💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhân Tử Tu Tri: lời Táng thư và Dương công về long đất bằng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhân Tử Tu Tri: lời Táng thư và Dương công về long đất bằng

Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (葬書 · 撼龍經 · 疑龍經 · 畫莢圖)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).

Bài trước chép tổng luận chi lũng, lũng long và chi long. Vì chi long khó nhận hơn lũng long, tác giả gom lời các nhà về đất bằng để soi lẫn cho nhau. Bài này chép trọn phần đầu của tập lời ấy trong quyển năm của Nhân Tử Tu Tri: lời Táng thư, lời Hám long kinh, Nghi long kinh của Dương Quân Tùng, và Họa giáp đồ của Dương công.

Trả lời nhanh: Táng thư: đất quý bằng phẳng, đất có chi thì khí theo chỗ chi khởi mà bắt đầu, theo chỗ chi dừng mà tụ. Dương công: trên bãi bằng "nước cao một tấc tức là gò"; đừng tưởng phải có núi mới có long; đất bằng thì xem hai nước kẹp lại là sống long, huyệt ngửa mặt như ổ gà, có câu kiềm làm án, ốc làm huyệt, nước vòng như thành quách; mùa sương nước cạn không thấy, xuân hạ nước lên thì lưng long hiện. Họa giáp đồ: mạch đất bằng như rắn trong cỏ, như dây trong tro, xem chỗ nước chia nước hợp là chỗ chân khí kết; ruộng tầng thấp dần như sóng, bờ ruộng vòng như mày ngài, gọi là "sóng hoa cuộn trăng"; minh đường như đáy nồi, thuỷ khẩu không lọt thuyền là đất tốt.

Vì sao gom lời các nhà – 支壠總結

Phép lớn về chi lũng đã bàn như trên. Nhưng tinh phong của lũng dễ phân, mạch lạc của chi khó rõ; các bậc trước nói chi long khó hơn lũng long, càng phải xét kỹ. Cho nên tác giả gom riêng lời các nhà về bình chi (chi đất bằng) phụ ở dưới, mong soi sáng lẫn cho nhau.

Trang lời các nhà về đất bằng
Trang sách: lời Hám long kinh của Dương Quân Tùng về long đất bằng, bàn về Lưỡng Hoài bằng như bàn tay. Trang gốc bản khắc đời Minh.

Lời Táng thư – 葬書

Táng thư nói: "Đất quý bằng phẳng, đất quý có chi. Chỗ chi khởi thì khí theo mà bắt đầu; chỗ chi dứt thì khí theo mà tụ. Phép xem chi: ẩn ẩn long long, vi diệu huyền thông, cát ở trong đó". Lại nói: "Đất có khí tốt thì đất theo mà nổi; chi có khí dừng thì nước theo mà kề. Thế thuận hình động, quay lại trước sau; theo phép táng vào giữa, mãi tốt không hung".

Lời Hám long kinh về đất bằng – 撼龍經

Long kinh của Dương Quân Tùng nói (Thầy dịch ý trọn từng câu):

  • Trong bãi bằng còn có nước chảy dốc; nước cao một tấc tức là gò. Chỉ vì thầy đời mắt kém, đến đó mờ mịt không biết làm sao, bèn nói không có chỗ tìm dấu, đến khi có núi mới biết. Người như thế sao nói được? Có huyệt ở trong bãi mà tự bỏ mất.
  • Chỉ đến dưới núi tìm long hổ, lại đòi có nhũ đầu mới cho là tốt; không biết chỗ núi hết rơi xuống đất bằng, huyệt ở giữa bãi quý không đâu bằng. Thầy dại làm lầm bao người, lại nói táng chôn sợ thấp ướt; không biết huyệt ở trong nước, như thế khó cậy mà sợ suối ướt; vì nước dâng ở giữa, nước rút thì như đất khô.
  • Như Lưỡng Hoài bằng như bàn tay, cũng có chỗ châu quận đóng trại; cũng có anh hùng ở trong đó, há không có mồ mả và cung thất? Chỉ lấy nước rót và nước chảy: hai nước kẹp lại là sống long.
Hồ Hồng Trạch nhìn từ vệ tinh
Hồ Hồng Trạch và đồng bằng vùng Hoài, nhìn từ vệ tinh; Dương công nói Lưỡng Hoài bằng như bàn tay mà vẫn có châu quận. Ảnh: NASA, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Lại nói:

  • Chớ bảo núi cao mới có long, đến đất bằng lại mất dấu. Long đất bằng phát từ chỗ cao, chỗ cao nổi tinh phong, chỗ thấp rơi huyệt. Núi cao đã nhận tinh phong nổi, đất bằng thì xem thế nước hai bên. Hai nước kẹp lại là chân long; cành lá vòng quanh ôm lại là chỗ ấy.
  • Chớ để núi tung cành lá tán; núi mà tung thì nước tản mạn. Núi ngoài trăm dặm làm la thành; đó là cục của long đất bằng. Tinh phong đốn phục rơi xuống bằng, núi ngoài cách nước đến che giữ.
  • Đất bằng ngửa mặt như ổ gà, ẩn ẩn mờ mờ nổi gò cao; liền từ gò nổi tìm chỗ hõm quay lại, hoặc có câu kiềm hoặc như ốc; câu kiềm là án, ốc là huyệt; nước vái minh đường khí tụ nhiều. Nước bốn bên như thành quách, nước vòng núi quanh tụ một ổ.
  • Sương xuống nước cạn tìm không thấy, xuân hạ nước lên lưng long hiện; đó là phép bắt long đất bằng, chỗ qua như tơ hoặc như chỉ. Nước cao một tấc tức là núi, đất thấp một tấc nước vòng quanh; nước quấn tức là như núi quấn, quấn được chân long như bàn tay ngửa; giữa lòng bàn tay như nhũ đầu, ngay ngắn có huyệt sáng thiên tượng.
  • Nước vòng núi quấn ở dốc bằng, xa có núi gò gần có sông; chỉ ưa nước vòng ôm thân, không ưa nước quay đi tìm chỗ khác; nước ôm mới có núi đến ôm, nước không ôm thì núi không đến. Chớ bảo long núi cao dễ biết, đến đất bằng mất dấu; ngó đứt tơ liền chính dễ tìm, lùi cởi càng nhiều càng có lực.
Tìm long đất bằng theo Dương công
Sơ đồ Thầy vẽ lại: hai nước kẹp là sống long, oa như ổ gà, câu kiềm làm án, ốc làm huyệt, minh đường như đáy nồi. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Lời Nghi long kinh – 疑龍經

Lại nói: "Hình thế Đại Lương cũng không có núi, đến đây tìm long ở đâu? Biết tinh phong là chuyện thường, đất bằng tìm long mới khó nhất. Nếu không có sông Hoàng và sông Hoài thì mênh mang không thấy núi. Sông xói vỡ núi đứt hết, lại không xương đá lại không mạch; người đến đó mà nói tinh phong thì một câu cũng không đáng ba tấc lưỡi". Lại nói: "Mười dặm nửa chặng không gò núi, đất bằng cát sỏi khói bụi mờ; đến đây người phải xem thế nước, chớ hỏi sông hay khe; chỉ cần hai nguồn kẹp nhau mà ra, giao khoá kết ngoài vòng vòng lớp lớp". Lại nói: "Phàm đến đất bằng chớ nhận dấu, chỉ xem nước vòng là chân long". Lại nói: "Núi cao lũng lớn đỉnh nhiều đẹp, không như đồng bằng một dùi đứng". Lại nói: "Cũng từng thấy huyệt ở đất bằng, bốn bên quanh quất không có gò cao".

Tiêu Tương đồ, Đổng Nguyên
Đổng Nguyên (đời Ngũ đại), Tiêu Tương đồ: gò thấp bên sông nước mênh mang. Ảnh: Đổng Nguyên, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Lại nói: "Bậc trí trên tìm long xem khí mạch, trông núi cao tản dấu vết; liền nhau nối nhau xuống làng xóm, mất dấu sót vết tìm kỹ. Khí gặp nước giới thì có kỳ dừng, như kéo sợi dằng dặc dò tin nhỏ. Đại địa đất bằng không bóng hình, như ném sợi trong tro người phải biết; dính nhau kéo nhau tìm chỗ đứt, đều là khẩu quyết thật của đất bằng. Lúc qua như nhạn bay vào mây sâu, lúc ẩn như ba ba trong bùn; đất bằng nhau như váng sữa trong sương, rơi vào giữa bãi ai phân biệt".

Họa giáp đồ của Dương công – 畫莢圖

Họa giáp đồ của Dương công nói: "Mạch đất bằng như rắn trong cỏ, dây trong tro; chỉ xem giữa chỗ nước chia nước tụ là chỗ chân khí kết". Lại nói: "Xem huyệt sát ruộng, không hỏi chữ bát lớn nhỏ, chỉ xem hình thế phía trên rõ ràng, chứng tá phía dưới, hoặc môi hoặc miệng, là chân khí chính huyệt". Lại nói: "Mạch dốc bằng như lòng bàn tay, nước tụ giao mà không chảy, khoá đứt chân khí, là chỗ đóng cửa lập huyệt. Ngửa xem mạch phía trên tất có cánh như bóng đèn xuyên vách, nhẹ mỏng mà không động, tự có cao thấp".

Lại nói: "Núi cao rơi xuống ruộng bằng, nếu có mỏ lửa thì xem chỗ hết lớn; nếu mở miệng kiềm gọi là ám hoả khai hồng, ấy là lửa thả trong tro như thấy lửa đỏ; nếu mỏ nhọn không mở miệng kiềm gọi là tử hoả đới sát, không thể táng". Lại nói: "Long đến đất bằng sát ruộng kết huyệt, trên có đến, dưới không có chân ra, chỉ thấy bờ ruộng trước mặt vòng lại, như đai như mày ngài củng hộ; ở trên đó là huyệt".

Long rơi ruộng bằng
Sơ đồ Thầy vẽ lại: ruộng tầng thấp dần như sóng, bờ ruộng trước mặt vòng lại như mày ngài, gọi là sóng hoa cuộn trăng. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.

Lại nói: "Long rơi dốc bằng, ngày lâu năm dài người phá thành ruộng; phải xem hình thế hai bên, ruộng chia một tầng thấp một tầng như sóng gấp xuống ghềnh; tìm kỹ thế nước phía trước vòng lại, hai thửa ruộng như góc trăng vòng lại mới là chỗ chân long kết; gọi là sóng hoa cuộn trăng". Lại nói: "Long núi cao thế rơi xuống đất bằng, không dấu không vết, không hình long hổ, như trải thảm bày chiếu, tán như vân ngọc bích, sóng hoa cuộn trăng, hoa mai bay trong tuyết, như dây trong tro, như rắn trong cỏ. Phải gắng sức mắt, phân kỹ âm dương; cốt cần các nước tụ đường, triều đối tôn nghiêm, cầu diềm dưới hợp, khí mạch rõ ràng, tự nhiên kết; sa thuỷ đến đi đúng vị, cửa ngõ lớp lớp đóng kín, tọa hạ tân chủ hữu tình; lại cần minh đường như đáy nồi, bốn bề không nghiêng đổ, thuỷ khẩu không lọt thuyền, mới là đất tốt".

Nguyên văn – 原文

已上所論支壠大法如此,但壠之星峰易辯,支之脉絡難明。前輩謂支龍難於壠龍,尤當細察,茲故特集諸家平支之說附下,庶互有發明云。

葬書云:地貴平夷,土貴有支。支之所起,氣隨而始;支之所終,氣隨而鍾。觀支之法,隱隱隆隆,微妙玄通,吉在其中。又云:地有吉氣,土隨而起;支有止氣,水隨而比。勢順形動,回復終始,法葬其中,永吉無凶。

楊筠松龍經云:坪中還有水流坡,高水一寸即是阿。只為時師眼力淺,到彼茫然無奈何。便云無處尋踪跡,直到有山方始識。如此之人豈可言,有穴在坪元自失。只來山下覓龍虎,又要乳頭始云吉。不知山窮落平處,穴在坪中貴無敵。癡師誤了幾多人,又道葬埋畏卑濕。不知穴在水中者,如此難憑怕泉濕。蓋緣水漲在中間,水退即同乾地力。且如兩淮平似掌,也有軍州落寨處。也有英雄在彼中,豈無墳墓與宮室?只將水注與水流,兩水夾來是龍脊。又云:莫道高山方有龍,却來平地失其踪。平洋龍從高處發,高起星峰低落穴。高山既認星峰起,平地兩傍觀水勢。兩水夾來是真龍,枝葉周圍抱處是。莫令山迸枝葉散,山若迸兮水散漫。外山百里作羅城,此是平洋龍局段。星峰頓伏落平去,外山隔水來相護。平洋仰面似雞窠,隱隱微微立高埠。便從立埠覓回窠,或有勾鉗或如螺。勾鉗是案螺是穴,水揖明堂氣聚多。四傍水勢如城郭,水遶山回聚一窩。霜降水涸尋不見,春夏水高龍背現。此是平洋捉龍法,過處如絲或如線。高水一寸即為山,低土一寸水回環。水纏便是山纏樣,纏得真龍如仰掌。窩心掌裏如乳頭,端然有穴明天象。水遶山纏在平坡,遠有山岡近有河。只愛水環抱身體,不愛水返去尋他。水抱方有山來抱,水不抱兮山不到。莫道高山龍易識,行到平洋失踪跡。藕斷絲連正好尋,退卸愈多愈有力。

又云(疑龍經):大梁形勢亦無山,到此尋龍何處是?識得星峰是等閑,平地尋龍最是難。若無河流與淮水,渺渺茫茫不見山。河流衝決山斷絕,又無石骨又無脉。君若到彼說星峰,一句不容三寸舌。又云:十里半程無岡嶺,平洋沙磧煙塵迷。到此君須看水勢,莫問江與溪。只要兩源相夾出,交鎖外結重重圍。又云:凡到平洋莫認踪,只看水遶是真龍。又云:高山大壠峰多秀,不似平原一錐卓。又云:也曾見穴在平洋,四畔周圍無高岡。

又云:上智尋龍觀氣脉,指望高山散踪跡。相連相接下鄉村,失跡遺踪細尋覓。氣逢水界有住期,如緝悠悠細消息。平洋大地無影形,如灰拋線要君識。相粘相牽尋斷絕,盡是平洋真口訣。過時如鴈列深雲,藏時猶似泥中鱉。平洋相並露中酥,落在坪中誰辯別。

楊公畫莢圖云:平地之脉,如草中之蛇,灰中之線,只看水分水聚之中,便是真氣融結去處。又曰:臨田觀穴,不問大小八字,只看上面形勢分曉,下面證佐,或唇或口,便為真氣正穴。又曰:平坡之脉如掌窩,水聚交而不流,鎖斷真氣,便是關門立穴之處。仰看上面脉,必有翅翼如燈影穿壁,輕薄而不動,自有高低。又曰:高山落平田,若有火觜,要看大盡處;若開鉗口,謂暗火開紅,此是火放灰中似見火紅;如尖觜不開鉗口,謂之死火帶殺,不可葬。又曰:龍到平洋臨田結穴者,上有來,下無出脚,但見田塍面前兜轉,似帶似娥眉拱護,此上是穴。又曰:龍落平坡,日久年深,人闢成田地,要看兩邊形勢,田劃一層低一層,如急浪下灘,細尋前面水勢迴環,兩田如月角兜轉,始是真龍作結之處,謂之浪花裏滾月。又曰:高山行龍勢落平地,無踪無跡,無龍虎形,如鋪氈展席,散如璧玉之紋,浪花滾月,雪裏飄梅,如灰中之線,如草裏之蛇。詳加目力,細辯陰陽,切要諸水聚堂,朝對尊嚴,毬簷下合,分明氣脉,自然融結,砂水來去得位,門戶重重關閉,坐下賓主有情,又要明堂如鍋底,四圍不傾瀉,水口不通舟,可為吉地矣。

Ghi chú: các câu Hám long kinh, Nghi long kinh là văn vần bảy chữ; Thầy dịch ý trọn từng câu, không dịch theo vần. Chữ ghi [?] là chữ mờ đọc theo nghĩa.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: ba câu cần thuộc lòng khi xem đất đồng bằng là "hai nước kẹp lại là sống long", "nước cao một tấc tức là núi" và "chỉ xem nước vòng là chân long". Ở đồng bằng đã thành ruộng, hãy xem cách bờ ruộng hạ thấp từng tầng và chỗ bờ ruộng vòng lại phía trước. Câu "mỏ lửa nhọn không mở miệng là tử hoả đới sát" cũng rất thực tế: mũi đất nhọn đâm thẳng ra mà không có chỗ mở thì đừng đặt mộ, đừng đặt nhà.

Tóm lại

Bài này chép trọn phần đầu tập lời các nhà về đất bằng trong quyển năm: lời dẫn vì sao gom lời; Táng thư nói đất quý bằng phẳng, khí theo chi; Hám long kinh dạy hai nước kẹp là sống long, oa như ổ gà, nước cao một tấc là núi; Nghi long kinh về Đại Lương và Lưỡng Hoài; Họa giáp đồ về rắn trong cỏ, dây trong tro, mỏ lửa, sóng hoa cuộn trăng và minh đường như đáy nồi. Bài sau chép phần còn lại của tập lời các nhà.

Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: lời các nhà về long đất bằng.

Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: tổng luận chi lũng, lũng long và chi long.

Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển năm, lời Táng thư và Dương công về đất bằng (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Đất bằng không có núi thì tìm long thế nào? – 兩水夾來是龍脊

Xem nước: hai nước kẹp lại là sống long; chỗ nước chia nước tụ là chỗ chân khí kết.

"Nước cao một tấc tức là núi" nghĩa là gì? – 高水一寸即為山

Ở đất bằng, chỗ cao hơn một tấc đã là núi, chỗ thấp hơn một tấc là nước; long đất bằng hiện ra qua những chênh lệch nhỏ ấy.

Huyệt đất bằng trông thế nào? – 仰面似雞窠

Ngửa mặt như ổ gà, có câu kiềm làm án, ốc làm huyệt, nước bốn bên vòng như thành quách.

"Tử hoả đới sát" là gì? – 死火帶殺

Mũi đất nhọn như mỏ lửa mà không mở miệng kiềm; Họa giáp đồ dặn không được táng.

"Sóng hoa cuộn trăng" là cách gì? – 浪花裏滾月

Long rơi xuống đất đã thành ruộng, ruộng tầng thấp dần như sóng, hai thửa ruộng phía trước vòng lại như góc trăng; đó là chỗ chân long kết.

Từ khoá: ["Nhân Tử Tu Tri" · "long đất bằng" · "Hám long kinh" · "Nghi long kinh" · "bình dương long" · "Táng thư"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…