Tu luyện khi còn trẻ: giữ tinh – khí – thần cho người học phong thủy

Tu luyện nên bắt đầu từ khi còn trẻ, lúc tinh – khí – thần còn dồi dào, chứ đừng đợi về già mới tìm đến. Nhưng như Thầy Vũ Giới cũng nhắc, già hay trẻ đều tu được nếu đúng pháp; điều đáng sợ không phải là tuổi tác, mà là để thời gian trôi qua trong "tán khí".

"Trẻ không tu sửa mình, già không thể tu được. Đừng để về già mới tu, không kịp nữa đâu."

— Thầy Vũ Giới

Bài này được biên soạn từ bốn bài viết của Thầy Vũ Giới trên trang Phong Thuỷ Liên Hoa, viết ở những thời điểm khác nhau. Bài sớm nhất là một lời khuyên giản dị gửi người trẻ, Thầy ghi chú là viết từ "4 năm trước". Bài thứ hai bàn về chữ "Tu" trong phong thuỷ và hai nỗi bi ai của đời người. Bài thứ ba phá cái chấp "già không tu được, trẻ quá không tu được". Bài thứ tư vạch ra lộ trình tu luyện dài và khó, từ động công đến vô dụng công. Đặt cạnh nhau, bốn bài cho thấy một mạch nghĩ nhất quán: tu sớm là lợi thế, nhưng tu đúng pháp mới là điều quyết định.

Phần dưới đây giữ nguyên các câu chốt của Thầy, phần giải thích được viết theo giọng biên tập để người mới dễ theo dõi. Bài không bàn chuyện tôn giáo, cũng không đưa ra lời khuyên về sức khoẻ thân thể; trọng tâm là cách Liên Hoa nhìn mối quan hệ giữa tuổi đời, vốn tinh khí và con đường tu học.

Hai nỗi bi ai của đời người và chữ "tán khí"

"Đời người có hai nỗi bi ai: Khi còn trẻ thì phung phí Tinh lực vào hư ảo; khi về già ngộ ra muốn quay về nương tựa Khí thì Tinh huyết đã suy tàn."

Câu này là cái lõi của cả bài. Tinh, Khí, Thần là ba tầng năng lượng của một con người. Tinh là phần gốc, phần đậm đặc nhất, gắn với thân xác và sức sống. Khí là phần vận hành, đi lại trong thân. Thần là phần kết tinh cuối cùng, là sự sáng suốt và tỉnh thức. Người trẻ có Tinh dồi dào, như một kho vốn đầy. Vấn đề là kho vốn ấy đang được tiêu vào đâu.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thế gian gọi là 'giải trí', còn người tu gọi đó là 'tán khí'." Những nền tảng video ngắn, mạng xã hội đang dạy con người sợ sự buồn chán. Cứ có một khoảng trống là tay lại cầm điện thoại. Nhưng Thầy chỉ ra điều mà ít người để ý: "chính trong sự buồn chán tĩnh lặng ấy, Tâm mới có cơ hội hiển lộ, Khí mới có cơ hội quy nguyên."

Tán là toả ra, là phân tán. Mỗi lần tâm bị kéo theo một hình ảnh, một âm thanh, một câu chuyện không liên quan đến mình, là một lần khí bị kéo ra ngoài. Một lần thì không sao, nhưng một ngày hàng trăm lần, một năm hàng vạn lần, thì cái vốn Tinh dồi dào của tuổi trẻ cũng mòn dần mà không ai nhận ra. Đến lúc nhận ra thì như Thầy nói, Tinh huyết đã suy.

Điều đáng chú ý là Thầy không bảo người trẻ phải cắt bỏ hết vui chơi. Cái Thầy cảnh tỉnh là sự phung phí "vào hư ảo", tức tiêu năng lượng vào những thứ không để lại gì cho tâm. Biết dừng, biết có những khoảng lặng trong ngày, đã là bước đầu của giữ khí.

Vì sao "trẻ không tu sửa mình, già không thể tu được"

Trong bài viết sớm, Thầy giải thích rất đơn giản: "Già sức không có để ngồi, không đủ trí để hiểu nữa. Trong khi tu là dụng trí rất nhiều." Nhiều người nghĩ tu là chuyện của người già, khi đã nghỉ việc, con cái đã lớn, có nhiều thời gian rảnh. Thầy nhìn ngược lại: tu cần sức để ngồi và cần trí để hiểu. Hai thứ ấy đều mạnh nhất khi còn trẻ.

Tu là gì? Thầy trả lời theo lối tự hỏi tự đáp quen thuộc:

• Tu là sửa mình, nói đúng hơn là sửa tâm mình.
• Lấy gì để sửa? Lấy chính ý của mình mà tự sửa lấy mình, theo phương pháp tu sửa do Phật Tổ để lại. Thầy nói rõ: đây không phải chuyện tôn giáo, mà là chuyện phương pháp.
• Sửa để làm gì? Để cải thiện và hoàn thiện tâm. Kết quả là an lạc, tự tại từ bên trong; khi đầu óc sáng suốt hơn thì công việc trong đời sống cũng hiệu quả hơn.

Phương pháp cụ thể Thầy khuyên người trẻ là ngồi thiền, đều đặn mỗi ngày, Thầy gợi ý khoảng một đến hai giờ. Con số này không phải để làm khó người mới. Người mới có thể bắt đầu ngắn hơn, quan trọng là đều. Thiền ở đây được hiểu như một phương pháp điều hoà thân tâm và rèn sự tập trung, chứ không phải một phương thuốc chữa bệnh; người có vấn đề sức khoẻ vẫn cần đến thầy thuốc.

Thầy cũng nói một câu rất thật: "Ai cũng có lúc lạc lối, chơ vơ, đau khổ… Khổ là bản chất thực của cuộc sống." Người trẻ hay nghĩ mình còn nhiều thời gian, khổ thì để sau hãy tính. Nhưng chính lúc còn trẻ, gặp khổ mà biết quay vào trong để sửa, thì cái khổ mới thành vốn tu.

Phá chấp tuổi tác: người trẻ luyện khí hoá thần, người già chuyển hoá nghiệp

Nếu chỉ dừng ở câu "trẻ không tu, già không tu được", người lớn tuổi đọc sẽ thấy nản. Vì vậy ở một bài khác, Thầy Vũ Giới bổ sung một cách nhìn cân bằng hơn, gọi là phá chấp "già không tu được – hay trẻ quá không tu được".

	Người trẻ	Người lớn tuổi
Vốn sẵn có	Tinh lực dồi dào	Nghiệp quả đã tạo trong đời và nhiều đời
Đường tu thuận	Luyện khí hoá thần, luyện thần hoàn hư	Dùng thuyết tánh không, luyện tâm bồ đề
Chuyển hoá thành	Thần khí sáng suốt	Tổng khí để giác ngộ

Thầy viết: "Người già thể xác suy kiệt, nhưng vốn tự có lại là nghiệp quả trong đời tạo ra." Người già không thể luyện khí hoá thần như người trẻ, vì thân không còn đủ Tinh. Nhưng người già có một thứ người trẻ chưa có: cả một đời trải nghiệm, cả một kho nghiệp đã tạo. Dùng tánh không và tâm bồ đề để chuyển hoá cái kho ấy, thì nó cũng thành "tổng khí" để đi đến giác ngộ.

"Bản chất giác ngộ là một – nhưng hình thức và phương pháp có khác nhau. Người già có lợi của người già, người trẻ có lợi của người trẻ."

Câu chốt của đoạn này: "Thật ra tu dù già hay trẻ đều khó. Vấn đề là tìm ra kỹ thuật để tu tập mà thôi, tức là pháp." Không có pháp phù hợp thì trẻ cũng phí, già cũng phí. Có pháp phù hợp thì trẻ có đường của trẻ, già có đường của già. Kết quả cuối cùng mới là điều quan trọng.

Đặt hai bài cạnh nhau, ta thấy Thầy không mâu thuẫn. Lời khuyên "tu sớm" là để người trẻ đừng hoang phí cái lợi thế lớn nhất của mình. Lời "phá chấp" là để người lớn tuổi đừng tự đóng cửa. Cả hai đều nhắm đến một điều: bắt đầu ngay từ chỗ mình đang đứng.

Tu và Học phải song hành: bài học cho người theo phong thuỷ

Trong bài "Bàn về chữ Tu trong phong thuỷ", Thầy nối chuyện tu luyện thẳng vào nghề phong thuỷ: "Bản chất của Phong Thuỷ không nằm ở sách vở, mà nằm ở sự song hành giữa Tu và Học."

• Chỉ Học mà không Tu: "kiến thức đầy bụng nhưng Khí cảm bằng không. Đó là cái học chết, cái học của người mù sờ voi."
• Chỉ Tu mà thiếu Học: "năng lượng dồi dào nhưng thiếu trí (kinh sách – pháp học) dẫn đường. Nhẹ thì mê mờ, nặng thì tẩu hoả nhập ma, loạn thần."

Với người học phong thuỷ, đây là lời cảnh tỉnh rất trúng. Có người thuộc hết bảng Bát Trạch, nhớ hết các cục Phi Tinh, nhưng đứng trước một cuộc đất thì không cảm được khí đi về đâu. Đó là học mà không tu. Ngược lại, có người tu tập chăm chỉ, cảm nhận nhạy, nhưng không nắm Hà Đồ, không hiểu âm dương, nên cảm được mà không giải thích được, không lập được cục. Đó là tu mà thiếu học.

Thầy nói thêm: "Học cái vỏ thì dễ, nắm được cái lõi (nguyên lý gốc) mới khó. Nếu thiếu sự tu tập nghiêm mật để dưỡng Tinh luyện Khí, thì người hành nghề cũng chỉ mới chạm được một phần ba cánh cửa của tạo hoá mà thôi." Người trẻ mà sớm biết điều này thì vừa học vừa tu ngay từ đầu, không phải mất nhiều năm đi đường vòng.

Lộ trình ba bậc: Tu Học – Tu Tập – Tu Luyện

Bài viết thứ tư của Thầy có tiêu đề rất thẳng: "Tu luyện là quá trình dài, khó khăn." Thầy viết rằng đây "chưa bao giờ là một cuộc dạo chơi nhẹ nhàng", và "bất cứ ai đi tắt, chỉ học sơ sài mà đã vội vàng lao vào luyện tập thì chắc chắn sẽ dẫn đến hậu quả khó lường". Lộ trình được Thầy sắp theo thứ tự:

1. Luyện động công trước. Học cách lắng nghe cơ thể, làm quen với những biến chuyển tự nhiên của chính mình. Thân chưa quen thì chưa nói đến tĩnh.
2. Học kinh sách để khai mở tâm trí. Thầy hỏi: nếu không học kinh, không hiểu lý của ý, không thông suốt sự chuyển động của tâm, thì làm sao dùng ý dẫn khí? Vì vậy phải đọc rộng hiểu sâu, từ kinh điển Phật gia đến Đạo gia, từ Dịch lý đến nguyên lý âm dương.
3. Nắm âm dương, ngũ hành, bát quái. Ví dụ Thầy đưa ra: trong tự nhiên thuỷ ở dưới, hoả ở trên; khi luyện nội đan lại phải đảo trật tự ấy theo quẻ Hoả Phong Đỉnh, hiểu sự vận hành của Càn trên Khôn dưới. Không học Dịch thì không hiểu được những đảo chuyển đó.
4. Học phong thuỷ để hiểu khí. Thầy viết: "Phong thuỷ tuy chỉ là một phần ứng dụng của tu luyện, nhưng nếu lấy phong thuỷ làm nền tảng để hỗ trợ cho việc tu luyện thì lại là điều kiện đủ."
5. Đi vào vô dụng công. Đến tầng này, "mọi sự cầu mong đều là rào cản. Chỉ cần một niệm khởi lên sự cầu cạnh, khí ngay lập tức bị phá vỡ."

Lộ trình này giải thích vì sao tu sớm lại quan trọng. Mỗi bậc cần nhiều năm. Người bắt đầu ở tuổi hai mươi có đủ thời gian và sức để đi qua cả năm bậc một cách chắc chắn. Người đợi đến khi nghỉ hưu mới bắt đầu thì thường chỉ kịp đi một hai bậc đầu, rồi phải chuyển sang con đường của người lớn tuổi như phần trên đã nói.

Bắt đầu từ hôm nay: mấy việc người trẻ có thể làm

Từ bốn bài giảng của Thầy, có thể rút ra vài việc cụ thể cho người trẻ muốn giữ tinh – khí – thần:

• Tạo khoảng lặng mỗi ngày. Một khoảng thời gian không điện thoại, không màn hình, để tâm có cơ hội hiển lộ như Thầy nói.
• Ngồi thiền đều đặn. Bắt đầu ngắn, tăng dần; đều quan trọng hơn lâu. Nếu cần, xem hướng dẫn ngồi thiền tại nhà cho người mới trên vugioi.com.
• Đọc kinh sách có hệ thống. Không đọc lướt mạng xã hội thay cho đọc kinh. Bắt đầu từ âm dương, Hà Đồ, rồi mới đến các phép ứng dụng.
• Không tự ý luyện công pháp cao. Lộ trình phải đi từ động công lên, có người hướng dẫn. Đi tắt là điều Thầy cảnh báo nhiều nhất.
• Học phong thuỷ như một cách hiểu khí. Không học để xem hướng cho vui, mà học để cảm được khí vận hành trong nhà, trong đất, trong chính mình.

Tóm lại, tuổi trẻ là vốn, nhưng vốn mà tiêu vào hư ảo thì cũng hết. Tu sớm để giữ Tinh, dưỡng Khí, sáng Thần. Còn ai đã lớn tuổi, cũng đừng nản, vì như Thầy nói, người già có lợi của người già. "Pháp duyên vốn dĩ khó cầu. Ai ngộ được thì trân quý."

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Cách ngồi thiền tại nhà cho người mới bắt đầu
• Luyện khí buổi sáng – đánh thức dương tinh
• Tu giữa đời
• Phong thuỷ và tu tiên có kết hợp được không

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nên tu luyện từ khi còn trẻ?

Vì tu cần sức để ngồi và trí để hiểu, mà cả hai mạnh nhất khi còn trẻ. Người trẻ có Tinh dồi dào để luyện khí hoá thần, và có đủ thời gian để đi hết lộ trình nhiều bậc.

Người lớn tuổi có tu được không?

Được. Theo Thầy Vũ Giới, người già không luyện khí hoá thần như người trẻ, nhưng có thể dùng tánh không và tâm bồ đề để chuyển hoá nghiệp đã tạo thành tổng khí để giác ngộ.

"Tán khí" nghĩa là gì?

Là để năng lượng và sự chú ý bị kéo ra ngoài liên tục bởi những thứ hư ảo, như lướt mạng không ngừng. Thế gian gọi là giải trí, người tu gọi là tán khí.

Học phong thuỷ có cần tu không?

Có. Thầy dạy chỉ học mà không tu thì kiến thức đầy nhưng khí cảm bằng không; chỉ tu mà không học thì dễ mê mờ. Phong thuỷ đòi hỏi cả hai song hành.

Có thể tự luyện nội đan theo sách không?

Không nên. Thầy nhấn mạnh tu luyện phải đi từ động công, kinh sách, âm dương rồi mới lên tầng cao, và cần người hướng dẫn. Đi tắt dễ gây hại cả thân lẫn tâm.