Nhà bỏ trống lâu ngày: sinh khí, nhân khí trong phong thủy

Nhà bỏ trống lâu ngày là chuyện ngày càng nhiều: con cái lên phố, nhà quê đóng cửa; mua nhà đầu tư rồi để không; nhà cũ chờ bán, chờ sửa mãi chưa xong. Vài năm sau mở cửa ra, mạng nhện giăng, tường mốc, cỏ mọc kẽ gạch, có khi cây mọc xuyên qua mái. Người ta hay nói: nhà không người ở là "nhà chết".

Câu ấy không phải mê tín. Trong phong thuỷ, căn nhà sống được là nhờ nhân khí, tức hơi người, sinh hoạt của người. Người đi thì nhân khí tan. Nhân khí tan thì sinh khí của nhà suy dần. Đúng như câu "người đi trà nguội".

Bài này giải ba chuyện: sinh khí và nhân khí là gì, vì sao nhà bỏ trống lại suy, và khi phải để nhà trống hoặc khi quay về ở lại thì nên làm gì cho căn nhà sống lại.

Sinh khí và nhân khí: hai chữ "khí" của một căn nhà

Muốn hiểu cho đúng, ta tách từng chữ.

• Sinh khí: khí đang sống, đang vận động, có đi có về. Sinh khí đến từ đất, từ trời, từ hình thế: nắng vào, gió vào nhẹ nhàng, nước thoát êm, đất khô ráo.
• Nhân khí: khí do con người tạo ra trong nhà. Hơi thở, bước chân, bếp lửa, tiếng nói cười, cánh cửa mở ra đóng vào mỗi ngày. Nhân khí là cái làm cho sinh khí chuyển động trong lòng căn nhà.

Hai thứ này dựa vào nhau. Nhà có hình tốt mà không người ở, sinh khí đến rồi đứng đó, không ai "khuấy" cho nó vận hành. Nhà có người ở mà hình xấu, nhân khí phải gánh hết, người ở mệt mỏi. Nhà tốt là nhà có hình đúng và có người sống đúng trong đó.

Người xưa nói: người lấy nhà làm chỗ ở, nhà lấy người làm gốc. Nhân và trạch nương nhau. Căn nhà không phải là khối gạch đá vô tri. Nó là một "cơ thể" cần hơi người nuôi dưỡng.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thuật phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống."

Vì sao nhà bỏ trống lại suy?

Có người hỏi: nhà để không thì có ai làm gì nó đâu, sao lại "suy"? Các bạn nhìn bằng con mắt Hình Pháp sẽ thấy rất rõ, và rất thực tế.

Thứ nhất, khí ngưng đọng. Cửa đóng im lìm, không ai mở, không gió đi qua. Khí trong nhà không vận động, đứng yên. Khí đứng lâu thì đục, thì ẩm, thì nặng. Mở cửa ra là thấy mùi ngột, mùi mốc. Đó chính là khí đã chết.

Thứ hai, âm khí tích tụ. Nhà không người thì lạnh, không bếp lửa, không ánh đèn. Ẩm thấp bám vào tường, vào nền. Âm thịnh dương suy. Ta nói "nhất âm nhất dương chi vị đạo". Nhà chỉ còn âm, thiếu dương, là nhà mất cân bằng.

Thứ ba, cây cỏ, côn trùng chiếm chỗ. Cỏ mọc kẽ sân, rễ cây chui vào móng, dây leo phủ cửa sổ. Rắn, chuột, mối, kiến tìm đến làm tổ. Chúng không có lỗi gì, chỉ là chỗ không có người thì thiên nhiên lấy lại. Nhưng với căn nhà, đó là dấu hiệu hư hại: mối ăn gỗ, rễ phá nền, chuột cắn dây điện.

Thứ tư, đồ đạc mục nát, rác tích tụ. Đồ cũ để lại, giấy tờ, chăn màn, quần áo ẩm mục. Rác lá cuốn vào sân, vào hiên. Uế khí từ đó sinh ra.

Bốn điều trên không có gì huyền bí. Nhưng gộp lại thì đúng là căn nhà "chết dần": khí ngưng, âm thịnh, vật chiếm, uế tích. Phong thuỷ chính là y học dành cho đất đai. Căn nhà bỏ trống là căn nhà đang bệnh.

Cây mọc trong nhà: dấu hiệu cần đọc cho đúng

Có những căn nhà bỏ lâu đến mức cây mọc ngay giữa nền nhà, thân cây xuyên qua mái. Nhìn ảnh thì lạ mắt, có người còn bảo "đất này vượng sinh khí nên cây mới mọc". Phải hiểu cho đúng.

Cây mọc được ở đó là vì nền đất ẩm, có nắng lọt qua mái thủng, không ai dọn. Đó là dấu hiệu nhà đã bị thiên nhiên lấy lại, chứ không phải dấu hiệu nhà vượng. Cây trong nhà, rễ cắm vào nền, tán xuyên qua mái, là phá kết cấu, giữ ẩm, chắn sáng. Với nhà ở, đó là hình xấu.

Còn cây trồng có chủ ý trong sân trong, giếng trời, có chỗ thoát nước, có ánh sáng, có người chăm, thì lại khác. Đó là cây làm đẹp, đưa sinh khí vào nhà. Cùng là cây trong nhà, một bên là bệnh, một bên là thuốc. Khác nhau ở chỗ có người hay không có người.

Phải để nhà trống thì nên làm gì?

Không phải ai cũng ở được nhà mình quanh năm. Đi làm xa, đi học, chăm con cháu ở thành phố, nhà quê đành đóng cửa. Không sao cả. Điều quan trọng là đừng để căn nhà "chết hẳn". Có mấy việc nên làm:

1. Nhờ người trông coi, mở cửa định kỳ: một người hàng xóm, một người họ hàng, mỗi tuần mở cửa cho gió vào, quét dọn sơ qua. Chỉ vậy thôi là khí đã được khuấy lại.
2. Dọn sạch đồ ăn, đồ dễ mục trước khi đi: không để lại thức ăn, chăn màn ẩm, giấy tờ đống. Càng gọn càng ít uế khí.
3. Giữ thoát nước thông: máng xối, rãnh thoát, cống sân phải thông. Nước đọng là âm khí, là ẩm, là muỗi.
4. Cắt tỉa cây quanh nhà: không để cây áp sát mái, rễ áp sát móng.
5. Giữ bàn thờ sạch sẽ: nếu nhà có bàn thờ tổ tiên, nhờ người thắp hương ngày rằm, mùng một, giữ chỗ thờ tự không bụi bặm. Đó là giữ cái gốc của căn nhà.
6. Thỉnh thoảng về ở vài hôm: dịp lễ, Tết, về nấu một bữa cơm, mở hết cửa, bật đèn, ngủ lại một đêm. Bếp đỏ lửa là nhà sống lại.

Quay về ở lại nhà bỏ trống: đánh thức căn nhà

Khi một gia đình quay về sống ở căn nhà đã bỏ trống lâu năm, hoặc mua lại một căn nhà để không lâu ngày, việc đầu tiên không phải là đi mua vật phẩm, mà là đánh thức căn nhà từng bước.

• Mở cửa cho khí đi: mở hết cửa đi, cửa sổ vài ngày, để gió đi xuyên nhà, nắng chiếu vào. Đây là bước làm khí ngưng vận động lại.
• Dọn sạch tận gốc: dọn rác, đồ mục, mạng nhện, xử lý mối mọt, ẩm mốc. Đừng dọn nửa vời rồi dọn vào ở.
• Kiểm tra kết cấu: mái dột, tường nứt, móng có bị rễ cây phá không, điện nước còn an toàn không. An toàn là trước nhất.
• Đỏ lửa bếp: nấu bữa cơm đầu tiên trong nhà. Bếp là nơi giữ dương khí, nơi cả nhà quây quần.
• Ổn định bàn thờ: lau dọn, sắp xếp lại chỗ thờ, thắp nén hương báo tổ tiên con cháu đã về.
• Xem lại hình nhà: nhân dịp sửa sang, xem lại cửa chính, lối đi, bếp, phòng ngủ có đúng hình không. Nếu sửa lớn thì nên xem cục trước khi đập phá.

Không có Hình thì Khí không tụ. Không có Người thì Khí không động. Hai điều đó đủ rồi, không cần thêm gì huyền bí.

Nhà đầu tư để không: một lời nhắc

Bây giờ nhiều người mua nhà, mua căn hộ để đầu tư, để không chờ giá lên. Có khi để năm bảy năm không ai ở. Về chuyện tiền bạc, đó là quyết định của mỗi người. Nhưng về chuyện căn nhà, cũng nên biết:

• Căn nhà để không lâu sẽ xuống cấp nhanh hơn nhà có người ở: ẩm, mốc, đường ống tắc, thiết bị hỏng.
• Khu đô thị nhiều nhà bỏ trống thì cả khu thiếu nhân khí, đường xá vắng, hàng quán không mở được, càng ít người về ở.
• Cho người khác thuê ở, có người sinh hoạt, chăm sóc cẩn thận, đôi khi giữ nhà tốt hơn là để trống.

Đây không phải lời khuyên đầu tư, chỉ là góc nhìn của phong thuỷ: nhà là để người ở. Nhà không người là nhà mất đi lý do tồn tại của nó.

Nhà trống trong phố và nhà trống ở quê: khác nhau ở đâu?

Cùng là nhà bỏ trống, nhưng nhà phố và nhà quê suy theo hai kiểu khác nhau, cần để ý khác nhau.

Nhà phố bỏ trống thường nằm giữa dãy nhà có người ở. Khí của cả khu phố vẫn chạy qua, nên căn nhà không "chết" hẳn ngay. Nhưng vì đóng kín, không ai mở cửa, khí phố đi ngang qua mà không vào. Bụi đường bám đầy mặt tiền, rác dồn trước cửa, hộp thư ngập giấy. Người qua lại nhìn vào thấy hoang, căn nhà mang tiếng là "nhà không ai ở". Mặt tiền là bộ mặt của căn nhà, giữ mặt tiền sạch là giữ khí cửa.

Nhà quê bỏ trống thì khác. Xung quanh là vườn, ruộng, cây cối. Chỉ vài mùa mưa là cỏ mọc kín sân, cây mọc sát tường, dây leo lên mái. Thiên nhiên lấy lại rất nhanh. Rắn rết dễ vào ở. Ẩm từ đất bốc lên mạnh hơn nhà phố. Nhà quê bỏ trống cần người trông coi thường xuyên hơn, phát quang định kỳ, giữ mương rãnh thông thoáng.

Còn một điều về nhà quê: đó thường là nhà gốc, nhà có bàn thờ tổ tiên, có mồ mả ông bà gần đó. Để nhà gốc hoang tàn là để cái gốc của cả dòng họ bị bỏ quên. Con cháu đi xa thì đi, nhưng nhà gốc cần có người hương khói, có người lui tới. Đó vừa là đạo hiếu, vừa là giữ khí cho căn nhà.

Nhà có người ở mà vẫn "lạnh"

Cuối cùng có một trường hợp ít ai để ý: nhà có người ở, nhưng vẫn lạnh lẽo như nhà bỏ trống. Người trong nhà đi sớm về khuya, không ai nấu ăn, mỗi người một phòng đóng cửa, phòng khách không ai ngồi, bếp nguội cả tuần.

Đó cũng là thiếu nhân khí, chỉ là thiếu theo kiểu khác. Có người mà không có sinh hoạt chung. Căn nhà khi ấy có đủ gạch đá, đủ đồ đạc, nhưng không có hơi ấm. Muốn nhà vượng, không cần mua thêm gì, chỉ cần nấu với nhau một bữa cơm, ngồi với nhau một buổi tối, mở cửa phòng khách ra đón khách.

Phong thuỷ không tách rời đời sống. Nhân khí là thứ người tạo ra, không ai bán được.

Tóm lại: sinh khí đến từ hình, nhân khí đến từ người. Nhà bỏ trống thì nhân khí tan, sinh khí suy, âm thịnh, vật chiếm. Phải để trống thì nhờ người mở cửa, giữ sạch, giữ thoát nước, giữ bàn thờ. Quay về ở thì đánh thức căn nhà từng bước: mở cửa, dọn sạch, sửa an toàn, đỏ lửa bếp.

Hiểu vậy là đủ!

— Vũ Kim —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

• Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa 2D: vẽ lại nhà trước khi sửa sang để xem cửa, bếp, lối đi.
• Lập Cục Pháp: định tâm, xem cục nhà trước khi sửa lớn.
• Dự toán công trình Liên Hoa: ước tính chi phí cải tạo nhà cũ.

Bài liên quan

• Chim én làm tổ trong nhà: phong thủy nói gì?
• Phong thuỷ cơ bản: ngôi nhà, âm dương và từ trường
• Phong thuỷ Hình Pháp Liên Hoa
• Thủy mạch ngầm và cống thoát

Câu hỏi thường gặp

Nhà bỏ trống lâu ngày có ảnh hưởng phong thuỷ không?

Có. Nhà không người ở thì nhân khí tan, khí ngưng đọng, âm khí tích tụ, cây cỏ côn trùng chiếm chỗ. Căn nhà xuống cấp cả về khí lẫn về kết cấu.

Sinh khí và nhân khí khác nhau thế nào?

Sinh khí đến từ đất, trời, hình thế; nhân khí do người sinh hoạt tạo ra. Hai thứ dựa vào nhau: có hình tốt và có người sống đúng trong đó thì nhà mới vượng.

Phải để nhà trống thì làm gì?

Nhờ người mở cửa định kỳ, dọn sạch đồ dễ mục, giữ thoát nước thông, cắt tỉa cây quanh nhà, giữ bàn thờ sạch, thỉnh thoảng về ở vài hôm.

Cây mọc trong nhà bỏ hoang có phải đất vượng?

Không. Cây mọc được vì nền ẩm, mái thủng, không ai dọn. Đó là dấu hiệu nhà hư hại, không phải dấu hiệu vượng khí.

Quay về ở nhà cũ bỏ trống lâu năm nên làm gì trước?

Mở cửa cho khí đi, dọn sạch tận gốc, kiểm tra kết cấu an toàn, đỏ lửa bếp, ổn định bàn thờ, rồi mới tính sửa sang theo hình.