏ hết các tầng trên, chỉ lấy tinh bàn ra luận và đặt vật phẩm, thì pháp khí trở thành phần chính trong khi nó vốn chỉ là phần bổ cứu đứng sau Hình Pháp.

Công thức v = s/t và con đường thật

Thầy so sánh: dựa vào phi tinh thuần tuý mà luận thì chẳng khác nào dùng công thức vận tốc v = s/t. Trên giấy chỉ có ba đại lượng; ngoài đường thì có đủ thứ tác động vào chiếc xe – dốc, gió, mặt đường, tải trọng, người lái. Công thức không sai, nhưng công thức không phải là con đường. Học dụng phong thuỷ "nó cọc lóc lắm", Thầy nói; còn học đủ lý luận gốc thì dài hơi và khó khăn, nhưng đó mới là con đường có lối ra.

Thầy kết đoạn này bằng mấy câu hỏi mà người học nên tự đặt ra: Bát Quái từ đâu mà có? Phi tinh từ đâu mà có? Tại sao tinh bàn hình vuông mà không là hình tròn?

Gần đúng vẫn là sai: sáu nhận thức dẫn tới "trắng pháp"

Bài giảng thứ ba của Thầy đi vào gốc rễ của vấn đề: "Trong môn học của chúng ta, đa phần người ta chỉ kiến giải gần đúng là chính. Nhưng bản chất của 'gần đúng' – vẫn là sai, vì 'gần đúng' và 'đúng thật' khác nhau hoàn toàn về mặt lý luận học thuật."

Thầy giải thích: do không tìm ra bản chất gốc, người ta thường dùng cách nói hợp lý để diễn giải, thay vì tìm về bản thể của đạo lý dựa trên định luật hay khẩu quyết chân truyền. Một lời giải thích "nghe hợp lý" chưa chắc đã đúng; nó chỉ đúng với người nghe chưa biết gốc.

Thầy kết luận: "Cái sai nằm ở nhận thức của người học", và kể ra sáu biểu hiện:

• Hời hợt – học lấy lệ, không đi sâu.
• Coi thường – xem thường phép học cổ truyền.
• Làm cho có, dùng tạm – khi không đúng thì bỏ, không truy nguyên lý.
• Học rộng mà không sâu – biết nhiều mà không thông một.
• Không tu luyện cảm khí – học mà không cảm, biết mà không ngộ.
• Duy vật mà học duy tâm – lẫn lộn hai phương pháp tư duy, dẫn tới tẩu hoả nhập ma.

Kết quả cuối cùng, theo Thầy, là trắng pháp – học nhiều mà không đắc được gì. Một ví dụ Thầy đưa ra là cái bếp được một thầy phong thuỷ đặt sai cho gia chủ: người đặt có thể thuộc đủ quy tắc về hướng bếp, nhưng không đọc được cục, nên đặt "gần đúng" – và gần đúng thì gia chủ vẫn phải sống với cái sai hằng ngày. Bàn kỹ về vị trí bếp có trong bài cái bếp trong phong thuỷ.

Tóm lại: học gốc để dùng ngọn

Tóm lại, lý thuyết và thực hành không đối nghịch nhau. Cái bị phản đối là thái độ dùng "thực tế" để từ chối cái gốc. Với người học, có thể giữ mấy nguyên tắc:

1. Mỗi khi thấy một pháp "linh", hỏi tiếp: linh vì lý nào, trong điều kiện nào?
2. Không lấy kết quả của một vài ca làm bằng chứng cho toàn bộ lý thuyết.
3. Xếp pháp khí, vật phẩm về đúng chỗ của nó: bổ cứu sau Hình Pháp, không phải phần chính.
4. Thà học khó mà thành còn hơn học dễ mà trắng pháp.

Ai chưa thấy cần cái gốc thì cứ đi tiếp con đường của mình. Còn ai đã bắt đầu thấy các pháp mâu thuẫn, đó là lúc nên quay về nguyên lý gốc.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Công cuộc nghiên cứu nguyên lý gốc của phong thuỷ
• Học phong thuỷ, các bạn phải học từ gốc
• Phần lớn các thầy học phong thuỷ như vậy là chưa đủ
• Pháp khí phong thuỷ

Câu hỏi thường gặp

Nguyên lý gốc có dùng trực tiếp để xem nhà không?

Không trực tiếp. Nguyên lý gốc kiến giải vì sao các pháp vận khí như vậy; việc xem một căn nhà là phần dụng, phối các pháp theo thực tế công trình.

Vì sao "quan trọng là thực tế" bị xem là ngộ nhận?

Vì kết quả thực tế có thể đến từ nhiều nguyên nhân khác, kể cả dàn dựng hay phân tích kinh tế, nên không chứng minh được lý khí nếu thiếu cái gốc.

Gần đúng là sai nghĩa là gì?

Một lời giải thích nghe hợp lý nhưng không dựa trên định luật hay khẩu quyết chân truyền thì về mặt học thuật vẫn là sai, và khi áp vào nhà thật sẽ để lại sai lệch.

Phi tinh có đúng không?

Thầy Vũ Giới thừa nhận phi tinh có ứng nghiệm, nhưng phải hiểu gốc của chữ "tinh", tướng tinh và cốt tinh, rồi lập cục đúng trình tự thì luận mới rõ.

"Trắng pháp" là gì?

Là tình trạng học nhiều mà không đắc được gì, do hời hợt, học rộng không sâu, không tu cảm khí hoặc lẫn tư duy duy vật vào môn học duy tâm.