💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (8): Bát sa, phân kim, phân phòng

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (8): Bát sa, phân kim, phân phòng

Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (8): Bát sa, phân kim, phân phòng
入地眼全書 · quyển 5 Sa pháp (砂法卷五), các thiên "撥砂法 · 撥砂分金訣 · 撥砂分房分法 · 辨砂方位大小高低 · 二十四山砂法" · bộ mười quyển
Tác giả: Tống, Nam Xương, Cô Thác trưởng lão Tĩnh Đạo hoà thượng (宋南昌辜託長老靜道和尚) soạn; Đông Điền Vạn Thụ Hoa (萬樹華, tự Nhân Thôn 仁村) biên thứ; Điềm Chân Từ Hiếu Tiên (徐孝先) hiệu tự
Bản gốc: bản khắc Đạo Quang Bính Tuất (道光丙戌, 1826), Văn Tinh đường tàng bản (文星堂藏板), in trong Cố Cung trân bản tùng san (故宮珍本叢刊).

Quyển bốn của Nhập Địa Nhãn Toàn Thư đặt nền cho sa pháp: hình thể làm chủ, năm thể sao, năm loại sa sinh, vượng, nô, tiết, sát. Quyển năm đi tiếp vào phần lý khí mà tác giả gọi là "đại tác dụng của nhà địa lý": bát sa theo hai mươi tám tú, phân kim để đổi cục mà biến sa xấu thành sa dùng được, phân phòng (công vị) để biết ngọn sa nào ứng cho nhánh con cháu nào, và phép so lớn nhỏ, cao thấp, xa gần của các ngọn sa. Bài này dịch và giảng các thiên ấy ở mức nguyên lý, kèm vài câu trong phần "hai mươi bốn sơn sa pháp".

Thung lũng Cửu Trại Câu dưới núi tuyết
Cửu Trại Câu (Tứ Xuyên): núi lớn nhỏ, cao thấp, xa gần quây quanh thung; bát sa là đọc từng ngọn trong vòng ấy. Ảnh: ming1967, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Trả lời nhanh: Quyển năm Nhập Địa Nhãn dạy rằng bát sa dựa trên hai mươi tám tú: mỗi tú thuộc một trong thất chính, nên hai mươi bốn sơn được quy về năm hành, trong đó Hoả có mười hai (bốn Thái Dương, bốn Thái Âm, bốn sơn Dần Thân Tỵ Hợi có tú Hoả ở bên phải). Phân kim là chọn độ ngồi để đổi "cục" của huyệt, nhờ đó cùng một cặp sa có thể thành thực thần và nô sa thay vì sát sa. Sách cảnh báo: sát sa cao một trượng mạnh hơn sinh sa cao mười trượng. Phân phòng xét sa theo công vị: thanh long từ sau đi tới ứng con trưởng, bạch hổ từ sau đi tới ứng con thứ ba; phía nào trống thì nhánh ấy suy. Sa phải xét cả lớn nhỏ, cao thấp, gần xa, cái gì đến trước, cái gì đến sau.

Thầy Vũ Giới giảng: "Quyển năm là quyển của con mắt và của la kinh cùng một lúc. Con mắt thấy ngọn núi nào cao, ngọn nào thấp, ngọn nào gần, ngọn nào xa; la kinh cho biết ngọn ấy là bạn hay là thù của chỗ ngồi. Thiếu con mắt thì la kinh tính sai; thiếu la kinh thì con mắt không biết cân."

Đoạn 1: Bát sa pháp, hai mươi tám tú quy về ngũ hành – 撥砂法

Nguyên văn

靜道和尚曰:陳和所作撥砂經,雖有歌句,未經伸說。按二十八宿所屬:子午卯酉,子虛日鼠、午星日馬、卯房日兔、酉昴日雞,原來日屬太陽火,此四宿作火算。甲庚丙壬,甲心月狐、庚畢月烏、丙張月鹿、壬危月燕,原來月屬太陰火,此四宿亦作火算。乾坤艮巽,乾奎木狼、坤井木犴、艮斗木獬、巽角木蛟,此四宿屬木。乙辛丁癸,乙氐土貉、辛胃土雉、丁柳土獐、癸女土蝠,此四宿屬土。辰戌丑未,辰亢金龍、戌婁金狗、丑牛金牛、未鬼金羊,此四宿屬金。寅申巳亥屬水火:寅宮右尾火虎、左箕水豹;申右觜火猴、左參水猿;巳右翼火蛇、左軫水蚓;亥右室火豬、左壁水㺄:此四宿右火左水也。……宿中所屬四金、四木、四土、四水,惟火有十二。凡坐度消砂,惟金度難坐,火尅金為煞;惟土度易坐,火生土為生。

Dịch

Tĩnh Đạo hoà thượng nói: Bộ "Bát sa kinh" của Trần Hoà tuy có câu ca nhưng chưa được giảng rõ. Xét hai mươi tám tú thuộc về đâu: Tý, Ngọ, Mão, Dậu có Hư nhật thử, Tinh nhật mã, Phòng nhật thố, Mão nhật kê; nhật vốn thuộc Thái Dương hoả, bốn tú này tính là Hoả. Giáp, Canh, Bính, Nhâm có Tâm nguyệt hồ, Tất nguyệt ô, Trương nguyệt lộc, Nguy nguyệt yến; nguyệt vốn thuộc Thái Âm hoả, bốn tú này cũng tính là Hoả. Càn, Khôn, Cấn, Tốn có Khuê mộc lang, Tỉnh mộc hãn, Đẩu mộc giải, Giác mộc giao; bốn tú này thuộc Mộc. Ất, Tân, Đinh, Quý có Đê thổ lạc, Vị thổ trĩ, Liễu thổ chương, Nữ thổ bức; bốn tú này thuộc Thổ. Thìn, Tuất, Sửu, Mùi có Cang kim long, Lâu kim cẩu, Ngưu kim ngưu, Quỷ kim dương; bốn tú này thuộc Kim. Dần, Thân, Tỵ, Hợi thuộc Thuỷ Hoả: cung Dần bên phải Vĩ hoả hổ, bên trái Cơ thuỷ báo; Thân bên phải Chuỷ hoả hầu, bên trái Sâm thuỷ viên; Tỵ bên phải Dực hoả xà, bên trái Chẩn thuỷ dẫn; Hợi bên phải Thất hoả trư, bên trái Bích thuỷ du: bốn cung này phải Hoả trái Thuỷ. Trong các tú có bốn Kim, bốn Mộc, bốn Thổ, bốn Thuỷ, riêng Hoả có mười hai. Phàm ngồi độ mà tiêu sa, chỉ có độ Kim là khó ngồi, vì Hoả khắc Kim thành sát; chỉ có độ Thổ là dễ ngồi, vì Hoả sinh Thổ thành sinh.

Sơ đồ hai mươi bốn sơn tô màu theo hành của tú trong phép bát sa: Tý Ngọ Mão Dậu và Giáp Canh Bính Nhâm là Hoả, Càn Khôn Cấn Tốn là Mộc, Ất Tân Đinh Quý là Thổ, Thìn Tuất Sửu Mùi là Kim, Dần Thân Tỵ Hợi phải Hoả trái Thuỷ – Nhập Địa Nhãn Toàn Thư, Bát sa pháp
Sơ đồ 1: Hai mươi bốn sơn (nam ở trên) và tú ứng với mỗi sơn theo quyển năm; tô màu theo hành của tú trong phép bát sa. Hoả có mười hai nên ngồi độ Thổ dễ, ngồi độ Kim khó. Vẽ lại theo Nhập Địa Nhãn Toàn Thư – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng

Đây là chìa khoá của bài ca hai mươi bốn sơn đã gặp ở bài bảy. Mỗi sơn được gán một hay hai tú trong hai mươi tám tú, và mỗi tú mang tên một hành trong thất chính (Nhật, Nguyệt, Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ) cùng một con vật: Hư nhật thử là "tú Hư, mặt trời, con chuột", Khuê mộc lang là "tú Khuê, Mộc, con sói". Phép bát sa coi Nhật và Nguyệt đều là Hoả (Thái Dương hoả, Thái Âm hoả). Kết quả là một hệ ngũ hành rất lệch: bốn Kim, bốn Mộc, bốn Thổ, bốn Thuỷ, nhưng có tới mười hai Hoả.

Sự lệch ấy có hệ quả thực hành mà sách nói ngay: vì xung quanh huyệt phần lớn các hướng là Hoả, nên ngồi độ Kim thì dễ gặp sát (Hoả khắc Kim), ngồi độ Thổ thì dễ gặp sinh (Hoả sinh Thổ). Đó là lý do người dùng phép này thường chọn ngồi độ Thổ. Bài giảng chỉ dừng ở cấu trúc của hệ; việc tra độ cụ thể của từng tú trên la kinh không bày ra ở đây.

Câu mở đầu cũng đáng ghi: tác giả nói bộ Bát sa kinh của người đi trước "có câu ca mà chưa giảng rõ". Cả quyển năm là lời giảng cho những câu ca ấy, và chính vì vậy nó dày đặc tên tú, tên sơn. Người đọc không cần thuộc lòng; cần hiểu cái khung: sa được đọc qua hành của tú, rồi so với hành của chỗ ngồi.

Núi Tam Thanh ở Giang Tây
Tam Thanh Sơn (Giang Tây): mỗi ngọn sa được đọc qua hành của tú ở phương nó đứng, rồi so với hành của chỗ ngồi. Ảnh: Huangdan2060, Wikimedia Commons, CC0.

Đoạn 2: Thu sơn xuất sát, long là chủ, sa là dụng – 收山出煞

Nguyên văn

洗心鏡云:世人曉得撥砂法,天地都來在掌中。此言收山出煞、消砂納水八個字,地理家大作用。山豈能出乎?非山有煞,乃宿度所屬有煞,全在分金坐度時消納工夫;亦非本身之山,乃前後左右四圍之山,細細斟酌,方為合法。龍為主,砂為用。砂要有情意,有情方纔結地,再無孤單。龍孤不是地;若是結了地,砂水團聚。砂高穴微低,藏風又聚氣。堂局面前開,水遠山環是局。……是以得龍觀局,得局觀砂;砂護則堂圓,堂圓則案緊,案緊則穴的,穴的則龍眞。龍眞穴的,砂到水澄,不發而自發也。

Dịch

Tẩy Tâm Kính nói: Người đời biết được phép bát sa thì trời đất đều nằm trong lòng bàn tay. Câu ấy nói về tám chữ "thu sơn xuất sát, tiêu sa nạp thuỷ", là đại tác dụng của nhà địa lý. Núi sao có thể dời ra được? Không phải núi có sát, mà là độ tú mà núi thuộc vào có sát; tất cả nằm ở công phu tiêu nạp khi phân kim ngồi độ. Cũng không phải núi của chính thân long, mà là núi bốn phía trước sau trái phải; phải cân nhắc kỹ từng chút mới hợp phép. Long là chủ, sa là dụng. Sa phải có tình ý; có tình mới kết đất, không còn cô đơn. Long cô thì không phải đất; nếu đã kết đất thì sa nước quây tụ. Sa cao, huyệt hơi thấp, vừa tàng phong lại tụ khí. Đường cục mở ra phía trước, nước xa núi vòng, ấy là cục. Cho nên được long thì xem cục, được cục thì xem sa; sa hộ thì đường tròn, đường tròn thì án chặt, án chặt thì huyệt đích, huyệt đích thì long thật. Long thật huyệt đích, sa đến nước trong, không cầu phát mà tự phát.

Giảng

Đoạn này giải một hiểu lầm hay gặp về chữ "xuất sát". Núi đứng đó, không ai dời được. Sách nói rõ: "không phải núi có sát, mà độ tú của núi có sát". Sát hay không là quan hệ giữa ngọn núi và chỗ ngồi, chứ không phải tính chất cố định của ngọn núi. Đổi độ ngồi thì quan hệ đổi, và ngọn núi trước là sát có thể thành nô sa hay sinh sa. "Thu sơn xuất sát" vì vậy là việc của phân kim, không phải việc san núi.

Ngay sau đó sách kéo người đọc về lại hình thể bằng một chuỗi điều kiện rất đẹp: được long thì xem cục, được cục thì xem sa; sa hộ thì minh đường tròn, đường tròn thì án chặt, án chặt thì huyệt đích, huyệt đích thì long thật. Chuỗi ấy đọc xuôi là thứ tự xem đất, đọc ngược là thứ tự kiểm chứng. Câu "long là chủ, sa là dụng" nhắc rằng mọi tính toán bát sa chỉ có nghĩa khi long đã thật; "long cô không phải đất".

Câu "sa cao, huyệt hơi thấp, vừa tàng phong lại tụ khí" là hình ảnh căn bản của một cuộc đất: huyệt nằm thấp hơn vòng sa một chút, như người ngồi trong ghế bành. Sa thấp hơn huyệt thì gió lùa; sa cao sát quá thì ép. Sách cũng nêu một ước lượng: đường cục rộng chừng trăm bước thì đời này phát quý; sa xa hai ba dặm thì năm đời mới phát. Gần thì ứng nhanh, xa thì ứng chậm mà lâu.

Đạo quán nằm trong thung lũng Tam Thanh Sơn
Đạo quán trong thung Tam Thanh Sơn: sa gần thì ứng nhanh, sa xa thì ứng chậm mà lâu. Ảnh: Tyler (Thượng Hải), Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Đoạn 3: Bát sa phân kim quyết, đổi cục để biến sa – 撥砂分金訣

Nguyên văn

靜道和尚曰:控制山川,打動乾坤,全在撥砂作用,所以分金有轉移之巧。若見金火二砂起,分金作水局,則一食神一奴砂;若見金土二砂起,分金作金局,則一旺神一食神;若見金木二砂起,分金作火局,則一食神一奴;或作金局,則一旺神一奴砂;若見水火二砂起,分金作土局,則一生砂一奴砂。此分金坐度立向消砂之至訣也。……凡煞砂高一丈,勝於生砂十丈;為善難,為惡易,可不懼哉。……袁寄洗心鏡云:大地由來必帶煞,兩間公位從不均。分金得訣煞無力,妙奪神功造化全。

Dịch

Tĩnh Đạo hoà thượng nói: Chế ngự núi sông, lay động càn khôn, hoàn toàn ở tác dụng của bát sa; cho nên phân kim có cái khéo chuyển dời. Nếu thấy hai sa Kim và Hoả nổi lên, phân kim làm cục Thuỷ, thì một là thực thần, một là nô sa. Nếu thấy hai sa Kim và Thổ nổi lên, phân kim làm cục Kim, thì một là vượng thần, một là thực thần. Nếu thấy hai sa Kim và Mộc nổi lên, phân kim làm cục Hoả, thì một là thực thần, một là nô; hoặc làm cục Kim thì một là vượng thần, một là nô sa. Nếu thấy hai sa Thuỷ và Hoả nổi lên, phân kim làm cục Thổ, thì một là sinh sa, một là nô sa. Đó là chí quyết của việc phân kim, ngồi độ, lập hướng, tiêu sa. Phàm sát sa cao một trượng còn mạnh hơn sinh sa cao mười trượng; làm lành thì khó, làm dữ thì dễ, há chẳng nên sợ sao. Viên Ký trong Tẩy Tâm Kính nói: Đất lớn xưa nay ắt mang sát; công vị hai bên xưa nay không đều. Phân kim được quyết thì sát không còn sức, khéo đoạt công thần, tạo hoá được trọn.

Bảng phân kim đổi cục trong Nhập Địa Nhãn: cặp sa Kim Hoả làm cục Thuỷ, Kim Thổ làm cục Kim, Kim Mộc làm cục Hoả, Thuỷ Hoả làm cục Thổ để thành thực thần, vượng thần và nô sa – Bát sa phân kim quyết
Sơ đồ 2: Bát sa phân kim quyết: cùng một cặp sa, chọn cục khác thì quan hệ đổi. Cặp Kim Hoả ngồi cục Mộc thì một sát một tiết; ngồi cục Thuỷ thì một thực thần một nô sa. Sát sa cao một trượng mạnh hơn sinh sa mười trượng. Vẽ lại theo Nhập Địa Nhãn Toàn Thư – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng

Đoạn này cho thấy vì sao sách gọi phân kim là "cái khéo chuyển dời". Cùng một cặp núi đứng quanh huyệt, đổi cục là đổi "ta", và cả năm quan hệ sinh, vượng, nô, tiết, sát dịch chuyển theo. Ví dụ đầu tiên rõ nhất: có một ngọn sa Kim và một ngọn sa Hoả. Nếu ngồi cục Mộc thì Kim là sát, Hoả là tiết, cả hai đều xấu. Nếu phân kim làm cục Thuỷ thì Kim sinh Thuỷ thành thực thần, Thuỷ khắc Hoả thành nô sa, cả hai đều dùng được. Không có ngọn núi nào bị dời đi; chỉ có chỗ ngồi được chọn lại.

Câu cảnh báo đi kèm là lời quan trọng nhất của thiên: sát sa cao một trượng mạnh hơn sinh sa cao mười trượng. Cái xấu tác dụng mạnh và nhanh hơn cái tốt; "làm lành khó, làm dữ dễ". Vì vậy khi cân sa, người xưa ưu tiên trừ sát trước rồi mới tính thêm sinh. Sách còn kể trường hợp một ngọn sa trông tốt, đứng riêng một phương, nhưng vai bên trái lấn sang một sơn khác hai phần, thế là "mang sát"; tuỳ hướng ngồi mà nhánh trưởng hay nhánh ba phát lớn rồi tuyệt. Cái tinh vi của phép này là ở những phần lấn sang như vậy, mắt thường không thấy.

Hai câu của Tẩy Tâm Kính kết đoạn rất thực tế: "đất lớn xưa nay ắt mang sát; công vị hai bên xưa nay không đều". Không có cuộc đất nào sạch sát hoàn toàn, cũng không có cuộc đất nào chia phúc đều tuyệt đối cho mọi nhánh. Phân kim không xoá sát, chỉ làm sát "không còn sức".

Núi tuyết Ngọc Long ở Lệ Giang
Núi tuyết Ngọc Long (Vân Nam): sa cao lớn có sát khí, phép phân kim không xoá sát mà làm sát không còn sức. Ảnh: ShuQizhe, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Đoạn 4: Bát sa phân phòng, công vị của con cháu – 撥砂分房分法

Nguyên văn

託長老曰:六子公位,如青龍從後過去,則長房之砂;從案山過來,則四房之砂矣。白虎從後過去,則三房之砂;從案山過來,則六房之砂矣。總看砂勢親何公位,即品入也。如所值公位無砂即絕。如子山午向,地艮寅甲為內青龍,長管;卯乙辰為外青龍,四管;乾戌辛為內白虎,三管;酉庚申為外白虎,六管。左空令左先絕,右空令右飄零。……法吉凶禍福依此行。

Dịch

Thác trưởng lão nói: Công vị của sáu con: như thanh long từ phía sau đi tới thì là sa của nhánh trưởng; từ phía án sơn đi lại thì là sa của nhánh thứ tư. Bạch hổ từ phía sau đi tới thì là sa của nhánh thứ ba; từ phía án sơn đi lại thì là sa của nhánh thứ sáu. Tóm lại xem thế sa gần với công vị nào thì xếp vào công vị ấy. Công vị nào gặp chỗ không có sa thì nhánh ấy tuyệt. Như Tý sơn Ngọ hướng: đất Cấn, Dần, Giáp là thanh long trong, nhánh trưởng quản; Mão, Ất, Thìn là thanh long ngoài, nhánh tư quản; Càn, Tuất, Tân là bạch hổ trong, nhánh ba quản; Dậu, Canh, Thân là bạch hổ ngoài, nhánh sáu quản. Bên trái trống thì bên trái tuyệt trước; bên phải trống thì bên phải phiêu linh. Lành dữ hoạ phúc theo phép này mà suy.

Sơ đồ phân phòng công vị Tý sơn Ngọ hướng: thanh long trong Cấn Dần Giáp ứng nhánh trưởng, thanh long ngoài Mão Ất Thìn nhánh tư, bạch hổ trong Càn Tuất Tân nhánh ba, bạch hổ ngoài Dậu Canh Thân nhánh sáu – Nhập Địa Nhãn Toàn Thư
Sơ đồ 3: Bát sa phân phòng theo ví dụ Tý sơn Ngọ hướng (nam ở trên): long hổ chia phần trong gần lưng huyệt và phần ngoài gần phía án, mỗi phần ứng một nhánh con cháu. Đây là phép suy của sách cổ, chỉ ở mức nguyên lý. Vẽ lại theo Nhập Địa Nhãn Toàn Thư – Phong Thuỷ Liên Hoa

Giảng

Phân phòng, hay công vị, là phần mà gia đình nào nhờ xem mộ cũng hỏi: ngôi mộ này tốt cho nhánh nào, xấu cho nhánh nào. Nhập Địa Nhãn trả lời bằng một sơ đồ đơn giản: chia hai cánh long hổ thành phần trong (gần lưng huyệt) và phần ngoài (gần phía án). Thanh long trong ứng nhánh trưởng, thanh long ngoài ứng nhánh tư; bạch hổ trong ứng nhánh ba, bạch hổ ngoài ứng nhánh sáu. Các nhánh còn lại (nhánh hai, nhánh năm) sách chỉ nhắc trong lời chú chữ nhỏ, gắn với vùng án và chính diện; chữ khắc ở chỗ này mờ nên bài chỉ nêu ý.

Ví dụ Tý sơn Ngọ hướng cho thấy công vị gắn với hai mươi bốn sơn: ngồi Bắc nhìn Nam, bên trái huyệt là phía Đông, nên Cấn Dần Giáp (gần lưng) là thanh long trong, Mão Ất Thìn (gần trước) là thanh long ngoài; bên phải là phía Tây, Càn Tuất Tân là bạch hổ trong, Dậu Canh Thân là bạch hổ ngoài. Đổi toạ hướng thì các sơn ứng với công vị cũng đổi theo.

Điều cần nói rõ khi giảng phần này: công vị là một phép suy luận trong sách cổ, không phải lời phán định cho từng người. Trong thực tế số con mỗi đời, ai ở gần ai, ai đi xa đều khác nhau; người xem phải cân với các yếu tố khác của cuộc đất. Bài này giữ phép phân phòng ở mức nguyên lý để người đọc hiểu cách người xưa suy, không dùng để kết luận cho riêng một gia đình nào.

Bản dập Địa lý đồ khắc đá đời Tống ở Tô Châu
Bản dập Địa lý đồ (khắc đá đời Nam Tống, Tô Châu): người xưa đặt núi sông vào phương vị, gốc của phép phân phòng theo cung. Phạm vi công cộng.

Đoạn 5: Biện sa lớn nhỏ cao thấp và hai mươi bốn sơn sa pháp – 辨砂方位大小高低

Nguyên văn

託長老曰:凡消砂,必須辨方定位,細觀大小高低形勢,親左親右斷之則準。如壬砂高在前,乾砂低在後,作土局:壬為生砂在前,乾為煞砂在後;壬先到在近,乾後到在遠;為生內煞外,生高煞低,生大煞小。餘四局依此推。……先後遠近相較,大小高低次第思情。乾砂法:乾峯冲天秀入雲,龍頭獨步黃金門。……亥砂法:巳亥山高似插旗,官居極品富稱奇。……壬砂法:壬砂疊疊見坎方,四龍陽向好安藏。……有水無砂富貴長,……切忌文峯高照穴,鼓盆吹笛來為訣。

Dịch

Thác trưởng lão nói: Phàm tiêu sa, phải biện phương định vị, xem kỹ lớn nhỏ cao thấp của hình thế, gần trái hay gần phải mà đoán thì mới chuẩn. Như sa Nhâm cao ở phía trước, sa Càn thấp ở phía sau, làm cục Thổ: Nhâm là sinh sa ở trước, Càn là sát sa ở sau; Nhâm đến trước ở gần, Càn đến sau ở xa; đó là sinh trong sát ngoài, sinh cao sát thấp, sinh lớn sát nhỏ. Bốn cục kia theo đó mà suy. So trước sau, xa gần, lớn nhỏ, cao thấp, theo thứ tự mà nghĩ cho ra tình. Phép sa Càn: ngọn Càn vút trời đẹp lên mây, đầu rồng một mình bước cửa vàng. Phép sa Hợi: núi Tỵ Hợi cao như cắm cờ, làm quan cực phẩm, giàu đến lạ. Phép sa Nhâm: sa Nhâm lớp lớp thấy ở phương Khảm, bốn long hướng dương dễ yên táng. Có nước không sa thì phú quý lâu; kiêng nhất văn phong cao chiếu thẳng vào huyệt, sẽ thành cảnh gõ chậu thổi sáo.

Giảng

Phần cuối của đoạn sa pháp quyển năm trả lời câu hỏi: khi quanh huyệt có cả sa tốt lẫn sa xấu thì cân thế nào. Sách cho bốn tiêu chí so sánh: trước hay sau (sa nào gặp trước khi nhìn ra, sa nào ở sau), gần hay xa, lớn hay nhỏ, cao hay thấp. Sinh sa ở gần, cao, lớn, đến trước; sát sa ở xa, thấp, nhỏ, đến sau: đó là cục "sinh trong sát ngoài", dùng được. Đảo lại thì sát làm chủ. Điều này nối với câu "sát cao một trượng mạnh hơn sinh mười trượng": khi sát đã ở gần và cao, không có sinh sa nào bù nổi.

Phần "hai mươi bốn sơn sa pháp" sau đó là chuỗi bài ca ngắn cho từng sơn, mỗi bài vài câu bảy chữ. Bài viết trích ba sơn Càn, Hợi, Nhâm để người đọc thấy giọng văn. Lời ca dùng hình ảnh mạnh: ngọn núi "vút trời lên mây", "cao như cắm cờ"; những câu ấy mô tả hình thể đẹp ở phương ấy chứ không phải lời bảo đảm cho bất cứ ngọn núi nào ở phương ấy. Câu "kiêng văn phong cao chiếu thẳng vào huyệt" nhắc lại nguyên lý ở bài năm, bài bảy: sa đẹp mà đè ép thì thành hại.

Nhóm sơnTú (theo sách)Hành trong phép bát sa
Tý, Ngọ, Mão, DậuHư, Tinh, Phòng, Mão (Nhật)Hoả (Thái Dương hoả)
Giáp, Canh, Bính, NhâmTâm, Tất, Trương, Nguy (Nguyệt)Hoả (Thái Âm hoả)
Càn, Khôn, Cấn, TốnKhuê, Tỉnh, Đẩu, GiácMộc
Ất, Tân, Đinh, QuýĐê, Vị, Liễu, NữThổ
Thìn, Tuất, Sửu, MùiCang, Lâu, Ngưu, QuỷKim
Dần, Thân, Tỵ, Hợiphải: Vĩ, Chuỷ, Dực, Thất · trái: Cơ, Sâm, Chẩn, Bíchphải Hoả, trái Thuỷ
Các lớp núi Hoàng Sơn lúc bình minh
Hoàng Sơn lúc bình minh: sa hai bên trái phải, hành của tú hai phía khác nhau thì ứng cho các phòng khác nhau. Ảnh: B_cool, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Quyển năm có thể làm người mới học rối mắt vì dày đặc tên tú, tên sơn. Phong Thuỷ Liên Hoa đọc nó theo ba ý gọn. Thứ nhất, sát hay sinh là quan hệ, không phải bản chất của ngọn núi; đổi chỗ ngồi là đổi quan hệ. Thứ hai, cái xấu mạnh hơn cái tốt, nên trừ sát trước khi tìm thêm sinh. Thứ ba, sa phải được cân bằng con mắt: gần xa, cao thấp, lớn nhỏ, trước sau, rồi mới đưa lên la kinh.

Ở tầng thời vận, Phong Thuỷ Liên Hoa xét thêm các quan hệ ấy trên vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, vì một cục đất qua mỗi vận khí nhận lực khác nhau từ cùng một vòng sa. Về phân phòng, Phong Thuỷ Liên Hoa giữ thái độ thận trọng: công vị giúp hiểu vì sao người xưa nói một ngôi mộ "phát nhánh này, suy nhánh kia", nhưng không dùng để phán định cho một gia đình cụ thể khi chưa đứng tại chỗ và chưa xét đủ long, huyệt, thuỷ. Độ tú, phân kim, công vị trong bài này chỉ dừng ở nguyên lý; phần thực địa phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Quyển năm Nhập Địa Nhãn đưa sa pháp vào lý khí. Hai mươi tám tú quy hai mươi bốn sơn về năm hành, Hoả có mười hai, nên ngồi độ Kim khó, ngồi độ Thổ dễ. "Thu sơn xuất sát, tiêu sa nạp thuỷ" là việc của phân kim: núi không có sát, độ tú mới có sát. Long là chủ, sa là dụng; sa hộ thì đường tròn, án chặt, huyệt đích. Phân kim đổi cục để một cặp sa xấu thành thực thần và nô sa; sát sa cao một trượng mạnh hơn sinh sa mười trượng. Phân phòng chia long hổ trong ngoài cho các nhánh con cháu. Cân sa bằng trước sau, xa gần, lớn nhỏ, cao thấp.

Bài trước: Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (7): Sa pháp, sa thuyết, khán sa và bát sa yếu quyết. Bài sau: Nhập Địa Nhãn Toàn Thư (9): Thuỷ pháp, triều thuỷ, hoành thuỷ và năm cục nước.

Nguồn: Nhập Địa Nhãn Toàn Thư 入地眼全書, quyển 5 Sa pháp, các thiên "撥砂法" (tr. 80–81), "撥砂分金訣" (tr. 81), "撥砂分房分法" (tr. 81–82), "辨砂方位大小高低" (tr. 82) và phần đầu "二十四山砂法" (tr. 82–83) của bản in (số trang gốc quyển năm 1–6). Nguyên văn trích lược, dấu "……" là chỗ lược; lời chú chữ nhỏ trong bản khắc chỉ tóm ý. Hiệu đính: "右飄零" theo văn mạch (bản khắc chữ đầu mờ); câu về nhánh hai, nhánh năm chỉ tóm theo lời chú vì chữ khắc nhỏ và mờ. Lời giảng là của Phong Thuỷ Liên Hoa theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn và vị trí long hổ trong ngoài theo toạ hướng.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch, xét sa và thuỷ theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ mặt bằng, đánh dấu khối nhà chung quanh theo trước sau, gần xa, cao thấp.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Biết hai mươi tám tú thuộc hành gì, biết năm loại sa là phần Thư; đứng ở huyệt mà cân được ngọn nào gần, ngọn nào cao, ngọn nào lấn sang sơn khác, là phần Nhãn và Tâm. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bát sa là gì? – 撥砂

Bát sa là phép "gạt sa": xem mỗi ngọn sa quanh huyệt rơi vào sơn nào, tú nào, thuộc hành gì, rồi so với hành của chỗ ngồi để biết sa ấy là sinh, vượng, nô, tiết hay sát. Nhập Địa Nhãn dành phần lớn quyển bốn và năm cho phép này.

Vì sao trong phép bát sa Hoả có mười hai? – 十二火

Vì sách tính cả tú thuộc Nhật (Thái Dương) và tú thuộc Nguyệt (Thái Âm) là Hoả, cộng bốn tú Hoả ở các cung Dần, Thân, Tỵ, Hợi. Hệ quả là ngồi độ Kim dễ gặp sát, ngồi độ Thổ dễ gặp sinh.

Phân kim đổi cục là gì? – 分金轉移

Là chọn độ ngồi để đổi hành của chỗ ngồi, nhờ đó quan hệ của các ngọn sa quanh huyệt đổi theo. Ví dụ có sa Kim và sa Hoả: ngồi cục Thuỷ thì Kim thành thực thần, Hoả thành nô sa. Núi không dời, chỉ quan hệ đổi.

Phân phòng (công vị) xét thế nào? – 公位

Theo sách, thanh long trong ứng nhánh trưởng, thanh long ngoài ứng nhánh tư, bạch hổ trong ứng nhánh ba, bạch hổ ngoài ứng nhánh sáu; bên nào trống thì nhánh ấy suy. Đây là phép suy luận của sách cổ, không dùng để phán định riêng cho một gia đình.

Sát sa và sinh sa cái nào mạnh hơn? – 煞砂生砂

Sách nói sát sa cao một trượng mạnh hơn sinh sa cao mười trượng; làm lành khó, làm dữ dễ. Vì vậy phải trừ sát trước, và cân sa theo gần xa, cao thấp, lớn nhỏ, trước sau.

Từ khoá: nhập địa nhãn toàn thư · 入地眼全書 · bát sa · 撥砂法 · phân kim · 分金 · phân phòng · công vị · 公位 · nhị thập bát tú · thu sơn xuất sát · tiêu sa nạp thuỷ · phong thủy âm trạch

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…