💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhân Tử Tu Tri: Thiên Thị viên và tổng thuyết ba viên

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhân Tử Tu Tri: Thiên Thị viên và tổng thuyết ba viên

Nhân Tử Tu Tri
人子須知 (天市垣 · 三垣總說)
Tác giả: Từ Thiện Kế 徐善繼 và Từ Thiện Thuật 徐善述 (anh em sinh đôi, người Đức Hưng, Giang Tây, đời Minh) soạn
Bản gốc: Trùng san Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông 重刊人子須知資孝地理心學統宗, 39 quyển, đời Minh; tự tựa năm Gia Tĩnh Giáp Tý (1564), bản trùng khắc ở Dĩnh Trung năm Vạn Lịch Quý Mùi (1583).

Bài trước chép Thái Vi viên. Bài này chép trọn phần Thiên Thị viên trong quyển ba của Nhân Tử Tu Tri: đồ sao trời Thiên Thị viên, lời Thiên văn chí về các sao trong viên, đoạn Thiên Thị trong Bộ thiên ca, đồ Thiên Thị viên in xuống đất, lời Dương công, Liêu thị, và đoạn tác giả tổng kết ba viên, dặn người học đừng câu nệ hình đồ.

Trả lời nhanh: Thiên Thị viên là Đông phủ, kho tiền hàng của Thiên đế. Giữa có Đế toạ ngay phương Cấn; trong viên có Đẩu, Hộc, xe thuyền, phủ khố, Thị Lâu, Thị Tứ; Quán Sách, Tông Nhân hầu hai bên; hai mươi hai sao mang tên các nước phân dã như Tống, Nam Hải, Yên, Đông Hải, Từ, Ngô Việt, Tề, Trung Sơn, Cửu Hà, Hà Gian, Tấn, Trịnh, Chu, Tần, Ba, Thục, Lương, Sở, Hàn, Tây Hà làm tường viên. In xuống đất, Thiên Thị viên có bốn cửa đông tây nam bắc, các dòng nước chia ngả cùng tụ về, sông lớn ở phía đông đổ vào, Đế toạ ở bắc, Thị Lâu ở nam. Tác giả dặn: đồ chỉ để tra cứu, xem đất phải theo hình núi thế nước, không câu nệ tên từng sao.

Đồ sao trời Thiên Thị viên – 天市垣天星之圖

Sách vẽ đồ sao Thiên Thị viên: một vòng tròn lớn do các sao mang tên nước tạo thành, trên có Thất Công, Thiên Kỷ, Nữ Sàng, Quán Sách; trong vòng có Đế toạ, Hoạn Giả, Đẩu, Hộc, Tông Chính, Tông Nhân, Tông Tinh, Bạch Độ, Đồ Tứ, Thị Lâu, Xa Tứ, Liệt Tứ; vòng ngoài ghi các tên Tống, Nam Hải, Yên, Đông Hải, Từ, Ngô Việt, Tề, Trung Sơn, Cửu Hà, Hà Gian, Tấn, Trịnh, Chu, Tần, Thục, Ba, Lương, Sở, Hàn.

Trang đồ sao Thiên Thị viên
Trang sách: cuối phần Thái Vi viên và đồ sao trời Thiên Thị viên, cột chữ mở đầu Thiên Thị. Trang gốc bản khắc đời Minh.
Dải Ngân Hà ban đêm
Dải Ngân Hà; Thiên Thị viên nằm bên dải sáng này ở phía đông bầu trời mùa hạ. Ảnh: Guillaume, Wikimedia Commons, CC0.

Các sao Thiên Thị viên – 天市垣

Đông phủ Thiên Thị tinh viên là kho tiền hàng của Thiên đế. Giữa có Đế toạ ngay phương Cấn; có Đẩu, Hộc (hai chữ đọc theo nghĩa vì in mờ), xe thuyền, phủ khố, Thị Lâu, Thị Tứ để làm đầy trong viên; Quán Sách, Tông Nhân hầu hai bên. Tường viên là hai mươi hai sao phân dã các nước: Tống, Nam Hải, Yên, Đông Hải, Từ, Ngô Việt, Tề, Trung Sơn, Cửu Hà, Hà Gian, Tấn, Trịnh, Chu, Tần, Ba, Thục, Lương, Sở, Hàn, Tây Hà, xếp bốn phương làm phiên giậu. Một sao Quý Nhân soi bên phương Canh, là quan giữ kho; một sao Tư Mệnh ngay phương Đinh, là chức coi năm phúc và thọ mệnh. Đó là cục sao Thiên Thị viên treo tượng trên trời.

Từ Dương, buôn bán trên sông Tô Châu
Từ Dương đời Thanh, một đoạn Cô Tô phồn hoa đồ: thuyền buôn tụ họp trên sông, cảnh chợ của phủ tiền hàng. Ảnh: Từ Dương 徐揚, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Bộ thiên ca, đoạn Thiên Thị – 步天歌

Thầy dịch trọn ý đoạn Thiên Thị trong Bộ thiên ca:

  • Hạ nguyên có một cung tên Thiên Thị; hai cánh tường viên hai mươi hai sao. Ngay cửa sáu sao đen là Thị Lâu; bên trái cửa hai sao là Xa Tứ.
  • Hai sao Tông Chính, bốn sao Tông Nhân; một đôi sao Tông cũng theo thứ tự. Hai sao Bạch Độ ở trước Đồ Tứ; sao Hậu ở bên Đế toạ.
  • Một sao Đế toạ luôn sáng; bốn sao mờ là Hoạn Giả. Kế đến hai sao tên Liệt Tứ; Đẩu, Hộc ở trước Đế theo thứ tự: Đẩu năm sao, Hộc bốn sao.
  • Phía bắc viên chín sao Quán Sách; ngang miệng Sách là Thất Công. Thiên Kỷ giống hình Thất Công, đếm kỹ thì nhiều hơn hai sao. Phía bắc Thiên Kỷ ba sao tên Nữ Sàng, chỗ ngồi nép bên Chức Nữ.
  • Tượng của ba nguyên (ba viên) không lấn nhau; hai mươi tám tú theo ở phía âm của chúng; Thuỷ, Hoả, Mộc, Thổ cùng Kim, theo thứ tự lại có bài ca Ngũ hành.
Trang Thiên Thị viên và đồ hình đất
Trang sách: lời Thiên văn chí, Bộ thiên ca đoạn Thiên Thị và đồ Thiên Thị viên in xuống đất. Trang gốc bản khắc đời Minh.

Thiên Thị viên in xuống đất – 天市垣地形之圖

Đồ Thiên Thị viên theo hình đất: phía sau là núi Thiên Kỷ; một vòng núi mang tên các nước Triệu, Nguỵ, Hà Trung, Hà Gian, Tấn, Trịnh, Chu, Tần, Thục, Ba, Lương, Sở, Hàn, Tống, Nam Hải, Ngưu (?), Yên, Đông Hải, Từ, Ngô Việt, Tề, Trung Sơn, Cửu Hà bao quanh; trong viên có Đồ Tứ, Bạch Độ, Đế toạ, Hoạn Giả, Đẩu, Tông Nhân, Tông Chính, Hộc (vài chữ nhỏ trong đồ in mờ).

Trên đây là đại lược cục thế Thiên Thị viên bày hình trên mặt đất. Dương công nói: "Viên có bốn cửa gọi là Thiên Thị". Lại nói: "Trăm nguồn tụ về viên Thiên Thị". Liêu công nói: "Sao viên Thiên Thị hai mươi hai, tên là nước tham dự với nước đất; giữa đất có bốn cửa chia đông tây nam bắc; các dòng nước chia ngả chảy đến đây tụ lại; sông lớn ở phía đông đổ vào; Đế toạ ở bắc, Thị Lâu ở nam; cục viên như thế đều là điềm lành".

Thiên Thị viên in xuống đất theo Liêu thị
Tóm lời Liêu thị: viên có bốn cửa, các dòng nước chia ngả tụ về, sông lớn ở đông đổ vào, Đế toạ ở bắc, Thị Lâu ở nam. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
Trùng Khánh, thành ở nơi hai sông hợp
Trùng Khánh, thành dựng nơi sông Gia Lăng đổ vào Trường Giang, chỗ nước nhiều ngả tụ về. Ảnh: ming chen, Wikimedia Commons, CC0.

Tổng thuyết ba viên – 三垣總說

Tác giả tổng kết: đồ sao trời ba viên kể trên lấy theo Thiên văn chí, đồ hình đất lấy theo Kim bích huyền văn của Liêu thị; nay gộp làm một để dễ tra cứu. Nhưng cũng không nên câu nệ hình tượng đồ cục, như dán chặt trục đàn mà gảy; chỉ theo lời kinh, lấy hình núi thế nước mà xét. Như các câu "ngoài Tử Vi viên có cửa trước cửa sau, Hoa Cái, Tam Thai hộ trước sau", "viên vuông vức gọi là Thái Vi", "viên có bốn cửa gọi là Thiên Thị", lại "thành thẳng (chữ in mờ) bắn vào khí Tử Vi", "nước ngang vòng thành là thế Thái Vi", "trăm nguồn tụ về viên Thiên Thị", đều là nói theo đại tượng của hình thế núi sông; Dương Quân Tùng đã nói rõ rồi, còn hình tượng các sao khác thì không cần câu nệ hết.

Trang tổng thuyết ba viên
Trang sách: lời Dương công, Liêu thị về Thiên Thị viên và đoạn tác giả dặn không nên câu nệ hình đồ. Trang gốc bản khắc đời Minh.

Nguyên văn – 原文

(圖)天市垣天星之圖
右東府天市星垣,天帝泉貨之府也。中有帝座正臨艮地,有秤[?]斗、舟[?]車、府庫、市樓、市肆以實其中,貫索、宗人左右待衛,垣衛列國分野二十二星,曰宋、南海、燕、東海、徐、吳越、齊、中山、九河、河間、晉、鄭、周、秦、巴、蜀、梁、楚、韓、西河等藩以列四方;貴人一星旁照庚地,為捍衛庫之官;司命一星正臨丁位,為五福壽命之司。此天市垣星局之懸象于天者也。
步天歌
下元一宮名天市,兩扇垣牆二十二。當門六箇黑市樓,門左兩星是車肆。兩箇宗正四宗人,宗星一雙亦依次。帛度兩星屠肆前,候星還在帝座邊。帝座一星常光明,四箇微茫宦者星。以次兩星名列肆,斗斛帝前依其次。斗是五星斛是四,垣北九箇貫索星。索口橫者七公成,天紀恰似七公形,數著分明多兩星。紀北三星名女床,此坐還依織女旁。三元之象無相侵,二十八宿隨其陰,水火木土并與金,以次則有五行吟。
(圖)天市垣地形之圖
右天市垣列形于地之局勢大畧也。楊公云:垣有四門號天市。又云:百源來聚天市垣。廖公云:天市垣星二十二,名參國與地國,地中間有四門,東西南北分,眾水分流來此聚,大河在東注,帝座居北,市樓南,垣局總為祥是也。
已上三垣天星之圖則本于天文志,地形之圖則本于廖氏金璧玄文,茲特合而一之,庶易於考索。然亦不必深泥圖局形象,膠柱鼓瑟,但依經文以山形水勢取之。如曰:紫微垣外前後門,華蓋三台前後衛;方正之垣號太微;垣有四門號天市;又曰:直[?]城射入紫微氣;橫城水遶太微勢;百源來聚天市垣之類,則以山水形勢之大象言之,楊筠松固已說得明白,其他星宿形象又不必盡泥也。

Ghi chú: chữ ghi [?] là chữ mờ đọc theo nghĩa; Bộ thiên ca in chữ nhỏ, chỗ mờ đọc theo bản thường truyền.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: ba viên có ba tính. Tử Vi tròn kín, chủ ngôi tôn; Thái Vi vuông vức, chủ chính lệnh; Thiên Thị có bốn cửa, nước nhiều ngả tụ về, chủ của cải giao thương. Xem đất một thành phố, một khu chợ, người học nhìn xem nước có tụ về không, cửa ra vào có đủ không, núi bao có thành vòng không. Lời dặn cuối của tác giả là phép quan trọng nhất: đồ chỉ để tra, xem đất phải theo hình núi thế nước thật, đừng đi gán tên sao cho từng gò đồi.

Tóm lại

Bài này chép trọn phần Thiên Thị viên: đồ sao trời, lời Thiên văn chí về Đế toạ phương Cấn, Thị Lâu, Thị Tứ, hai mươi hai sao phân dã làm tường viên, đoạn Thiên Thị trong Bộ thiên ca, đồ Thiên Thị viên in xuống đất với bốn cửa, trăm nguồn tụ về, và lời tác giả tổng kết ba viên: theo hình núi thế nước, không câu nệ hình đồ. Bài sau chép đế đô do long phương bắc kết.

Bài sau: Nhân Tử Tu Tri: bắc long kết đế đô, Yên Sơn và Bình Dương.

Bài trước: Nhân Tử Tu Tri: Thái Vi viên trên trời và in xuống đất.

Nguồn: Nhân Tử Tu Tri Tư Hiếu Địa Lý Tâm Học Thống Tông (人子須知資孝地理心學統宗), Từ Thiện Kế, Từ Thiện Thuật soạn, bản trùng san đời Minh: quyển ba, Thiên Thị viên và tổng thuyết ba viên (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Thiên Thị viên là gì? – 天市垣

Là Đông phủ, kho tiền hàng của Thiên đế; giữa có Đế toạ ngay phương Cấn.

Tường viên Thiên Thị gồm những sao nào? – 列國分野

Hai mươi hai sao mang tên các nước phân dã như Tống, Yên, Tề, Tấn, Trịnh, Chu, Tần, Ba, Thục, Sở, Hàn.

Thiên Thị viên in xuống đất trông thế nào? – 天市垣地形

Có bốn cửa, các dòng nước chia ngả cùng tụ về, sông lớn ở phía đông đổ vào, Đế toạ ở bắc, Thị Lâu ở nam.

Ba viên khác nhau ở đâu? – 三垣

Tử Vi có cửa trước sau và Hoa Cái, Tam Thai hộ vệ; Thái Vi vuông vức, nước ngang vòng thành; Thiên Thị bốn cửa, trăm nguồn tụ về.

Có cần gán tên sao cho từng quả núi không? – 不必盡泥

Không; tác giả dặn chỉ theo lời kinh, lấy hình núi thế nước mà xét, không câu nệ hình tượng các sao.

Từ khoá: ["Nhân Tử Tu Tri" · "Thiên Thị viên" · "ba viên" · "Bộ thiên ca" · "tinh viên phong thuỷ" · "đế đô"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…