💻 Phần mềm phong thuỷ · Phong Thuỷ Liên HoaPhần mềm phong thuỷ Vũ Giới Hợp LuậnLa kinh số · Bảng luận · Tính năng · Kho kiến thức — dùng ngay trên trình duyệt💻 Mở phần mềm Hợp Luận

Bình Sa Ngọc Xích Kinh: Trục Cát phú (2) Núi Khôn mẫu, kho tủ Cấn Bính, bút văn cờ giáo 坤母峰 庫櫃 文筆 旌旗

Thầy Vũ Giới — Phong Thuỷ Liên Hoa

Minh hoạ Bình Sa Ngọc Xích Kinh: Trục Cát phú (2) Núi Khôn mẫu, kho tủ Cấn Bính, bút văn cờ giáo 坤母峰 庫櫃 文筆 旌旗

Bình Sa Ngọc Xích Kinh
平沙玉尺經 (卷下 · 逐吉賦第八)
Tác giả: đề Lưu Bỉnh Trung (劉秉忠, thái sư đời Nguyên) trứ · Lưu Cơ (劉基) chú · Lại Tòng Khiêm (賴從謙) tăng thích · Từ Chi Mạc (徐之鏌) tham bổ
Bản gốc: bản khắc đời Minh Thuyên địa lý tham bổ bình lâm đồ quyết toàn bị Bình Sa Ngọc Xích Kinh (鐫地理參補評林圖訣全備平沙玉尺經), thư lâm Trần Hiền (陳賢) ở Kiến Dương khắc.

Đây là bài thứ hai của Trục Cát phú (逐吉賦) trong quyển hạ Bình Sa Ngọc Xích Kinh. Bài trước đã đi qua bản đồ sa quý theo phương: tứ duy, lục tú, Càn mã, Cấn Bính lộc, Tốn Tân văn, Chấn Canh võ. Bài này tiếp phần "hình sa": núi Khôn đứng cao, núi kho núi tủ ở Cấn Bính, núi mày ngài ở Tốn, bút văn, cờ, gươm giáo, rùa hạc đàn kiếm, váy tung tay áo múa. Chỗ đặc sắc của đoạn này là cùng một hình sa mà đặt ở phương này thì quý, ở phương kia thì hung. Lời tham bổ của Từ Chi Mạc còn đặt ra một câu hỏi quan trọng cho người học Tam Hợp: vì sao cùng một phương Khôn mà lúc kinh khen, lúc kinh chê.

Trả lời nhanh: Đoạn giữa Trục Cát phú dạy đọc hình sa theo phương. Núi Khôn cao vút chủ đỗ cuối bảng; núi vuông đầy như kho như tủ ở Cấn Bính chủ giàu địch quốc; núi mày ngài ở Tốn chủ con gái nhan sắc nghiêng thành; bút văn ở Tốn Tân chủ văn chương, nhưng ở Khôn Thân lại chủ kiện tụng; cờ ở Canh Chấn chủ văn võ toàn tài, ở Tý Ngọ lại thành đồ của giặc cướp; gươm giáo ở lục tú chủ quý, ở tứ kim, bát diệu lại chủ hoạ sát thân; rùa hạc đàn kiếm ở tam cát chủ văn nhã, ở Sửu Mùi Khôn Thân chủ người tu tiên; váy tung tay áo múa kỵ ở bốn phương mộc dục Tý Ngọ Mão Dậu. Lời tham bổ chốt: sa phải xét theo sinh vượng hưu tù của long, "hình với khí phù nhau mới có chuẩn".

Thầy Vũ Giới giảng: "Đoạn này người mới học hay đọc như một bảng tra: thấy núi giống cái kho là phán giàu, thấy núi giống ngọn cờ là phán võ. Đọc kỹ lời chú thì không phải vậy. Kinh luôn kèm hai điều kiện: long dưới huyệt có nhận được khí của sa không, và sa đứng ở phương sinh vượng hay phương bệnh tuyệt của long. Hình sa là chữ, long là văn mạch. Không có văn mạch thì chữ đẹp mấy cũng không thành câu."

Núi Khôn mẫu cao vút, đỗ cuối bảng – 坤母峰高起 登題名于榜尾

Bài trước khép lại ở câu "Bính Ngọ Đinh tú vút thì hẳn một mình chiếm khôi nguyên". Phú chuyển sang duy thứ tư là Khôn, quẻ mẹ, phương tây nam.

Những đỉnh núi đá cao vút ở Sà Phìn, Hà Giang
Đỉnh núi đá vút lên ở Sà Phìn (Hà Giang). Núi Khôn mẫu cao vút đứng riêng thì kinh nói đỗ cuối bảng, nhưng còn phải xét Khôn Thân ở ngôi nào của long. (Ảnh: BacLuong, Wikimedia Commons, phạm vi công cộng)

Nguyên văn – 原文

坤母峰高起,登題名于榜尾。

Dịch: Núi Khôn mẫu nổi cao thì được đề tên ở cuối bảng vàng.

Lời chú – 註

坤為老母,又名太陰星。……其方高起作他山之應,亦催發秀氣而獲吉,故坤峰高聳秀拔,主登科第,但低在榜之末耳。

Dịch: Khôn là mẹ già, lại có tên là sao Thái Âm. Phương ấy nổi cao làm núi ứng cho long khác thì cũng thúc phát tú khí mà được tốt; cho nên núi Khôn cao vút tú lệ chủ đỗ đạt, chỉ có điều tên đứng thấp ở cuối bảng mà thôi.

Lời tham bổ – 參

徐氏曰:坤峰之貴,玉尺經固取之,即催官篇亦云:玄峰卓拔旗旗樣,定出將軍女為將。一峰端拱正為圭,三甲之中應及第。如旗斜欹不端嚴,巡警小官亦英銳。……山名地母無虧失,如或缺陷水來去,定以龍神閑去取。龍神帶得四金行,必主寡婦并尼僧。

Dịch: Họ Từ nói: cái quý của núi Khôn, Ngọc Xích Kinh vốn có lấy; Thôi Quan Thiên cũng nói: "Núi Huyền cao vút như lá cờ, ắt sinh tướng quân, gái cũng làm tướng. Một núi ngay ngắn chắp tay như hốt ngọc, trong tam giáp ứng đỗ đạt. Nếu cờ nghiêng lệch không đoan nghiêm, làm quan nhỏ tuần cảnh cũng anh nhuệ. Núi tên là Địa mẫu, không được khuyết; nếu khuyết hãm mà nước đến đi, thì định theo long thần mà lấy bỏ. Long thần mang theo tứ kim mà đi, ắt chủ goá phụ và ni tăng."

Giảng: Kinh cho núi Khôn một bậc quý khiêm tốn: có đỗ, nhưng đỗ cuối bảng. So với Càn (tể phụ), Tốn Tân (văn chương), Bính Ngọ Đinh (khôi nguyên) đã giảng ở bài trước, Khôn đứng hàng sau. Thôi Quan Thiên của Lại Văn Tuấn thì rộng tay hơn: núi Khôn cao như cờ sinh tướng, ngay như hốt sinh tiến sĩ. Hai sách cùng đồng ý một điều: Khôn kỵ khuyết hãm, và khi long mang khí tứ kim (Thìn Tuất Sửu Mùi) thì Khôn trở thành điềm goá bụa, tu hành.

Khôn lúc khen lúc chê: sa theo sinh vượng của long – 坤位吉凶 當以龍家生旺別之

Đến đây Từ Chi Mạc dừng lại để giải một chỗ mâu thuẫn trong chính bản kinh. Đoạn này là chìa khoá đọc toàn bộ Trục Cát phú.

Lời tham bổ – 參

乃玉尺經始取坤峰為題名榜尾,終云文筆之在坤申則為詞訟之凶,及龜琴鶴劍木瓢缽盂之類,多垂言坤為凶位,何其先後之相反哉。細參坤位本不及乾艮巽為吉,當以龍家生旺休囚之位別之。在吉位則為吉曜,在凶位則為凶曜。此在催官已明言之,如所云:山形雖善位凶方,亦恐歲久非純良。得位失位孰去取,總把龍神變規矩。

Dịch: Ngọc Xích Kinh lúc đầu lấy núi Khôn là đề tên cuối bảng, về sau lại nói bút văn ở Khôn Thân thì thành cái hung kiện tụng, rồi các loại rùa, đàn, hạc, kiếm, gáo gỗ, bát khất thực, phần nhiều đều nói Khôn là phương hung; sao trước sau trái nhau vậy? Xét kỹ, ngôi Khôn vốn không tốt bằng Càn Cấn Tốn; phải lấy ngôi sinh vượng hưu tù của long mà phân biệt. Ở ngôi tốt thì là sao tốt, ở ngôi xấu thì là sao xấu. Điều này Thôi Quan đã nói rõ: "Hình núi dù đẹp mà ở phương hung, e năm tháng lâu cũng không thuần lành. Được ngôi mất ngôi lấy bỏ ra sao, đều đem long thần mà đổi quy củ."

又如玉尺下文所云煞曜變作文曜之說,是皆以龍位為輕重也。可知坤申氣盛于金水之地,有峰秀當作吉斷,如題名及第等是也。至火木局則坤申為病絕之位,有好峰亦徒然,況兼斜側破碎,凶不待言,如詞訟僧尼等是也。諸凡論砂,當從方位以分貴賤吉凶,而形與氣符,斯為有準。故吳公云:不明理氣擇星砂,此法千差與萬差。

Dịch: Lại như văn dưới của Ngọc Xích nói "sát diệu biến thành văn diệu", đều là lấy ngôi của long làm nặng nhẹ. Vậy biết Khôn Thân khí thịnh ở cục Kim, cục Thuỷ; có núi tú thì nên đoán tốt, như đề tên, đỗ đạt. Đến cục Hoả, cục Mộc thì Khôn Thân là ngôi bệnh, tuyệt; có núi đẹp cũng vô ích, huống lại nghiêng lệch vỡ vụn thì hung khỏi phải nói, như kiện tụng, tăng ni. Phàm bàn sa, nên theo phương vị mà chia sang hèn tốt xấu, mà hình với khí phù hợp nhau thì mới có chuẩn. Cho nên Ngô công nói: "Không rõ lý khí mà chọn tinh sa, phép ấy sai nghìn sai vạn."

Sơ đồ hai mươi bốn sơn đánh dấu Khôn Thân, Cấn Bính, Tốn Tân, Canh Chấn và bảng Khôn Thân đối với bốn cục
Sơ đồ: cùng một ngọn núi ở Khôn Thân, với cục Thuỷ là trường sinh, cục Kim là lâm quan nên cát; với cục Hoả là bệnh, cục Mộc là tuyệt nên hung. (Phong Thuỷ Liên Hoa vẽ)

Giảng: Đây là lời giải rất gọn cho một chỗ người học hay vấp. Theo vòng tràng sinh Tam Hợp, Khôn Thân là ngôi trường sinh của cục Thuỷ (Thân Tý Thìn) và là ngôi lâm quan của cục Kim (Tị Dậu Sửu, Kim lâm quan ở Thân); còn với cục Hoả (Dần Ngọ Tuất) thì Thân là bệnh, với cục Mộc (Hợi Mão Mùi) thì Thân là tuyệt. Cùng một ngọn núi ở Khôn Thân, long thuộc Kim Thuỷ thì nó là sao cát, long thuộc Mộc Hoả thì nó là sao hung. Kinh văn mỗi câu chỉ nói một phía, nên đọc riêng từng câu thì thấy trái nhau; đặt vào vòng sinh vượng thì thấy thống nhất. Câu của Ngô công (Ngô Cảnh Loan) "không rõ lý khí mà chọn tinh sa thì sai nghìn sai vạn" là lời răn cho cả phái hình thế chỉ nhìn núi mà không xét khí.

Kho tủ ở Cấn Bính, giàu địch quốc – 庫櫃落于艮丙 富堪敵國

Nguyên văn – 原文

庫櫃落于艮丙,富堪敵國。

Dịch: Núi kho núi tủ rơi vào Cấn Bính thì giàu đủ địch cả một nước.

Ngọn núi đỉnh bằng như chiếc hòm ở Gobustan
Núi đỉnh bằng, vuông vức như hòm, như tủ. Trục Cát phú gọi đó là sa kho tủ; đứng ở Cấn Bính thì giàu địch quốc. (Ảnh: Peretz Partensky, Wikimedia Commons, CC BY-SA 2.0)

Lời chú – 註

艮丙一方,財貨之司,故庫山櫃山方平肥滿形似庫櫃者見于其方,則上應天星之氣,地氣得之,必主大發財祿,百貨具積,而富可敵國,言無比也。

Dịch: Phương Cấn Bính là ty coi của cải. Cho nên núi kho núi tủ, vuông bằng, đầy đặn, hình như cái kho cái tủ, thấy ở phương ấy thì trên ứng khí sao trời, đất được khí ấy ắt chủ phát lớn tài lộc, trăm hàng chứa đủ, giàu đến địch quốc, tức là không ai bì.

Lời tham bổ – 參

徐氏曰:艮丙主富固然矣,乃參之催官云:陽樞如筆列三台,三台齊秀催官魁,與國為姻食天祿,一峰獨秀黃甲魁。若然小峰積金帛,破石點破催官頹。即此言艮峰尖員高聳,不獨富而主大貴。若低小如蜂蟻屯聚,方長如櫃而不高秀,則但主富而已。

Dịch: Họ Từ nói: Cấn Bính chủ giàu là đúng rồi. Đối chiếu Thôi Quan: "Dương Xu như bút xếp ba thai, ba thai cùng đẹp thúc đỗ đầu, làm thông gia với nhà vua, ăn lộc trời; một núi riêng đẹp đỗ đầu bảng vàng. Nếu là núi nhỏ thì tích vàng lụa; đá vỡ chấm phá thì quan lộc suy." Tức là núi Cấn nhọn tròn cao vút không chỉ giàu mà chủ đại quý; nếu thấp nhỏ như ong kiến tụ lại, vuông dài như cái tủ mà không cao đẹp, thì chỉ chủ giàu thôi.

Giảng: Ở đây có một quy tắc chung của sa pháp: cao nhọn ứng quý, thấp vuông ứng phú. Núi "kho" là núi thấp, đỉnh bằng, vai đầy; núi "tủ" là núi vuông dài như cái rương. Cấn Bính đã là phương Thiên Thị (chợ trời, của cải tụ), lại gặp hình kho tủ, thì hai lớp nghĩa trùng nhau, nên kinh nói giàu địch quốc. Nếu cũng ở Cấn mà núi vút cao thành ba đỉnh như bút, thì Thôi Quan nói thành quý, làm thông gia với hoàng gia. Đá vỡ lởm chởm trên núi thì phá cả hai.

Mày ngài ở cung Tốn, sắc đẹp nghiêng thành – 蛾眉見于巽宮 女色傾城

Nguyên văn – 原文

蛾眉見于巽宮,女色傾城。

Dịch: Núi mày ngài thấy ở cung Tốn thì con gái nhan sắc nghiêng thành.

Đồi chè thấp cong mềm ở Mộc Châu
Đồi thấp cong mềm ở Mộc Châu (Sơn La), dáng như mày ngài. Sa mày ngài ở cung Tốn thì kinh nói sinh gái đẹp nghiêng thành. (Ảnh: ToanNguyen, Wikimedia Commons, CC0)

Lời chú – 註

巽為長女,太微所臨之地,清而不雜。其蛾眉山形如半月,低小長彎,巽方見之,主出女人美貌有傾城之姿。若得坐下山龍秀麗清貴,則女為后妃之尊,或男婚駙馬也。離與兌為坤之少女中女,雖得蛾眉砂應,然離酉為沐浴之地,女色美而多淫,故只取其砂而已。

Dịch: Tốn là trưởng nữ, là đất sao Thái Vi soi xuống, trong mà không tạp. Núi mày ngài hình như nửa vầng trăng, thấp nhỏ, dài và cong; thấy ở phương Tốn thì chủ sinh con gái đẹp, dáng vẻ nghiêng thành. Nếu long dưới huyệt lại tú lệ thanh quý thì con gái lên ngôi hậu phi, hoặc con trai cưới công chúa làm phò mã. Ly và Đoài là trung nữ, thiếu nữ của mẹ Khôn; dù có sa mày ngài ứng, nhưng Ly Dậu là đất mộc dục, con gái đẹp mà nhiều dâm, cho nên chỉ lấy sa ở Tốn mà thôi.

Lời tham bổ – 參

徐氏曰:巽峰固應生美女,乃參之催官云:一璇統天秀入雲,龍頭獨步黃金門。……一峰秀出一登科,雙峰兄弟同科舉,遠峰列錦天涯外,文與翰林爭聲名。即此言局內巽峰有非常之富貴,而豈徒主女貴也。要在外朝山水有蛾眉見于巽宮方主女貴。……蛾眉催女,要在外洋見之方是。

Dịch: Họ Từ nói: núi Tốn vốn ứng sinh gái đẹp. Đối chiếu Thôi Quan: "Một ngọn Tuyền thống trời, đẹp vào mây, đầu rồng một mình bước cửa vàng. Một núi đẹp nổi một người đỗ, hai núi thì anh em cùng đỗ, núi xa xếp gấm ngoài chân trời thì văn chương tranh tiếng với Hàn lâm." Tức là núi Tốn trong cục có phú quý phi thường, đâu chỉ chủ con gái quý. Phải là núi mày ngài ở cung Tốn thuộc lớp triều sơn bên ngoài thì mới chủ con gái quý; Thôi Quan nói "núi nước triều ngoài thì cháu ngoại quý, con rể làm quan thanh liêm nơi lang miếu". Núi Tốn trong cục mà nhọn tròn thì chủ quý, một núi một quý; nếu thấp tròn thì đoán giàu, dù có hình mày ngài cũng chỉ chủ giàu và được của nhà vợ. Mày ngài thúc con gái thì phải thấy ở ngoại dương mới đúng.

Giảng: Lời tham bổ thêm một lớp phân biệt rất thực tế: cùng là Tốn, núi gần trong cục ứng cho chính dòng nam (quý, đỗ), núi xa ở lớp triều ngoài ứng cho bên ngoại, con gái, con rể. Vì vậy đứng ở huyệt nhìn ra, phải chia rõ lớp án gần, lớp triều xa. Ly và Đoài cũng là quẻ nữ, nhưng ở Tam Hợp Tý Ngọ Mão Dậu là bốn ngôi mộc dục (đào hoa), nên kinh chỉ nhận mày ngài ở Tốn.

Bút văn ở Tốn Tân, ở Khôn Thân thành kiện tụng – 發文筆于巽辛 在坤申乃為詞訟之凶

Nguyên văn – 原文

發文筆于巽辛,在坤申乃為詞訟之凶。

Dịch: Bút văn phát ở Tốn Tân; ở Khôn Thân lại thành cái hung kiện tụng.

Lời chú – 註

文筆峰高拔如筍插于巽辛二方,主文翰馳譽。若在坤申之地見之,則雖插天如筍,反主詞訟,為筆之凶也。得坐下乘亥艮巽丙等龍受之,亦主出科第,有刀筆之才,按斷之敏也。

Dịch: Núi bút văn cao vút như măng cắm ở hai phương Tốn Tân thì chủ văn chương nổi tiếng. Nếu thấy ở đất Khôn Thân thì dù cắm trời như măng cũng lại chủ kiện tụng, là cái hung của ngọn bút. Nếu long dưới huyệt là Hợi, Cấn, Tốn, Bính nhận khí ấy thì cũng chủ đỗ đạt, có tài đao bút, xử án nhanh nhạy.

Giảng: Câu cuối lời chú cho thấy đúng điều Từ Chi Mạc vừa nói: cùng ngọn bút ở Khôn Thân, long Hợi Cấn Tốn Bính nhận được thì chữ "kiện tụng" đổi thành "tài đao bút, xử án". Ngọn bút vẫn là ngọn bút; người cầm bút viết đơn kiện hay viết án là do long. Đây là một ví dụ rõ của "hình với khí phù nhau".

Cờ ở Canh Chấn, ở Tý Ngọ thành đồ giặc cướp – 顯旌旗于庚震 在子午則為劫賊之資

Nguyên văn – 原文

顯旌旗于庚震,在子午則為劫賊之資。

Dịch: Cờ hiện ở Canh Chấn; ở Tý Ngọ thì thành đồ dùng của giặc cướp.

Lời chú – 註

旌旗刀戟不為凶器,如見于庚震之方,坐下得三吉六秀龍氣受之,則出文武全才,握兵權于閫外。若在子午二方見之,則子午為劫煞之鄉,主出軍賊;而更有旗劍應之,則執兇器以殺物,而不可勝言矣。大則背父背君,小則劫鄉掠村。

Dịch: Cờ, đao, kích không phải là hung khí. Nếu thấy ở phương Canh Chấn mà dưới huyệt được khí long tam cát lục tú nhận, thì sinh người văn võ toàn tài, nắm binh quyền ngoài cõi. Nếu thấy ở hai phương Tý Ngọ, thì Tý Ngọ là làng kiếp sát, chủ sinh lính làm giặc; lại có cờ, kiếm cùng ứng thì cầm hung khí giết hại không kể xiết. Lớn thì phản cha phản vua, nhỏ thì cướp làng cướp xóm.

Lời tham bổ – 參

徐氏曰:玉尺以旌旗利出于庚震,而催官以判筆庚兌辛為奇。又云:劍戟㧟鎗庚兌出,將軍威武收邊夷。蓋庚乃天威肅殺之地,故旌旗判筆劍戟之形,各利出于此方。二公所取雖異而意則同。但玉尺以旌旗不利于子午,而催官以賊旗斜側位魁罡,是謂忌辰戌而不忌子午。……至玉尺以子午為忌,必須旗形斜側飛竄,方作凶斷;若端立而不壓穴、不斜側及旗向逆水者,則不妨。

Dịch: Họ Từ nói: Ngọc Xích cho cờ lợi ở Canh Chấn; Thôi Quan cho bút phán ở Canh Đoài Tân là lạ, lại nói "gươm giáo ra ở Canh Đoài, tướng quân uy vũ thu phục biên cương". Canh là đất uy trời túc sát, nên hình cờ, bút phán, gươm giáo đều lợi ra ở phương ấy; hai ông lấy khác mà ý giống. Nhưng Ngọc Xích cho cờ không lợi ở Tý Ngọ, còn Thôi Quan nói "cờ giặc nghiêng lệch ở ngôi khôi cương", tức kỵ Thìn Tuất chứ không kỵ Tý Ngọ. Còn Ngọc Xích kỵ Tý Ngọ thì phải là hình cờ nghiêng lệch bay vụt mới đoán hung; nếu đứng ngay, không đè huyệt, không nghiêng, và cờ hướng ngược nước thì không sao.

Các đỉnh đá nhọn của Hoa Sơn, Thiểm Tây
Hoa Sơn (Thiểm Tây) với nhiều đỉnh đá nhọn dựng như cờ. Sa cờ ở Canh Chấn là quý, ở Tý Ngọ lại thành đồ của giặc cướp. (Ảnh: chensiyuan, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0)

Giảng: Núi "cờ" (旌旗) là núi có một vách dốc thẳng và một sườn kéo dài, nhìn như lá cờ bay. Lời tham bổ nêu ba điều kiện để cờ ở Tý Ngọ không thành hung: đứng ngay, không đè huyệt, đầu cờ hướng ngược chiều nước. Cờ nghiêng, bay vụt theo nước đi mới là "cờ giặc". Người đi thực địa nên ghi lại hướng đuôi cờ so với dòng nước, chứ không chỉ ghi phương.

Gươm giáo nanh đao: lục tú lấy quý, tứ kim bát diệu sát thân – 劍戟牙刀 六秀因之而取貴

Nguyên văn – 原文

劍戟牙刀,六秀因之而取貴;四金八曜之方,反作殺身之害。

Dịch: Gươm, kích, nanh, đao: lục tú nhờ đó mà lấy quý; ở phương tứ kim, bát diệu thì lại thành cái hại sát thân.

Lời chú – 註

刀劍銳戟,兵器也。六秀龍見之,必主武威兵刑之職。若在辰戌丑未四金之位及八曜之方,反主殺身亡家。八曜即坎龍坤兔震山猴,巽雞乾馬兌蛇頭,艮虎離豬為煞曜之類,卦氣尅制之煞也。

Dịch: Đao, kiếm, kích nhọn là binh khí. Long lục tú thấy chúng thì ắt chủ chức võ uy, binh hình. Nếu ở ngôi tứ kim Thìn Tuất Sửu Mùi và phương bát diệu thì lại chủ sát thân, mất nhà. Bát diệu tức là: long Khảm kỵ Thìn (rồng), Khôn kỵ Mão (thỏ), Chấn kỵ Thân (khỉ), Tốn kỵ Dậu (gà), Càn kỵ Ngọ (ngựa), Đoài kỵ Tị (đầu rắn), Cấn kỵ Dần (hổ), Ly kỵ Hợi (lợn); là loại sát diệu, cái sát do quái khí khắc chế.

Lời tham bổ – 參補

徐氏曰:玉尺以刀劍忌見于四金八曜,而槩言其凶;乃催官則云:牙刀四金屠劊兒。合兩書參之,若殺刀在四金,斷作殺身之害;如牙刀在四金,主出屠劊,而不作殺身之斷。催官只言四金,而玉尺兼言八曜,為更備也。外催官又云:魁罡高壓塚宅主出賊乞,四金四風主翻棺覆槨,又四墓有魚袋為橫屍,俱凶。此則玉尺不及言也,因并補之。

Dịch: Họ Từ nói: Ngọc Xích kỵ đao kiếm ở tứ kim bát diệu và nói chung là hung; Thôi Quan thì nói "nanh đao ở tứ kim sinh đồ tể, đao phủ". Gộp hai sách: nếu là đao giết ở tứ kim thì đoán hại sát thân; nếu là nanh đao ở tứ kim thì chủ sinh người làm nghề mổ giết, không đoán sát thân. Thôi Quan chỉ nói tứ kim, Ngọc Xích nói cả bát diệu, đủ hơn. Ngoài ra Thôi Quan còn nói: khôi cương đè cao trên mộ nhà thì sinh giặc, ăn mày; tứ kim tứ phong thì chủ lật quan đổ quách; tứ mộ có núi túi cá thì chết đường. Đều hung. Những điều này Ngọc Xích không nói tới, nên bổ thêm.

Giảng: Bát diệu sát (八曜煞) là một khẩu quyết cổ rất phổ biến, cùng gốc với "hoàng tuyền bát sát" mà Thẩm Hướng thiên đã nhắc. Mỗi quẻ có một địa chi khắc nạp giáp của nó: ví dụ Khảm thuộc thuỷ, gặp Thìn (thổ) khắc; Chấn mộc gặp Thân kim khắc. Cách nhớ dân gian là câu "Khảm long, Khôn thố, Chấn sơn hầu; Tốn kê, Càn mã, Đoài xà đầu; Cấn hổ, Ly trư vi sát diệu". Kinh dặn: sa nhọn sắc như đao ở các phương ấy là đại kỵ. Bản Biện Nguỵ của Tưởng Đại Hồng có thiên riêng bàn về bát sát, hoàng tuyền, đọc đối chiếu sẽ thấy phái Huyền Không nhìn khẩu quyết này rất khác.

Rùa hạc đàn kiếm: tam cát văn nhã, Khôn Thân tiên thánh – 龜鶴琴劍 三吉得之而文雅

Nguyên văn – 原文

龜鶴琴劍,三吉得之而文雅;丑未坤申之地,多為僊聖之風。

Dịch: Rùa, hạc, đàn, kiếm: tam cát được chúng thì văn nhã; ở đất Sửu Mùi Khôn Thân thì phần nhiều thành phong cốt tiên thánh.

Lời chú – 註

龜鶴琴劍,玩戲清器,而龜鶴又永年靈瑞之物也。三吉龍見之,主出文臣清雅之職,為翰林馳譽。若在丑未坤申四方,則丑未主出神僊,而坤申又生孤氣,地氣應之,其生僊聖也必矣。

Dịch: Rùa, hạc, đàn, kiếm là đồ chơi thanh nhã, mà rùa hạc lại là vật linh thuỵ sống lâu. Long tam cát thấy chúng thì chủ sinh văn thần giữ chức thanh nhã, nổi tiếng ở Hàn lâm. Nếu ở bốn phương Sửu Mùi Khôn Thân, thì Sửu Mùi chủ sinh thần tiên, Khôn Thân lại sinh khí cô độc; đất ứng khí ấy thì ắt sinh người tu tiên, thánh.

Giảng: Đây là một ví dụ "cô khí" của Khôn Thân: sa đẹp, thanh, nhưng ở phương ấy thì người sinh ra thanh cao mà xa đời, đi tu, ở ẩn. Với gia chủ cầu con cháu đông, làm quan, thì đó không phải ứng mong muốn; với nhà tu, am tự, thì lại là thế đất quý. Vì vậy đọc sa phải biết người dùng đất cần gì.

Váy tung tay áo múa, kỵ đất mộc dục – 掀裙舞袖 不堪于沐浴之鄉

Nguyên văn – 原文

掀裙舞袖,不堪于沐浴之鄉。

Dịch: Váy tung, tay áo múa, không chịu nổi ở làng mộc dục.

Lời chú – 註

掀裙砂,一股長直,一股反長,東西不相顧者是也。舞袖砂,來長曲折,東西繚繞,如風之飄舞者是也。此等砂法若見于子午卯酉方位,必主婦人淫亂無恥;若在他方,其禍累輕。

Dịch: Sa váy tung là một nhánh dài thẳng, một nhánh dài ngược lại, đông tây không ngoảnh nhìn nhau. Sa tay áo múa là núi đến dài, uốn khúc, đông tây quấn quýt như bị gió thổi bay. Các sa ấy nếu thấy ở phương Tý Ngọ Mão Dậu thì ắt chủ đàn bà dâm loạn không biết xấu hổ; nếu ở phương khác thì hoạ nhẹ hơn.

Tranh cổ Đổng Kỳ Xương vẽ núi non nhiều lớp
Tranh cổ: sơn thuỷ của Đổng Kỳ Xương (董其昌) đời Minh. Núi đẹp phải đặt vào đúng phương, đúng ngôi của long mới thành sa quý. (Phạm vi công cộng)

Giảng: Hai hình sa này đều là sa "vô tình": nhánh núi không ôm về huyệt mà xoè ra, quăng ra. Trong Tam Hợp, Tý Ngọ Mão Dậu là bốn ngôi mộc dục (tắm gội, đào hoa) của bốn cục, nên sa phóng túng ở đó ứng vào phong hoá. Ra ngoài bốn phương ấy, sa vô tình vẫn là sa xấu nhưng nhẹ hơn. Phần tiếp theo của phú bàn các sa hung khác (trăng ngửa, xác nằm, đường nước Ất Thìn, gáo gỗ bát khất thực, hồ lô) và tính tình của sa, sẽ giảng ở bài sau.

Thầy Vũ Giới nhận xét – 師評

Đoạn Trục Cát phú này dạy người học một thói quen tốt: không đoán sa bằng một chiều. Mỗi hình sa trong kinh đều có hai mặt, một ứng tốt ở phương này, một ứng xấu ở phương kia. Lời tham bổ của Từ Chi Mạc đi xa hơn, quy mọi chỗ "trái nhau" về một mối là sinh vượng hưu tù của long. Đó là tinh thần của Tam Hợp: hình và khí phải khớp. Người chỉ học hình thì thấy núi cờ là phán võ tướng; người chỉ học lý khí thì đo phương mà không nhìn núi có chầu hay không. Cả hai đều dễ sai.

Phong Thuỷ Liên Hoa giữ thứ tự hình trước, khí sau, thời sau cùng. Trước hết xem sa có thật, có tình, tròn đều hay vỡ vụn; sau đó mới đặt sa vào vòng phương vị và vòng sinh vượng của long; cuối cùng xét vận khí theo thời, phối với vận khí đồ ngũ vận lục khí Liên Hoa được Thầy Vũ Giới khôi phục, để biết sa nào đang được thời. Những lời đoán như "dâm loạn", "giặc cướp" trong kinh là lời răn của người xưa về thế đất xấu, không phải để gán cho gia đình cụ thể nào. Lý pháp được chia sẻ trong bộ sách; còn thủ pháp như nhận đúng hình cờ, hình bút, hình kho, xác định đúng lớp án gần với lớp triều xa, phải học trực tiếp cùng thầy.

Tóm lại – 總結: Núi Khôn cao chủ đỗ cuối bảng; Khôn lúc cát lúc hung là do sinh vượng của long (Khôn Thân thịnh ở cục Kim Thuỷ, bệnh tuyệt ở cục Hoả Mộc); kho tủ ở Cấn Bính chủ giàu, nhọn cao thì thành quý; mày ngài ở Tốn chủ gái đẹp, phải ở lớp triều ngoài mới ứng nữ quý; bút văn Tốn Tân chủ văn, ở Khôn Thân chủ kiện tụng trừ khi long Hợi Cấn Tốn Bính nhận; cờ Canh Chấn chủ văn võ, ở Tý Ngọ mà nghiêng bay thì thành giặc; gươm giáo lục tú chủ quý, tứ kim bát diệu chủ sát thân; rùa hạc đàn kiếm tam cát văn nhã, Sửu Mùi Khôn Thân sinh người tu tiên; váy tung tay áo múa kỵ Tý Ngọ Mão Dậu.

Bài trước: Trục Cát phú (1): Sa tứ duy, lục tú và núi tiến nguyên. Bài sau: Trục Cát phú (3): Sa hung, tam cát lục tú và sa gian.

Nguồn: Bình Sa Ngọc Xích Kinh (平沙玉尺經), quyển hạ, Trục Cát phú thứ tám, từ câu "Khôn mẫu phong cao khởi" đến câu "Hân quần vũ tụ, bất kham ư mộc dục chi hương" cùng lời chú và lời tham bổ; bản khắc đời Minh, thư lâm Trần Hiền khắc (thuộc công cộng). Lời chú lược bớt, có dấu "……", một số đoạn dài được tóm ý. Chữ khắc mờ đọc theo văn mạch: 㧟鎗 trong câu Thôi Quan dẫn ở đoạn cờ, 翻 trong "翻棺覆槨", 僊 trong "僊聖之風"; câu "山名地母無虧失" và vài chữ trong lời Thôi Quan dẫn ở đoạn núi Khôn. Phong Thuỷ Liên Hoa dịch và biên soạn theo bài giảng của Thầy Vũ Giới; lý pháp thì chia sẻ, thủ pháp phải dạy trực tiếp.

Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này – 蓮花工具

  • La Kinh Liên Hoa: đo phương từng ngọn sa tại huyệt để biết sa ở Khôn Thân, Canh Chấn hay Tý Ngọ.
  • Lập Cục Pháp: lập cục âm trạch, dương trạch theo nguyên lý Liên Hoa, xem sa đứng ở ngôi sinh vượng hay bệnh tuyệt của cục.
  • Vẽ Mặt Bằng Liên Hoa: vẽ vòng sa, đánh dấu lớp án gần và lớp triều xa.

Bài liên quan – 相關文章

Học bài bản cùng Thầy Vũ Giới – 隨師研習

Nhận hình sa (cờ, bút, kho, mày ngài) và xếp nó vào vòng sinh vượng của long là việc phải tập tại thực địa. Thầy Vũ Giới có các buổi khảo cứu thực địa cho học viên. Xem Khoá học cao cấp Phong Thuỷ Sư Liên Hoa hoặc Khảo luận phong thuỷ – khôi phục nguyên lý gốc. Ghi danh, hỏi lịch khai giảng qua Zalo 0988 964 636 (Thầy Vũ Giới, TP.HCM).

Câu hỏi thường gặp – 常見問題

Vì sao Ngọc Xích Kinh lúc khen núi Khôn, lúc chê núi Khôn? – 坤峰吉凶

Lời tham bổ của Từ Chi Mạc giải: phải xét theo sinh vượng của long. Khôn Thân thịnh ở cục Kim, cục Thuỷ nên núi đẹp ở đó đoán tốt; ở cục Hoả, cục Mộc thì Khôn Thân là bệnh, tuyệt nên núi đẹp cũng vô ích, núi xấu thì thành kiện tụng, tăng ni.

Núi kho, núi tủ là núi thế nào? – 庫山櫃山

Là núi thấp, đỉnh bằng, vai đầy, vuông dài như cái kho, cái rương. Ở Cấn Bính (phương Thiên Thị) thì kinh nói chủ giàu địch quốc; nếu núi Cấn nhọn tròn cao vút thì còn chủ quý.

Bát diệu sát là gì? – 八曜煞

Là tám địa chi khắc tám quẻ: Khảm kỵ Thìn, Khôn kỵ Mão, Chấn kỵ Thân, Tốn kỵ Dậu, Càn kỵ Ngọ, Đoài kỵ Tị, Cấn kỵ Dần, Ly kỵ Hợi. Sa nhọn như đao ở các phương ấy, kinh nói chủ hoạ sát thân.

Núi hình cờ ở Tý Ngọ có phải luôn xấu? – 子午旌旗

Không. Lời tham bổ nói chỉ khi cờ nghiêng lệch, bay vụt mới đoán hung; nếu đứng ngay, không đè huyệt, đầu cờ ngược chiều nước thì không sao.

Phong Thuỷ Liên Hoa dùng đoạn này thế nào? – 蓮花用法

Xem hình và tình của sa trước, rồi đặt vào phương vị và vòng sinh vượng của long, sau cùng xét vận khí theo thời. Không dùng các lời đoán trong kinh để phán xét một gia đình cụ thể.

Từ khoá: ["hình sa phong thủy" · "逐吉賦" · "kho tủ cấn bính" · "bút văn tốn tân" · "bình sa ngọc xích kinh"]

Bài viết liên quan

Có thể quý vị quan tâm

Đi tiếp

Khoá học liên quan, app áp dụng, bài học thuật cùng chủ đề và quà tài liệu.

Bình luận

để gửi bình luận.

  • Đang tải bình luận…