Phong thủy nhà vườn: nước, đất, cây xanh và sinh cơ cho ngôi nhà

Phong thuỷ nhà vườn là phép lập cục cho một ngôi nhà nằm giữa đất, nước và cây xanh, sao cho ba yếu tố ấy cùng sinh ra sinh cơ nuôi người ở. Nhà vườn là loại nhà có điều kiện "sống" nhất, nhưng chỉ khi nước được dẫn đúng mạch, cây được trồng đúng chỗ và ngôi nhà đặt đúng vị trí trong vườn.

"Con đường không thay thế dòng sông được. Vậy nên phải làm dòng sông để nạp sinh cơ cho cuộc địa là vậy."

— Thầy Vũ Giới

Câu trên của Thầy Vũ Giới (Phong Thuỷ Liên Hoa) vốn nói về đô thị, nhưng lại là tinh thần của chuyên mục Nhà Vườn Thuỷ Mạch. Nhà vườn có đất để làm nước thật, trồng cây thật. Đó là lợi thế mà nhà phố không có. Dùng lợi thế ấy đúng hay sai quyết định ngôi nhà có sinh cơ hay không.

Nhà vườn theo phong thuỷ là gì?

Nhà vườn theo phong thuỷ là một tiểu cục gồm ngôi nhà và khu vườn bao quanh, trong đó vườn không chỉ để ngắm mà là một phần của cơ thể cục, giữ khí và sinh khí cho nhà. Chữ "thuỷ mạch" trong tên chuyên mục nhấn vào yếu tố nước, mạch dẫn quan trọng nhất của sinh cơ.

Theo Hình Pháp Liên Hoa, phần vườn thuộc mục "cảnh quan tiểu cục", tức cảnh quan trong phạm vi nhỏ, sát công trình: sân vườn, lối đi, tiểu cảnh. Ngoài vườn là "cảnh quan môi trường": địa hình, sông núi, đường xá, công trình lân cận. Một nhà vườn đúng phong thuỷ phải xét cả hai tầng.

Thầy Vũ Giới có một hình ảnh rất đời thường để giải thích vì sao người Á Đông cần nhà vườn: hãy coi con người như một loài cây. Có cây lớn lên trong vườn ươm, chăm bằng phương pháp công nghiệp; có cây chỉ thật sự vươn mạnh khi cắm rễ vào đất mẹ tự nhiên. Người Á Đông, theo Thầy, là loại cây cần hấp thụ trực tiếp khí lực của tự nhiên.

Thầy cũng nhận xét: trong cộng đồng hiện nay, có người chọn sống "vô cơ" gắn với phồn hoa đô thị, có người chọn sống "hữu cơ", tìm về an thú điền viên, hoà mình với sinh cơ tự nhiên. Nhà vườn là lựa chọn của lối sống hữu cơ ấy.

Sinh cơ là gì và vì sao nhà vườn có lợi thế?

Sinh cơ là dòng khí cuối cùng và quý nhất mà một cục địa sinh ra để nuôi con người, là năng lượng hữu cơ mà người có thể hấp thu ngay. Nhà vườn có lợi thế vì có sẵn đủ ba nguồn tạo sinh cơ: nước, đất và cây xanh.

Thầy Vũ Giới giải thích sinh cơ bằng hình ảnh trái mít chín. Khi chưa chín, trái mít chỉ là khối vật chất bình thường. Khi chín, mùi thơm toả ra chính là kết tinh cuối cùng của cả quá trình vận động. Sinh cơ cũng vậy: là "hương thơm" của một cục đã vận hành đúng.

Thầy nói rõ, chữ "thần" khi bàn về sinh cơ không mang màu mê tín. Đó là thần khí. Khi một bố cục được lập đúng nguyên lý lập cục, nó tự hình thành sinh mệnh lực, kết tinh thành "thần" và phóng toả sinh cơ.

Yếu tố	Vai trò trong sinh cơ	Ở nhà vườn
Nước	Mạch dẫn sinh cơ, mang linh khí trời đất	Ao, hồ, suối, mương dẫn nước
Đất (gồm cả núi)	Nền giữ khí, thế tựa	Gò đất, nền nhà, vạt đất cao phía sau
Cây xanh	Tạo bóng, giữ gió, giữ ẩm, sinh khí	Cây lớn, bụi cây, thảm cỏ

Thầy Vũ Giới còn có một ví dụ về thực phẩm: thịt hay rau đông lạnh vẫn còn dinh dưỡng cơ bản, nhưng phần "khí" đã mất đi nhiều so với đồ tươi. Nhà vườn cũng vậy: có cây cối, có nước chưa đủ; cây phải sống, nước phải động, đất phải lành thì mới có khí.

Nước trong nhà vườn nên làm thế nào cho đúng?

Nước trong nhà vườn phải sạch, lưu thông, có hình mềm ôm lấy ngôi nhà, và nếu là dòng nhân tạo thì phải thiết kế theo vận khí đồ để thật sự tiếp nhận năng lượng thiên địa. Thầy Vũ Giới giảng: một dòng sông, dù nhân tạo, chỉ mang lại sinh cơ khi được thiết kế và vận hành đúng tiêu chuẩn vận khí đồ.

Tràng Sinh thuỷ pháp là kỹ thuật quan trọng nhằm khai thác sinh cơ từ dòng chảy sông suối. Đây là phép tính dành cho thuỷ long thật, không áp cho đường lộ. Với nhà vườn có ao, suối, mương, đây mới là chỗ thuỷ pháp phát huy.

Một số nguyên tắc chung về nước theo Hình Pháp:

• Nước phải động: ao tù, nước đọng, rêu phủ mang uế khí, không mang sinh cơ.
• Hình nước ôm nhà: dòng nước, bờ hồ uốn cong về phía nhà là thế "ôm"; dòng nước chảy thẳng xa nhà hay cắt ngang trước cửa là thế "phản", "cắt".
• Không có góc nhọn chĩa vào nhà: hồ hình tam giác, góc bờ nhọn hướng vào cửa là hình sát.
• Tỷ lệ vừa với nhà: hồ quá lớn so với nhà thì nhà bị "chìm", hồ quá nhỏ thì không đủ khí.
• Có đường vào và đường ra: nước phải có chỗ đến và chỗ đi, không giam một chỗ.

Thầy Vũ Giới còn dặn một việc đơn giản mà ít ai làm: đứng ở khu đất lúc trời mưa, nhìn dòng nước chảy về đâu. Nước mưa mang linh khí của trời đất, giúp tái tạo sinh cơ cho toàn cục. Nhìn nước mưa chảy là cách đọc thuỷ mạch tự nhiên của mảnh đất trước khi đào ao, làm hồ.

Vị trí cụ thể của nước, hướng nước vào, hướng nước ra theo thuỷ pháp là phần thủ pháp, cần khảo sát và tính riêng cho từng khu đất. Đó là lý pháp, còn thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Trồng cây trong nhà vườn theo Hình Pháp ra sao?

Cây trong nhà vườn nên trồng để tạo thế tựa phía sau, giữ hai bên cân đối, để phía trước thoáng làm minh đường và tạo bóng cho hướng nắng gắt. Cây là một phần của hình thể cục, không chỉ là cảnh.

1. Phía sau nhà: trồng cây lớn, tán dày làm thế tựa, giữ khí, chắn gió mạnh. Đây là vai trò của Huyền Vũ.
2. Hai bên hông: cây cân đối, không bên quá cao, bên quá trống. Lưu ý lời Thầy Vũ Giới: Long Hổ là hai bên hông, không phải tả hữu mặt tiền.
3. Phía trước: để minh đường thoáng, thảm cỏ, cây thấp. Không trồng cây to chắn ngay giữa cửa chính.
4. Hướng nắng gắt: trồng cây tạo bóng. Trong một ca thực địa nhà hướng Tây ở TP.HCM, giải pháp của Thầy Vũ Giới là che chắn mặt tiền và trồng một cây xanh để tụ khí, chặn hoả khí quá vượng.
5. Giữ cây sống khoẻ: cây chết, cây mục, cành khô là hình suy, nên thay hoặc chặt bỏ.

Nên tránh trồng cây quá sát nhà khiến rễ phá móng, tán che kín mái làm nhà ẩm tối. Nhà vườn cần cây, nhưng nhà cũng cần thở.

Ngôi nhà nên đặt ở đâu trong khu vườn?

Ngôi nhà nên đặt ở chỗ khí tụ của khu vườn: có thế tựa phía sau, có minh đường phía trước, có nước ôm và nền cao ráo. Nguyên tắc "Nhất vị nhì hướng" áp dụng trọn vẹn ở đây: chọn vị trí trước, hướng tính sau.

Nhiều gia chủ có đất rộng thường đặt nhà sát mặt đường để tiện đi lại, chừa vườn phía sau. Cách đó tiện, nhưng mất minh đường và nhà phải chịu khí động từ đường. Đặt nhà lùi vào, có sân trước, có vườn sau thường cho cục khí tốt hơn.

• Nền nhà cao hơn sân và đường: nền là âm chủ, phải giữ thế cao trong cục.
• Nóc chắc, gọn: nhà độc lập trên đất lấy thiên làm chủ, mở nóc khai vận.
• Phía sau có khoảng lùi: Thầy Vũ Giới khuyên chừa 50 cm đến 1 m phía sau làm "đường lui"; với nhà vườn, khoảng này rộng hơn và nên trồng cây.
• Vật liệu đặc chắc: theo nguyên lý Liên Hoa, vật liệu cấu tạo là nhân tố trực tiếp vận động khí.
• Bếp trong nhà chính, đỏ lửa đều: bếp là sinh mệnh lực của ngôi nhà.

Khi đã có mặt bằng sơ bộ, có thể phác thử bằng công cụ Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa và xem thêm chuyên mục Thiết Kế Biệt Thự cho các phương án nhà độc lập.

Sai lầm thường gặp khi làm nhà vườn

Sai lầm thường gặp nhất khi làm nhà vườn là làm cảnh trước, lập cục sau, khiến vườn đẹp nhưng nhà không có sinh cơ. Dưới đây là những tình huống điển hình:

• Đào ao lấy đất đắp nền rồi để ao thành nước tù, không có đường vào ra.
• Hồ cá có góc nhọn chĩa thẳng vào cửa chính hoặc phòng ngủ.
• Trồng cây to ngay trước cửa chắn minh đường.
• Để phía sau trống trải, nhà không có thế tựa.
• Đặt nhà thấp hơn sân, mưa xuống nước chảy vào nhà.
• Chạy theo hướng, xoay nhà lệch khỏi thế đất, khiến nhà và vườn không chung một trục.
• Để vườn hoang, cây chết không thay, nước bẩn không thay. Vườn bỏ hoang thì sinh cơ thành tử khí.

Thầy Vũ Giới nhắc đi nhắc lại: tông chỉ của phong thuỷ là tạo ra một căn nhà có sự sống. Nhà vườn là nơi dễ đạt điều đó nhất, nhưng cũng cần người ở chăm vườn mỗi ngày. Khí của vườn được dưỡng bằng sự chăm sóc.

Bài viết trình bày nguyên lý chung. Mỗi khu đất có địa hình, thuỷ văn, khí hậu riêng, nên cần khảo sát tại chỗ trước khi đào hồ hay đặt móng.

Tóm lại: nhà vườn có sinh cơ khi nước động và ôm nhà, cây làm thế tựa và tạo bóng, đất lành và nhà đặt đúng chỗ khí tụ. Nước, đất, cây đủ cả thì nhà mới sống. Đại đạo chí giản.

— Vũ Giới —

Biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới – Phong Thuỷ Liên Hoa.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Tứ thuỷ pháp Tràng Sinh
• Long mạch: sơn long và thuỷ long
• Trồng sinh cơ
• Sinh cơ tháp: phép dẫn khí, lưu khí

Câu hỏi thường gặp

Nhà vườn có bắt buộc phải có ao hồ không?

Không bắt buộc, nhưng nên có nước động dưới một hình thức nào đó vì nước là mạch dẫn sinh cơ. Nếu không đủ đất làm ao, một dòng nước nhỏ lưu thông hoặc mương thoát nước mưa có hình mềm cũng giúp ích.

Ao trước nhà hay sau nhà thì tốt hơn?

Thông thường nước đặt phía trước hoặc hai bên, có hình ôm lấy nhà; phía sau nên là đất cao và cây làm thế tựa. Tuy vậy vị trí cụ thể còn tuỳ địa hình, cần khảo sát tại chỗ.

Hồ cá Koi trong nhà vườn có tốt về phong thuỷ không?

Có thể tốt nếu nước sạch, lọc tuần hoàn, hình hồ mềm và không có góc nhọn chĩa vào nhà. Hồ cá chỉ là một phần cảnh quan; vị trí và hình thể mới quyết định.

Đất vườn trũng, hay ngập thì có làm nhà được không?

Làm được, nhưng phải tôn nền nhà cao, làm hệ thoát nước và lập cục lại cho khu đất. Thầy Vũ Giới giảng: lập cục là phép tái tạo mạch, không chỉ là tìm mạch.