Thần Tướng Toàn Biên · Quyển 13
神相全編 卷十三 (通神鬼眼萬金氣色篇 · 山根 · 準頭 · 論色類)
Tác giả: đề Trần Đoàn (陳摶, hiệu Hi Di) truyền · Viên Trung Triệt (袁忠徹, đời Minh) biên
Bản gốc: Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Nghệ thuật điển, Tướng thuật bộ; đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển.
Quyển 13 và Quyển 14 Thần Tướng Toàn Biên dành trọn cho khí sắc. Bài mở đầu Quyển 13 trên Kho sách vugioi.com gồm ba phần: bài văn biền ngẫu Thông Thần Quỷ Nhãn Vạn Kim Khí Sắc Thiên (通神鬼眼萬金氣色篇, "thiên khí sắc đáng muôn vàng, mắt quỷ thông thần"); năm bài thơ ngắn về sắc ở sơn căn và chuẩn đầu (đầu mũi), mỗi bài có lời giải; và mục Luận sắc loại (論色類) ghi lời Trần Đồ Nam (tức Trần Đoàn) về ánh sáng của sắc, sắc nổi sắc chìm, và năm loại sắc theo tâm người. Bài gồm nguyên văn chữ Hán (đã chấm câu lại, có lược), bản dịch, phần giảng và phần luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa.
Trả lời nhanh: Câu mở đầu của Quỷ Nhãn Khí Sắc Thiên là cương lĩnh: "trong lặng thanh tịnh thì trăm hoạ khó xâm; khí lẫn tạp thì một việc cũng không toại". Sắc tốt là hồng, vàng, tía, sáng nhuận như "thoa sữa"; sắc báo việc là xanh (kinh sợ), trắng (tang), đen (bệnh), đỏ gắt (việc quan). Sơn căn có sắc đen như khói là báo đi đường hiểm, hao tài; chuẩn đầu hồng vàng tía là báo trăm việc tốt. Lời Trần Đồ Nam: "sắc không có ánh sáng thì không gọi là sắc", "sắc nổi chủ việc sắp đến, sắc chìm chủ việc đã qua", và năm loại sắc theo tâm: người có đạo thì sắc lặng, kẻ bon chen thì sắc đỏ bừng, người đắc ý thì sắc trong không tạp, kẻ tiểu nhân thì sắc thảm, người tự định thì sắc thư thái.
Thầy Vũ Giới giảng: "Trần Đoàn chia năm loại sắc theo năm loại tâm. Đọc đến đó là hiểu: khí sắc không phải là thứ để đoán người ta sắp gặp chuyện gì, mà là tấm gương cho thấy người ta đang sống với cái tâm thế nào."
Quỷ Nhãn Khí Sắc Thiên: trong lặng thì trăm hoạ khó xâm – 通神鬼眼萬金氣色篇
Nguyên văn – 原文
其辭曰:湛然清淨,百禍難侵;或氣相雜,一事不遂。黑氣若穿五竅,身陷幽冥;旺氣如犯三堂,祿從天降。居官見任,逢赤色與同任交爭;士庶無權,見紅色同兄弟爭競。……青氣生于眼下,必是妻妾子女之憂;白氣長于鼻準,頓有父母昆仲之服。……天中黑霧,失官退職;印堂黑色,移徙之愁。年上色黃,即封官爵。……白為死喪,赤乃官災,黑為病患之憂,青為驚辱之事。眼下赤色而爭訟,眉上黃明而受祿。黑如油抹,人命多傷;黃似塗酥,財帛廣聚。

Dịch: Lời thiên rằng: trong lặng thanh tịnh thì trăm hoạ khó xâm; khí lẫn tạp thì một việc cũng không toại. Khí đen nếu xuyên năm khiếu (mắt, tai, mũi, miệng) thì thân rơi vào cõi tối; khí vượng nếu đến ba "đường" (ấn đường, chuẩn đầu, thiên đình) thì lộc từ trời rơi xuống. Người đang làm quan mà gặp sắc đỏ gắt thì tranh chấp với đồng liêu; người thường không có quyền mà thấy sắc đỏ thì tranh giành với anh em. … Khí xanh sinh ở dưới mắt ắt là lo về vợ con; khí trắng dài ở đầu mũi thì bỗng có tang cha mẹ, anh em. … Thiên trung có sương đen thì mất quan, thôi chức; ấn đường sắc đen thì lo dời đổi. Niên thượng (sống mũi) sắc vàng thì được phong quan tước. … Trắng là tang, đỏ là tai hoạ quan sự, đen là lo bệnh hoạn, xanh là việc kinh sợ, nhục nhã. Dưới mắt sắc đỏ thì kiện tụng; trên mày vàng sáng thì hưởng lộc. Đen như bôi dầu thì nhiều thương tổn; vàng như thoa sữa thì tiền của tụ nhiều.
Giảng: Thiên này viết theo lối biền ngẫu, mỗi cặp câu là một quyết, nên rất khó dịch trọn vẹn mà vẫn giữ nhịp; Kho sách dịch sát nghĩa và lược bớt những câu trùng ý. Hai câu đầu là cương lĩnh của cả phần khí sắc: trong lặng (湛然清淨) là gốc của mọi điều tốt, lẫn tạp (氣相雜) là gốc của mọi điều trắc trở. Tức là trước khi hỏi sắc gì, ở đâu, phải hỏi khí trên mặt có trong hay đục. Bảng màu cơ bản cũng được nêu gọn: trắng tang, đỏ quan sự, đen bệnh, xanh kinh sợ; vàng, hồng, tía là vui.

Quỷ Nhãn Khí Sắc Thiên: sắc theo bộ vị – 部位氣色
Nguyên văn – 原文 (trích)
魚尾微青奸事敗,準頭紅黃祿位成。……喪禍起于白頭,憂病長在眉山。髮際黃明,求官易得;鼻孔黑暗,幹事難成。……求官進職,三堂上以明光;財退官災,五嶽中而黑暗。小求大得,蓋天庭兩頭分明;不勞而成,因蘭臺四方明淨。……紫雲似月,明于天中,一年間分符拜相。
Dịch: Đuôi mắt hơi xanh thì việc gian bại lộ; đầu mũi hồng vàng thì lộc vị thành. … Tang hoạ khởi từ sắc trắng đầu (bạch đầu); lo bệnh thường ở vùng mày. Chân tóc vàng sáng thì cầu quan dễ được; lỗ mũi đen tối thì làm việc khó thành. … Cầu quan thăng chức thì ba "đường" phải sáng; tiền lui, tai hoạ quan sự thì trong ngũ nhạc tối đen. Cầu nhỏ được lớn vì hai đầu thiên đình rõ ràng; không nhọc mà thành vì bốn phía lan đài (cánh mũi) sáng sạch. … Mây tía như trăng, sáng ở thiên trung, thì trong một năm được phân phù bái tướng.

Giảng: Phần sau của thiên gắn sắc với bộ vị. Có thể rút ra một quy tắc chung: sáng ở các chỗ cao và giữa (ba "đường", thiên đình, chân tóc, đầu mũi, lan đài) là điềm thuận; tối ở các chỗ khiếu (lỗ mũi, năm khiếu, trong ngũ nhạc) là điềm trở. Điều này rất hợp lý về mặt quan sát: người khoẻ, tâm trạng tốt thì trán và mũi sáng hồng; người mệt mỏi, lo âu thì quanh mắt, quanh mũi thâm tối.
Sắc ở sơn căn – 山根黑色 · 山根青色
Nguyên văn – 原文
山根黑色狀如煙,乘舟涉險恐迍邅。不然寇盜侵財帛,公撓三旬即見官。(解:山根位上,黑色如煙狀,涉危險,渡江虛驚;不然財帛有撓,中寇賊,三十日應。)
山根青色在心憂,僕馬相應生月頭。色白忽然有此位,半年外服有來繇。(解:山根位上青色,心中有撓不樂,防僕馬小人相害;在三五日內見白色,主輕服,一百二十日內應。)

Dịch: Sơn căn sắc đen như khói thì đi thuyền qua chỗ hiểm, e gặp gian truân; không thế thì giặc cướp xâm phạm tiền của, ba mươi ngày thì có việc quan. Lời giải: trên sơn căn sắc đen như khói, đi chỗ hiểm, qua sông có cơn hoảng hốt; không thì tiền của bị quấy, gặp trộm cướp, ứng trong ba mươi ngày. Sơn căn sắc xanh thì trong lòng lo, người giúp việc, ngựa xe có việc vào đầu tháng; nếu bỗng có sắc trắng ở vị này thì nửa năm sau có tang nhẹ. Lời giải: sơn căn sắc xanh thì trong lòng bị quấy, không vui, phòng người dưới, kẻ tiểu nhân làm hại; trong ba năm ngày thấy sắc trắng thì chủ tang nhẹ, ứng trong một trăm hai mươi ngày.
Giảng: Sơn căn là chỗ thấp nhất của sống mũi, giữa hai mắt, là "cửa" nối thượng đình với trung đình. Trong mười hai cung, sơn căn gần cung tật ách. Sắc đen như khói, xanh tái ở sơn căn là dấu mà người thường cũng nhận ra ở người mất ngủ, căng thẳng, lo âu kéo dài. Các lời giải "ba mươi ngày gặp cướp", "một trăm hai mươi ngày có tang" là lối nói xưa; Kho sách dịch để người học biết phép, nhưng nhắc rằng điều có giá trị là nhận ra một người đang lo âu mà quan tâm, chứ không phải đoán ngày gặp hoạ.
Sắc ở chuẩn đầu – 準上紅黃紫 · 準上青紫
Nguyên văn – 原文
準上紅黃紫色時,半年之內有重禧。進田增僕身安吉,此事俱祥不用疑。(解:準有紅黃紫色,百事吉昌,半年內應重重加進田宅,又僕馬位喜,又身平安,五十日內見喜。)
準上紅黃主有權,自然所作稱心田。若還紫色侵其後,一季妻生子必賢。(解:準上紅黃色,大宜執權道,大吉之兆。準上紫色,主妻宮見宜子之喜。)
準頭青紫不堪論,半月災危及子孫。若是家中無子息,水災火厄恐臨門。(解:準上青色,必主子孫之厄;如無子息,防水火之驚厄,應在四時方見。)
Dịch: Đầu mũi có sắc hồng, vàng, tía thì trong nửa năm có nhiều điều vui: thêm ruộng, thêm người giúp, thân yên lành; những việc ấy đều tốt, không cần nghi. Lời giải: đầu mũi hồng vàng tía thì trăm việc tốt thịnh, trong nửa năm thêm ruộng nhà, việc người giúp cũng vui, thân bình an, trong năm mươi ngày thấy việc vui. Đầu mũi hồng vàng thì chủ có quyền, việc làm tự nhiên vừa lòng; nếu sắc tía lấn về sau thì trong một quý vợ sinh con ắt hiền. Đầu mũi xanh tía thì không đáng nói: nửa tháng có tai nguy đến con cháu; nếu nhà không có con thì e nạn nước, nạn lửa đến cửa. Lời giải: đầu mũi sắc xanh ắt chủ con cháu gặp ách; nếu không có con thì phòng kinh sợ về nước lửa, ứng theo bốn mùa mới thấy.

Giảng: Chuẩn đầu là đầu mũi, thuộc Thổ, là trung tâm của gương mặt, "tài tinh" chủ tiền của trung niên. Sắc hồng vàng ở đầu mũi là sắc của Hoả sinh Thổ: khí ấm, máu huyết lưu thông, nên sách gắn với "trăm việc tốt, thân bình an". Sắc xanh tía ở đầu mũi là sắc của Mộc khắc Thổ, khí lạnh trệ, nên bị coi là xấu. Đây là những liên hệ có cơ sở: đầu mũi tím tái thường thấy ở người tuần hoàn kém hoặc đang lạnh, mệt. Đọc như vậy, người học sẽ dùng phép khí sắc để quan tâm đến sức khoẻ, thay vì lo sợ tai hoạ.
Luận sắc loại: sắc không có ánh sáng thì không gọi là sắc – 論色類
Nguyên văn – 原文
陳圖南云:色之無光,不可謂之色,蓋無光則虛色矣,災喜皆不成,不必斷也。先視其主休囚死旺,然後遍看諸位吉凶善惡,審而言之,萬無一失。天之蒼蒼,其正色也,雲霧乃其氣耳。人之職形受命,與天地同,所稟之氣有變動,則所發之色有定體也。
色隱神隱眸者貴,明則吉,暗則凶。紅黃紫為吉,青白黑為災。……浮主未來,沉主過去,浮沉相並,去去還來。……發深則應近,發淺則應遠。或無貴而色頓開,則不為祥。

Dịch: Trần Đồ Nam nói: sắc không có ánh sáng thì không thể gọi là sắc, vì không có ánh sáng là sắc hư, tai hay mừng đều không thành, không cần đoán. Trước xem cái chủ (sắc của mùa) đang hưu, tù, tử hay vượng, rồi xem khắp các bộ vị lành dữ tốt xấu, xét kỹ mà nói thì muôn phần không sai một. Màu xanh thăm thẳm của trời là chính sắc của trời, mây mù chỉ là khí của trời mà thôi. Người nhận hình thụ mệnh, cùng một lẽ với trời đất; khí bẩm thụ có biến động thì sắc phát ra có hình thể nhất định. Sắc ẩn, thần ẩn trong con ngươi là quý; sáng thì lành, tối thì dữ. Hồng, vàng, tía là lành; xanh, trắng, đen là tai. … Sắc nổi chủ việc sắp đến, sắc chìm chủ việc đã qua; nổi chìm cùng có thì việc qua lại trở lại. … Phát sâu thì ứng gần, phát nông thì ứng xa. Nếu không có tướng quý mà sắc bỗng mở sáng thì không phải là điềm lành.
Giảng: Lời Trần Đồ Nam có ba điều rất quan trọng cho người học khí sắc. Một là ánh sáng quyết định: sắc không có ánh sáng là "sắc hư", không cần đoán; tức là không phải cứ thấy màu gì trên mặt là đoán, mà phải là sắc có quang, có thần. Hai là ví von trời xanh và mây mù: trời xanh là chính sắc, mây mù là khí; khí đến rồi đi, chính sắc thì thường còn. Ba là nổi và chìm: sắc nổi trên da là việc sắp đến, sắc chìm dưới da là việc đã qua. Câu cuối "không có tướng quý mà sắc bỗng mở sáng thì không phải điềm lành" cũng đáng nhớ: sắc phải hợp với tướng, như vận phải hợp với cuộc đất.
Năm loại sắc theo tâm người – 五等之色
Nguyên văn – 原文
或陰晴未定,必在準頭,不可發也。焦燥暗惡,不獨難發,多脾胃心腹之病,水火刑訟之厄。若視之寂然,難取難捨,有道者之色也;視之赤然,似浮似沉,奔競者之色也;視之瑩然不雜,得意者之色也;視之慘然,陰合陽散,細人之色也;視之泰然,如驕如滿,自定之色也。
Dịch: Nếu sắc âm u hay quang tạnh chưa định, thì ắt ở đầu mũi, chưa thể phát. Khét khô tối xấu thì không những khó phát đạt, mà nhiều bệnh tì vị, tim bụng, ách nước lửa, hình ngục kiện tụng. Nhìn vào thấy lặng lẽ, khó nắm khó bỏ, là sắc của người có đạo; nhìn vào thấy đỏ bừng, như nổi như chìm, là sắc của kẻ bon chen; nhìn vào thấy trong suốt không tạp, là sắc của người đắc ý; nhìn vào thấy thảm đạm, âm khép dương tán, là sắc của kẻ tiểu nhân; nhìn vào thấy thư thái, như kiêu như đầy, là sắc của người tự định.

Giảng: Đoạn năm loại sắc là đoạn quý nhất của bài, vì nó cho thấy chính Trần Đoàn đọc khí sắc như tấm gương của tâm. Người có đạo thì sắc "lặng lẽ, khó nắm khó bỏ" (寂然,難取難捨): không phô ra, cũng không tối, như mặt hồ yên. Kẻ bon chen thì sắc "đỏ bừng, như nổi như chìm": khí bốc lên vì ham muốn. Người đắc ý thì sắc "trong không tạp": vui mà sáng. Kẻ tiểu nhân thì sắc "thảm, âm khép dương tán": lòng hẹp, khí co lại. Người tự định thì sắc "thư thái, như kiêu như đầy": tự tin, vững vàng. Năm loại sắc không gắn với một màu nào; chúng là năm trạng thái của khí do tâm sinh ra.
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Phong Thuỷ Liên Hoa đọc thiên khí sắc này với ba ý. Thứ nhất, trong lặng là gốc. Câu "trong lặng thanh tịnh thì trăm hoạ khó xâm" vừa là phép xem tướng, vừa là phép sống. Trong phong thuỷ cũng thế: một ngôi nhà mà khí trong lặng (sạch, sáng, yên, không bị xuyên phá) thì những điều xấu nhỏ từ ngoài khó làm hại; nhà mà khí lẫn tạp (bừa bộn, ồn ã, ẩm tối) thì "một việc cũng không toại".

Thứ hai, trời xanh và mây mù. Trần Đồ Nam nói trời xanh là chính sắc, mây mù là khí. Phong Thuỷ Liên Hoa đọc vận khí cũng vậy: cuộc đất, căn nhà là "chính sắc" lâu dài; vận năm, khí tháng là "mây mù" đến rồi đi. Người hiểu điều này không hoảng khi gặp một năm khí xấu, mà biết giữ cho chính sắc của mình (nếp sống, tâm) trong sáng để chờ mây tan.
Thứ ba, tướng do tâm sinh. Năm loại sắc theo năm loại tâm là lời của chính tổ sư tướng học: người có đạo sắc lặng, kẻ bon chen sắc đỏ bừng, tiểu nhân sắc thảm. Muốn đổi sắc, phải đổi tâm. Phần thủ pháp nhận ra sắc có quang hay không, nổi hay chìm, trên người thật cần thầy hướng dẫn trực tiếp; lý pháp thì Liên Hoa chia sẻ ở đây.

Tóm lại – 總結: Quỷ Nhãn Khí Sắc Thiên lấy "trong lặng thì trăm hoạ khó xâm, khí lẫn tạp thì một việc không toại" làm cương lĩnh; trắng tang, đỏ quan sự, đen bệnh, xanh kinh sợ, hồng vàng tía là vui. Sơn căn đen như khói, xanh tái là dấu lo âu; đầu mũi hồng vàng là thuận, xanh tía là trở. Trần Đồ Nam dạy: sắc không có ánh sáng thì không gọi là sắc; sắc nổi là việc sắp đến, sắc chìm là việc đã qua; năm loại sắc theo năm loại tâm.

Bài trước: Thần Tướng Toàn Biên (68): Khí sắc bốn mùa và ngũ sắc ứng thời sinh tử.
Bài sau: Thần Tướng Toàn Biên (72): Khí sắc ca, sát sắc ca và sáu loại sắc.
Nguồn: Thần Tướng Toàn Biên (神相全編) phần mười ba, các mục Thông Thần Quỷ Nhãn Vạn Kim Khí Sắc Thiên (通神鬼眼萬金氣色篇), Sơn căn hắc sắc (山根黑色), Sơn căn thanh sắc (山根青色), Chuẩn thượng hồng hoàng tử sắc (準上紅黃紫色), Chuẩn thượng hồng hoàng (準上紅黃), Chuẩn thượng thanh tử (準上青紫) và Luận sắc loại (論色類), trong Cổ Kim Đồ Thư Tập Thành (古今圖書集成), Bác vật vựng biên, Nghệ thuật điển, quyển 643, Tướng thuật bộ (thuộc công cộng); đối chiếu bản khắc đời Minh 12 quyển. Hiệu đính: bỏ các dấu ngoặc 「」《》 đặt lệch (《山根》位上, 「準上」「紫色」); 天庭白氣春愁 và 地閣黑雲,秋,怕交爭 chấm lại; 職形 giữ nguyên (có bản chép 賦形); phần lời giải của các bài thơ sơn căn, chuẩn đầu đặt trong ngoặc tròn; lược một số cặp câu biền ngẫu trùng ý và các câu về chức quan, chỗ lược đánh dấu "……". Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- Mục Lục Thần Tướng Toàn Biên: toàn bộ 14 quyển, theo dõi các bài đã đăng.
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hướng và khí của nhà.
- Lập Cục Pháp: lập cục dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
Bài liên quan – 相關文章
- Thần Tướng Toàn Biên (68): Khí sắc bốn mùa và ngũ sắc ứng thời sinh tử
- Thần Tướng Toàn Biên (21): Ấn đường, sơn căn, mũi
- Thần Tướng Toàn Biên (2): Luận khí sắc
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Sắc có quang hay không, nổi hay chìm, lặng hay bừng: đó là phần mắt phải luyện, sách không thay được. Học cùng thầy để đọc khí sắc người và khí của nhà theo cùng một lý. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thông Thần Quỷ Nhãn Vạn Kim Khí Sắc Thiên là gì? – 鬼眼氣色篇
Là bài văn biền ngẫu mở đầu Quyển 13 Thần Tướng Toàn Biên, tổng kết các khí sắc theo bộ vị; cương lĩnh là "trong lặng thanh tịnh thì trăm hoạ khó xâm, khí lẫn tạp thì một việc không toại".
Sắc ở đầu mũi nói lên điều gì? – 準頭氣色
Đầu mũi thuộc Thổ, là trung tâm mặt. Hồng vàng tía là sắc thuận, chủ trăm việc tốt, thân bình an; xanh tía là sắc trở, sách cho là báo tai nguy.
"Sắc không có ánh sáng thì không gọi là sắc" nghĩa là gì? – 色之無光
Theo Trần Đồ Nam, sắc phải có quang, có thần mới đoán; sắc không có ánh sáng là sắc hư, tai hay mừng đều không thành, không cần đoán.
Sắc nổi và sắc chìm khác nhau thế nào? – 浮沉
Sắc nổi trên da chủ việc sắp đến; sắc chìm dưới da chủ việc đã qua; nổi chìm cùng có thì việc qua rồi lại trở lại.
Năm loại sắc theo tâm là gì? – 五等之色
Người có đạo sắc lặng lẽ; kẻ bon chen sắc đỏ bừng; người đắc ý sắc trong không tạp; kẻ tiểu nhân sắc thảm đạm; người tự định sắc thư thái.







