💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thần Tướng Toàn Biên (51): Đắc Ý Ca 得意歌

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thần Tướng Toàn Biên (51): Đắc Ý Ca 得意歌

Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 9
神相全編 卷九 (得意歌)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.

Đắc Ý Ca (得意歌, "bài ca đắc ý") là bài ca quyết dài nhất Quyển 9 Thần Tướng Toàn Biên, gần 2.500 chữ Hán, viết theo lối câu dài câu ngắn xen nhau để dễ thuộc. Bài chia làm ba phần lớn: bộ vị (tam đình, sơn căn, ngoạ tằm, nhật nguyệt giác, gò má, địa các, tai, ấn đường, pháp lệnh, học đường), hình (ngũ hành hình sắc và các hình thú: hổ, phượng, vượn, tê, gà, hạc, rùa) và khí sắc (các sắc vàng, đỏ, trắng, đen, xanh hiện ở thiên trung, ấn đường, gian môn, chuẩn đầu theo bốn mùa). Bài này trích các đoạn then chốt đã chấm câu lại, kèm bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.

Trả lời nhanh: Đắc Ý Ca mở bằng: "Phàm xem tướng người có ba điều, tam đình phải ngay ngắn; mặt lõm khuyết thì nghèo, đầy dày thì muôn việc thông". Bài dạy dưới mắt là kho của, địa các là nhà là ruộng, pháp lệnh "bốn mươi tuổi cần có, năm mươi tuổi phải định". Về hình: "Kim hình Kim sắc thật là quý, Mộc hình Mộc sắc là ba thanh, ắt là người văn; Thuỷ hình Thuỷ sắc rõ ràng thì áo cơm tự thành". Về khí sắc: thiên trung sắc vàng là đẹp, ấn đường vàng như mây là nhà nhiều mừng; và nhắc người học "chưa biết phân trong đục thì sao hiểu được người".

Thầy Vũ Giới giảng: "Đắc Ý Ca là sổ tay của thầy tướng xưa, có cả phần đúng lẫn phần mê tín. Đọc nó nên giữ lấy phần quan sát, như tam đình cân, khí sắc sáng tối, còn những câu đoán ngày đoán tháng thì để lại cho sách."

Tranh Mã Lân: Kẻ sĩ nằm ngắm mây lên
Mã Lân (đời Tống), "Kẻ sĩ nằm ngắm mây lên": lòng thư thái thì ý đắc, khí sắc tự hoà. Ảnh: Wikimedia Commons, CC0.

Tam đình và các bộ vị chính – 三停 · 部位

Nguyên văn – 原文

凡相于人有三般,三停須要端;陷損面部定貧窮,隆厚萬般通。山根見陷子孫少,義子來相叫。臥蠶豐滿多,子孫損破定無因。何為積穀多財住?眼下為財庫。日月角中得骨生,貴壽永長榮。面上顴骨有權衡,眾中最馳名。頭大須要地閣應,下尖無餘剩。地閣為宅又為田,肥厚富天然;天地若陷定窮途,終是一樵夫。耳輪須要三般厚,尖薄忙忙走兩頭。

Dịch: Phàm xem tướng người có ba điều: tam đình phải ngay ngắn. Mặt lõm khuyết thì định là nghèo, đầy dày thì muôn việc đều thông. Sơn căn lõm thì con cháu ít, có con nuôi gọi mình. Ngoạ tằm đầy đặn thì con cháu nhiều; ngoạ tằm hỏng khuyết thì khó có. Thế nào là chứa thóc nhiều, của ở lại? Dưới mắt là kho của. Trong nhật nguyệt giác có xương nổi thì quý, thọ, lâu dài vinh hiển. Gò má trên mặt có quyền hành thì giữa đám đông nổi tiếng nhất. Đầu lớn thì địa các phải ứng; dưới nhọn thì không có của dư. Địa các là nhà, cũng là ruộng; đầy dày thì giàu tự nhiên; trời đất (trán và cằm) cùng lõm thì định đường cùng, rốt cuộc chỉ là người tiều phu. Vành tai phải dày ở ba chỗ; nhọn mỏng thì vội vàng chạy hai đầu.

Cụ ông Duy Ngô Nhĩ ở chợ phiên Chủ nhật, Kashgar
Tai dày, dáng vững: sách xem tai như xem gốc rễ của một người. Ảnh minh hoạ: Gusjer (Flickr), Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Giảng: Phần mở đầu là bản tóm tắt bộ vị theo lối dễ nhớ. Ba chữ then chốt là ngay (tam đình cân), đầy (không lõm khuyết) và ứng (đầu lớn thì cằm phải xứng). Câu "đầu lớn thì địa các phải ứng" giống hệt nguyên tắc phong thuỷ "có long phải có huyệt, có thượng phải có hạ": phần trên mạnh mà phần dưới không đỡ thì không giữ được. Hình ảnh "địa các là nhà là ruộng" cho thấy tướng học xưa đặt cằm vào vị trí "nền đất" của khuôn mặt, đúng với cách xem mặt như một cuộc đất có trời (trán) và đất (cằm).

Ấn đường, pháp lệnh, học đường – 印堂 · 法令 · 學堂

Nguyên văn – 原文

印堂破時終少官,失職擾相干。……法令壽帶長富貴,四十之年要法令,五十年須定。若無法令為中平,財食兩難便。凡相學堂有三端,三處一時看;三處拜將又轉官,兩處作公卿;學堂若無定少官,只作衣食斷。

Dịch: Ấn đường bị phá thì rốt cuộc ít quan chức, mất chức, bị quấy nhiễu liên luỵ. Pháp lệnh là đai thọ, dài thì giàu sang. Tuổi bốn mươi cần có pháp lệnh, tuổi năm mươi phải định rõ. Nếu không có pháp lệnh thì bậc trung bình, của và ăn đều khó khăn. Phàm xem học đường có ba chỗ, ba chỗ phải xem cùng lúc: đủ ba chỗ thì làm tướng, lại thăng quan; được hai chỗ làm công khanh; không có học đường thì định là ít quan chức, chỉ đoán về áo cơm.

Người đàn ông Tây Tạng đứng trước hồ
Trán sáng, mắt sáng: các "học đường" trên mặt được sách xem là nơi hiện sự học và chí hướng. Ảnh minh hoạ: Tenace10, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Câu "bốn mươi cần có pháp lệnh, năm mươi phải định" là quan sát tự nhiên: đường pháp lệnh (rãnh từ cánh mũi xuống khoé miệng) hiện rõ dần theo tuổi. Sách tướng gắn pháp lệnh với uy tín, phép tắc và nghề nghiệp ở tuổi trung niên: người lớn tuổi đã có chỗ đứng thì pháp lệnh rõ, cân. "Học đường" ở đây chỉ các vị trí liên quan đến học hành (mắt, tai trước, răng cửa… tuỳ sách), xem cùng lúc chứ không xét riêng.

Ngũ hành hình sắc – 五行形色

Nguyên văn – 原文

金形金色真為貴,有火終須滯(熾也)。木形木色是三清,此必是文人。水形水色若分明,衣食自然成。火形火色多官災,災禍不曾停。土形土色部中看,衣食定無官。金木水火土五行,要金要木正;五行之部只怕偏,莫斷作官員。五行形中有古貌,古貌其中少;眼目顴骨勢見高,終是作賢豪。五行其中正色昌,無光終須旺。

Dịch: Kim hình mà Kim sắc thật là quý; có Hoả (sắc đỏ bốc) thì rốt cuộc trệ. Mộc hình Mộc sắc là "ba thanh", ắt là người văn. Thuỷ hình Thuỷ sắc nếu rõ ràng thì áo cơm tự thành. Hoả hình Hoả sắc thì nhiều tai hoạ quan sự, tai hoạ chẳng dừng. Thổ hình Thổ sắc xem trong bộ vị, áo cơm thì có mà không quan chức. Năm hành Kim Mộc Thuỷ Hoả Thổ, cần Kim cần Mộc cho ngay; bộ vị ngũ hành chỉ sợ lệch, lệch thì chớ đoán làm quan. Trong ngũ hành hình có dáng cổ, dáng cổ thì hiếm; mắt và gò má thế cao thì rốt cuộc là bậc hiền hào. Năm hành mà sắc chính thịnh, dẫu không có ánh rực rỡ, rốt cuộc cũng vượng.

Sơ đồ ngũ hành hình sắc trong Đắc ý ca
Năm hành ứng với năm hình và năm sắc; sắc chính thịnh đúng hành thì tốt, lệch thì cần bổ cứu. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa – vugioi.com.

Giảng: Nguyên tắc ở đây là hình và sắc phải cùng hành: người hình Kim (vuông, chắc) mà sắc trắng sáng là hợp; hình Mộc (gầy, dài) mà sắc xanh nhuận là hợp. Khi sắc khắc hình (Kim hình mà sắc đỏ của Hoả) thì "trệ". Câu "chỉ sợ lệch" là chìa khoá: không hành nào tốt tuyệt đối, cái quý nằm ở sự chính (ngay, cân, hợp). Các câu đoán "Hoả nhiều tai hoạ, Thổ không quan chức" nên đọc như quan niệm của người xưa về tính khí: hình Hoả nóng nảy dễ va chạm, hình Thổ chậm chắc hợp việc giữ của hơn là tranh đua.

Hình thú và nhắc nhở người học – 禽獸形 · 戒學者

Nguyên văn – 原文

虎腮三部圓,封祿富天然。眉長眼黑秀如鳳,四遠人相重。面小團團又見短,只作猿形斷。若也三般一體肥,定作犀形是。顴骨高起眼帶深,終是作猿形。頭小耳又小,雞形取最妙。頭大骨粗項又長,只作鶴形狀。頭輕項短嘴又長,只作龜形狀。萬般不離此樣看,形貌不般般。學者冥然珍寶藏,不得外人揚。……莫傳世上有神仙,氣色之中有異般;四季休囚看是事,未會調清濁,豈解為人觀?

Dịch: Má hổ mà ba phần tròn đầy thì được phong lộc, giàu tự nhiên. Mày dài mắt đen tú như phượng thì bốn phương người kính trọng. Mặt nhỏ tròn mà ngắn thì đoán là hình vượn. Nếu ba phần cùng một thể đầy đặn thì định là hình tê. Gò má cao, mắt sâu thì cũng là hình vượn. Đầu nhỏ tai cũng nhỏ thì lấy hình gà là đúng nhất. Đầu lớn xương thô, cổ lại dài thì là hình hạc. Đầu nhẹ cổ ngắn, miệng lại dài thì là hình rùa. Muôn dáng không ra ngoài cách xem này, hình mạo chẳng ai giống ai. Người học hãy lặng lẽ cất như của báu, không được khoe với người ngoài. Chớ đồn rằng trên đời có thần tiên; khí sắc có nhiều điều khác lạ, xem việc theo bốn mùa vượng suy; chưa biết điều hoà trong đục thì sao hiểu được việc xem người?

Những người đàn ông vùng Raya, Ethiopia ngồi trò chuyện
Mỗi người một vẻ: muốn hiểu người phải biết điều hoà trong đục, xem theo bốn mùa vượng suy. Ảnh minh hoạ: Fgbgfgb, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Phần hình thú ở đây ngắn gọn hơn các bài khác, và tác giả dùng chữ "đoán là", "lấy là" chứ không nói chắc. Đáng chú ý là hai câu nhắc người học: chớ đồn có thần tiên (tướng không phải phép màu), và phải biết phân trong đục trước khi xem người. "Trong đục" là thanh và trọc của khí: người khí trong thì mắt sáng, tiếng rõ, sắc nhuận; khí đục thì mờ, nặng, xạm. Đây là năng lực quan sát cơ bản, phải tập lâu.

Khí sắc: những dấu hiệu tốt – 氣色之吉

Phần khí sắc của Đắc Ý Ca rất dài, liệt kê sắc vàng, đỏ, trắng, đen, xanh hiện ở từng bộ vị, theo từng mùa, kèm các con số ngày tháng ứng nghiệm. Phần lớn các câu đoán ngày tháng, đoán tai nạn, tang sự mang tính mê tín, Phong Thuỷ Liên Hoa không trích. Dưới đây chỉ giữ các câu nói về sắc tốt và nguyên tắc chung.

Nguyên văn – 原文

天中黃色美。……天中印堂見國印,甲科分明定山根。準頭地閣黃,及第登科忙。……七部之中形色全,生死氣顯然。……所別須分五色氣,另是先賢意。……天中黃氣主財榮。……日月角中見黃氣重重主財至,凡事求之無不達。……紅氣若居倉庫上,財帛自臨門。……甲匱黃生紅紫氣,財寶時時至。印堂黃色似雲生,家宅重重喜。……山林紫氣生,名利達朝廷。

Dịch: Thiên trung sắc vàng là đẹp. Thiên trung và ấn đường hiện "quốc ấn" (sắc vàng sáng như con dấu), thi đỗ rõ ràng thì xem thêm sơn căn. Chuẩn đầu và địa các sắc vàng thì đỗ đạt vội đến. Bảy bộ vị mà hình và sắc đều đủ thì khí sinh tử hiện rõ. Phân biệt phải chia năm sắc khí, đó là ý của tiên hiền. Thiên trung khí vàng chủ tài vinh. Trong nhật nguyệt giác thấy khí vàng lớp lớp thì của đến, mọi việc cầu đều đạt. Khí hồng nằm trên thương khố thì tiền của tự đến cửa. Giáp quỹ sinh sắc vàng, hồng tía thì của báu luôn luôn đến. Ấn đường sắc vàng như mây sinh thì nhà cửa mừng nối mừng. Sơn lâm (vùng trán cao hai bên) sinh khí tía thì danh lợi thấu triều đình.

Cụ ông người Turkmen ở Bắc Khorasan, Iran
Vùng trán cao hai bên sáng sủa: sách gọi là sơn lâm, nơi xem danh vọng. Ảnh minh hoạ: Amin Berenjkar, Wikimedia Commons, CC BY 4.0.

Giảng: Điểm chung của các câu khí sắc tốt là: vàng sáng, hồng nhuận, tía nhẹ, hiện thành vùng mịn "như mây", không rời rạc; và ở các bộ vị cao (thiên trung, ấn đường, nhật nguyệt giác, sơn lâm) hoặc các bộ vị "kho" (thương khố, giáp quỹ). Đó là sắc mặt của người khoẻ mạnh, ăn ngủ điều độ, tinh thần thư thái. Ngược lại, các sắc xấu mà bài kể (xanh, đen, trắng khô, đỏ như móc câu) thường là dấu hiệu mệt mỏi, lo âu, bệnh tật. Cách đọc lành mạnh là: khí sắc phản ánh trạng thái thân tâm hiện tại, nuôi thân tâm thì sắc đổi.

Những dáng mặt và thói quen bài ca nhắc – 面相諸歌

Nguyên văn – 原文

面帶塵埃終是薄,心口多謀度。……貴人上下分長短,終是富貴看。……肥人不見肉為貴,瘦者神清是骨粗。……欲識多災似病人,一世守孤貧。似醉不醉神不足,看取五行留。多言多語似顛狂,老後少兒郎。……卻要相識交個友,眼下臥蠶走。

Dịch: Mặt như phủ bụi thì rốt cuộc mỏng phúc, lòng và miệng nhiều mưu tính. Người quý thì trên dưới chia dài ngắn cân xứng, rốt cuộc xem là giàu sang. Người béo mà không thấy thịt (thịt chắc, không bệu) là quý; người gầy mà thần trong là xương chắc. Muốn biết người nhiều tai hoạ thì trông như người bệnh, một đời giữ cảnh cô bần. Như say mà không say là thần không đủ, xem thêm ngũ hành. Nói nhiều lắm lời như người cuồng thì về già ít con cháu. Muốn kết bạn thì xem ngoạ tằm dưới mắt (đầy đặn, sáng).

Cụ bà ở Don Puay, Lào, mỉm cười
Ngoạ tằm dưới mắt đầy đặn, cười hiền: người như thế dễ kết bạn, được người thương. Ảnh minh hoạ: Basile Morin, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Giảng: Câu "người béo mà không thấy thịt là quý, người gầy mà thần trong là xương chắc" là một chuẩn rất hay: béo hay gầy không quan trọng, quan trọng là thịt chắc và thần trong. "Mặt như phủ bụi" và "như say mà không say" đều tả thần kém: mặt xỉn, mắt lờ đờ. "Nói nhiều lắm lời như người cuồng" là thói quen lời nói mà các phú khác cũng chê. Câu cuối khuyên chọn bạn theo ngoạ tằm: ngoạ tằm đầy sáng thường gặp ở người có giấc ngủ tốt, tâm hiền, ánh mắt ấm.

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Phong Thuỷ Liên Hoa đọc Đắc Ý Ca với ba ý. Thứ nhất, mặt là một cuộc đất có trời, đất và kho. Bài nói trán là trời, địa các là nhà là ruộng, dưới mắt là kho của, "đầu lớn thì địa các phải ứng". Phong thuỷ dương trạch cũng xét nhà như vậy: phần mái (trời) phải che, nền (đất) phải vững, kho (bếp, chỗ cất giữ) phải kín; phần trên lớn mà nền yếu thì nhà không bền. Học tướng mà hiểu "ứng" là hiểu cách phong thuỷ xét sự cân đối giữa các phần.

Thứ hai, hình và sắc cùng hành mới quý, như nhà và đất phải hợp. Kim hình Kim sắc, Mộc hình Mộc sắc là quý; sắc khắc hình thì trệ. Phong thuỷ xét hình núi và màu đất, hình nhà và hướng gió, cũng theo một lý: các yếu tố cùng hành hoặc sinh nhau thì yên, khắc nhau thì phải bổ cứu. Nhưng như bài nói, "chỉ sợ lệch": cái quý nằm ở sự chính, không ở một hành nào.

Người phụ nữ Mosuo ở Vân Nam
Cái quý nằm ở sự chính, không ở một hành nào: ngũ hành cân thì sắc tự đẹp. Ảnh minh hoạ: Rod Waddington, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0.

Thứ ba, tướng do tâm sinh, khí sắc nuôi được. Bài ca tự nhắc "chớ đồn có thần tiên" và "phải biết trong đục". Phong Thuỷ Liên Hoa khuyên đọc phần khí sắc như một tấm gương sức khoẻ: sắc vàng sáng, hồng nhuận là thân tâm an; sắc xỉn, xạm là cần nghỉ ngơi, điều độ. Nhà ở có ánh sáng tự nhiên, thông gió, ngủ đủ giấc là cách nuôi khí sắc thiết thực nhất. Những câu đoán ngày đoán tháng trong bản gốc không nên dùng để doạ ai; phần thủ pháp xem khí sắc cần thầy hướng dẫn trực tiếp, lý pháp chia sẻ để hiểu nguyên lý gốc, không dùng để phán đoán người.

Sơ đồ mặt người như một cuộc đất
Đắc ý ca xem mặt như xem đất: trán là núi, mũi là long mạch, miệng là thuỷ khẩu. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa – vugioi.com.

Tóm lại – 總結: Đắc Ý Ca dạy tam đình phải ngay, mặt đầy dày thì muôn việc thông; dưới mắt là kho của, địa các là nhà là ruộng, đầu lớn thì cằm phải ứng; pháp lệnh bốn mươi cần có, năm mươi phải định. Hình và sắc cùng hành thì quý, chỉ sợ lệch. Hình thú chỉ là cách đoán gần đúng. Khí sắc vàng sáng như mây ở thiên trung, ấn đường là tốt; người học phải biết phân trong đục, chớ tin có thần tiên.

Bài trước: Quyển 9 (5) – Quý tiện tướng pháp và Tâm Kính Ca 貴賤相法・心鏡歌.

Bài sau: Quyển 9 (7) – Tướng nhân ca, cùng tướng ca, nghiên xi ca, Hà tri ca và Hà tri quyết 相人歌・何知歌訣.

Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần chín, Đắc Ý Ca (得意歌), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Bác vật vựng biên, Nghệ thuật điển, quyển 639, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các ngoặc 「」, 『』 và 《》 đặt lệch (《彭祖上》…); bản Tập Thành chấm câu rối nhiều chỗ (vd 少酒器肥滿能杯, 若是臥蠶終有常碌碌小人當頭尖額小不相應), chỉ trích các câu rõ nghĩa; chú nhỏ 〈熾也〉 đặt trong ngoặc đơn; phần khí sắc dài về tai nạn, tù ngục, tang sự kèm số ngày ứng nghiệm được lược, đánh dấu ……; một chữ khuyết trong bản gốc (六〈缺〉) không trích. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Phân biệt trong đục của khí sắc, ở mặt người hay ở màu đất, đều cần xem nhiều cùng thầy. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Đắc Ý Ca là gì? – 得意歌

Là bài ca quyết dài nhất trong Quyển 9 Thần Tướng Toàn Biên, gồm ba phần: bộ vị (tam đình, sơn căn, ngoạ tằm, địa các, pháp lệnh…), hình (ngũ hành hình sắc, hình thú) và khí sắc theo bộ vị và bốn mùa.

"Dưới mắt là kho của" nghĩa là gì? – 眼下為財庫

Đắc Ý Ca coi vùng dưới mắt (ngoạ tằm, lệ đường) là kho chứa của; đầy đặn, sáng sủa là tốt. Bài cũng dùng ngoạ tằm để xem con cháu và chọn bạn.

Pháp lệnh "bốn mươi cần có, năm mươi phải định" là sao? – 四十要法令

Đường pháp lệnh hiện rõ dần theo tuổi; bài ca nói tuổi bốn mươi cần có, năm mươi phải rõ, cân và dài; sách tướng gắn nó với uy tín, phép tắc và nghề nghiệp ở tuổi trung niên.

Hình và sắc ngũ hành phối nhau thế nào? – 五行形色

Hình và sắc cùng hành thì quý (Kim hình Kim sắc, Mộc hình Mộc sắc); sắc khắc hình thì trệ. Bài nhấn mạnh "chỉ sợ lệch": cái quý ở sự chính, không ở một hành nào.

Khí sắc tốt trong Đắc Ý Ca là sắc nào? – 吉氣色

Sắc vàng sáng, hồng nhuận, tía nhẹ, hiện thành vùng mịn như mây ở thiên trung, ấn đường, nhật nguyệt giác, thương khố. Đó cũng là sắc mặt của người khoẻ, tâm an.

Từ khoá: ["thần tướng toàn biên" · "đắc ý ca" · "得意歌" · "tam đình" · "pháp lệnh" · "ngũ hành hình sắc" · "khí sắc ấn đường"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…