Tu tập là phẫu thuật tâm tính, không phải spa – bài học phong thủy

Tu tập đúng nghĩa là một cuộc "phẫu thuật" tâm tính, không phải một buổi "spa" để tâm hồn thấy êm ái. Thầy Vũ Giới nói thẳng: bản chất gốc rễ của tu là thanh lọc Tam Độc tham – sân – si, mà đã thanh lọc thì phải đau.

"Chúng ta cần sòng phẳng với nhau về khái niệm Tu Tập."

— Thầy Vũ Giới

Bài này được biên soạn từ một bài viết của Thầy Vũ Giới trên trang Phong Thuỷ Liên Hoa, với tiêu đề rất mạnh: "Tu tập là phẫu thuật tâm tính – không phải là spa cho tâm hồn". Bài gốc ngắn, giọng gay gắt, đúng kiểu Thầy khi muốn nói một sự thật mà nhiều người không muốn nghe. Khi đưa lên web, phần biên tập giữ nguyên các luận điểm và câu chốt, lược đi những chỗ có thể bị hiểu là chê bai một ai cụ thể, và bổ sung phần giải nghĩa để người đọc thấy bài giảng này liên quan thế nào đến chính việc học và hành nghề phong thuỷ.

Bài này khác với những bài nói về cách ngồi thiền hay lộ trình luyện khí. Nó không bàn chuyện kỹ thuật. Nó bàn về thái độ: ta đến với con đường tu để làm gì, ta chịu được bao nhiêu sự thật về chính mình, và ta mong người hướng dẫn đối xử với mình ra sao.

Bản chất của tu tập: thanh lọc Tam Độc

Thầy mở bài bằng một định nghĩa không vòng vo: "Bản chất gốc rễ của Tu là thanh lọc Tam Độc (Tham – Sân – Si). Mà đã gọi là thanh lọc, là sửa đổi, thì nó đau đớn như cắt bỏ khối u."

Hình ảnh phẫu thuật được dùng rất có chủ ý. Spa là nơi người ta đến để được chiều chuộng, để thư giãn, để ra về thấy dễ chịu. Phẫu thuật là nơi người ta đến vì có bệnh, chấp nhận bị cắt, bị đau, để khỏi. Hai việc đều có thể làm người ta tốt hơn, nhưng bản chất hoàn toàn khác nhau. Nếu ta đến với tu tập với tâm thế đi spa, thì vừa chạm vào chỗ đau là ta sẽ bỏ chạy.

Ba độc được Thầy gọi tên là:

• Tham: muốn có thêm, muốn giữ lấy, kể cả tham những cảm giác an lạc trong lúc tu.
• Sân: nóng giận, khó chịu, phản kháng khi điều gì đó không theo ý mình.
• Si: mê muội, không thấy rõ bản chất sự việc, nhất là không thấy rõ chính mình.

Ba thứ này không nằm ở bề mặt, mà bám sâu như rễ cây. Muốn nhổ rễ thì phải đào đất, phải làm xáo trộn. Không có cách nào thanh lọc Tam Độc mà vẫn giữ nguyên sự êm ái của cái tôi.

Vì sao chạm vào cái "Tôi" lại đau đến vậy

"Hướng dẫn tu tập đúng nghĩa là phải chỉ thẳng vào cái 'Sân', cái 'Si' của người học. Nhưng ngặt nỗi, vừa chạm vào cái 'Tôi' to đùng đó, thì đa phần người ta sẽ quay lại 'cắn' người hướng dẫn trước tiên."

Đây là nghịch lý mà người tu nào cũng gặp. Ta tìm đến người hướng dẫn vì muốn tốt hơn. Nhưng khi người ấy chỉ ra chỗ chưa tốt, ta lại thấy bị xúc phạm. Tại sao? Vì Tam Độc không đứng riêng lẻ, chúng bám vào cái Tôi. Chỉ vào cái Sân của ai đó thì cái Sân ấy lập tức bùng lên để tự vệ. Chỉ vào cái Si của ai đó thì cái Si ấy lập tức tìm lý lẽ để chứng minh mình không si.

Thầy dùng chữ "cắn" rất đời. Ai từng nuôi một con vật bị thương đều biết: khi ta chạm vào vết thương để băng bó, nó có thể quay lại cắn ta, không phải vì nó ghét ta, mà vì vết thương đau. Người học cũng vậy. Phản ứng đầu tiên khi bị chỉ ra lỗi thường không phải là biết ơn, mà là phòng thủ.

Người tu chín chắn là người nhận ra được phản ứng ấy trong mình. Khi bị nhắc mà thấy nóng mặt, đó chính là lúc cái Sân đang lộ diện, và cũng chính là lúc có cơ hội để sửa. Nếu ta chỉ chịu nghe những lời êm tai, thì ta đang tự chọn spa thay cho phẫu thuật.

Xưa và nay: từ Quân – Sư – Phụ đến "liều thuốc giảm đau"

Thầy Vũ Giới đặt hai thời điểm cạnh nhau để thấy sự khác biệt:

	Xưa	Nay
Người tìm đến cửa Đạo để	Cầu Giác Ngộ	Tìm nơi "trú ẩn" tạm thời vì đời sống áp lực
Vị trí người Thầy	Tôn sùng "Quân – Sư – Phụ", Thầy có quyền uy, có khi hơn cả Cha	Người Thầy chạm vào chỗ đau thì tình thầy trò dễ tan vỡ
Cách hướng dẫn	Dùng cả gậy gộc để "đánh tan cái ngu mê", độ hoá đệ tử thoát bến mê	Người học cần sự vuốt ve hơn là sự thật
Kết quả mong đợi	Chuyển hoá tận gốc	"Thấy êm êm, an an một chút là vội vã chạy về với đời"

Thầy viết rằng phần đông người tìm đến cửa Đạo hôm nay "đi tu như đi tìm một liều thuốc giảm đau". Thuốc giảm đau có ích, nhưng nó không chữa bệnh. Nó làm ta quên cơn đau một lúc, rồi khi thuốc hết thì cơn đau quay lại, có khi còn nặng hơn vì bệnh đã tiến thêm một bước trong lúc ta tưởng mình đã ổn.

Thầy còn nói một câu rất thẳng: nếu bây giờ một người Thầy đúng nghĩa chạm vào nọc độc Sân Si của người học để chữa trị, thì chỉ ba mươi giây sau tình nghĩa thầy trò có thể tan tành mây khói. "Họ không cần sự thật, họ cần sự vuốt ve."

Cần đọc đoạn so sánh này cho đúng. Thầy không cổ vũ việc người dạy dùng bạo lực hay áp đặt; chữ "gậy gộc" là hình ảnh của lối giáo hoá xưa, nói lên sự quyết liệt, không phải lời khuyên làm theo. Điều Thầy muốn nói là tinh thần: ngày xưa người học đến để được sửa, ngày nay nhiều người đến để được an ủi. Khác biệt nằm ở tâm thế của người học, nhiều hơn là ở người dạy.

Khi việc hướng dẫn biến thành vuốt ve bản ngã

Từ đó Thầy chỉ ra một thực trạng mà Thầy gọi là "đau lòng": có những người dạy buộc phải đóng vai người an ủi, chiều theo bản ngã của người học, vì nếu nói thật thì không ai ở lại. Thầy nhận định: "Bản chất đó không phải là độ người, mà là nuôi dưỡng Tâm Ma, thoả mãn căn tánh ham muốn sự dễ chịu của chúng sinh."

Ở đây không có ý nhắm vào một cá nhân hay một nơi nào. Đây là một cơ chế, và cơ chế ấy có hai đầu. Một đầu là người học chỉ muốn nghe điều dễ chịu. Đầu kia là người dạy chiều theo mong muốn ấy. Hai bên gặp nhau ở chỗ cùng thấy dễ chịu, nhưng Tam Độc thì vẫn nguyên, thậm chí được nuôi lớn thêm. Tham được nuôi bằng cảm giác "mình đang tu tốt". Si được nuôi bằng niềm tin "mình đã hiểu". Sân thì nằm yên chờ ngày có người chạm vào.

Vì sao Thầy gọi đó là "nuôi Tâm Ma"? Vì Tâm Ma không phải thứ từ ngoài đến. Nó là chính cái Tôi được vỗ về đến mức không còn ai dám động vào. Người tu càng lâu trong môi trường ấy thì cái Tôi càng dày, càng khó phá. Đến khi gặp một biến cố thật trong đời, cái an lạc giả tạo vỡ ngay, và người ta không hiểu vì sao mình tu bao năm mà vẫn khổ như cũ.

Mấy dấu hiệu người học có thể tự kiểm để biết mình đang "đi spa" hay đang tu:

1. Mình chỉ tìm đến khi đời có chuyện, hết chuyện thì bỏ?
2. Mình thấy khó chịu, muốn bỏ đi mỗi khi bị nhắc đúng chỗ yếu?
3. Mình đánh giá người hướng dẫn qua việc họ làm mình dễ chịu đến đâu?
4. Sau nhiều năm, phản ứng của mình trước điều trái ý có khác đi chút nào không?

Quan điểm của Vũ Giới: chia sẻ Pháp rồi lui, tự mình độ mình

"Tôi chia sẻ Pháp, chia sẻ Nguyên Lý Gốc là để ai có duyên thì ngộ. Nói xong là tôi lui, không dám mong cầu thay đổi ai."

Đây là chỗ Thầy nói về cách mình chọn đứng. Thầy không đóng vai người an ủi, cũng không đi theo từng người để sửa. Thầy nói điều cần nói, rồi lui lại. Ai nghe được thì tự đi. Lý do Thầy đưa ra rất thực: đụng vào "cái hố Sân Si" của người đời thì chẳng mấy ai đỡ nổi. Thời mạt pháp, "ai tu được thì tự thắp đuốc mà đi".

Câu kết của bài là câu đáng nhớ nhất:

"Đời này, không ai dám độ mình và mình cũng đừng ảo tưởng đi độ được ai. Tự mình độ mình thôi!"

Nghe thì có vẻ lạnh lùng, nhưng thật ra đây là sự tôn trọng. Không ai sửa được Tam Độc của người khác. Người hướng dẫn chỉ có thể chỉ chỗ. Cầm dao phẫu thuật vào chính tâm mình là việc chỉ mình làm được. Câu này cũng nhắc người tu đừng vội làm thầy: tu được một chút đã muốn đi "độ" người khác, đó cũng là một dạng Tham, tham vai trò, tham được kính trọng.

Bài học cho người học và hành nghề phong thuỷ

Bài giảng này nói về tu tập, nhưng nó soi rất rõ vào nghề phong thuỷ. Thầy Vũ Giới vẫn gọi phong thuỷ là "y học dành cho đất đai, là thuật trị bệnh cho địa cuộc". Đã là chữa bệnh thì cũng có hai lựa chọn: nói thật về bệnh, hoặc nói điều gia chủ muốn nghe.

• Phong thuỷ sư phải nói thật. Nhà bị sát, cục bị phá thì phải nói rõ, chỉ ra cách hoá giải theo Hình Pháp, chứ không phải khen nhà đẹp rồi bán một món vật phẩm cho gia chủ yên tâm.
• Không chiều theo lòng tham. Gia chủ muốn "kích tài" ngay khi nhà còn sát chưa hoá là đòi thuốc bổ khi đang sốt. Theo Liên Hoa, muốn kích tài trước hết phải có bố cục thu tài.
• Người học phong thuỷ cũng cần bị sửa. Người mới thường tự tin vào vài bảng tra. Khi bị chỉ ra mình đọc sai hình thế, phản ứng đầu tiên thường là cãi. Đó chính là cái Sân trong bài.
• Tâm người thầy ảnh hưởng đến cục. Người hành nghề mà Tam Độc chưa lọc thì dễ luận theo cái lợi của mình, không theo lý khí của đất. Vì vậy ở Liên Hoa, tu và học đi cùng nhau.

Tóm lại, tu tập là một cuộc phẫu thuật, không phải một liệu trình thư giãn. Đau là dấu hiệu dao đã chạm đúng chỗ. Ai chịu được đau thì mới khỏi bệnh. Còn ai chỉ muốn êm ái, thì cứ việc tìm spa, nhưng đừng gọi đó là tu.

— Vũ Giới —

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này

Bài liên quan

• Hiểu lý và phép tu tập
• Đạo đức nghề phong thuỷ
• Sai lầm nghiêm trọng: không hoá sát trước khi kích tài
• Cách chọn thầy phong thuỷ uy tín

Câu hỏi thường gặp

Vì sao nói tu tập là "phẫu thuật tâm tính"?

Vì bản chất của tu là thanh lọc Tam Độc tham – sân – si. Thanh lọc là cắt bỏ những thứ đã bám sâu vào cái Tôi, nên đau như cắt bỏ khối u, không êm ái như một buổi thư giãn.

Tam Độc là gì?

Là tham (muốn có, muốn giữ), sân (nóng giận, phản kháng) và si (mê muội, không thấy rõ bản chất). Ba thứ này là gốc của khổ và là đối tượng chính của tu tập.

Bị người hướng dẫn chỉ ra lỗi thấy khó chịu có bình thường không?

Rất bình thường. Đó là cái Sân đang lộ diện để tự vệ cho cái Tôi. Nhận ra phản ứng ấy trong mình chính là cơ hội để sửa.

"Tự mình độ mình" có nghĩa là không cần thầy?

Không. Thầy và Pháp chỉ đường, nhưng việc sửa tâm phải do chính mình làm. Không ai thanh lọc Tam Độc thay được cho người khác.

Bài giảng này liên quan gì đến phong thuỷ?

Phong thuỷ là chữa bệnh cho đất. Phong thuỷ sư phải nói thật về bệnh của nhà thay vì chiều theo mong muốn của gia chủ, và phải tu để không luận theo lòng tham của chính mình.