Địa Lý Tứ Đạn Tử (4): Kim Đạn Tử, Thiên Tinh tâm pháp và Khắc Trạch tâm pháp
地理四彈子 · Kim Đạn Tử Địa Lý Nguyên Châu Kinh (金彈子地理元珠經), Thiên Tinh tâm pháp (天星心法) và Khắc Trạch tâm pháp (剋擇心法) · bộ bốn Đạn Tử, in kèm Bạt Sa Kinh (扒砂經)
Tác giả: Kim Đạn Tử đề Nguyên đại sư Liêu Dương Gia Luật Sở Tài (遼陽耶律楚材) truyền, Minh đại sư Thanh Điền Lưu Cơ Bá Ôn (劉基伯溫) chú; Phú Xuân Trương Phượng Tảo (張鳳藻, tự Cửu Nghi 九儀) chú và tập hợp bốn Đạn Tử; Bạt Sa Kinh đề Kim Tinh Liêu Công (金精廖公) bí truyền
Bản gốc: Địa Lý Tứ Đạn Tử, Tụ Cẩm đường khắc (聚錦堂梓), có bài bạt năm Khang Hy Ất Mão (1675), in trong Cố Cung trân bản tùng san (故宮珍本叢刊).
Bài trước đọc mười sáu câu Loan Đầu tâm pháp, phần hình thế của Kim Đạn Tử. Bài này đọc nốt hai phần còn lại của tập vàng: Thiên Tinh tâm pháp (天星心法), mười sáu câu thơ về sao trời, quẻ, la kinh và thuỷ pháp; rồi Khắc Trạch tâm pháp (剋擇心法), mười bảy câu về chọn năm tháng ngày giờ. Hết Khắc Trạch là hết Kim Đạn Tử. Như mọi bài trên Kho sách, phần lý khí và chọn ngày chỉ dừng ở nguyên lý: đọc để biết sách cổ nghĩ gì, không phải để tra bảng mà dùng.

Trả lời nhanh: Thiên Tinh tâm pháp của Kim Đạn Tử dạy: Hà Đồ Lạc Thư cộng nhau phân chẵn lẻ, tịnh âm tịnh dương; kim luân và năm hành vận chuyển tuần hoàn; bốn long Càn Khôn Cấn Tốn đổi hình vẫn giữ thuần một; bốn cục nước phải uốn quanh, minh đường phải lặng sâu; long thần trên núi không xuống nước, long thần trong nước không lên núi; thừa khí, gia, ai sai một ngón tay là hỏng; hợp minh, hợp đức, kiến, lộc, quan; trong kim chính châm thừa sinh khí, phân kim ba bảy hai tám; Bảo Chiếu Kinh giấu tạo hoá, chứng ở thấu địa và xuyên sơn; bốn thần sinh vượng mới nói phúc, nước chảy về hưu tù là khó. Khắc Trạch tâm pháp dạy: chọn ngày phải rõ vận khí, sinh khắc chế hoá phải tinh; thần sát theo thời thịnh suy; long vận, biến vận không khắc nhau; đế tinh thái dương đè trăm sát; ba mệnh của núi, người mất và mộ phải hợp; không phải người thì chớ truyền.
Thầy Vũ Giới giảng: "Kim Đạn Tử đặt Loan Đầu trước, Thiên Tinh sau, Khắc Trạch cuối cùng. Thứ tự ấy chính là thứ bậc: hình là gốc, lý khí là phần kiểm, ngày giờ là phần bổ cứu. Đảo ngược thứ tự là mất gốc."
Thiên Tinh và Khắc Trạch trong Kim Đạn Tử – 天星 · 剋擇
Hai phần này khắc nối ngay sau Loan Đầu tâm pháp, từ tờ mười lăm đến hết tờ hai mươi bảy của tập vàng. Lối viết vẫn như cũ: mỗi câu thơ bảy chữ khắc chữ lớn làm đề, lời chú chữ nhỏ ngay sau. Lời chú phần Thiên Tinh dẫn nhiều Hoàng Thạch Công, Dương Công, Lại Công, Bảo Chiếu Kinh; lời chú phần Khắc Trạch dẫn sư Nhất Hạnh đời Đường, Quách Phác, Lại Công. Trong lời chú có cả bảng nạp giáp, bảng mười hai thứ của mặt trời mặt trăng, bảng các vận năm: bài này không chép lại các bảng ấy mà chỉ tóm ý.

Thiên Tinh tâm pháp có mười sáu câu, vần theo từng cặp, kết bằng câu "quả năng đỗng đạt chân huyền diệu, thiên địa di lai chưởng thượng khan" (nếu thấu được chỗ huyền diệu thật thì trời đất dời đến xem trên bàn tay). Khắc Trạch tâm pháp ngắn hơn về chữ nhưng lời chú dài, kết bằng câu "phi nhân thận vật tương truyền độ": không phải người thì chớ truyền. Bài này gom các câu thành tám đoạn.
Đoạn 1: Hà Lạc, kim luân, bốn long – 河洛 · 金輪 · 四龍
Nguyên văn
河洛相加奇偶淨,金輪五兆兩循環。四龍剝換名尊一,四局縈迴問靜淵。
Dịch
Hà Đồ Lạc Thư cộng nhau, phân chẵn lẻ mà thành tịnh; kim luân và năm điềm (năm hành) hai bề tuần hoàn. Bốn long bóc đổi hình mà gọi là tôn một; bốn cục nước uốn quanh, hỏi chỗ lặng sâu.
Giảng
Lời chú mở bằng câu của Hoàng Thạch Công: "một âm một dương gọi là đạo, một động một tĩnh gọi là khí, một đi một đến gọi là vận". Hà Đồ và Lạc Thư cộng số với nhau: số lẻ thuộc tịnh dương, số chẵn thuộc tịnh âm, rồi theo nạp giáp mà phân hai mươi bốn sơn thành hai nhóm. Câu thứ hai dẫn Dương Công: "trước xem kim luân động hay không động, sau xem huyết mạch nhận long đến". Kim luân là cái thế giáng xuống của tổ tông; năm điềm là năm hành vận chuyển, sinh khắc tuần hoàn không dứt.

"Bốn long" lời chú nói rõ là Càn, Khôn, Cấn, Tốn, bốn quẻ ở bốn duy, thống cả hai mươi bốn sơn hướng. Long đi có thể đổi hình nhiều lần ("bác hoán"), nhưng đổi mà vẫn giữ thuần một quẻ thì gọi là "tôn một"; đổi mà lẫn quẻ thì khí tạp. "Bốn cục" là bốn cục hướng nước, lời chú dẫn bài ca ngũ hành hồng phạm và nói thêm điều thực tế: minh đường phải "tĩnh uyên", lặng và sâu, nước đến phải uốn quanh, có tình lưu luyến không nỡ bỏ đi.

Đoạn 2: Long thần trên núi, long thần trong nước – 山上龍神 · 水裏龍神
Nguyên văn
山上龍神不下水,水裏龍神不上山。
Dịch
Long thần trên núi không xuống nước; long thần trong nước không lên núi.
Giảng
Đây là hai câu nổi tiếng, cũng thấy trong các sách Huyền Không và Thanh Nang. Trong Kim Đạn Tử, lời chú giảng theo lối riêng: phép song sơn dùng cho núi mà không dùng cho nước; phép nguyên không dùng cho nước mà không dùng cho núi. Lời chú nói long đi khó lấy một đường mà đo, nên lấy chỗ chiết sơn làm chủ, lấy hướng làm khách; đến đầu thì hướng là hướng, thuỷ là thuỷ, không thể lấy phép bên này áp sang bên kia.

Đọc ở mức nguyên lý, hai câu này dạy một điều rất đơn giản mà hay bị quên: núi và nước là hai thứ khác nhau, phải xét bằng hai phép khác nhau. Long mạch thì xem mạch, xem nhập thủ, xem toạ sơn; thuỷ thì xem nước đến từ đâu, đi về đâu, đọng ở đâu. Người đem phép của núi đi đo nước, hay lấy phép của nước đi đo núi, thì như sơ đồ dưới đây: lẫn hai bên là hỏng cả hai.

Đoạn 3: Thừa khí sai một ngón tay; hợp minh hợp đức – 差一指 · 合明合德
Nguyên văn
乘氣加挨差一指,合明合德建祿官。
Dịch
Thừa khí, gia, ai, sai một ngón tay; hợp minh, hợp đức, kiến, lộc, quan.
Giảng
Câu thứ nhất dẫn Dương Công: "nếu còn sai một ngón tay, như cách vạn trùng núi". Thừa khí là nhận sinh khí; "gia" là gia thêm, "ai" là nhích sang. Lời chú nói thừa là thừa sinh khí: dương cung vượng thì thừa dương, âm cung vượng thì thừa âm; huyệt có sinh khí vì có long thật, có mạch thật. Sai một chút về chỗ đặt, về hướng nhận, là khí đã khác. Lời chú dặn kỹ: người được phép thì được phúc, người không biết phép thì dù có đất tốt cũng chuốc hoạ.

Câu thứ hai lời chú định nghĩa: "minh" là mặt trời mặt trăng, "đức" là trời đất. Hợp minh là ngày tháng mặt trời mặt trăng hội nhau ở các thứ trên trời; hợp đức là hợp với đức của trời đất bốn mùa. Kiến là nguyệt kiến, lộc và quan là những phương được lộc được quan theo can chi. Lời chú kê đủ mười hai lần mặt trời mặt trăng hội nhau trong năm, ứng với mười hai thứ và mười hai luật âm. Bài này chỉ nêu nguyên lý: sách cổ coi hướng đặt mộ như một cái cửa đón khí trời, nên phải hợp với nhịp trời.
Đoạn 4: Đại trung châm, Bảo Chiếu, thấu địa, xuyên sơn – 大中針 · 寶照
Nguyên văn
大中針內乘生氣,三七二八相旋攢。寶照中藏真造化,證明透地與穿山。
Dịch
Trong kim đại trung thừa sinh khí, ba bảy hai tám xoay quanh mà dồn lại. Bảo Chiếu giấu trong đó tạo hoá thật, chứng rõ ở thấu địa và xuyên sơn.
Giảng
Lời chú giảng: được long đến chân chính rồi, từ long mạch kéo ra một đường, lại từ toạ hướng kéo ra một đường, hai đường gặp nhau ở giữa mà dựng một kim, gọi là đại trung châm. "Ba bảy hai tám" là cách phân kim, chia một sơn ra mười phần rồi lấy ba bảy hay hai tám; lời chú bàn có lúc gia trên, có lúc gia dưới. Bài này không chép chi tiết phân kim: đây là phần cần thầy chỉ bên la kinh, sai một ly là lệch cả huyệt.

Câu "Bảo Chiếu" nhắc đến Bảo Chiếu Kinh, sách tương truyền của Dương Quân Tùng. Lời chú nói đặt tên Bảo Chiếu là vì sách soi rõ được chỗ tối của lý khí. "Thấu địa" là vòng sáu mươi long thấu địa, "xuyên sơn" là vòng bảy mươi hai long xuyên sơn trên la kinh: một vòng xét khí ở dưới đất đi vào huyệt, một vòng xét khí ở trên núi đi xuống. Lời chú dặn: tạo hoá thật nằm trong sự hội của hai vòng ấy với long mạch thật, không nằm trong con số.
Đoạn 5: Bốn thần sinh vượng, nước chảy hưu tù – 四神生旺 · 流澤休囚
Nguyên văn
四神生旺方言福,流澤休囚衰敗難。果能洞達真玄妙,天地移來掌上看。
Dịch
Bốn thần ở phương sinh vượng thì mới nói đến phúc; nước chảy về hưu tù thì suy bại, khó khăn. Nếu thấu được chỗ huyền diệu thật thì trời đất dời đến mà xem trên bàn tay.
Giảng
Lời chú nói "bốn thần" ở đây không phải bốn linh thú Thanh Long, Bạch Hổ, Chu Tước, Huyền Vũ, mà là bốn long Càn Khôn Cấn Tốn. Long đến từ phương sinh vượng thì mới nói đến phúc; đến từ phương bệnh, tử, tuyệt thì dù hình đẹp cũng kém. Câu "lưu trạch hưu tù" nói về nước: nước tốt phải đến từ phương sinh vượng, chầu vào trước huyệt, uốn quanh rồi mới đi; nước đi về phương hưu tù là thuận lý, nước đến từ phương hưu tù là nghịch.

Câu kết phần Thiên Tinh là câu tự tin đặc trưng của sách thời Minh Thanh: thấu được thì "trời đất xem trên bàn tay". Phong Thuỷ Liên Hoa đọc câu này với một chút dè dặt: bàn tay chỉ xem được trời đất khi chân đã đi khắp núi. Lý khí giỏi mấy mà hình sai thì bàn tay cũng chỉ cầm một tờ bảng tra.
Đoạn 6: Chọn ngày phải rõ vận khí, sinh khắc chế hoá – 剋擇須將明運氣
Nguyên văn
剋擇須將明運氣,生剋制化要精專。神煞不由興替來,凶吉立相先。
Dịch
Chọn ngày phải lấy cho rõ vận khí; sinh, khắc, chế, hoá phải tinh và chuyên. Thần sát chẳng phải tự nhiên mà đến, đều do thịnh suy thay nhau; cát hung đứng trước sau nhau.
Giảng
Lời chú mở bằng lời sư Nhất Hạnh đời Đường: "có đất ấy thì dùng năm tháng ngày giờ ấy để giúp". Người đời không hiểu, tưởng chọn ngày là để thay đất. Lời chú nói ngược lại: chọn ngày chỉ là "tá", là giúp. Như số mệnh con người, tám chữ tốt mà hành vận xấu cũng không thành; đất tốt mà ngày giờ khắc phá cũng giảm phúc. Phép chọn ngày lấy huyệt mạch làm chủ, lấy năm tháng làm phụ, cốt cầu "trung hoà", không thiên lệch.

Sinh là tương sinh, khắc là tương khắc, chế là chế phục, hoá là hoá giải. Lời chú giảng: khắc mà không tránh được thì phải dùng chế, như mộc bị kim khắc thì dùng hoả chế kim; hoá là biến cái hại thành cái lợi. Câu "thần sát do thịnh suy" là câu nên nhớ: thần và sát không cố định, cùng một sao gặp thời thì là thần, mất thời thì là sát. Người chọn ngày chỉ đếm sao tốt sao xấu mà không xét thời là lỗi lớn.
Đoạn 7: Long vận, đế tinh thái dương, cát thần bị chế – 龍運 · 帝星太陽
Nguyên văn
龍運變運不征伐,天命神功妙用全。帝星太陽壓百煞,奇門不到亦徒然。吉神受制不成福。五箇太陽若遇會,煞神共助福綿綿。
Dịch
Long vận và biến vận không đánh nhau thì thiên mệnh và thần công đều dùng trọn. Đế tinh, thái dương đè được trăm sát; kỳ môn không tới thì cũng uổng. Cát thần bị chế thì không thành phúc. Năm thái dương nếu gặp hội, sát thần cũng giúp mà phúc dài lâu.
Giảng
Lời chú giảng "long vận" là vận mộ luân theo năm của song sơn, "biến vận" là ngũ hành vận đổi theo từng năm. Hai vận sinh nhau thì không cầu cát mà tự không gì không cát; khắc nhau thì dù có ngày tốt cũng khó tránh hoạ. "Thiên mệnh" là cái tự nhiên của trời; "thần công" là công người chế phục, bồi đắp. Đất mười phần không đủ thì dùng công người bồi vào: đó là ý "diệu dụng toàn".

Đế tinh, thái dương, kỳ môn là các tên cát tinh trong phép chọn ngày. Lời chú nói thái dương là sao lớn nhất, đi đến đâu các sát đều lui; nhưng nếu tam kỳ bát môn không đến phương ấy thì sức giúp cũng hụt. Câu "cát thần bị chế" và "năm thái dương gặp hội" là hai mặt: thần tốt mà bị chế thì vô dụng; sát mà gặp hội thái dương thì lại thành người giúp. Bài này chỉ nêu tên và nguyên lý; cách tính cụ thể thuộc phần trạch nhật, phải học có thầy.
Đoạn 8: Ba mệnh phải hợp, chớ truyền sai người – 三命 · 非人慎勿
Nguyên văn
山命亡命與墓命,三命元神要合兼。非人慎勿相傳度。
Dịch
Sơn mệnh, vong mệnh và mộ mệnh, nguyên thần của ba mệnh phải hợp cả. Không phải người thì cẩn thận chớ truyền trao.
Giảng
Lời chú định nghĩa: sơn mệnh là vận khí của sơn gia (ngọn núi, toạ sơn); vong mệnh là vận khí của người đã mất; mộ mệnh là vận khí chôn trong mộ. Ba thứ ấy phải cùng hợp nguyên thần thì mới gọi là đại cát. Lời chú kể ví dụ các năm vận hợp, năm vận khắc, và nhắc lại câu Lại Công: "huyệt cát mà táng hung thì như bỏ xác". Ý là đất tốt mà chọn thời sai thì cũng như không có đất.

Câu kết toàn tập "phi nhân thận vật tương truyền độ" lời chú giảng rất kỹ. Đoạn cuối lời chú dẫn câu cổ "phú gia cầu đất, quý gia cầu thầy", và nói rằng đất tốt có được là do người nhà tích đức, chứ không phải do vàng mua. Lời chú dặn người học: được truyền thì đừng giấu, nhưng cũng đừng truyền cho người lấy thuật này làm điều ác. Cuối trang khắc chữ "Kim Đạn Tử chung".


Bảng tóm tắt Thiên Tinh và Khắc Trạch – 天星剋擇提要
| Câu thơ | Ý chính |
|---|---|
| 河洛相加奇偶淨 | Hà Lạc cộng nhau phân tịnh âm, tịnh dương |
| 四龍剝換名尊一 | Bốn long Càn Khôn Cấn Tốn, đổi hình vẫn thuần |
| 四局縈迴問靜淵 | Nước uốn quanh, minh đường lặng sâu |
| 山上龍神不下水 | Phép núi dùng cho núi, phép nước cho nước |
| 乘氣加挨差一指 | Sai một ngón tay cách vạn trùng núi |
| 合明合德建祿官 | Hướng hợp nhịp trời: nhật nguyệt, trời đất |
| 大中針內乘生氣 | Kim đại trung, phân kim (chỉ nguyên lý) |
| 四神生旺方言福 | Long đến từ phương sinh vượng mới nói phúc |
| 剋擇須將明運氣 | Chọn ngày chỉ để giúp đất, không thay đất |
| 神煞不由興替來 | Thần sát theo thời thịnh suy |
| 山命亡命與墓命 | Ba mệnh phải hợp |
| 非人慎勿相傳度 | Chớ truyền sai người |
Luận theo Phong Thuỷ Liên Hoa – 蓮花風水按語
Kim Đạn Tử là một tập sách nhỏ mà có đủ ba tầng của một môn học: hình (Loan Đầu), lý (Thiên Tinh), thời (Khắc Trạch). Phong Thuỷ Liên Hoa cũng dạy ba tầng ấy, theo đúng thứ tự ấy. Điều đáng quý nhất trong hai phần bài này đọc không phải các con số, mà là câu của sư Nhất Hạnh trong lời chú: có đất ấy thì dùng ngày ấy để giúp. Ngày giờ chỉ "tá", chỉ giúp; đất thật mới là chủ. Đó cũng là lý do Phong Thuỷ Liên Hoa coi pháp khí, trấn yểm, chọn ngày đều là bổ cứu, không cổ vũ mê tín.
Phần thời khí, Phong Thuỷ Liên Hoa dùng vận khí đồ ngũ vận lục khí mà Thầy Vũ Giới khôi phục: mỗi năm có vận chủ, vận khách, khí tư thiên, khí tại tuyền. Câu "thần sát do thịnh suy" của Kim Đạn Tử rất gần với cách đọc ấy: không có sao nào tốt mãi hay xấu mãi, chỉ có hợp thời hay trái thời. Các phép phân kim, chọn ngày cụ thể trong bài chỉ dừng ở nguyên lý; muốn dùng phải học trực tiếp và phải đặt trên một cái đất đã đúng hình.
Tóm lại – 總結: Thiên Tinh tâm pháp của Kim Đạn Tử dạy phân tịnh âm tịnh dương theo Hà Lạc, xét bốn long Càn Khôn Cấn Tốn, nước phải uốn quanh, phép núi phép nước không lẫn, thừa khí không được sai một ngón tay, hướng phải hợp nhịp trời, long đến từ phương sinh vượng mới có phúc. Khắc Trạch tâm pháp dạy chọn ngày để giúp đất, sinh khắc chế hoá phải tinh, thần sát theo thời, ba mệnh phải hợp, và chớ truyền sai người. Hết phần này là hết Kim Đạn Tử.
Bài trước: Địa Lý Tứ Đạn Tử (3): Kim Đạn Tử, Loan Đầu tâm pháp, chín mươi tám chữ.
Bài sau: Địa Lý Tứ Đạn Tử (5): Ngọc Đạn Tử Địa Lý Nguyên Xu (1).
Nguồn: Địa Lý Tứ Đạn Tử 地理四彈子, Kim Đạn Tử Địa Lý Nguyên Châu Kinh 金彈子地理元珠經: Thiên Tinh tâm pháp 天星心法 (tờ 15–22) và Khắc Trạch tâm pháp 剋擇心法 (tờ 22–27), tr. 182–188 của bản in, đến dòng "金彈子終". Chính văn chép theo chữ lớn; lời chú chữ nhỏ chỉ tóm ý, không chép các bảng nạp giáp, mười hai thứ, vận năm. Hiệu đính: chữ "淵" câu 4, chữ "證" câu 12, chữ "興" câu Khắc Trạch thứ ba đọc theo nét khắc còn thấy và lời chú; vế sau câu "吉神受制不成福" khắc nhoè nên chỉ tóm ý theo lời chú. Lời giảng là của Phong Thuỷ Liên Hoa theo bài giảng của Thầy Vũ Giới.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具
- La Kinh Liên Hoa: la kinh trực tuyến miễn phí, xem hai mươi bốn sơn và bốn duy Càn Khôn Cấn Tốn.
- Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa.
- Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ long mạch và đường nước quanh khu đất để tách phép núi, phép nước.
Bài liên quan – 相關文章
- Địa Lý Tứ Đạn Tử (3): Kim Đạn Tử, Loan Đầu tâm pháp
- Địa Lý Tứ Đạn Tử (2): Thiết Đạn Tử, Lý Khí chương
- Nhập Địa Nhãn Toàn Thư: Thiên Tinh quái tự
- Thôi Quan Thiên: bình âm long
Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習
Thuộc "long thần trên núi không xuống nước" là phần Thư; đứng ở huyệt mà tách được đâu là việc của núi, đâu là việc của nước, rồi mới cầm la kinh, là phần Nhãn và Tâm. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).
Câu hỏi thường gặp – 常見問題
Thiên Tinh tâm pháp nói về gì? – 天星心法
Về lý khí: Hà Lạc, tịnh âm tịnh dương, bốn long Càn Khôn Cấn Tốn, thuỷ pháp, kim đại trung, vòng thấu địa và xuyên sơn, phương sinh vượng hưu tù.
"Long thần trên núi không xuống nước" nghĩa là gì? – 山上龍神
Phép xét long mạch dùng cho núi, phép xét thuỷ dùng cho nước, không được đem phép bên này áp sang bên kia.
Khắc Trạch tâm pháp có thay được đất tốt không? – 剋擇
Không. Lời chú dẫn sư Nhất Hạnh: có đất ấy thì dùng ngày ấy để giúp. Chọn ngày chỉ là phần giúp, đất thật mới là chủ.
Ba mệnh là gì? – 三命
Sơn mệnh là vận khí của núi, vong mệnh là vận khí của người mất, mộ mệnh là vận khí của mộ; ba thứ phải hợp nguyên thần.
Bài có dạy cách phân kim, chọn ngày cụ thể không? – 分金擇日
Không. Bài chỉ nêu nguyên lý của sách; phân kim, chọn ngày cụ thể cần học trực tiếp với thầy và phải đặt trên một cái đất đúng hình.








