Cổng là thứ đầu tiên người ta nhìn thấy ở một dự án và cũng là nơi mọi dòng người, xe, hàng hoá đi qua mỗi ngày. Một cổng đẹp, đúng vị trí, có khoảng đệm phía trước tạo ấn tượng chững chạc và vận hành trơn tru. Một cổng đặt ngay đầu đường đâm, thiếu chỗ cho xe dừng, đối thẳng vào một khối nhà cao phía trong lại thành điểm tắc nghẽn và gây cảm giác bị “xung” cho cả khu.
Trong Hình Pháp Liên Hoa, cổng là khí khẩu của cả dự án, tường rào là vành giữ khí. Cổng quyết định khí vào từ đâu, vào thế nào; tường rào quyết định khí có được giữ lại, lọc bớt hay bị chặn hoàn toàn. Hai yếu tố này đi cùng nhau và cần được thiết kế từ sớm, không phải phần trang trí làm sau cùng.
Bài này dành cho dự án quy mô vừa và lớn: khu đô thị, cụm chung cư, khu biệt thự, nhà máy, trường học. Với cổng biệt thự riêng lẻ, xem bài cổng biệt thự phong thuỷ; về trục khí và cổng ở khu đô thị nhỏ, xem trục khí và cổng chính.
Vị trí cổng chính so với đường bên ngoài
Cổng nhận khí từ đường bên ngoài. Hình Pháp ưa cổng đặt ở chỗ dòng xe chậm, có tầm nhìn và có khoảng lùi; tránh chỗ khí xung.
| Vị trí cổng | Đánh giá | Ghi chú |
|---|---|---|
| Trên đoạn đường cong ôm vào khu đất | Tốt | Khí chậm, tầm nhìn từ hai phía |
| Trên đường thẳng, giữa đoạn, có khoảng lùi | Khá | Cần quảng trường đệm để xe vào ra |
| Ngay đầu đường đâm thẳng vào | Kém | Khí xung; dời cổng lệch hoặc dùng quảng trường, đảo cây |
| Phía ngoài khúc cong phản | Kém | Xe văng ra, nguy hiểm; tầm nhìn kém |
| Sát nút giao lớn, chân cầu vượt | Kém | Xe vào ra cắt dòng xe nhanh |
Vị trí cổng còn bị ràng buộc bởi quy định đấu nối giao thông của địa phương; kiến trúc sư và đơn vị tư vấn giao thông cần xác nhận phương án. Phong thuỷ chọn trong số các vị trí được phép.
Quan hệ giữa cổng và trục nội bộ
Đi qua cổng, khí cần một trục dẫn rõ ràng vào bên trong và một điểm tụ (quảng trường, công viên, sảnh chính). Nhưng trục này không nên chạy thẳng tắp từ cổng xuyên tới cuối khu, vì khí sẽ đi một mạch rồi thoát ra.
- Từ cổng nhìn vào nên thấy một điểm tụ: vòng xuyến có cây, đài phun, quảng trường, mặt tiền công trình chính ở khoảng cách vừa phải.
- Không để cổng nhìn thẳng vào góc nhọn của một khối nhà, vào khu rác, trạm điện.
- Không để cổng chính và cổng phụ (hoặc cổng sau) nằm thẳng trục; khí xuyên tâm.
- Trục nội bộ uốn nhẹ hoặc có vòng xuyến chuyển hướng sau cổng để khí chậm lại.
Kích thước và hình thức cổng
Cổng quá nhỏ so với quy mô dự án làm khí vào hẹp, xe tắc; cổng quá lớn, phô trương so với các khối bên trong làm mất cân đối. Hình Pháp ưa cổng cân xứng với quy mô và có sự chuyển tiếp: trụ cổng, mái cổng, cây hai bên, quảng trường trước.
- Lòng cổng đủ cho các làn xe vào và ra theo tính toán giao thông, có làn riêng cho người đi bộ.
- Khi làm cổng mới, các kích thước thông thuỷ có thể chọn theo thước Lỗ Ban 52,2 trong phạm vi kỹ thuật cho phép; tra bằng phần mềm thước Lỗ Ban Liên Hoa.
- Trụ cổng, chòi gác hai bên cân đối; không làm trụ cổng nhọn chĩa lên quá gắt.
- Mái cổng (nếu có) đủ cao để xe cứu hoả, xe tải lưu thông theo quy định.
Cổng phụ, cổng hàng và cổng thoát
Dự án lớn cần nhiều cổng. Hình Pháp phân biệt rõ vai trò để các dòng khí không lẫn lộn:
- Cổng chính: đón cư dân, khách; đẹp nhất, có quảng trường.
- Cổng phụ: cho cư dân đi bộ, xe máy ở các phía khác; gần trường học, chợ.
- Cổng hàng, cổng rác: ở phía khuất, cuối gió, nối với khu kỹ thuật; không chung với cổng chính.
- Cổng nhà máy: tách cổng công nhân, cổng xe hàng, cổng khách; cổng xe hàng có bãi chờ bên trong để xe không đỗ trên đường.
- Cổng trường học: mở ra đường nhánh, có sân đón; chi tiết trong bài phong thuỷ trường học và bệnh viện.
Tường rào: đặc hay thoáng, cao hay thấp
Tường rào giữ ranh giới và an ninh, nhưng về khí, nó có thể giữ hoặc chặn. Hình Pháp ưa tường rào “dưới đặc, trên thoáng”: phần dưới đặc chắn bụi, đèn xe, tầm nhìn thấp; phần trên thoáng cho gió và ánh sáng đi qua, không tạo cảm giác bị giam.
| Loại tường rào | Ưu | Nhược | Phù hợp |
|---|---|---|---|
| Tường đặc cao | An ninh, chắn ồn | Chặn gió, ánh sáng; cảm giác khép kín, đường bên ngoài u ám | Nhà máy, khu kỹ thuật, đoạn giáp đường cao tốc |
| Dưới đặc, trên song thoáng | Cân bằng an ninh và thoáng | Cần bảo trì song | Khu đô thị, chung cư, trường học |
| Hàng rào cây xanh kết hợp song thấp | Mềm, đẹp, lọc bụi | An ninh thấp hơn, cần chăm sóc | Khu biệt thự, công viên, khu nghỉ dưỡng |
| Không tường, chỉ cây và mặt nước | Mở, thân thiện | An ninh kém | Không gian công cộng, công viên mở |
Chiều cao tường rào do quy định quy hoạch và thiết kế đô thị của địa phương; phong thuỷ chỉ lưu ý không nên quá cao so với nhà bên trong (tạo thế giam) và không chắn hướng gió mùa hè chủ đạo.
Cây xanh, chòi gác và chiếu sáng ở cổng
- Hàng cây hai bên cổng như hai “cánh tay” dẫn khí vào; chọn cây tán vừa, không che tầm nhìn xe.
- Không trồng cây lớn đơn độc ngay giữa trục cổng, chắn khí vào.
- Chòi gác đặt bên cạnh, có tầm nhìn cả làn vào và ra, người gác có tường tựa phía sau.
- Chiếu sáng cổng ấm, đủ sáng cho an ninh, không chói vào nhà dân đối diện.
- Biển tên dự án đặt trên trụ hoặc tường thấp cạnh cổng, không chắn lòng cổng.
Cổng dự án và nhà dân đối diện
Một điểm hay bị bỏ qua là tác động của cổng dự án tới nhà dân đối diện. Cổng lớn với dòng xe ra vào liên tục, đèn pha chiếu ra đường, là một dạng đường đâm đối với nhà nằm thẳng trục cổng. Dự án tốt nên đặt cổng lệch khỏi trục nhà dân đối diện khi có thể, bố trí quảng trường đệm, cây xanh, và hướng đèn chiếu xuống. Đây vừa là phong thuỷ vừa là trách nhiệm với cộng đồng xung quanh.
Những lỗi thường gặp
- Cổng đặt ngay đầu đường đâm hoặc sát nút giao lớn, không có quảng trường đệm.
- Từ cổng nhìn xuyên thẳng tới cổng sau hoặc cuối khu.
- Cổng chính chung với lối xe rác, xe hàng.
- Tường rào đặc cao toàn bộ chu vi, khu bên trong bí, đường bên ngoài u ám.
- Cây lớn đơn độc giữa trục cổng hoặc trụ cổng nhọn gắt.
- Đặt tượng, linh vật cỡ lớn “trấn” cổng thay vì xử lý vị trí, khoảng đệm và trục nội bộ; vật phẩm chỉ là trang trí.
Quy trình thiết kế cổng và tường rào
- Đọc thế đường bên ngoài: đường cong, đường đâm, nút giao, tốc độ xe.
- Chọn vị trí cổng chính, cổng phụ, cổng hàng trong phạm vi đấu nối được phép.
- Thiết kế quảng trường đệm và trục nội bộ có điểm tụ, không xuyên thẳng.
- Chọn loại tường rào theo từng đoạn chu vi (giáp đường lớn, giáp khu dân cư, giáp công viên).
- Vẽ tổng mặt bằng trong Vẽ mặt bằng Liên Hoa; đo hướng cổng bằng la kinh web; phân tích bằng Lập cục pháp.
- Ước chi phí cổng, tường rào bằng Dự toán Liên Hoa.
Dự án cần tư vấn: Thầy Vũ Giới, TP.HCM 0988 964 636; KTS Vũ Minh, Hà Nội 0917 798 886.
Công cụ Liên Hoa dùng kèm bài này
- Vẽ mặt bằng 2D–3D – vẽ cổng, quảng trường, trục nội bộ.
- La kinh web – đo hướng cổng tại thực địa.
- Thước Lỗ Ban Liên Hoa – tra kích thước thông thuỷ cổng.
- Dự toán xây dựng – ước chi phí cổng và tường rào.
Bài liên quan
- Cổng biệt thự phong thuỷ
- Trục khí và cổng chính trong đô thị nhỏ
- Phong thuỷ khu biệt thự · Chuyên mục Kiến trúc phong thuỷ quy hoạch
Câu hỏi thường gặp
Cổng dự án nên đặt ở đâu?
Ở đoạn đường xe chậm, có tầm nhìn, có khoảng lùi; ưu tiên đường cong ôm vào khu đất, tránh đầu đường đâm và sát nút giao lớn.
Từ cổng nhìn vào nên thấy gì?
Một điểm tụ như quảng trường, vòng xuyến có cây, mặt tiền công trình chính; không nhìn xuyên thẳng tới cổng sau hay góc nhọn.
Tường rào nên đặc hay thoáng?
Thường là dưới đặc, trên thoáng; đặc cao toàn bộ chỉ hợp nhà máy, khu kỹ thuật hoặc đoạn giáp đường cao tốc.
Có cần cổng riêng cho xe rác, xe hàng?
Nên có, ở phía khuất, cuối gió, để dòng khí uế không đi chung với dòng khí của cư dân.
Có nên đặt linh vật lớn ở cổng dự án?
Có thể làm trang trí, nhưng không thay được vị trí cổng đúng, khoảng đệm và trục nội bộ hợp lý.
