Tâm thức cô đặc thời mạt pháp và cách học phong thủy bằng tâm mềm

Tâm thức con người vốn là một đại dương, nhưng càng sống lâu giữa nhân thế, nó càng bị cô đặc lại như một ly nước nhỏ. Thầy Vũ Giới gọi sự cô đặc ấy, cùng lối tư duy vật chất hoá mọi thứ, là khởi đầu thật sự của thời mạt pháp, và cũng là lý do nhiều người học phong thuỷ mãi không cảm được khí.

"Tâm ta là Đại Hải!"

— Thầy Vũ Giới

Bài này được biên soạn từ hai bài viết của Thầy Vũ Giới trên trang Phong Thuỷ Liên Hoa. Bài thứ nhất là một bài tản văn nhẹ nhàng, lấy hình ảnh biển cả để nói về sự tự tại của tâm. Bài thứ hai sắc hơn, có cấu trúc rõ ràng, phân tích "sự cô đặc của tâm thức và bi kịch mạt pháp". Hai bài nhìn cùng một hiện tượng từ hai phía: bài đầu nhìn từ đời sống cảm xúc của mỗi người, bài sau nhìn từ cách cả một thời đại tư duy về thế giới. Đặt cạnh nhau, chúng dẫn tới một kết luận mà Thầy viết ở cuối: muốn học hiểu phong thuỷ, hãy quay về tâm mình và làm mềm nó.

Cần nói trước: "mạt pháp" trong bài này được Thầy dùng theo nghĩa học thuật, chỉ một trạng thái của tâm thức, không phải lời tiên tri về tận thế hay một nhận định thời sự nào. Cũng không có ý chê bai khoa học hay đời sống hiện đại; điều Thầy phản biện là cách tư duy coi vật chất đo đếm được là tất cả.

Muỗng đường và đại dương: tâm ta vốn bao la

Thầy mở bài bằng một nhận định: "Tâm hồn mỗi con người ngay từ thuở sơ khai đã là một đại dương mênh mông. Biển rộng soi bóng trời cao, hoà hợp giữa âm và dương, tạo nên một dòng chảy đại đạo tự nhiên và bất tận." Biển dưới, trời trên; biển âm, trời dương; hai bên soi vào nhau mà thành một dòng chảy. Đó là trạng thái ban đầu của tâm.

Rồi Thầy đặt một câu hỏi rất đời: "Tại sao một đại dương có thể dung chứa vạn dòng sông đổ về mà không hề vẩn đục, vậy mà lòng người lại dễ dàng dao động chỉ vì một cơn gió thoảng, một lời nói bâng quơ?"

Để trả lời, Thầy dùng một ví dụ ai cũng hình dung được ngay:

"Một muỗng đường thả vào ly nước nhỏ sẽ khiến ly nước ấy ngọt lịm, nhưng cũng muỗng đường đó nếu đổ xuống đại dương mênh mông thì chẳng thấm thía vào đâu."

Muỗng đường không thay đổi. Cái thay đổi là dung lượng của nơi chứa nó. Một lời nói trái ý, một hành động không vừa lòng của người khác cũng giống như muỗng đường ấy. Nếu tâm ta còn là biển, nó tan đi không dấu vết. Nếu tâm ta đã co lại thành ly nước, chỉ một muỗng thôi cũng đủ làm cả ly đổi vị. "Khi ta buồn giận vì ngoại cảnh, ấy là lúc tâm ta đã thu mình lại nhỏ bé như một ly nước."

Ví dụ này đúng kiểu Thầy hay dùng: không cần thuật ngữ, chỉ một vật trong bếp, mà ai cũng tự kiểm được mình. Hôm nay có điều gì làm mình khó chịu? Điều đó lớn thật, hay là tâm mình đang nhỏ?

Vì sao tâm thức bị cô đặc

Thầy chỉ ra nguyên nhân đầu tiên rất gần gũi: "guồng quay của cuộc đời với những lo toan và va vấp đã vô tình khiến tâm ta trở nên cô đặc". Biển lớn năm xưa "thu bé lại, khô cằn và nhạy cảm đến mức mọi thứ rơi vào nó đều dễ dàng khơi dậy những xúc cảm tiêu cực". Điều kỳ lạ là: "càng sống lâu giữa nhân thế, tâm mình lại càng bị cô đặc." Lẽ ra sống lâu thì phải rộng ra, nhưng thực tế nhiều người lại hẹp đi.

Ở bài thứ hai, Thầy đi sâu hơn, nhìn nguyên nhân ở tầng tư duy của cả thời đại. Vũ trụ vận hành theo chu kỳ co lại và bùng nổ; con người cũng đang lặp lại quy trình đó trong tâm tưởng. Chúng ta cố "cô đặc" mọi khái niệm, mọi dạng năng lượng thành vật chất, để dễ nhận biết, đo lường và sở hữu. Thầy chia thành hai tầng:

Tầng	Bị cô đặc thành	Hệ quả
Cảnh – thế giới bên ngoài	Vật chất hữu hình, ai cũng thấy	Đây là điều tự nhiên, chưa đáng ngại
Tâm – thế giới bên trong	Một công cụ cứng để đánh giá, phân loại	"Đây mới là điều đáng sợ": tâm cứng hoá theo lăng kính duy vật

Cảnh bị cô đặc thì không sao, vì cảnh vốn là phần âm, phần hữu hình. Cái đáng lo là tâm, vốn là phần vô hình, cũng bị ép thành một thứ cứng nhắc, chỉ biết cân đo, so sánh, xếp loại. Một tâm như vậy giống ly nước đã đông thành đá: không còn dung chứa được gì, chỉ còn va chạm.

Sự méo mó của chân lý: khi ta bắt vạn vật theo lý của người

Thầy Vũ Giới giảng: "Khi ta cô đặc vạn vật để nghiên cứu, ta vô tình bắt vạn vật phải tồn tại theo cái 'lý' của con người, thay vì cái lý tự thân của chính nó."

Đây là một ý rất sâu. Vạn pháp vốn tự tại, có linh tính và quy luật vận hành riêng, không phụ thuộc vào sở thích hay cái tôi của chúng ta. Một dòng sông chảy theo lý của nước và đất, không theo lý của người muốn nó thẳng cho dễ xây nhà. Một ngọn núi đứng theo lý của địa khí, không theo lý của người muốn nó đẹp trong ảnh. Khi ta dán lên vạn vật những nhãn chỉ có giá trị với mình, như đất này giá bao nhiêu, hướng này hợp tuổi ai, cây này để trang trí, thì ta đã thay cái lý tự thân của chúng bằng cái lý của nhu cầu.

Thầy viết: "Vạn pháp vốn thường hằng – tức là luôn như thị, nguyên bản – nay lại trở thành công cụ phục vụ cho sự hưởng thụ và nhận thức hạn hẹp của con người." Như thị là "như nó vốn là". Khi đánh mất cái như thị, ta không còn thấy sự vật, chỉ còn thấy hình ảnh sự vật trong đầu mình.

Trong phong thuỷ, sự méo mó này rất dễ nhận ra. Một số người nhìn nhà chỉ thấy con số: hướng bao nhiêu độ, cung gì, sao gì bay vào. Họ không nhìn thấy hình thế, không cảm được khí đi về đâu, nên luận rất đúng sách mà vẫn sai đất. Đó chính là bắt cuộc đất phải tồn tại theo cái lý của bảng tra, thay vì đọc cái lý tự thân của nó. Liên Hoa vẫn nhắc: Hình pháp bất chân – lý khí vô dụng.

Bản chất của thời mạt pháp: đánh mất định tính tự tại

"Mạt pháp không chỉ là sự suy tàn của tôn giáo, mà là sự biến mất của định tính tự tại."

Nhiều người hiểu mạt pháp là thời chùa chiền suy, kinh sách mất, người tu ít đi. Thầy nhìn ở tầng sâu hơn: mạt pháp bắt đầu từ trong tâm mỗi người, khi tâm không còn khả năng tự tại. Thầy mô tả: "Khi con người đánh mất khả năng cảm nhận Khí, đánh mất sự kết nối với tánh linh nguyên bản và chỉ còn nhìn thấy những khối vật chất vô tri, đó là lúc chúng ta tự tách mình ra khỏi dòng chảy của Đại Đạo."

Theo cách đọc này, mạt pháp không phải điều gì xảy ra ngoài kia mà ta chỉ đứng nhìn. Nó xảy ra mỗi khi ta coi một con người chỉ là chức danh, một ngôi nhà chỉ là tài sản, một ngày sống chỉ là danh sách việc cần làm. Thầy kết luận: "Chúng ta đang sống trong một thế giới do chính mình bóp nghẹt bằng tư duy sở hữu và cô đặc."

Tin tốt là: nếu mạt pháp bắt đầu từ tâm, thì lối ra cũng bắt đầu từ tâm. Không ai cấm được ta làm mềm tâm mình lại.

Học phong thuỷ bằng một tâm mềm

Câu kết của bài thứ hai là câu nối thẳng vào nghề: "Muốn học hiểu phong thuỷ hãy quay về tâm mình, làm mềm nó, làm diệu lại và trả vạn pháp về tự tánh, trả tâm ta về tự tánh của chính nó…"

Vì sao phong thuỷ cần một tâm mềm? Vì đối tượng của phong thuỷ là khí, mà khí là vô hình. Một tâm đã cứng lại theo lăng kính duy vật chỉ thấy được cái đo đếm được, nên khi đứng trước cuộc đất, nó chỉ thấy diện tích, độ dốc, khoảng cách, mà không thấy long mạch đến từ đâu, minh đường tụ ở chỗ nào. Đây cũng là lý do Phong Thuỷ Liên Hoa nói phong thuỷ không phải là khoa học theo nghĩa đo đếm, mà thuộc về duy tâm, thuộc văn hoá Á Đông. Nói vậy không có nghĩa là bí hiểm hay tuỳ tiện; phong thuỷ vẫn phải học bằng trí lực, có nguyên lý, có hệ thống. Nhưng công cụ để cảm được khí là cái tâm, mà tâm thì phải mềm mới cảm được.

Sai lầm thường gặp của người học phong thuỷ trong một tâm thức cô đặc:

• Học để sở hữu: học thật nhiều phép, thật nhiều bảng, coi kiến thức như tài sản, nhưng không đem chúng đối chiếu với thực địa.
• Luận theo nhu cầu: gia chủ muốn giàu thì tìm cách "kích tài", muốn hợp tuổi thì xoay hướng, mà không hỏi cuộc đất thật sự đang thế nào.
• Chỉ tin cái đo được: cắm mặt vào la kinh, bỏ qua nhãn pháp và hình thế.
• Dễ bị ngoại cảnh lay động: nghe một lời phản biện là nổi sân, nghe một lời khen là tự mãn. Đó là tâm ly nước, không phải tâm đại hải.

Muốn trả tâm về đại hải, có thể bắt đầu bằng những việc rất nhỏ:

1. Mỗi khi khó chịu vì một chuyện, tự hỏi: chuyện này là muỗng đường, hay tâm mình đang là ly nước?
2. Khi đứng trước một cuộc đất, quan sát hình thế bằng mắt và cảm nhận trước, rồi mới lấy la kinh ra.
3. Dành thời gian tĩnh tâm mỗi ngày để tâm có dịp "giãn" ra, không bị lấp đầy liên tục.
4. Tập nhìn sự vật "như thị": thấy cái cây là cái cây, trước khi nghĩ nó hợp mệnh gì.

Tóm lại, như Thầy viết, "tự tại thì bình yên. Để tự tại phải trả tâm về với đúng bản chất đại hải và mênh mông của nó". Biển không vì vạn vật rơi vào mà xao động; nó đủ rộng để ôm ấp và đủ mềm để nuôi sự sống bên trong mà không bị hoá thạch bởi hỷ nộ ái ố. Người học phong thuỷ mà giữ được cái tâm ấy thì mới thật sự đọc được khí của trời đất.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Phong thuỷ là khoa học – một cách hiểu sai
• Khí là gì?
• Đại đạo chí giản, chỉ có lòng người là phức tạp
• Hình pháp phong thuỷ – chân quyết là gì

Câu hỏi thường gặp

"Tâm thức cô đặc" nghĩa là gì?

Là khi tâm vốn rộng như biển bị thu hẹp và cứng lại, chỉ còn biết cân đo, phân loại theo vật chất. Tâm như vậy dễ bị lay động bởi những chuyện nhỏ, như ly nước nhỏ đổi vị chỉ vì một muỗng đường.

Mạt pháp theo Thầy Vũ Giới là gì?

Không chỉ là sự suy tàn của tôn giáo, mà là sự biến mất của định tính tự tại trong tâm: con người mất khả năng cảm nhận khí, chỉ còn thấy vật chất vô tri.

Tâm thức liên quan gì đến việc học phong thuỷ?

Đối tượng của phong thuỷ là khí vô hình. Tâm cứng chỉ thấy cái đo đếm được nên khó cảm khí. Thầy dạy muốn học hiểu phong thuỷ phải làm mềm tâm và trả vạn pháp về tự tánh.

Bài này có phản đối khoa học không?

Không. Điều được phản biện là lối tư duy coi cái đo đếm được là tất cả, và việc "khoa học hoá" phong thuỷ. Phong thuỷ vẫn phải học có nguyên lý, có hệ thống.