💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Thôi Quan Thiên (8): Bình thuỷ 評水, tam dương thuỷ và thuỷ thôi quan

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Thôi Quan Thiên (8): Bình thuỷ 評水, tam dương thuỷ và thuỷ thôi quan

Thôi Quan Thiên
催官篇 · 卷二 · 評水篇
Tác giả: Lại Văn Tuấn (賴文俊, tự Thái Tố, hiệu Bố Y Tử 布衣子, đời Tống) · kèm lời chú không đề tên
Bản gốc: Tứ Khố Toàn Thư, Tử bộ, Thuật số loại (tướng trạch tướng mộ).

Thôi Quan Thiên (催官篇) bài 8 là bài cuối, giảng thiên Bình Thuỷ (評水篇). Sau long, huyệt, sa, Lại Bố Y bàn nước: nước phương nào chầu vào thì quý, nước phương nào chảy đi thì hại, nước nào gọi là "xá văn", nước nào là "hoàng tuyền". Thiên kết bằng một đoạn mà lời chú gọi là "đủ hết đại cương của thuỷ pháp": nước chầu thẳng hay chầu bên, uốn chữ chi hay chảy thẳng, chưa phải là điều quyết định; điều quyết định là long có thật và nước có hợp thiên tinh hay không.

Trả lời nhanh: Thiên Bình Thuỷ của Thôi Quan Thiên đặt tam dương thuỷ Tốn, Bính, Đinh lên đầu: Tốn là phủ văn chương, Bính Đinh là chỗ sao Nam Cực lão nhân, nên nước chầu từ ba phương ấy mà sa cũng đẹp thì quan tước mạnh; có nước mà không có sa thì chỉ giàu. Canh Tân Bính Đinh gọi là xá văn, Bính Đinh mạnh nhất. Nước Ngọ chầu Nhâm, Nhâm chầu Ngọ là thuỷ thôi quan. Nước kỵ: tứ kim Thìn Tuất Sửu Mùi chảy chầu hay đối xạ, hoàng tuyền, âm dương lẫn lộn như Càn Hợi, Quý Sửu song hành. Câu chốt: thà nước chầu bên mà hợp thiên tinh, còn hơn chầu thẳng mà không hợp; nhưng trên hết là long thật.

Thầy Vũ Giới giảng: "Thôi Quan Thiên khép lại bằng nước, mà lời chú lại dặn đừng mê hình nước. Nước uốn đẹp mà long giả thì cũng chảy qua thôi. Long thật rồi, nước mới là tài lộc của long."

Tam dương thuỷ: Tốn, Bính, Đinh – 催官之水唯三陽

Nguyên văn – 原文

評水篇。催官之水唯三陽,水朝砂秀官爵強。陽璇水朝文筆起,少年科甲誇文章。若見雙峯列雲漢,兄弟聯名親御翰。有砂無水亦尊榮,砂水並朝更為(缺)。男為駙馬女為妃,中男季子誇門楣。三陽無砂水不貴,只主姻親發財利。

Dịch: Bình thuỷ. Nước thôi quan chỉ có tam dương, nước chầu sa đẹp thì quan tước mạnh. Nước Dương Toàn (Tốn) chầu mà văn bút nổi, tuổi trẻ đỗ khoa giáp, khoe văn chương. Nếu thấy hai đỉnh bày giữa Ngân Hà, anh em cùng tên trên bảng, gần gũi ngự hàn. Có sa không nước cũng tôn vinh, sa thuỷ cùng chầu thì càng (bản khuyết một chữ). Con trai làm phò mã, con gái làm phi, con trai giữa, con út rạng cửa nhà. Tam dương không sa thì nước không quý, chỉ chủ thông gia, phát tài lợi.

Giảng: Lời chú: "Tam dương là Tốn, Bính, Đinh. Nước thôi quan trước hết nói tam dương là vì Tốn có Ngũ Thượng Thư chiếu, là phủ văn chương; Bính Đinh là chỗ sao Nam Cực lão nhân mọc lặn, là ty nhận mệnh ngũ phúc. Vạn vật tề ở Tốn, gặp nhau ở Ly, là ngôi sạch sẽ, sáng tỏ. Lại đạo trời quý nam mà tiện bắc, quý dương mà tiện âm, nên nước tam dương là nước quý nhất." Lời chú nhấn mạnh: đầu thiên đã nói "thuỷ triều sa tú", dưới lại nói "sa thuỷ tịnh triều", thấy sa với thuỷ phải nương nhau mà dùng. Tam dương không có sa thì quý lộc không nổi, hoả tinh không đẹp vượt, dù có nước tốt cũng chỉ giàu mà không quý.

Sông Trường Giang chảy giữa hai vách núi ở Tam Hiệp
Trường Giang qua Tam Hiệp: núi kẹp hai bên, nước chảy giữa, đúng ý "sa với thuỷ phải nương nhau mà dùng"; có nước mà không có sa thì chỉ giàu không quý. (Ảnh: Jan Kranendonk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.)

Nước Tốn chầu mà văn bút nổi là thuỷ thôi quan lại được sa thôi quan, nên ứng tuổi trẻ đỗ đạt. Hai đỉnh là tượng anh em, Thái Vi chiếu nên có ứng cùng tên trên bảng, gần ngự hàn. Sa thuỷ cùng chầu mà ứng phò mã, hậu phi là vì sao Toàn chủ âm hình, nữ chủ; Tốn là cửa bề tôi, thuộc con giữa, nên ứng đến con giữa, con út.

Nước Tốn với các long và nước xá văn – 二宮有水名赦文

Nguyên văn – 原文

穴乘兌亥陽璇朝,玉堂金馬多名譽。艮龍璇水為福輕,最喜庚辛丙丁注。陰樞南極水洋洋,四神八將砂蒼蒼。策射金門期第一,定主微垣作良弼。二宮有水名赦文,永無凶禍臨家門。蠶姑繅絲白如雪,斑衣戲綵娛晨昏。三陽水朝歸鬼鄉,義門壽考同休光。

Dịch: Huyệt thừa khí Đoài, Hợi mà nước Dương Toàn (Tốn) chầu, thì Ngọc Đường Kim Mã, nhiều danh tiếng. Cấn long gặp nước Toàn thì phúc nhẹ, mừng nhất là nước Canh, Tân, Bính, Đinh rót vào. Nước Âm Xu (Bính), Nam Cực (Đinh) mênh mang, tứ thần bát tướng sa xanh tươi, thì thi đối sách ở Kim Môn mong đứng đầu, ắt làm bề tôi giỏi ở Vi viên. Hai cung có nước gọi là xá văn, mãi không có hoạ hung đến cửa nhà. Cô tằm ươm tơ trắng như tuyết, mặc áo hoa múa đùa vui cha mẹ sớm chiều. Nước tam dương chầu mà về phương quỷ (mộ), nhà nghĩa môn, sống thọ, cùng rạng phúc.

Giảng: Cùng là nước Tốn, Đoài long, Hợi long thấy thì quý đẹp, Cấn long thấy thì phúc nhẹ. Lời chú giải: Tốn mộc khắc Cấn thổ, nên dù giàu sang mà phúc không dài; Cấn mừng nhất là Canh Tân (cát tú) và Bính Đinh (thôi quan). Nước Tốn chỉ là thứ Tân, Đoài, Hợi ưa, và vẫn phải lấy long hướng mà luận sinh vượng. "Xá văn" lời chú giảng theo nạp giáp của Thái Âm: mặt trăng tròn khuyết dần mang tượng tám quẻ, tám quẻ lại nạp tám can, Thái Âm chiếu xuống là nhân từ ban phúc, nên các can được nạp đều gọi là xá văn. Ất Tân Đinh Quý là tiểu xá văn, Giáp Canh Bính Nhâm là đại xá văn; âm quý hơn dương, nên Canh Tân Bính Đinh mạnh, mà Bính Đinh coi ngũ phúc nên mạnh hơn cả.

Dòng sông uốn khúc giữa thung lũng núi xanh
Dòng sông uốn khúc trong thung lũng: nước đến từ phương nào, chảy đi về phương nào mới là chỗ thiên Bình Thuỷ xét xá văn lớn nhỏ. (Ảnh: Bộ Nội vụ Hoa Kỳ, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.)

Bính nạp vào Cấn là nước Tham Lang, người được thì nhân hậu sống thọ; Đinh nạp vào Đoài là nước Vũ Khúc, người được thì nhiều lễ nghĩa. Hai nước chiếu cục thì con gái hiền mà siêng (ươm tơ), con trai hiếu mà thọ (mặc áo hoa múa vui cha mẹ, tích Lão Lai). Giữa Bính Đinh lại ứng sao Tinh, Mã, cùng loài với tằm ngựa, nên lợi nuôi tằm. Tốn là nước Cự Môn, chủ trung tín; nước tam dương chầu mà chảy về "quỷ hương" (phương tử mộ) thì chủ hiếu nghĩa trung tín, giàu sang danh thọ. Lời chú giải quỷ hương là phương tử mộ, đúng ý kinh "chầu ở đại vượng, chảy về tù tạ", và phê bình người đời hiểu quỷ hương là Chấn Canh là sai.

Sơ đồ tam dương thuỷ Tốn, Bính, Đinh và các phương nước xá văn trên hai mươi bốn sơn – Thôi Quan Thiên thiên Bình Thuỷ
Tam dương Tốn, Bính, Đinh là nước thôi quan quý nhất; Giáp Canh Bính Nhâm là đại xá văn, Ất Tân Đinh Quý là tiểu xá văn, Canh Tân Bính Đinh có lực mạnh. Vẽ lại theo Thôi Quan Thiên (bản Tứ Khố Toàn Thư) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Nước Tân, nước Bính và các long – 陰璇水朝 · 太微水朝

Nguyên văn – 原文

陰璇水朝進金寶,亦主如花女人好。穴乘太乙東南龍,水朝砂秀登科早。若還水自太微朝,亦主出人長壽考。但嫌砂碎似鵝頭,風流女人多顛倒。兌龍切忌陽璇龍,必主徒刑沒荒草。天漢天命水朝墳,敵國豪富真無倫。震庚有峯入雲漢,英雄將帥麾三軍。天漢天關水流入,難免刑戮災紛紛。陽衡水朝主驟富,龍輕砂碎招淫奔。切忌剝龍入坤度,定主刑戮罹災迍。陽樞有水入明堂,粟陳貫朽珠稱光。天屏天皇水來去,財祿人家有優裕。天屏水入少微龍,離龍亥水刑相同。

Dịch: Nước Âm Toàn (Tân) chầu thì vào vàng báu, cũng chủ có người nữ đẹp như hoa. Huyệt thừa long Thái Ất (Tốn) đông nam, nước chầu sa đẹp thì đỗ sớm. Nếu nước từ Thái Vi (Bính) chầu, cũng chủ sinh người sống lâu. Chỉ ghét sa vụn như đầu ngỗng, nhiều người nữ phong lưu điên đảo. Đoài long kỵ nhất (gặp) Dương Toàn, ắt chủ tù tội, chết nơi cỏ hoang. Nước Thiên Hán (Canh), Thiên Mệnh (Chấn) chầu mộ thì giàu địch quốc, không ai sánh. Chấn Canh có đỉnh vào mây thì anh hùng tướng soái chỉ huy ba quân. Nước Thiên Hán (Canh), Thiên Quan (Thân) chảy vào thì khó tránh hình phạt, tai hoạ rối ren. Nước Dương Hành (Chấn) chầu thì chủ giàu nhanh; long nhẹ sa vụn thì chuốc chuyện bỏ nhà theo trai. Kỵ nhất long bác vào độ Khôn, ắt chủ hình phạt, gặp khốn. Dương Xu (Cấn) có nước vào minh đường thì thóc cũ tiền mục, ngọc sáng rỡ. Nước Thiên Bình (Tỵ), Thiên Hoàng (Hợi) đến đi thì nhà có tài lộc đầy đủ. Nước Thiên Bình vào long Thiếu Vi (Đoài), Ly long gặp nước Hợi, hình hoạ giống nhau.

Giảng: Lời chú: Tân ứng sao Vị, là kho lẫm, là thương nhân, nên ứng vào vàng báu; Tân nạp vào Tốn là nữ chủ, nên ứng người nữ đẹp. Bính là nước trường thọ. Sa vụn như đầu ngỗng là sa dâm dục, Tốn là ngôi nữ, nên Tốn long thấy sa này thì ứng phong lưu điên đảo. Đoài kim khắc Tốn mộc, Tốn thấy Đoài là sát diệu, lục tú cũng không tránh được. Canh là nước võ khố, Chấn là nước tài kiến, lại là nước thiên tước, nên hai nước chầu là giàu địch quốc; Chấn Cấn cao vút là tướng quân, võ khố. Thân là sát diệu của Chấn mà Canh nạp vào Chấn, nên Thân Canh cùng chảy là sát diệu, là lẫn lộn, là trùng kim, hình phạt rối ren, âm dương hai cục đều không tránh được.

Nhiều dòng nước nhỏ đan xen nhìn từ trên cao
Nhiều dòng nước đan xen: nước của hai phương khác khí cùng chảy là "lẫn lộn", như Thân Canh cùng chảy mà thiên này gọi là sát diệu. (Ảnh: USFWS Mountain-Prairie, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.)

Chấn là nước tài kiến, lại là sấm, sấm nhanh nên ứng giàu nhanh; nhưng Chấn cũng là nước mộc dục, gặp sa vụn mà long nhẹ thì sức không thắng, ứng dâm bôn. Chấn là sát diệu của Khôn, long bác vào Khôn thì Chấn được dịp làm hung. Cấn là Thiên Lộc, lại là nước kho cầm đồ, nên ứng thóc cũ tiền mục. Tỵ là nước tài bảo, Hợi là nước tài lộc, long nặng thì của dày, nhẹ thì đủ dùng. Tỵ hoả khắc Đoài kim, Hợi thuỷ khắc Ly hoả, sát diệu như nhau nên hình hoạ như nhau. Cả đoạn cho thấy cùng một nước, gặp long này là tài lộc, gặp long kia là sát diệu: nước cũng như sa, phải "theo long mà đổi quy củ".

Quỷ Ngưu, Huyền Qua và nước Ngọ Nhâm – 鬼牛 · 玄戈 · 陽權陰權互相向

Nguyên văn – 原文

鬼牛來去非為吉,念經寡妖常逢凶。鬼流來去龍入震,霹靂白晝驚西東。來主家豪去即敗,人家定少耆頤翁。玄戈洋洋入塚宅,高堂紅粉悲無窮。掀裙獻花砂拱位,婦女不潔招淫風。若有圓峯盂鉢樣,定出尼姑與和尚。陽權陰權互相向,有水特朝乃為上。陰陽砂秀入青雲,及第為官至卿相。有砂無水亦登科,有水無砂惟富旺。陽權陰光互相向,砂水並朝總宜葬。離龍坎水近君門,陽局易發亦易傾。

Dịch: Nước Quỷ (Mùi), Ngưu (Sửu) đến đi không phải là tốt, sinh người tụng kinh, goá bụa, yêu quái, thường gặp hung. Nước Quỷ chảy đến đi mà long vào Chấn, thì sấm sét giữa ban ngày, kinh động đông tây; đến thì nhà hào phú, đi thì bại ngay, nhà ắt ít ông già sống lâu. Nước Huyền Qua (Khôn) mênh mang vào mộ nhà, cha mẹ, vợ con buồn không cùng. Sa vén váy dâng hoa ở ngôi củng chầu, đàn bà không sạch, chuốc gió dâm. Nếu có đỉnh tròn như bát vu, bát khất thực, ắt sinh ni cô và hoà thượng. Dương Quyền (Ngọ), Âm Quyền (Nhâm) hướng vào nhau, có nước chầu thẳng mới là thượng. Sa âm dương đẹp vào mây xanh, đỗ đạt làm quan đến khanh tướng. Có sa không nước cũng đỗ, có nước không sa thì chỉ giàu vượng. Dương Quyền, Âm Quang (Quý) hướng vào nhau, sa thuỷ cùng chầu thì đều nên táng. Ly long nước Khảm gần cửa vua, cục dương dễ phát mà cũng dễ đổ.

Giảng: Lời chú: Sửu Mùi là tăng đạo, yêu nghiệt, kim sát, nên có những ứng hung. Chấn là sấm, Mùi với Chấn (Hợi Mão Mùi) là tam hợp, nước Mùi đến đi thì sát giúp thần sấm. Nước đến thì khí nghịch nên nhà hào, đi thì thuận mà lực nông nên bại; là kim sát nên ít người thọ. Khôn lão âm không giao nên ứng mẹ goá; sa vén váy dâng hoa là tượng dâm dục, đỉnh tròn như bát là tượng hoà thượng ni cô, "lý và hình như nhau nên đều có ứng này".

Vách đất xói mòn thành nhiều rãnh trong hẻm núi
Vách đất xói thành rãnh trong hẻm núi Spiti: sa vỡ, tua rua là hình xấu; thiên Bình Thuỷ nói lý và hình như nhau nên đều có ứng. (Ảnh: Timothy A. Gonsalves, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.)

Cặp Ngọ Nhâm là "thuỷ thôi quan" của dương long: Ngọ làm hướng Nhâm mà thấy nước Nhâm, Nhâm làm hướng Ngọ mà thấy nước Ngọ, đều là nước thôi quan nên là thượng. Lời chú tóm một câu rất gọn: "sa là quý lộc, thuỷ là tài nguyên, nên sa quý mà thuỷ giàu". Ngọ với Quý là "tá phối" (phối mượn) cũng là thôi quan. Ly long nước Khảm là Khảm Ly giao cấu, tượng ký tế; Ly là vua nên gần vua; nhưng giao đến cực nên dễ phát mà dễ đổ, đúng như bài 6 đã giảng.

Tranh sơn thuỷ của Văn Trưng Minh đời Minh
Văn Trưng Minh (đời Minh), tranh sơn thuỷ: núi ở sau, nước ở trước, như cảnh Ly long nước Khảm, Khảm Ly giao nhau. (Tranh cổ, Bảo tàng Đại học Princeton, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng.)

Nước hung: tứ kim, hoàng tuyền, âm dương lẫn lộn – 四金 · 黃泉 · 陰陽混雜

Nguyên văn – 原文

亢婁流注非吉地,少亡悖逆非忠貞。陽闓懶緩亢水入,缺唇露齒含糊聲。坎龍亢水忌來去,全家受戮無餘丁。四金朝流并坐向,痼疾橫逆家伶仃。四金對射風入局,翻棺覆槨災非輕。功曹傳送水來去,陽局山水吉無慮。行龍博換入正東,切忌水流傳送宮。離壬來去離鄉邑,陰璣天棓生盲瘋。天官來去招繼贅,坎癸病腫憂忡忡。雙生子女家漸退,縊亡水厄災危重。水流北極肅殺位,襟懷鄙瑣無寬洪。若還來去跛能履,鰥寡繼贅人無蹤。乾亥雙行因瘵夭,戌乾喑啞并盲聾。坎龍離水入西兌,淫奔必主期桑中。坎離陽朝破陰局,咸池水映桃花紅。巽巳兼朝破陽局,那堪太乙起雌峯。香閨有女顏如玉,墮胎玷污春風容。陰光牽牛入塚宅,隨母改嫁亡姻宗。少亡毒藥因女禍,兄弟屠戮交相攻。黃泉曜氣最凶惡,陰陽混雜家零落。行龍關節帶微淆,受穴朝流亦差錯。

Dịch: Nước Cang (Thìn), Lâu (Tuất) chảy rót không phải đất tốt, chết trẻ, ngang ngược, không trung trinh. Dương Khải (Đoài) lười chậm mà nước Cang vào thì sứt môi, hở răng, nói ngọng. Khảm long kỵ nước Cang đến đi, cả nhà bị giết không còn người. Nước tứ kim chầu, chảy, lại ở toạ hướng, thì bệnh lâu, tai hoạ ngang trái, nhà cô quạnh. Tứ kim đối bắn, gió vào cục, lật quan đổ quách, tai không nhẹ. Nước Công Tào (Dần), Truyền Tống (Thân) đến đi, cục dương núi nước tốt không lo; long đi bác hoán vào chính đông (Chấn) thì kỵ nhất nước chảy ở cung Truyền Tống. Nước Ly Nhâm đến đi thì bỏ quê; Âm Cơ (Giáp), Thiên Bổng (Dần) sinh mù, phong. Thiên Quan (Ất) đến đi thì ở rể; Khảm Quý thì bệnh phù, lo lắng; sinh đôi trai gái, nhà dần suy, chết treo, nạn nước, tai nguy nặng. Nước chảy ở Bắc Cực (Càn), ngôi túc sát, thì lòng dạ hẹp hòi, không rộng lượng; nếu đến đi thì què mà vẫn đi, goá bụa, ở rể, người không còn dấu. Càn Hợi song hành thì chết yểu vì lao; Tuất Càn thì câm, mù, điếc. Khảm long nước Ly vào phía tây Đoài, ắt có hẹn hò nơi bãi dâu. Khảm Ly chầu dương phá cục âm, nước Hàm Trì soi hoa đào đỏ. Tốn Tỵ kiêm chầu phá cục dương, sao chịu nổi Thái Ất nổi đỉnh mái; khuê phòng có gái mặt như ngọc, sẩy thai, vấy bẩn dung nhan. Âm Quang (Quý) dắt Ngưu (Sửu) vào mộ nhà, con theo mẹ cải giá, mất họ hàng; chết trẻ, thuốc độc, hoạ vì đàn bà, anh em giết hại nhau. Diệu khí hoàng tuyền là hung ác nhất, âm dương lẫn lộn thì nhà điêu linh. Long đi ở quan tiết hơi lẫn, thì thụ huyệt, nước chầu chảy cũng sai.

Giảng: Đoạn dài này là "bảng nước hung", và lời chú giải hầu như theo một mạch. Thìn Tuất Sửu Mùi gọi là tứ kim (ứng bốn kim tú Cang, Lâu, Ngưu, Quỷ), lộc mã không đến, cát tinh không chiếu, nên ứng bệnh lâu, ngang trái; tứ kim đối bắn mà gió vào huyệt thì quan lật quách đổ, nước hôi tràn. Thìn thổ khắc Khảm thuỷ, lại có kim sát, nên là sát diệu thảm nhất của Khảm. Dần Thân là nước dương, nên hợp cục dương; long bác đến Chấn thì nước Thân thành sát diệu. Lời chú gọi tứ kim là "hoàng tuyền sát", như Khảm long gặp Khôn (Thìn), Đoài thỏ (Mão)… là "diệu sát", lại có "phản phục hoàng tuyền"; âm dương lẫn lộn là âm long thấy nước dương, dương long thấy nước âm, hoặc như Càn Hợi song hành, Quý Sửu song hành.

Dòng sông lớn lúc hoàng hôn, núi xa mờ
Sông lớn lúc hoàng hôn: âm long thấy nước dương, dương long thấy nước âm là âm dương lẫn lộn, dù nước rộng đẹp cũng không cát. (Ảnh: lensnmatter, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.)

Nhiều câu ở đây gắn phương nước với bệnh tật, tính nết (môi răng, câm điếc, lao, phù, mắt). Lời chú giải bằng ngũ tạng ngũ hành: Đoài là miệng lưỡi, kim gặp thổ thì đặc mà không kêu, kim ở người là phổi chủ tiếng nói; Càn là đầu, tai mắt ở đó; Khảm Quý là huyết quái, thận. Phong Thuỷ Liên Hoa giữ những câu này để khảo cứu cách người xưa lập tượng, không dùng để đoán bệnh cho người thật; bệnh là việc của y học. Cái còn giá trị thực hành là nguyên lý: nước ở phương khắc long, phương "tử mộ" của long mà chầu thẳng hay đối bắn vào huyệt, nhất là kèm gió lọt, thì làm cục bất an. Câu cuối "long đi ở quan tiết hơi lẫn thì thụ huyệt, nước chầu cũng sai" lời chú giảng rất hay: quan tiết là chỗ thụ thai, thụ huyệt là chỗ sinh nở; như người sinh con trai hay gái đâu phải đến lúc đẻ mới định, thai một khi đã thụ thì âm dương đã phân. Người tinh thuật này không rời quan tiết mà chỗ ẩn vi của huyệt đã tự biện.

Sông Hương ở Huế nhìn từ trên cao
Sông Hương (Huế) chảy qua kinh thành: người tinh thuật xét quan tiết của nước thì chỗ ẩn vi của huyệt tự biện. (Ảnh: CEphoto, Uwe Aranas, Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0.)
Sơ đồ nước hung tứ kim Thìn Tuất Sửu Mùi (hoàng tuyền sát) và Càn Hợi, Quý Sửu song hành – Thôi Quan Thiên thiên Bình Thuỷ
Tứ kim ứng bốn kim tú Cang, Lâu, Ngưu, Quỷ, lời chú gọi là hoàng tuyền sát; Càn Hợi, Quý Sửu song hành là âm dương lẫn lộn. Vẽ lại theo Thôi Quan Thiên (bản Tứ Khố Toàn Thư) – Phong Thuỷ Liên Hoa

Hình cục và thiên tinh: lời chốt của thuỷ pháp – 正面特朝固為美

Nguyên văn – 原文

龍真局備砂水環,攀龍附鳳良非難。真龍迢迢穴奇巧,到頭偽氣非純完。三陽六秀砂水助,博龍合矩方為官。正面特朝固為美,傍朝叶吉梯雲端。抱城遶穴須為吉,直流合矩朝天關。來似之玄抱如帶,流非吉位家貧寒。反似彎弓直如瀉,庚震六秀多官班。穴高朝流要長遠,富貴易致人安康。朝流高低與穴等,驟發官貴非為難。催官秘訣止于斯,慎勿浪與時人傳。

Dịch: Long thật cục đủ, sa thuỷ vòng quanh, thì níu rồng theo phượng không khó. Long thật đi xa, huyệt kỳ xảo, mà đến đầu là khí giả, không thuần trọn; có tam dương, lục tú sa thuỷ giúp, bác đến long hợp phép mới làm quan. Nước chầu thẳng chính diện vốn là đẹp; nước chầu bên mà hợp cát cũng bắc thang lên mây. Ôm thành quanh huyệt phải là tốt; chảy thẳng mà hợp phép thì chầu Thiên Quan. Đến như chữ chi, ôm như dải đai, mà chảy ở phương không tốt thì nhà nghèo lạnh; ngược như cung cong, thẳng như thác đổ, mà ở Canh, Chấn, lục tú thì nhiều quan ban. Huyệt cao thì nước chầu chảy phải dài xa, giàu sang dễ đến, người yên ổn; nước chầu chảy cao thấp ngang với huyệt thì phát nhanh quan quý không khó. Bí quyết thôi quan đến đây là hết, chớ tuỳ tiện truyền cho người đời.

Giảng: Đây là đoạn lời chú gọi là "đủ hết đại cương của thuỷ pháp". Lời chú: "Thầy đời nay xem nước, thấy chầu chính diện, ôm vòng, uốn chữ chi mà đến thì khen không ngớt, gọi là nước tốt; thấy chầu bên, chảy thẳng, cong ngược như cung mà xối đi thì cho là nước hung, chán bỏ không ngó. Không biết người khéo xem địa lý chỉ bàn long có thật hay không, thuỷ pháp có hợp thiên tinh hay không. Nếu hình cục và thiên tinh đều hợp là vẹn cả hai; nếu không thể kiêm, thà chầu bên mà hợp, chứ không chầu thẳng mà không hợp; thà chảy thẳng mà hợp, chứ không ôm vòng mà không hợp; thà cong ngược xối thẳng mà hợp, chứ không chữ chi đai ôm mà không hợp. Vì hợp thì cát, không hợp thì hung, không nên câu nệ trong hình cục."

Con kênh nước chạy thẳng giữa cánh đồng ngập nước
Kênh nước chạy thẳng: hình thế xối thẳng tưởng là xấu, nhưng thiên Bình Thuỷ nói "thà cong ngược xối thẳng mà hợp", hợp lý khí mới là chính. (Ảnh: Willem van Aken, CSIRO, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.)

Câu "huyệt cao thì nước chầu phải dài xa, nước ngang với huyệt thì phát nhanh" lời chú nói giống thuyết của Bốc Tắc Ngụy "núi xứng nước, nước xứng núi". Câu chót "bí quyết thôi quan đến đây là hết", lời chú kết cả sách: "Chỉ một quyết thuỷ pháp này đã có cái diệu vô cùng; ai biết suy loại biến thông thì lý của long, huyệt, sa có thể một mối mà thông." Thôi Quan Thiên mở đầu bằng long và kết thúc bằng nước, nhưng cả bốn thiên đều quy về một câu đã gặp ở bài 6: phép táng cốt yếu là thừa sinh khí.

Tam Hiệp Trường Giang, các lớp núi xa trong sương
Tam Hiệp nhìn xa: Thôi Quan Thiên mở đầu bằng long, kết bằng nước, mà cả bốn thiên đều quy về một câu: phép táng cốt yếu là thừa sinh khí. (Ảnh: Jan Kranendonk, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.)
Sơ đồ so sánh nước chầu thẳng, chầu bên, ôm vòng, chảy thẳng theo lời chốt hình cục và thiên tinh – Thôi Quan Thiên thiên Bình Thuỷ
Lời chú: nếu hình cục và thiên tinh không kiêm được, thà chầu bên mà hợp, chứ không chầu thẳng mà không hợp; thà chảy thẳng mà hợp, chứ không ôm vòng mà không hợp. Trên hết là long thật. Vẽ lại theo Thôi Quan Thiên (bản Tứ Khố Toàn Thư) – Phong Thuỷ Liên Hoa
NướcPhươngỨng theo sách
Tam dương thuỷTốn, Bính, ĐinhNước quý nhất; có sa thì quý, không sa thì giàu
Xá vănCanh, Tân, Bính, Đinh (đại, tiểu xá văn theo nạp giáp)Không hoạ hung đến cửa
Thuỷ thôi quan của dương longNgọ ↔ Nhâm, Ngọ ↔ QuýKhanh tướng (có sa); giàu (không sa)
Tài thuỷCanh, Chấn, Cấn, Tỵ, HợiGiàu, nhưng gặp long bị khắc thì thành sát
Hoàng tuyền, tứ kimThìn, Tuất, Sửu, MùiHung nhất, nhất là đối bắn kèm gió
Âm dương lẫn lộnCàn Hợi, Quý Sửu song hànhNhà điêu linh
Lời chốtHình cục và thiên tinhThà chầu bên mà hợp, không chầu thẳng mà không hợp

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語

Thiên Bình Thuỷ kết thúc Thôi Quan Thiên bằng một câu tưởng như đi ngược với hình pháp: "không nên câu nệ trong hình cục". Phong Thuỷ Liên Hoa đọc câu ấy cùng với vế trước của nó: "người khéo xem địa lý chỉ bàn long có thật hay không". Nghĩa là lời chú không coi nhẹ hình, mà đặt long thật lên trên cả hình nước; khi long đã thật, cục đã đủ, lúc ấy mới cân giữa dáng nước và phương nước. Còn khi long giả thì nước uốn đẹp đến đâu cũng chỉ là nước chảy qua. Cũng nên nhớ câu ở đầu thiên: "sa là quý lộc, thuỷ là tài nguyên": nước chủ yếu ứng của cải, sa chủ yếu ứng danh vị, có nước không sa thì giàu mà không quý. Ở Việt Nam, đồng bằng và trung du nhiều sông ngòi, kênh rạch, ao hồ, nên phần thuỷ pháp rất dễ áp dụng sai: thấy một con sông uốn trước mặt là mừng, mà quên xem long sau lưng, xem nước ấy đến từ phương nào, đi về phương nào. Những câu ứng nghiệm về bệnh tật, tính nết là cách lập tượng của người xưa, không dùng để đoán người thật. Thời điểm ứng của một cuộc đất Phong Thuỷ Liên Hoa xét thêm bằng vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa do Thầy Vũ Giới khôi phục; phép thu thuỷ, lập hướng cụ thể là thủ pháp, phải học trực tiếp.

Tóm lại – 總結: Thiên Bình Thuỷ đặt tam dương Tốn, Bính, Đinh làm nước thôi quan quý nhất, Canh Tân Bính Đinh là xá văn, Ngọ Nhâm, Ngọ Quý là thuỷ thôi quan của dương long; sa quý mà thuỷ giàu, sa thuỷ phải nương nhau. Nước tứ kim, hoàng tuyền, âm dương lẫn lộn là hung, nhất là đối bắn kèm gió. Cùng một nước, gặp long này là tài, gặp long kia là sát. Lời chốt: long thật là trên hết, rồi mới cân hình cục với thiên tinh; thà chầu bên mà hợp còn hơn chầu thẳng mà không hợp. Hết sách Thôi Quan Thiên.

Bài trước: Bình sa: sa thôi quan bốn duy, lộc mã, văn bút. Hết sách. Đọc lại từ đầu: Thôi Quan Thiên (1): Bình âm long.

Nguồn: Thôi Quan Thiên (催官篇), quyển hai, thiên Bình Thuỷ, bản chép trong Tứ Khố Toàn Thư (thuộc công cộng), kèm lời chú không đề tên. Nguyên văn đổi chữ dị thể sang chữ thông dụng (隂 → 陰, 㢲 → 巽, 夀 → 壽, 塜 → 塚, 㵼 → 瀉); câu "砂水並朝更為" bản Tứ Khố mất một chữ, ghi (缺). Câu "穴乘兌亥" giữ theo bản Tứ Khố. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo phương nước đến, nước đi quanh huyệt.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ đường nước, minh đường, thuỷ khẩu để đối chiếu phương vị.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Thuộc tam dương, xá văn, hoàng tuyền là phần Thư; đứng ở minh đường mà nhận ra nước đến từ đâu, đi về đâu, có hợp long mình hay không, là phần Nhãn và Tâm, phải học trực tiếp. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Tam dương thuỷ là gì? – 三陽水

Là nước ở ba phương Tốn, Bính, Đinh. Theo lời chú, Tốn là phủ văn chương, Bính Đinh là chỗ sao Nam Cực lão nhân, đạo trời quý nam quý dương, nên nước tam dương là nước quý nhất của Thôi Quan Thiên. Có sa đẹp đi kèm thì quý, không có sa thì chỉ giàu.

Xá văn thuỷ là gì? – 赦文水

Là nước ở các can mà tám quẻ nạp vào theo nạp giáp của mặt trăng: Giáp Canh Bính Nhâm là đại xá văn, Ất Tân Đinh Quý là tiểu xá văn. Sách nói Canh Tân Bính Đinh có lực mạnh, Bính Đinh mạnh nhất, nhà không bị hoạ hung.

Vì sao "sa quý mà thuỷ giàu"? – 砂貴水富

Lời chú nói sa là quý lộc, thuỷ là tài nguyên. Có sa không nước thì vẫn đỗ đạt, có nước không sa thì chỉ giàu vượng; sa thuỷ cùng chầu thì đến khanh tướng.

Nước chầu thẳng có phải luôn tốt hơn nước chầu bên? – 正朝傍朝

Không. Lời chú nói nếu hình cục và thiên tinh không kiêm được, thà nước chầu bên mà hợp thiên tinh, còn hơn chầu thẳng mà không hợp; nhưng trên hết là long phải thật.

Hoàng tuyền thuỷ trong Thôi Quan Thiên là gì? – 黃泉

Lời chú gọi tứ kim Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là hoàng tuyền sát, lại có diệu sát và phản phục hoàng tuyền. Nước ở những phương này chầu hay đối bắn vào huyệt là hung nhất, nhất là khi kèm gió lọt vào huyệt trường.

Từ khoá: thôi quan thiên · 催官篇 · bình thủy · tam dương thủy · xá văn · hoàng tuyền · thủy pháp · lại bố y · phong thủy

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…