💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (43): Bát sa thế nào, chín sao gọi sa, chín biến và ba khoa

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (43): Bát sa thế nào, chín sao gọi sa, chín biến và ba khoa

Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát
琢玉斧巒頭歌括 (問君撥砂 · 九變)
Tác giả: Từ Chi Mạc 徐之鏌 (tự Thí Khả 試可, người Chương Châu, Phúc Kiến, đời Minh) soạn · Trương Cửu Nghi 張九儀 (tên Phượng Tảo 鳳藻, người Nghiêm Lăng, Chiết Giang, đời Thanh) tăng thích · học trò Viên Sĩ Lân 袁士麟 tham đính
Bản gốc: Nghiêm Lăng Trương Cửu Nghi tăng thích Địa Lý Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát 嚴陵張九儀增釋地理琢玉斧巒頭歌括, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng 小酉山房 khắc lại năm Đạo Quang thứ 8 (1828); lời tựa đề năm Khang Hy Tân Tỵ (1701).

Bài trước, Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát mở quyển Bát sa ca, nói sa là dụng thần và quý tiện do người bát. Bài này đặt câu hỏi: bát sa thế nào? Lời ca trả lời bằng hình thể và tình ý của sa, rồi chép lời Liêu công gọi sa theo chín sao, chín biến của sa và ba khoa phú, quý, tiện.

Trả lời nhanh: Lời ca: hỏi bát sa thế nào, phải xét hai mặt hình thể và tình ý; hình chia vuông, tròn, thẳng, cong, nhọn; ý lấy chỗ quấn quanh hướng về mộ. Lời chua nói bốn câu này mới giảng chữ “xem”, chưa giảng chữ “bát”, nhưng muốn bát phải bắt đầu từ xem. Liêu công gọi sa theo chín sao: thái dương như chuông úp, thái âm như cung nằm, tử khí là quý nhân, bình não là ngự bình… Chín biến của sa: thân dài, thể lùn, mặt béo, dáng gầy, tụ khí, hợp hình, phá tướng, cổ, ngửa mặt. Ba khoa: béo tròn đoan chính là phú, thanh kỳ cổ quái là quý, nghiêng lệch phù thũng là tiện.

Bát sa thế nào – 問君撥砂如何撥

Lời ca: hỏi người bát sa thế nào, hình thể và tình ý hai bề phải xét; hình chia vuông, tròn, thẳng, cong, nhọn; ý lấy chỗ quấn quanh hướng về trước mộ.

Lời chua: bốn câu này chỉ giảng được chữ “xem”, chưa giảng tới chữ “bát”; nhưng chữ bát trước hết phải bắt đầu từ xem.

Trang hỏi bát sa thế nào
Trang sách chép câu hỏi bát sa thế nào, hình thể tình ý, và lời Liêu công gọi sa theo chín sao. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Liêu công gọi sa theo chín sao – 喝砂須用九星推

Liêu công nói: gọi sa phải dùng chín sao mà suy, hình thể tự biết được.

Gọi sa theo chín sao
Mười một tên sa theo lời Liêu công: thái dương như chuông úp, thái âm như cung nằm, kim thuỷ như phượng, tử khí là quý nhân, thiên tài là ngọc án, song não là thiên mã, bình não là ngự bình… Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
  • Thái dương như chuông úp (tròn mà cao); thái âm như cung nằm (tròn mà thấp).
  • Kim thuỷ vốn như hình phượng (dạng tam thai); tử khí gọi là quý nhân (thân thẳng đầu tròn).
  • Thiên tài óc lõm, thể ngọc án (giữa thấp hai đầu cao); song não là thiên mã nổi (một đầu cao một đầu thấp).
  • Bình não rõ là ngự bình (thể thổ chính); thiên cương hình lọng vua (thân nhiều nếp gấp).
  • Cô diệu hình kho báu là đẹp nhất. Lời chua: kho, lẫm, tủ, hòm bốn thứ; sa kho so với lẫm thì thấp và hẹp nhỏ, so với hòm thì cao và tròn đầy.
  • Táo hoả phối với long lâu (cách tụ hoả, ở núi già làm tổ sơn); tảo đãng vốn như màn trướng mở (thuỷ tinh tràn trời), sóng nước tầng tầng.
Núi đỉnh bằng
Núi Bàn (Table Mountain) ở Cape Town, Nam Phi; ảnh Ad Meskens. Đỉnh bằng phẳng như bức bình phong, gần với hình thổ tinh mà sách gọi là ngự bình. Ảnh: Ad Meskens, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Chín biến của sa – 九變

Lời ca nói chín biến từ trong đó mà ra:

Chín biến và ba khoa
Chín biến của sa từ thân dài đến ngửa mặt, và ba khoa phú, quý, tiện theo lời ca. Sơ đồ: Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ lại.
  • Thứ nhất, thân dài: cao vọt, kỵ nhất thân phù thũng. Lời chua: sa cao quá mà gần thì đè, đè thì phát chậm; cao quá mà xa thì vận sa chậm, cũng không phát nhanh được.
  • Thứ hai, thể lùn: vốn thấp, cũng phải ngang với huyệt. Lời chua: sa thấp mà sát trường huyệt dễ phát nhất; huyệt cao không quá hai trượng, gần huyệt không ra ngoài ba trượng là tốt nhất; ngoài năm sáu trượng hay hơn mười trượng thì không có sức; ở ruộng bình dương, sa ngang huyệt cũng có sức.
  • Thứ ba, mặt béo: dung mạo đầy đặn. Lời chua: chỉ sa loại này có phúc khí, có hưởng dụng; không kể dài ngắn lớn nhỏ cao thấp, đều phải đầy đặn.
  • Thứ tư, dáng gầy: thanh kỳ nhất, góc cạnh cao chót không cần nghi. Lời chua: sa hình thanh gầy, dù đất đại quý rốt cuộc ít của.
  • Thứ năm, tụ khí: liền nhau mà ra, lỗi lạc đột ngột (lời chua: núi xa thì tạp nhiều).
  • Thứ sáu, hợp hình: gom lại mà thành, hoặc là liền tên (cũng phải khéo hợp).
  • Thứ bảy, phá tướng: phá mà lại thành tướng, nửa mặt có vết sóng. Lời chua: phải biết dời bước thì đổi hình, vào đến huyệt thì không thấy chỗ phá.
  • Thứ tám, cổ: cổ chớ chê nghiêng, chân sa cần có cái che. Lời chua: phàm sa chạy loạn trôi đi, trong huyệt có sa khác che, đứng ở trường huyệt không thấy thì mới tốt.
  • Thứ chín, biến thành ngửa mặt, hiện ra từ đất bằng (lời chua: trong chín sao, loại mặt bằng phần nhiều tốt).
Trang chín sao và chín biến
Trang sách chép tiếp các tên sa theo chín sao và hai biến đầu: thân dài, thể lùn. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Tám mươi mốt biến có khuôn phép sẵn, phải suy loại mà biết. Hình sa truyền biến vốn không một, đều từ chín biến mà ra; tuỳ lòng khéo mắt sáng của người mà đặt tên (lời chua: cũng phải thật giống hình).

Vương Thời Mẫn phỏng Hoàng Công Vọng
Tranh sơn thuỷ của Vương Thời Mẫn đời Thanh vẽ theo lối Hoàng Công Vọng. Ảnh: Wang Shimin, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Ba khoa phú, quý, tiện – 富貴賤三科

Lời ca lại nói: thiên cơ gọi sa chia tạo hoá, cách xếp thượng trung hạ; lại chia ba khoa phú quý tiện, chọn dùng chớ sai lầm.

  • Phú: béo tròn đoan chính gọi là cục phú, chất tiền như chất thóc. Lời chua: nếu thật béo tròn đoan chính thì không chỉ phú mà còn quý hiển.
  • Quý: thanh kỳ cổ quái là sa quý, đội trượng tự vinh hoa (lời chua: quý mà không phú).
  • Tiện: nghiêng lệch phù thũng đều là tiện, đầu vụn và mặt vỡ (lời chua: dù ở phương sinh vượng cũng không phát).
Trang ba khoa phú, quý, tiện
Trang sách chép biến thứ tám, thứ chín, tám mươi mốt biến và ba khoa phú, quý, tiện. Trang gốc bản khắc năm 1828.

Lời ca lại nói: trong sa có sát mà người không biết, quý tiện khó chữa nhất. Lời chua: phải biết không cần chữa; nếu vì không chữa được mà bỏ đi thì mất đất lớn. Bài sau giảng tám thứ sát của sa.

Đỉnh núi trong sương ở sông Ly
Đỉnh núi đá vôi trong sương trên sông Ly, Quảng Tây; ảnh Arian Zwegers. Mỗi ngọn một dáng: cao, thấp, gầy, béo. Ảnh: Arian Zwegers from Brussels, Belgium, Wikimedia Commons, CC BY 2.0.

Nguyên văn – 原文

問君撥砂如何撥,形體情意兩般度;形分方員直曲尖,意取纏繞向墳前(此四句但講得看字,未講着撥字。然撥字先要從看起)。
廖氏曰:喝砂須用九星推,形體自能知。太陽一似覆鐘樣(員而高),太陰眠弓像(員而低),金水原來似鳳形(三台樣),紫炁號貴人(身直頭員),天財凹腦玉案體(中低兩頭高),雙腦天馬起(一頭高一頭低),平腦分明是御屏(正土體也),天罡御傘形(身多皺摺),孤曜寶庫形最美(倉庫櫥櫃四件,其中庫砂較倉則低而狹小,較櫃則高而員飽),燥火龍樓配(聚火格,在老山中做祖山),掃蕩原如屏帳開(漲天水星),波浪層湧。九變此中來:第一長身是高聳,最嫌身臃腫(高砂過高而近則壓,壓則發遲;過高而遠則砂運遲遲,亦不能速發);第二矮體本來低,亦須穴與齊(低砂而切近穴場最易發,高穴不過二丈,近穴不出三丈,最吉者也;若五六丈外或十餘丈外則無力已。在平陽田中與穴齊之砂亦有力);第三肥面容豐滿(唯此等砂有福氣有受用,初不拘長短大小高低,皆要豐滿);第四瘦貌最清奇,峻角不須疑(砂形清瘦,雖大貴地畢竟少財);第五聚氣是聯出,磊落突兀崛(遠山多雜了);第六合形湊集成,或者是聯名(亦多要巧合);第七破相反是相,半面生痕浪(須知移步以換形,到穴中便不見其破相);第八項,項莫嫌斜,砂腳要渠遮(諸凡竄亂流走之砂,穴中有砂來遮,使立穴場看不見,方吉);第九變來成仰面,却從平地現(九星中平面者多好)。八十一變有成規,須要觸類推(是的)。砂形傳變原不一,皆由九變出,在人心巧與目明,任意立稱名(也要果然像形)。
又曰:天機喝砂分造化,格列上中下;又分富貴賤三科,取用莫差訛。肥員端正名富局,堆錢如堆穀(果然肥員端正,不止于富而實貴顯);清奇古怪是貴砂,隊仗自榮華(貴而不富);敧斜臃腫皆為賤,碎頭并破面(即在生旺方亦不發者)。又曰:砂中有殺人不知,貴賤最難醫(要知不必醫的,若因醫不得而棄之,便失了大地)。

Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa

Thầy Vũ Giới dặn người học: chín sao và chín biến là bộ từ vựng để gọi tên sa; gọi đúng tên rồi mới bàn được bát sa vào phương nào. Hai điều nên nhớ ngay: sa thấp mà sát huyệt có sức hơn sa cao mà xa; và sa phá tướng chưa chắc đã xấu, phải đứng đúng tại huyệt mà nhìn, chỗ phá bị che khuất thì vẫn dùng được. Ba khoa phú, quý, tiện cho người học một thước đo nhanh: tròn đầy là phú, thanh tú là quý, lệch vỡ là tiện.

Vương Nguyên Kỳ phỏng sắc Nghê Toản
Tranh sơn thuỷ của Vương Nguyên Kỳ đời Thanh vẽ theo lối màu Nghê Toản. Ảnh: Wang Yuanqi, Wikimedia Commons, tranh công cộng.

Tóm lại

Bát sa bắt đầu từ xem sa: xét hình thể (vuông, tròn, thẳng, cong, nhọn) và tình ý (quấn quanh hướng về mộ). Liêu công gọi sa theo chín sao; sa có chín biến từ thân dài đến ngửa mặt, suy ra tám mươi mốt biến. Ba khoa: béo tròn đoan chính là phú, thanh kỳ cổ quái là quý, nghiêng lệch phù thũng là tiện. Bài sau là tám thứ sát của sa và phép tìm chỗ lợi trên huyệt.

Bài sau: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (44): Tám sát của sa, tìm chỗ lợi trên huyệt và tình hướng bối.

Bài trước: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (42): Bát sa ca, sa là dụng thần, quý tiện do người bát.

Nguồn: Trác Ngọc Phủ Loan Đầu Ca Quát (琢玉斧巒頭歌括), Từ Chi Mạc soạn, Trương Cửu Nghi tăng thích, bản Tiểu Dậu Sơn Phòng khắc năm 1828: Bát sa ca, chín sao gọi sa và chín biến (sách thuộc công cộng). Nguyên văn chép theo bản khắc; lời chú nhỏ đặt trong ngoặc. Thầy Vũ Giới tổng hợp và biên soạn; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, đo toạ hướng mộ, long nhập thủ và thuỷ khẩu.
  • Lập Cục Pháp: lập cục theo nguyên lý Liên Hoa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Khẩu quyết trong sách là phần Thư; đem la bàn ra mộ thật, nhận long nhập thủ, thuỷ khẩu và lập hướng là phần Thủ, phải học trực tiếp. Mời tham khảo Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Bát sa bắt đầu từ đâu? – 形體情意

Từ xem sa: xét hình thể vuông, tròn, thẳng, cong, nhọn và tình ý quấn quanh hướng về mộ.

Liêu công gọi sa theo chín sao thế nào? – 喝砂

Thái dương như chuông úp, thái âm như cung nằm, kim thuỷ như phượng, tử khí là quý nhân, thiên tài là ngọc án, song não là thiên mã, bình não là ngự bình, thiên cương là lọng vua, cô diệu là kho báu.

Chín biến của sa là gì? – 九變

Thân dài, thể lùn, mặt béo, dáng gầy, tụ khí, hợp hình, phá tướng, cổ, ngửa mặt.

Sa cao và sa thấp, loại nào có sức hơn? – 長身 · 矮體

Sa thấp sát huyệt trong khoảng ba trượng dễ phát nhất; sa cao quá mà gần thì đè, cao quá mà xa thì phát chậm.

Ba khoa phú, quý, tiện phân thế nào? – 三科

Béo tròn đoan chính là phú, thanh kỳ cổ quái là quý (quý mà không phú), nghiêng lệch phù thũng, đầu vụn mặt vỡ là tiện.

Từ khoá: trác ngọc phủ · 琢玉斧 · bát sa ca · chín sao gọi sa · 喝砂 · cửu biến · 九變 · ngự bình · quý nhân · phú quý tiện

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…